Przekład / tekst współczesny
[List po polsku; poniżej podano przekład na współczesną polszczyznę, z zachowaniem luk tam, gdzie rękopis nie pozwala ustalić treści.]
[s. 1–2:] Wasza Ekscelencjo. Łaskę, którą Wasza Miłość zawsze mi okazuje, odczuwam jako wielką i ośmielam się ponownie zwrócić do Waszej Miłości. Nie chcąc bardziej obciążać dobrodzieja, proszę o interwencję w sprawie krzywd wyrządzanych przez chorągwie i o pomoc w przywróceniu porządku. W dobrach szlacheckich dochodzi do nadużyć i przemocy, mimo wydanych przywilejów ochronnych i rozkazów.
[s. 2–3:] Chorągwie, zwłaszcza wymienione w liście oddziały, nie respektują dokumentów ani autorytetu dobrodzieja; żołnierze wyrządzają szkody, biją ludzi i zajmują domy. Nadawca przesyła relacje i dokumenty do Lwowa, prosząc o sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy. Opisuje również spory szlachty i żąda, aby winni zostali ukarani.
[s. 3–4:] Nadawca wyraża wdzięczność za życzliwość adresata i zapewnia o braterskiej miłości. Wspomina wcześniejszy list i brak odpowiedzi; wyjaśnia, że opóźnienie wynikało z niekorzystnego obrotu spraw. Pragnie naprawić sytuację i prosi adresata o dalszą przychylność.
[s. 4–5:] Wspomina oskarżenia przypisywane namiestnikowi chorągwi oraz uszczerbek na honorze. Prosi, by sprawa została zbadana i aby sprawca zniewag poniósł należną karę. Kończy formułą braterskiego oddania i podpisuje się jako Stanisław Donhoff [odczyt nazwiska prawdopodobny].
[Adres:] Do Jego Ekscelencji, pana palatyna ruskiego, [tytuł nieczytelny], we Lwowie.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
[PDF s. 2; oryginalna s. 1. Data w prawym górnym rogu: miejscowość niepewna, 8 grudnia 1698.]
Monseigneur.
Łaska WMci Pana zawsze mi cum excessu świadczona, tym tak wielkim importunitatem mnie otwiera do siebie przy[—] [...]. W tejże teraz w nadzieję jej, nie chcąc Imć Dobrodzieja gravio[ribus] distrentum turbować, do WMci Pana tyłkę tako tego, którego łaskę za dożytem intercessyą królowej [...] waży się cum querimoniis na chorągwie [...] naszego, które tu w tym Woiewództwie [...] na nie przypadającej ustawicznie, czemu do tych czas przechodami niewymownie ani opisane czyny [...]. Wszelkie i umiewię(?) szlacheckie dobra obracają, o co tu haniebne między szlachtą fremitus, in cu[—]sando [...] clementiam Imć Dobrodzieja, więc że y moje dobra teyże podlegają ruinie, lubo mam z łaski Imć Dobrodzieja uniwersały ochronne, y pozwoy które [...]
[PDF s. 3; odwrotna strona/ciąg dalszy, bez widocznej paginacji.]
które żadnego umich mnie mają respektu, y owszem na contempt ich po dawnym prawie y uniwersale pokazanum stawiają, ludzi biją, domy odbierają, y niewypowiedziane czynią krzywdy, osobliwie jednak chorągwie Imci Pana Miecznika Koronnego, Imć Pana Koniecpolskiego y Imć Pana Ordynata Zamoyskiego, które umyślnie [...] z drogi do wsi do wsi chodząc, y nie wstydzając cale na powagę Imci Dobrodzieja wszelkie umyślnowane czyni[ą] excessa, umyślnie tedy z relacyami [...] w danych y z dokumentami memi wysyłam do Lwowa upraszając WMci Pana abyś z łaski swej perswazye [...] ad justissimum rigorem przywieść Imć Dobrodzieja gdyż w d[u]że Bóg że nie uważam szkód które [...]
[PDF s. 4; oryginalna s. 2, numer widoczny w prawym górnym rogu.]
porobili y inne chorągwie, a pozwoliłem im oto nie dlatego że to mniejsza, jako te bieda ludzi, odbierania [...] domów, y inne violence których Imci nie podobna, a najbardziej dla tego że to właśnie in contemptum Imci Dobrodzieja czynią. A quod maximum y naypewniejsze, śmieszę mi że tu y szlachta miewa[ła] [...] Imci Dobrodzieja w niedzielę [...] y oni mnie widząc [...] tak in honorem Imci Dobrodzieja że mi na sorce przenika jako temu którym [...] tego y więcej, kiedy się mi broni [...] to sparti[m?] tu wszędzie [...] y mówią że my na Hetmana y na sędziego nie stawry ordynansu tego który Imć Dobrodzieja wydali publiczny, żeby gdzie dwie stały chorągwie [...]
[PDF s. 5; dalszy ciąg, tekst częściowo niepewny.]
nie stały całe te sztachary, gdzież y w moich dobrach nie ma [...] w których mi po kilka chorągwi ukrzywdę stawali, y w cudzych po kilkanaście jedna po drugiej stawała, to tedy wszystkie [...] upraszam WMci Pana y podawam do konsideracyi uczciwe upraszam WMci Pana abyś raczył takie drogi to efficere aby tym chorągwiom które w Dobrodziejowych takiej powinności na nie włożono bez należny kary, gdyż to z łaski Imci Dobrodzieja [...] przestrzegać się widzę [...]. Imć Panu ad jung[o] że namienionych Pana Miecznika Koronnego y cała kompania jak mi dano do mnie powie[dzia]ła [...] y kontrury ludzie moich [...] je na wiosnę drugie chorągwie na oboczenie [...]
[PDF s. 6; oryginalna s. 3, rozpoczyna się nowa karta listu.]
Monseigneur.
Nie trzeba mi świadectwa o łasce WMci Pana ku sobie, na które się od sługi mego referuję bo ją nie tylko nie zliczone mnie pokazuje dokumenta, ale y terazniejszey prośby moiey tak dobry skutek comprobavit, więc kiedy ją znam dobrą, trzeba należytą rependere wdzięcznością, która że się iey proportionalna znaleźć nie może to wierz WMci Panu konsekwencye, serce pełne Braterskiey miłości aby ustawicznie tak kochanego Brata y Dobrodzieja kochało. Ef[f]awicznie, życzę aby się przez te imaginowane m[o]go wypłacato usługi, które że [...]
[PDF s. 7; oryginalna s. 4, kontynuacja zdania.]
tym y zawsze o chorni[e] na rozkaz WMci Pana pet[—] emundo me [...] pis[a]nego do mnie jeszcze tak rok listu, który pro meliori effectu rozkazu WMci Pana umim wyrażonego czytałem kilka razy Imć Dobrodzieje żeby była y z niego petnego tak życzliwych WMci Panu ku mnie exposycyi, y tak dokumentalnego się z tey opinii [...] czytata niewinność WMci Pana, ale na to wszystko nigdy naymniejszej nie mogła odmówić odpowiedzi, ja tedy napr[z]ód nie miałem co odpisać WMci Panu kiedy mi nie nie odpowiadziano, potym jako mi sobie serdecznie życzył [...] WMci Panu tak zw[o]łałem y nie pisać kiedy nie mogł nie sprawie.
[PDF s. 8; ciąg dalszy, brak wyraźnej paginacji.]
nie czyniłem to tedy z okazyej zaniedbanej usługi WMci Pana, ale z okazyej nieodbrego zey skutku, który y teraz chcę poprawić ile się znalesć może sposobów zażywam y imż lepsza poniewaz mi kazano [...] przez nowey wrażie [...] z listu Imć Dobrodzieja [...] na mnie wesele nie odpis[a]ł nowey w domu. WMci Pana prosić [...] pociechy, co y imieniem Imć Dobrodzieja y sam z duszy y serca czynię życząc, abyś na to natotum et qui nascentur ab illo.
A poniewaz Pan Wysocki Namiesnik Chorągwi Imć Pana Wielohurskiego osobliwie na powagę Imć Dobrodzieja desperował y takie calumnie y leomnata impudentissime mówił że ich y wyp[—]
[PDF s. 9; oryginalna s. 5 i zakończenie.]
zać niepodobna, a przez to też y mego honoru nieprzyzwoicie tenot, jako tego dokumentu [...] Imci Dobrodziejowi pokazał, więc że nie de[—] na chorągiew zawżdy którym się kontentuję tylko od tych Pana umownie upraszam abyś to mógł efficere aby Starosta Namiesnika za takie blasphemie na Imci Dobrodzieju należy [...] mogła kara, gdyż żem tego up[—] miat to nie wiem kto godzien kary etc tedy enixissime upraszam nie mogę tylko tym który na dobre czyje przyniesie wrażenie ten jest.
W [...] 19 Januarii 1699.
Imci WMci Pana
Z serca kochający Bratem
y nayniższym sługą
Stanisław Donhoff [ostatnie określenie/tytuł nieczytelne].
[PDF s. 10; adres na zewnętrznej stronie, francuski.]
À Son Excellence
Monsieur le Palatin
de Russie,
[tytuł nieczytelny]
à Leopoli.
Uwagi do odczytu
Obejrzano wszystkie skany 1-0.jpg–10-0.jpg. PDF s. 1 jest okładką archiwalną; s. 2–9 tworzą jeden list, a s. 10 jest kartą adresową tego samego listu, nie osobnym listem ani kopią. Na okładce zapisano początek 8 grudnia 1698 r., koniec 14 stycznia 1699 r. i pięć kart; w samym rękopisie przy końcu odczytano datę 19 stycznia 1699 r., stąd rozbieżność pozostaje nierozstrzygnięta. Miejscowości przy datach nie odczytano pewnie. Nadawca podpisuje się Stanisław Donhoff; odczyt nazwiska jest prawdopodobny. Adres francuski wskazuje palatyna ruskiego we Lwowie, lecz nie udało się ustalić nazwiska ani pełnego tytułu. Ponieważ zasadniczy tekst jest już po polsku, pole polish podaje ostrożne uwspółcześnione streszczające tłumaczenie, nie pozorny przekład dosłowny. Transkrypcja jest częściowa; luki i niepewne odczyty są jawnie oznaczone, bez dopowiadania nieczytelnych zdań.
Lokalizacja w skanie: PDF s. 2–9: jeden pięciokartowy list, oryginalna paginacja 1–5; PDF s. 10: zewnętrzna strona adresowa tego samego listu. PDF s. 1: okładka jednostki.
Rodzaj zapisu: list
Lokalizacja w skanie: PDF s. 2–9: jeden pięciokartowy list, oryginalna paginacja 1–5; PDF s. 10: zewnętrzna strona adresowa tego samego listu. PDF s. 1: okładka jednostki.
Rodzaj zapisu: list
