Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/153 · 153-02

Zamość przekazuje wiadomości wojenne i upomina się o swe przywileje

Rajcy opisują powrót podjazdu spod Włodawy i zapowiadają przekazanie zeznań schwytanych szpiegów. Pogłoskę o sukcesie hetmana litewskiego podają jako niepotwierdzoną. Proszą Lwów o dotrzymanie obietnicy respektowania praw Zamościa przy poborze opłaty i wobec depozytów jego mieszkańców.

Opracowanie z pomocą AI. Transkrypcja i uwspółcześnienie całej treści listu i adresu; miejscowe odczyty niepewne oznaczono. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Wielce sławni, znakomici i szlachetni Panowie, nasi wielce poważani Panowie i Przyjaciele! Zgłaszając gotowość do służenia Wam według naszych możliwości, zawsze staramy się odwzajemnić szacunek [odczyt łacińskiego rzeczownika niepewny] i życzliwość tak znakomitych sąsiadów oraz zadośćuczynić prośbom kierowanym do nas. Dotrzymujemy teraz słowa danego w naszym liście odpowiadającym na Wasz. Trzy dni temu powrócił podjazd, który zapuścił się około dwóch mil za Włodawę, za Słachawzy [? — niepewna nazwa miejsca]. Gdy zatrzymał się tam na nocleg, zgodnie ze zwyczajem, uzyskał od mieszkańców pewną wiadomość, że w odległości ćwierci mili znajduje się gromada nieprzyjaciela. Musiał zawrócić, ścigany przez przeciwnika. Tymczasem przesyłamy Wam to, co wiadomo nam z zeznań szpiegów schwytanych w pobliżu Zamościa [łacińskie określenie przekazywanej relacji częściowo niepewne]. Krąży pogłoska — nie możemy potwierdzić, czy prawdziwa — że jegomość pan hetman litewski sprawnie [nieodczytany czasownik odnoszący się do działania wobec nieprzyjaciela] i zmusił go do rozproszenia się w ucieczce. Oby niebiosa pozwoliły nam donosić o tak pomyślnych wydarzeniach! Gdy tylko uzyskamy w tej sprawie coś pewnego, nie omieszkamy natychmiast Was powiadomić. Korzystając z tej okazji i z umyślnie wysłanego przez nas posłańca, śmiało upominamy się, aby dane nam uchwałą rady, z publicznym zapewnieniem i powagą, szlachetne słowo pozostało niewzruszone. Niech zachowa w całości prawa i przywileje tej twierdzy zarówno w sprawie pobierania sztukowego, jak i depozytów jej mieszkańców. Niech stosownie do dawnych zwyczajów [fragment łaciński niepewny] i postanowień naszych zwolnień odbiera tylko należne świadczenie, nie naruszając praw sąsiedzkich. Kto bowiem broni cudzej wolności, broni również własnej. Ufamy, że dotrzymacie przyrzeczonego słowa, zarówno przez należny szacunek dla domu Zamoyskich — dzięki którego szczególnej przychylności uzyskaliście liczne zwolnienia — jak i przez więź wzajemnej przyjaźni, którą łączycie z sąsiedztwem. Nie będziecie też zwlekać z nadaniem skuteczności sprawom pozostającym dotąd w zawieszeniu [składnia tej klauzuli jest zawiła]. Chętnie oczekujemy teraz Waszej deklaracji i jej wykonania, jak to już obiecano niektórym spośród naszych, a zarazem pisemnej odpowiedzi przez niniejszego posłańca. Obiecując odwdzięczyć się za przychylne i życzliwe sąsiedztwo w każdy najlepszy sposób, z pokorną gotowością do usług polecamy się Waszej sąsiedzkiej przyjaźni. Pozostajemy Waszymi szczerze życzliwymi sąsiadami i przyjaciółmi, gotowymi do usług. Zamość, ostatniego dnia stycznia, czyli 31 stycznia 1660 roku. Rajcy miasta Zamościa. [Adres:] Wielce sławnym, znakomitym i szlachetnym panom burmistrzowi i rajcom stołecznego miasta Lwowa, naszym wielce poważanym panom i przyjaciołom.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Clarissimi, Excellentissimi ac Nobiles Domini Domini et Amici Observandissimi. Powolność naszą według Vdalności habilituiąc do Vsług WMci MM PP. zawsze Vsiłuiemy, żebyśmy mogli tantorum Vicinorum Honori [?] et favoribus correspondere, et postulatis ad nostras satis facere. I na ten Czas przeto Słowu responsoriis nostris przyrzeczonemu dosyć czyniący za powrotem dzis trzeci dzień podiazdu, ktory za Włodawę circiter mil dwie za Słachawzy [?], a tam na noclegu quod more, o gromadzie nieprzyiaciela o ćwierć mili od Siebie pewną ex incolis loci illius zasiąwszy wiadomość, reiterować niebez pogoni za Sobą musiał. Interim z połapanych blisko Zamoscia Szpiegow, co nobis constat, confessata enarratus [?], ktore WMci MM PP. posyłamy. Spargitur rumor, iesli pewne, affirmować niemożemy; że JeMść Pan Hetman Litewski rządnie [czasownik nieodczytany] nieprzyiaciela, do pierzchnienia go roznie przymusił. Faxint Superi, ut tam laetiora canamus. Cokolwiek pewnego w tey materyey, iak prętko zasięgniemy, tak zaraz wiadomo WMci MM PP. nie zaniechamy. Przy tey Okazyey, przez Vmyślnie na to wyprawionego od nas Posłańca, Śmiele Vpominamy się WMci MM PP., aby Verbum nobile ex Senatusconsulto fide et authoritate publica nobis datum, immutabile zostaiąc, Prawa y Przywileie Propugnaculi huius tak ratione wybierania Sztukowego, iako y Depositorum incolarum eius in integro zachowało, a dawnego zwyczaiu tritem [odczyt niepewny] iuxta praescripta immunitatum nostrarum, należytą tylko Solucyey powinność odbieraiąc, Vicinitatis iura laedere niechciało; ponieważ qui alienam Libertatem tuentur, propriam defendunt. Tuszymy Cale, iż WMci MM PP. et debita propter observantiam Domus Zamoscianae (: per singularem cuius favorem plurimas immunitatum gratias obtinuistis :) et additae Sibi Vicinitatis osculo mutui amoris, Stale Słowo przyrzeczone trzymać będziecie, y effectus hucusque in suspenso zostaiących approbować procrastinare niezechcecie. Ochotnie Czekaiąc wtem declaratiey praesentibus tak Ktora iuz z naszych niektorym dana od WMci MM PP. effectu, teyże y per praesentem hunc Latorem per responsorias wyglądaiąc, y Affect przychilno-życzliwego Sąsiedztwa Omni meliori modo zawdzięczać obiecuiąc, z niźką powolnością Naszą przyiaźni Sąsiedzkiey Siebie polecamy WMci MM PP. Ktorych iestesmy Cale Życzliwi Sąsiedzi, Przyiaciele y Do Vsług gotowi. Zamoscii, Ultimo Januarii 1660. Rayce Miasta Zamoscia. [Adres:] Clarissimis, Excellentissimis ac Nobilibus Dominis Dominis Proconsuli et Consulibus Metropolitanae Civitatis Leopoliensis, Dominis et Amicis Observandissimis.

Uwagi do odczytu

Jeden list na dwóch stronach, z adresem. „Ultimo Januarii” oznacza ostatni dzień stycznia, nie początek miesiąca. Nie ustalono na podstawie domysłu miejscowości zapisanej po Włodawie. Wiadomość o sukcesie hetmana jest wprost nazwana pogłoską, której nadawcy nie mogą potwierdzić. Relacja o podjeździe i zeznaniach szpiegów również jest przekazem nadawców, nie niezależnie sprawdzonym opisem wydarzeń. Zapowiedzianej relacji zeznań nie ma w PDF. Nazwę opłaty „sztukowe” potwierdzono przy niezależnym drugim odczycie. Kilka zawiłych zwrotów pozostawiono niepewne; nie wyprowadzono z nich konkretnej stawki, całkowitego zwolnienia podatkowego ani prawa konfiskaty. „Propugnaculum” oznacza tu Zamość jako twierdzę. „Domus Zamosciana” to dom/rodzina Zamoyskich. Skróty grzecznościowe częściowo rozwinięto, zachowując mieszany polsko-łaciński język. Okładka archiwalna podaje 5 stycznia; datę rekordu ustalono z datownika samego listu.

Lokalizacja w skanie: 132/1/153, PDF s. 2–3: list; s. 4: adres.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/153 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.