Katalog źródeł

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zatwierdza kapitule metropolitalnej we Lwowie dwa dyplomy zmarłego wojewody i starosty ruskiego Andrzeja Odrowąża ze Sprowy z lat 1466 i 1467. Dokumenty te dotyczyły nadania praw do łąk oraz pożytków i przemiału w młynach na rzecz uposażenia stołu kapituły.

Komisarze haliccy poświadczają zawarcie ugody między arcybiskupem lwowskim Grzegorzem z Sanoka a Mikołajem Karnkowskim z Meduchy w sprawie budowy, użytkowania i naprawy grobli oraz stawów rybnych między Bybłem a Meduchą pod wadium 600 grzywien.

Sędzia ziemski Piotr z Branic i podsędek Jan z Wiśni zaświadczają, że starosta trembowelski Jan Chodorowski stawił się w sądzie w sprawie wykupienia przez arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka wsi Kuropatniki, Ceniów i Budyłów z rąk mieszczanina Mikołaja Czornberga za kwotę 650 grzywien.

Przedstawiciele lwowskiego sądu ziemskiego poświadczają dokonanie transakcji dotyczącej części i własności we wsi Wołków na rzecz arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka. Zapis dotyczy zbycia dóbr przez Mikołaja Wołkowskiego.

Arcybiskup lwowski Grzegorz z Sanoka nadaje kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej arcybiskupie dziesięciny speringowe z łanów prawa miejskiego leżących poza murami Lwowa. Uposażenie to przekazano kapitule na wieczne czasy w zamian za modlitwy o zbawienie hierarchy.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają zeznanie Elżbiety z Gołogór, która zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka 200 grzywien długu na wsi Wicyń. Zapis ten powiększył wcześniejszą sumę obciążającą tę majętność do łącznej kwoty 800 grzywien.

Prokop z Gwoźdźca, podczaszy halicki, funduje i uposaża kościół pod wezwaniem Zwiastowania NMP, św. Jana Chrzciciela i Znalezienia Krzyża Świętego w miasteczku Ostapkowce. Zapisuje świątyni i jej plebanowi ziemię, łąki, lasy, prawo połowu ryb i wyrębu drewna, a także dziesięciny i opłaty od mieszkańców Ostapkowiec i Gwoźdźca.

Papież Sykstus IV zleca archidiakonowi i kanonikowi przemyskiemu Mikołajowi Bylinie zbadanie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między kapitułą lwowską a Elżbietą z Gołogór o zajęcie wsi Wicyn. Mimo upływu terminu apelacji nakazuje sędziom wysłuchanie stron i przymuszenie świadków pod cenzurami kościelnymi bez możliwości dalszego odwołania.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Jakubowi z Buczacza, kasztelanowi halickiemu, na ufundowanie i uposażenie ołtarza w katedrze metropolitalnej we Lwowie czynszem od sumy 800 grzywien. Nadanie obejmuje również wyłączenie dóbr prebendy spod jurysdykcji sądów świeckich.

Wojewoda sandomierski i starosta lwowski Spytko z Jarosławia, działając z mandatu króla Kazimierza Jagiellończyka, rozpatruje sprawę sądową między Elżbietą a arcybiskupem lwowskim Janem dotyczącą dóbr Wiciń.

Arcybiskup lwowski Jan Wątróbka ze Strzelec zatwierdza zobowiązanie kapituły katedralnej we Lwowie do odprawiania wieczystych mszy i nabożeństw w każde Suche Dni za duszę Pawła Jurkowskiego z Czartorii. Zobowiązanie to podjęto w zamian za 150 grzywien wypłaconych przez wykonawcę testamentu, kasztelana i starostę sandomierskiego Rafała z Jarosławia.

Arcybiskup lwowski Jan Wątróbka potwierdza nadanie króla Kazimierza IV Jagiellończyka dotyczące młyna nad rzeką Pełtwią na rzecz mansjonarzy kaplicy św. Katarzyny we Lwowie. Dokument zawiera formułę notarialną oraz późniejsze adnotacje archiwalne i wizytacyjne z XVII i XVIII wieku.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Judychim z Wysokiego poświadczają wpis z 1473 roku, na mocy którego Elżbieta z Gołogór zastawiła arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka swoją wieś Wiciń za sumę 600 grzywien. Zastawczyni zobowiązała się do obrony arcybiskupa przed wszelkimi roszczeniami prawnymi oraz do pokrycia ewentualnych szkód.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają dokonany w 1473 roku zapis zastawny wsi Wicyn, którą Elżbieta z Gołogór oddała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka w zamian za dług w wysokości 600 grzywien.

Alberti zapewnia wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o rychłym skierowaniu prośby do króla w celu uzyskania pożądanego listu i niezwłocznym odesłaniu go adresatowi. Przesyła także uszanowanie wojewodzinie oraz prosi o doręczenie załącznika wskazanemu odbiorcy.

Oficjał krakowski Stanisław ze Świdnicy zezwala Bernardowi, synowi Jakuba ze Lwowa, na wybór spowiednika mogącego udzielić mu rozgrzeszenia oraz odpustu zupełnego w ramach krucjaty przeciw Turkom i Tatarom. Do dokumentu dołączono tekst formuły rozgrzeszenia stosowanej za życia i w obliczu śmierci.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza dawniejsze zapisy i nadania starostów lwowskich Jana z Tarnowa oraz Jana Kmity z Wiśnicza dotyczące wsi Hodowica w ziemi lwowskiej na rzecz kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa.

Papież Innocenty VIII zawiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o obsadzeniu arcybiskupstwa lwowskiego przez elekta Andrzeja po śmierci arcybiskupa Jana. Wzywa wiernych do uznania nowego pasterza, oddawania mu czci oraz okazywania posłuszeństwa.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Elżbiecie z Podoszyc, wdowie po kasztelanie lwowskim Jerzym Strumille, na zakup renty i czynszów w Królestwie w celu ufundowania oraz uposażenia ołtarza za zbawienie duszy jej i jej zmarłego męża. Ponadto monarcha zwalnia to uposażenie od wszelkich ciężarów jurysdykcyjnych, opłat lennych i powinności wyprawy wojennej.

Dokument zawiera ostatnią wolę ciężko chorej szlachcianki Anny Kulikowskiej, która przekazuje konwentowi dominikanów we Lwowie 60 grzywien oraz dwie zagrody kmiece we wsi Przedrzymiechy. Zapis ten został przeznaczony na wieczyste msze oraz nabożeństwo rocznicowe za duszę testatorki i jej zmarłego męża.

Baranowski zapewnia władze Lwowa, że dopuszczenie urzędu grodzkiego do sprawy Żyda nie miało uszczuplać ich praw. Wyjaśnia je nieobecnością wojewody ruskiego, któremu podlegało sądzenie Żydów. Ze względu na zaawansowanie postępowania poleca wspólne ukończenie sprawy, jednocześnie wskazując królewskie napomnienie, by urząd grodzki nie nadużywał dopuszczenia do niej.

Baranowski donosi, że starał się o królewskie zatwierdzenie przesłanego przez Lwów testamentu, lecz król odmówił, obawiając się oszukańczych zapisów mogących krzywdzić jego prawo do kaduków. Pisarz wskazuje zarazem na wcześniejsze nadanie określonego kaduka Lwowowi na budowę szkoły i przypomina, że zabiegał o nie po otrzymaniu pisma arcybiskupa oraz próśb. Szczegóły wcześniejszego wnioskodawcy i jedna klauzula pozostają niepewne.

Arcybiskup lwowski Andrzej Boryszewski zatwierdza fundację i uposażenie ołtarza Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w katedrze lwowskiej sumą 20 grzywien rocznego czynszu zabezpieczoną przez Annę z Buczacza na dobrach Litwinów i przyległościach. Dokument określa prawo patronatu Buczackich oraz nakłada na altarystę obowiązek odprawiania trzech mszy tygodniowo.

Król Jan Olbracht zezwala kolegium wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej na zakupienie domu wraz z parcelą we Lwowie na ich wspólną siedzibę. Równocześnie wyjmuje ową nieruchomość i jej mieszkańców spod jurysdykcji miejskiej oraz wszelkich podatków i ciężarów, przenosząc ją pod jurysdykcję i immunitet kościelny.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia poddanych wsi Honiatycze, należącej do kapituły lwowskiej, na 15 lat od wszelkich robocizn i stacji na rzecz zamku lwowskiego z powodu zniszczeń poczynionych przez Turków i Tatarów. Nakazuje staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza oraz jego następcom bezwzględne przestrzeganie tej ulgi.

Prepozyt szpitala Świętego Ducha Jan Myszkowski oraz burmistrz i rajcy lwocscy oddają spór o zarząd szpitalem i jego majątkiem pod rozstrzygnięcie kanoników lwowskich jako arbitrów. Strony zobowiązują się w dobrej wierze poddać polubownemu orzeczeniu pod rygorem kary 200 florenów.

Dokument stanowi wyrok sądu polubownego wydany przez lwowskich kanoników i dekana w sporze między radą miejską Lwowa a rektorem Janem Myszkowskim. Arbitrzy ustalili zasady zarządu lwowskim szpitalem Świętego Ducha oraz kwestie rozporządzania zapisami testamentowymi.

Dokument potwierdza i inkorporuje zapis mieszczanina lwowskiego Piotra Strzyżka, który przekazał swój dom na uposażenie polskiego kaznodziei przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Kaznodzieja został równocześnie zobowiązany do odprawiania dwóch cotygodniowych mszy w ufundowanej przez darczyńcę kaplicy nad bramą katedralną.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kanonikowi kamienieckiemu i notariuszowi królewskiemu Sewerynowi Herburtowi z Felsztyna plac czyli dworzysko we wsi Nahorce w powiecie lwowskim. Nadanie zostaje zwolnione z ciężarów zamkowych i przeniesione na prawo ziemskie.

Przeor uznaje obowiązek stawienia się przed sądem asesorskim, lecz prosi o rozstrzygnięcie sprawy przez sąd rady miejskiej dla uniknięcia kosztów. Chce wyznaczenia komisarzy do obejrzenia dokumentów dotyczących gruntów klasztoru. W związku z niedawnym pilnym wyjazdem prosi o tydzień do powrotu, zwolnienie z terminów asesorskich i zgodę na dalszą budowę do polubownego rozstrzygnięcia, przy czym budynki mają przypaść temu, komu zostanie przyznany grunt.

Stanisław z Chodcza, starosta generalny ziem ruskich, poświadcza wpis z lwowskich akt grodzkich, w którym Jan Rzeszowski kwituje rajców lwowskich z odbioru 130 grzywien za opuszczoną kamienicę przy ulicy Żydowskiej we Lwowie. Rzeszowski zrzeka się wszelkich praw do tej nieruchomości, unieważnia dotychczasowe zapisy i zobowiązuje się do obrony miasta przed roszczeniami swoich krewnych.

Papież Juliusz II powiadamia sufraganów kościoła lwowskiego o prekonizacji Bernarda na urząd arcybiskupa lwowskiego po przeniesieniu dotychczasowego metropolity Andrzeja na stolicę gnieźnieńską. Nakazuje im okazywanie nowemu arcybiskupowi należnego posłuszeństwa i czci.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Król Aleksander Jagiellończyk zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie królewskiej wsi Czerkasy z rąk dotychczasowych tenutariuszy i nadaje jej tę wieś na własność z immunitetem. Ponadto król przyznaje wolny brzeg w granicach wsi Mszana pod budowę stawu rybnego.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie trzecią miarę dochodów z młyna królewskiego przed Bramą Halicką na przedmieściu lwowskim z prawem jej wykupu. Nadane pożytki mają posłużyć uposażeniu nowo fundowanych wikariuszy wieczystych przy katedrze lwowskiej.

Król Aleksander Jagiellończyk eryguje w katedrze lwowskiej kanonikat i prebendę przeznaczoną dla stałego kaznodziei w celu krzewienia wiary i głoszenia słowa Bożego. Prawo patronatu oraz wyboru odpowiedniego kapłana na to stanowisko monarcha przekazuje wieczcancel arcybiskupowi Bernardowi i kapitule lwowskiej.

Król Aleksander Jagiellończyk potwierdza kapitułom metropolitalnym we Lwowie przywilej Władysława Jagiełły z 1432 roku. Nadaje on dziesięciu kanonikom nowej fundacji prawo do corocznego odbioru czterech wozów soli z żup drohobyckich.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek zatwierdza nadanie kanonii i prebendy kaznodziejskiej mistrzowi Stanisławowi z Krakowa oraz włącza do jej uposażenia 300 florenów z zapisu mieszczanina Piotra Stryczka. Akt szczegółowo reguluje obowiązki kaznodziejskie, warunki egzaminowania i rezydencji oraz zakazuje zamiany tego beneficjum na inne.

Zapiski urzędowe kancelarii galicyjskiej z lat 1794–1795 potwierdzające uiszczenie taksy stemplowej oraz przeprowadzenie kolacjonowania stron księgi przez urzędników sądowych.

Fragmenty wpisów oraz formuł datacyjnych z ksiąg sądu grodzkiego lub ziemskiego przemyskiego z lat 1480–1482, rejestrujące sprawy szlachty z ziemi przemyskiej.

Autor prosi o pilne wstawiennictwo u generała dla swego „wnuka”, ks. Rusnowskiego [?], w sprawie archidiakonatu warszawskiego. Skarży się na konkurencję kanonika Suszyckiego [?] i powołuje na pisemną obietnicę.

Jezuita Jan Bielicki składa wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu podziękowania za wsparcie kolegium oraz życzenia z okazji zbliżających się imienin i Bożego Narodzenia. W imieniu swoim i całego zgromadzenia poleca dobrodzieja opiece nowo narodzonego Chrystusa oraz świętego patrona.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek eryguje w katedrze metropolitalnej we Lwowie ołtarz św. Bartłomieja Apostoła, ufundowany przez Elżbietę, wdowę po kasztelanie lwowskim Jerzym Strumille z Dmoszyna. Fundacja zostaje uposażona dochodami z łaźni ormiańskiej na mocy transumowanych przywilejów króla Jana Olbrachta z lat 1494 i 1497.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek potwierdza erekcję i uposażenie ołtarza w katedrze lwowskiej dokonane przez dziekana Jana Krowickiego. Uposażenie stanowi roczny czynsz w wysokości 22 florenów wykupiony od władz Lwowa na dobrach wsi Dworzyska, transumowany w treści dokumentu.

Król Zygmunt I Stary potwierdza nadanie dóbr Żydatycze i Maleczkowice na rzecz kapituły katedralnej we Lwowie, dokonane przez zmarłego Jana z Maleczkowic. Ze względu na prawa spadkobierców darczyńcy król ogranicza zatwierdzaną darowiznę do jednej trzeciej części majątku, nakładając na kapitułę obowiązek powinności wojskowych i ciężarów publicznych.

C. k. Galicyjska Tabula Krajowa we Lwowie poświadcza wpisanie dokumentu do księgi tabularnej oraz intabulację lwowskiej kapituły metropolitalnej obrządku łacińskiego jako właściciela dóbr Żydatycze.

Jan z Dawidowa, podsędek lwowski i patron kościoła parafialnego w Dawidowie, prezentuje arcybiskupowi lwowskiemu Bernardowi Wilczkowi kleryka Jerzego ze Lwowa na wakujące po śmierci Gotarda probostwo. Prosi o nadanie mu inwestytury kanonicznej oraz powierzenie zarządu duchowego i doczesnego w tej parafii.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek oddaje lwowskiemu cechowi kuśnierzy ołtarz Wszystkich Świętych w katedrze metropolitalnej we Lwowie. W zamian bractwo kuśnierskie przyjmuje na siebie obowiązek jego stałego utrzymania oraz zabezpieczenia posługi kapłana i odprawiania mszy rocznicowych.

Król Zygmunt I Stary na prośbę arcybiskupa Bernarda Wilczka potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1430 roku. Dokument zwalnia dobra arcybiskupstwa lwowskiego od wszelkich ciężarów, danin i posług państwowych oraz zrównuje jego immunitety z prawami arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Król Zygmunt I Stary zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie trzeciej części młyna przed Bramą Halicką z rąk Małgorzaty, wdowy po młynarzu Marcinie Tłustym, i jej dzieci. Dochody z młyna mają służyć zaspokajaniu potrzeb kapituły i wikariuszy z zachowaniem praw królewskich.