Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/120 · 120-02

Wezwanie Potockiego do ograniczenia zajmowania gruntów miejskich i przemocy arendarza

August II przekazuje Potockiemu, strażnikowi koronnemu, skargę Lwowa na tworzenie odrębnej jurysdykcji na przedmieściu, zajmowanie gruntów miejskich i przemoc arendarza. Żąda zbadania praw własności, pozostania w granicach nabytych gruntów oraz powstrzymania arendarza; wskazuje możliwość procesu przed właściwym sądem.

Opracowanie z pomocą AI. pełna modernizacja całego listu i adresu; lokalne niepewności dwóch nazwisk i krótkiego wyrazu Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

August II, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Kijowa, Wołynia, Podola, Podlasia, Inflant, Smoleńska, Siewierszczyzny i Czernihowa, a także dziedziczny książę saski i elektor. Szlachetny, życzliwy nam! Dotarły do nas wiadomość i skarga, że kupiwszy od szlachcica Cettiego [nazwisko niepewne] pewne grunty na przedmieściu naszego miasta Lwowa, miałeś zakładać tam własne miasto i odrębną jurysdykcję, ze szkodą dla praw i jurysdykcji naszego miasta. Miałeś wbijać pale [następny krótki wyraz niepewny] i przyciągać ludzi do osiedlenia na tych gruntach obietnicą zwolnienia ze wszystkich ciężarów, a ponadto przywłaszczać sobie niektóre grunty, pastwiska i zarosłe tereny miejskie, leżące obok gruntów zakupionych. Skarga mówi również, że nie chciałeś wymierzyć sprawiedliwości swemu arendarzowi Trzynieckiemu [nazwisko niepewne], mimo wezwania magistratu lwowskiego. Arendarz ten z gromadą chłopów napadł na nasze przedmieścia lwowskie i zniszczył budynki oraz ogrodzenia domu ubogiego Ormianina, stojącego na gruncie miejskim, z którego co roku płaci się miastu czynsz. Zrujnował ogród, a dwóm domom grozi również zniszczeniem, nawet przez spalenie. Jeżeli te zarzuty są prawdziwe i sprzeczne z prawem oraz słusznością, usilnie żądamy, abyś w imię sprawiedliwości dokładnie zbadał sprawę i zachował nabytą część gruntów określonych nazwiskiem sprzedającego [odczyt przymiotnika niepewny] w granicach prawnie Ci przysługujących. Nie rozszerzaj przemocą posiadania na sąsiednie grunty miejskie Lwowa. Rozkaż też poskromić samowolę wspomnianego arendarza, aby nie docierały do nas dalsze skargi, które musiałyby doprowadzić do wszczęcia sprawy przed właściwym sądem. Spodziewamy się z Twoich relacji pomyślnego skutku naszej interwencji, zgodnego z prawem i słusznością. Życzymy Ci dobrego zdrowia od Pana Boga. Dano w Dreźnie 1 sierpnia 1718 roku, w dwudziestym drugim roku naszego panowania. August, król [podpis]. Na odwrocie późniejsza nota: Graniciales Krzywczyce [sprawy graniczne Krzywczyc]; oznaczenie daty 1 sierpnia 1718 oraz dawne numery archiwalne. Adres na odwrocie: Szlachetnemu Potockiemu, strażnikowi koronnemu, życzliwemu nam. Zachowana pieczęć. Późniejsza okładka: list Augusta II z Drezna do strażnika koronnego ze skargą na przywłaszczanie gruntów miasta Lwowa, 1 sierpnia 1718; oryginał.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

August Wtóry z Bożej łaski Król Polski, Wielki Książę Litewski, Ruski, Pruski, Mazowiecki, Żmudzki, Kijowski, Wołyński, Podolski, Podlaski, Inflantski, Smoleński, Siewierski, Czerniechowski, a Dziedziczny Książę Saski i Elektor. Urodzony, uprzejmie Nam miły! Zaszła tu Nas informacyja i skarga, jakoby Uprzejmość Wasza, kupiwszy od Urodzonego Cettija [odczyt nazwiska niepewny] pewne grunta na przedmieściu Miasta Naszego Lwowa, in praejudicium legum et jurisdictionis nostrae Civitatis separatam ufundować tam sobie miasto i jurisdictionem, pale powkopywać, hacutes [niepewny zapis łaciński], wolnością ab omni onere przyobiecaną ludzi do osiadania tychże gruntów przywabiając, oraz grunta niektóre, pastwiska i zarosłe miejskie obok tychże gruntów kupionych leżące sobie przywłaszczyć też i sprawiedliwości z arendarza swego Trzynieckiego [nazwisko niepewne], który z gromadą chłopów na przedmieścia Nasze Lwowskie napadłszy, dom ubogiego Ormianina na gruncie miejskim będący, z którego census Civitati quotannis penditur, tak w budynkach jako i płotach porujnował, ogród zrujnował i dwom domom także desolacyją, incendio etiam [S. 3, dalszy ciąg:] odgraża, na rekwizycyją Magistratu Naszego Lwowskiego jakoby uczynić nie chciałeś. In quantum tedy praemissa tak się znajdują, prawu i słuszności contraria, usilnie żądamy po Uprzejmości Waszej, abyś pro aequitate penitus introspecto negotio chciał intra cancellos należytości zachować nabytą sortem gruntów Cettij[?]owskich [przymiotnik od nazwiska niepewny], non extendendo possessyji gwałtownej na grunta miejskie lwowskie in contiguo leżące; niemniej poskromić rozkazał licentiam pomienionego arendarza swego, zabiegając, aby do Nas o to więcej dalsze nie przychodziły quaerimoniae, za któremi by actyja in foro competenti emergere musiała. Skutku za tym tej interpozycyji Naszej przy prawie i słuszności w relacyjach Uprzejmości Waszej pomyślnego spodziewając się, Onemuż na ten czas dobrego życzymy od Pana Boga zdrowia. Dan w Dreźnie dnia 1go miesiąca Aug[usti] roku Pańskiego MDCCXVIII, Panowania Naszego XXII roku. Augustus Rex. [Adres na odwrocie:] Urodzonemu Potockiemu Strażnikowi Koronnemu, Uprzejmie Nam miłemu.

Uwagi do odczytu

Przejrzano wszystkie 4 skany; tekst kontrolowany na obrazie natywnym. Jeden list. Transkrypcja rozwija skróty i porządkuje pisownię oraz interpunkcję; nie jest edycją dyplomatyczną. Wszystkie cztery skany przejrzane. S. 2–3 stanowią jeden oryginał, s. 4 odwrocie z adresem; nie ma odpisu. Adres Potocki, strażnik koronny, bez imienia w adresie i treści; późniejsza dopisana nota na s. 2 wygląda „Józef Potocki”, nie przyjęto jej jako pewnego imienia adresata. Nazwisko sprzedającego Cettija/Cetti oraz utworzony odeń przymiotnik na s. 3 niepewne; nie utożsamiono osoby z zewnętrznym katalogiem. Nazwisko arendarza Trzyniecki robocze. Lokalna luka po „pale powkopywać” zachowana. List relacjonuje zarzuty warunkowo („jakoby”, „in quantum praemissa tak się znajdują”), nie jest ostatecznym wyrokiem o własności. Wyraźnie mowa o groźbie spalenia dwóch domów, nie o dokonanym spaleniu. Nie podano ceny gruntów ani kwoty czynszu. Forum competenti to właściwy sąd bez nazwy konkretnego organu. Oryginał 1 sierpnia MDCCXVIII, XXII rok panowania, Drezno. Nazwa Krzywczyce występuje w późniejszej nocie na odwrocie, nie w zasadniczym tekście. Układ lokalizatora doprecyzowano do rzeczywistych stron.

Lokalizacja w skanie: 132/1/120; PDF s. 2–3: cały list i podpis; s. 4: adres, pieczęć i noty; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/120 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.