Jan Berens jako komendant obrony Lwowa i finansowanie garnizonu

Jan Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Inflant, Smoleńska i Czernihowa oraz dziedziczny król Szwecji, Gotów i Wandalów. Szlachetnie urodzeni i sławetni, nasi wierni i umiłowani! Do ciężkiego żalu, który odczuwamy z powodu zerwania niedawnego sejmu, przybyło nam niemało zmartwienia. Tatarzy, zrywając zaprzysiężoną wierność i przyjaźń, wraz z wiarołomnymi Kozakami nagle wtargnęli do naszych państw od strony, którą uważano za bezpieczną. Poczynili nieoszacowane szkody, przelali krew jednych naszych niewinnych poddanych, a innych uprowadzili w ciężką i odrażającą niewolę. Słusznie obawialiśmy się też, że trudno będzie szybko odeprzeć ich atak, ponieważ te miejsca były pozbawione garnizonów i jawnie zagrożone, gdyby ta wściekłość dalej się szerzyła. W ojcowskiej trosce o bezpieczeństwo naszych poddanych i miasta Lwowa powierzyliśmy komendę tej pogranicznej twierdzy szlachetnie urodzonemu Janowi Berensowi, naszemu doświadczonemu żołnierzowi i podpułkownikowi regimentu wielmożnego wojewody ruskiego. Rozkazaliśmy mu jak najszybciej sprowadzić tam swoich ludzi i 3 lutego bieżącego roku [grafia roku miejscowo zatarta] wejść z regimentem do miasta w wojskowym porządku. Po przejęciu pełnej komendy ma wykonywać wszystkie obowiązki związane z wojskową obroną oraz pilnie strzec murów, wałów, baszt i bastionów. Stanowczo nakazujemy, abyście wpuścili i przyjęli wspomnianego podpułkownika i komendanta z jego regimentem piechoty jako załogę twierdzy. Wspierajcie go w obowiązkach obronnych po wykonaniu przezeń należnej przysięgi, a nam dochowujcie wierności jako swojemu panu również w przeciwnościach, których Boże uchowaj. Jeżeli nadejdzie niebezpieczeństwo, zachowajcie odwagę, pilność, czujność i gotowość, współdziałając z naszym komendantem i zawczasu zapobiegając zagrożeniom. Komendant musi ponosić wydatki na żołnierski żołd i inne potrzeby regimentu. Żądamy więc, abyście udostępnili mu pewną sumę z pieniędzy czopowego, według jego wykazu, i wypłacali do jego rąk tyle, ile będzie wymagała potrzeba. Rozliczy on te pieniądze przy zapłacie. Środki wydane dla ratowania Rzeczypospolitej zostaną Wam uznane przy naszych podatkach i rozkażemy je zaliczyć. Stosujcie się do słuszności i wyraźnie wyrażonej naszej woli. Życzymy Wam dobrego zdrowia od Pana Boga. Dano w Warszawie, 7 stycznia 1667 roku, w dziewiętnastym roku naszego panowania w Polsce i Szwecji. Jan Kazimierz, król. Adres: Do szlachetnie urodzonych i sławetnych burmistrzów i rady naszego miasta Lwowa, naszych wiernych i umiłowanych.

Jan Kazimierz z Bożey Łaski Krol Polski, Wielkie Xiąże Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie, Smolenskie, Czerniechowskie, a Szwedzki, Gotski, Wandalski dziedziczny Krol. Szlachetni y Sławetni Wiernie Nam mili. Do Naszego, ktory z rozerwanego blisko przeszłego Seymu ponosimy, ciężkiego żalu, niemało Nam y ztąd przybyło frasunku, kiedy poprzysieżoną wiarę y przyiaźń stargawszy Tatarzyn z Wiarołomnemi Kozakami nagle w ubezpieczone od tamtey ściany Państwa Nasze wciągnął, szkód nieoszacowanych siła poczynił y krew niewinnych Poddanych Naszych iednych porozlewał, drugich do ciężkich y obrzydliwych więzow zapędził. Słusznegośmy y w tym odnosili boiaźń, że im prędkiego odporu dać było trudno, kiedy ogołocone tamte mieysca były praesidiis, a zgoła widomie podlegały niebezpieczeństwom, gdyby była daley miała ta rabies saevire. Chcąc przeto z Oycowskiego Naszego starania My postrzegać indemnitatem Poddanych Naszych y Miasta Naszego Lwowa, zleciliśmy Commendę iego Urodzonemu Janowi Berensowi, doświadczonemu Żołnierzowi Naszemu y Oberstleytnantowi Regimentu Wielmożnego Woiewody Ruskiego, tey pograniczney Miasta Lwowa y Wier[ności] W[aszych] Fortece. Ktoremu daliśmy Ordynans Nasz, aby sprowadziwszy iako nayprędzey lud swoy w tamtę stronę, do Miasta dnia trzeciego Miesiąca February Roku ninieyszego [grafia w oryginale częściowo zatarta], z swym Regimentem Woyskowym trybem przyiąć wszedł; a odebrawszy zupełnie zleconą sobie Commendę, wszystkie należące na Praesidium woienne odprawował powinności, wszelaką około murow, wałow, baszt y belluard w dochowaniu fortece miał y zachowywał ostrożność. Oycowsko tedy rozkazuiemy y mieć chcemy koniecznie po Wiernościach W[aszych], żebyście pomienionego Oberstleytnanta Naszego y Commendanta Miasta Lwowa z pieszym Regimentem pro praesidio Fortece puścili y przyięli, iemu w wykonaniu powinności do Obrony Fortece należących przez wypełnienie oney połączonemu zbyli, Nam fidelitatem iako Panu swemu (strzeż Boże) in adversis dochowali; y ieśliby iakie niebezpieczeństwa następowały, niestraszonemi będąc, wszelaką pilność, dozor, ochotę y ostrożność, znosząc się z Urodzonym Commendantem Naszym y zawczasu do pericula obviando mieli. Więc że Urodzony Commendant na Żołnierskie lenunki y inne potrzeby Regimentowe pieniężne musi mieć wydatki, żądamy po Wier[nościach] W[aszych], abyście iemu z Czopowych pieniędzy summą pewną podług iego Consignatiey wygodzili y do rąk iego, iako potrzeba wyciągać będzie, oddawali; co on przy zapłacie liquidować będzie, a Wier[nościom] W[aszym] przy naszych podatkach te wydane czopowe pieniądze pro Salute Rzeczypospolita przyimie y My przyiąć rozkażemy. W czym Wier[ności] W[asze] do samey słuszności y wyrażoney Woli Naszey stosować się będziecie, ktorym na ten czas dobrego od Pana Boga życzemy zdrowia. Dan w Warszawie dnia siodmego Miesiąca January Roku Pańskiego M.D.C.LXVII, Panowania Naszego Polskiego y Szwedzkiego XIX Roku. [Podpis:] Jan Kazimierz Krol. [Adres s.4:] Szlachetnym Sławetnym Burmistrzom y Radzie Miasta Naszego Lwowa, Wiernie Nam Miłym. [Adnotacja:] Jan Kazimierz. Warszawa 7/1 1667. [Odpis s.5–6 powtarza całe pismo i adres, podpis m.p.]