Katalog źródeł

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski zatwierdza i eryguje fundację Zofii z Wydżgów Kłuńskiej w wysokości 10 000 złotych polskich, zabezpieczoną na dobrach Andrzeja Szymonowicza. Dochód z tego kapitału przeznaczono na odprawianie mszy o Męce Pańskiej z udziałem kapeli muzycznej oraz na oświetlenie ołtarza Świętej Trójcy i krucyfiksu w katedrze lwowskiej.

Dokument potwierdza przyłączenie lwowskiego bractwa Najświętszej Trójcy do rzymskiego Arcybractwa Najświętszej Trójcy Pielgrzymów i Rekonwalescentów oraz udziela mu związanych z tym odpustów i przywilejów papieskich. Warunkiem ważności agregacji jest przyjęcie czerwonego habitu, realizacja określonych dzieł miłosierdzia i uzupełnienie wezwania bractwa.

Stanisław Nuszczyński uskarża się władzom Lwowa na Żydów z jurysdykcji chorążyny koronnej, którzy z powodu rzekomych pretensji do majątku jego żony bezprawnie zagrabili z targu jego konie, sanie i owies. Autor wnosi o podjęcie urzędowej interwencji, manifestu o gwałt lub zajęcie wierzytelności sprawców, by zmusić ich do wejścia na drogę sądową.

Król August II podczas sejmu koronacyjnego potwierdza i uroczyście odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i posiadłości miasta Lwowa, nadane przez jego poprzedników. Zobowiązuje się również do obrony mieszczan i dóbr miejskich przed uciskiem urzędników oraz do nienaruszalności jurysdykcji miejskiej.

Król August II potwierdza przywilej oraz artykuły cechowe nadane cechowi szewskiemu w Sokalu przez króla Jana Kazimierza w 1662 roku.

Konstanty Mrozowicki, administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, zatwierdza donację wsi Wołosów i Cucyłów dokonaną przez Aleksandra i Kazimierza Kuropatwów na rzecz kapituły metropolitalnej. Na uposażeniu tych dóbr eryguje nowy kanonikat fundacji Kuropatwów herbu Jastrzębiec, określając obowiązki mszalne kanonika oraz prawo patronatu dla rodziny fundatorów.

Król August II potwierdza statut lwowskiej konfraterni piwowarów i szynkarzy, określający zasady produkcji, kontroli i sprzedaży piwa oraz gorzałki. Dokument zakazuje ponadto rzemieślnikom innych cechów oraz mieszkańcom przedmieść nieuprawnionego wyrobu trunków i prowadzenia browarów.

Kanclerz wielki litewski Marcjan Korybut Ogiński zaprasza burmistrza, rajców i magistrat miasta Lwowa na uroczystość swojego wesela z panną kanclerzanką koronną, zaplanowaną na 4 marca w Warszawie. Zapewnia gości o należytym przyjęciu i honorach oraz deklaruje swoją przychylność i gotowość do wyświadczania przysług.

Król August II zatwierdza statut cechu krawców w Przemyślu, uchwalony w trzydziestu jeden artykułach i potwierdzony uprzednio przez władze miejskie. Regulacja określa zasady funkcjonowania bractwa, prawa i obowiązki mistrzów oraz uczniów obu wyznań – rzymskokatolickiego i greckiego – a także chroni cech przed obcą konkurencją.

Król August II Mocny zatwierdza statuty, prawa i dawne przywileje nadane cechowi krawców lwowskich przez magistrat Lwowa oraz kolejnych monarchów polskich od Zygmunta I po Jana III Sobieskiego. Zobowiązuje ponadto władze grodzkie i miejskie Lwowa do ich ścisłego przestrzegania i ochrony.

Kasztelan przemyski Samuel Orzechowski prosi wojewodę wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o mediację i obronę przed oskarżeniami po tragicznej śmierci pana Strzembiowskiego. Zapewnia o swej całkowitej niewinności, powołując się na naocznych świadków wypadku i zabiegając o przychylność krewnych zmarłego oraz hetmana.

Władze miejskie Lwowa, duchowieństwo oraz kapituła sporządzają pamiątkowy memoriał upamiętniający klęski wojenne, pożary, zarazy i nawałnice nękające miasto w latach 1672–1708. Dokument poświadcza gruntowną renowację hełmu wieży ratuszowej i figury lwa, przeprowadzoną pod kierunkiem rajcy Tomasza Gordona, zawierając spis ówczesnych urzędników i modlitwę o ocalenie Lwowa.

Franciszek Ożechowski prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o roztoczenie opieki nad przemyską gminą żydowską. Zwraca uwagę na krzywdzące ją, ponowne procesy i nowe dekrety wydawane w sprawach już wcześniej rozstrzygniętych.

Starszyzna cechu krawców w Krakowie poświadcza, że Szymon Kubiszowski z Żabna ukończył czteroletnią naukę krawiectwa u krakowskiego mistrza Tomasza Rybalskiego i zadośćuczynił wszystkim obowiązkom cechowym. Wystawcy polecają go innym mistrzom i cechom jako wyuczonego i prawego rzemieślnika.

Papież Klemens XI powiadamia duchowieństwo diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa Jana Skarbka na wakującą po zgonie Mikołaja Popławskiego stolicę arcybiskupią we Lwowie. Wzywa kler do uległości, szacunku oraz posłuszeństwa wobec nowego pasterza.

Kazimierz Orański pisze do prezydenta Lwowa Skrochowskiego w sprawie trwającego od sześciu lat sporu z Janem Łukaszewiczem o nienależycie wykonaną diamentową agrafę. Mimo odesłania spornego dokumentu autor listu domaga się, aby rzemieślnik złożył formalną przysięgę co do wartości klejnotu w obecności strony.

Kazimierz Orański oświadcza, że pozostawia Janowi Łukaszewiczowi dwa dokumenty gwarantujące wykonanie pracy oraz rezygnację z roszczeń finansowych. Jednocześnie zobowiązuje się do ich oddania na polecenie prezydenta i unieważnia wcześniejsze doniesienia.

Papież Klemens XI udziela na okres dziesięciu lat odpustu zupełnego wszystkim wiernym, którzy w święto św. Wojciecha nawiedzą kościół parafialny pod jego wezwaniem za murami Lwowa, przystąpią do sakramentów i pomodlą się w intencjach Kościoła.

Król August II potwierdza i ratyfikuje na prośbę starszyzny i cechu piekarzy miasta Lwowa przywileje oraz artykuły cechowe nadane przez poprzednich królów polskich (m.in. Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana III Sobieskiego, Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana Batorego, Zygmunta Augusta, Zygmunta I i Kazimierza Jagiellończyka) wraz z uchwałami rady miejskiej Lwowa, regulującymi m.in. zasady wypieku, skupu zboża i wyłączności sprzedaży chleba.

Ks. Tomasz Ormiński prosi prezydenta senatu lwowskiego Kirkora o poparcie jego kandydatury na wakujący po śmierci kanonika Krupińskiego kanonikat lwowski. Zapewnia o swojej dozgonnej wdzięczności i poleca się także życzliwości pozostałych członków senatu.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają i wpisują do ksiąg miejskich dziesięć artykułów porządkowych cechu rzeźnickiego, regulujących m.in. zwoływanie sesji suchedniowych, wyzwalanie uczniów, dyscyplinę i zwyczaje czeladzi oraz fundacje mszalne. Dokument rezerwuje dla władz miejskich jurysdykcję apelacyjną oraz wyłączne prawo do dokonywania przyszłych zmian w ustawie cechowej.

Aleksander Orzechowski donosi komendantowi Lwowa o ucieczce trzech niebezpiecznych więźniów, którzy prawdopodobnie zmierzają do miasta. Prosi o postawienie w stan gotowości straży ratuszowej oraz ogłoszenie nagrody za ich ujęcie.

Król August II potwierdza przywilej króla Jana III Sobieskiego z 1690 roku, transumujący dyplom Władysława IV z nadaniem gruntów, wolności i praw dla monasteru bazyliańskiego w Borze Domaszewskim. Zapewnia zakonnikom posiadanie majątku oraz prawo corocznego wyboru ihumena i wolnego handlu podczas świąt.

Aleksander Kazimierz Orzechowski wyjaśnia Franciszkowi Głogowskiemu, że z racji pełnionego urzędu i rozkazów dotyczących obrony przed niespodziewanym najazdem tatarskim nie może oddalić się ze służby ani zaangażować w jego sprawę. Dziękuje za nadesłany list przyjacielski i prosi o zrozumienie sytuacji uniemożliwiającej mu opuszczenie posterunku.

Papież Klemens XII zleca prepozytowi krakowskiemu oraz kanonikom Walerianowi Sutkowskiemu i Janowi Humańskiemu rozpatrzenie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między ks. Stanisławem Dochkiewiczem a adwokatem Wojciechem Borysławskim. Sprawa dotyczy apelacji od wyroku Nuncjatury Apostolskiej w przedmiocie niespłaconej pożyczki oraz wydania zastawionych sreber i klejnotów.

Jędrzej Osiecki wyjaśnia Janowi Tyszkowskiemu kwestie pretensji finansowych wysuwanych przez towarzyszy chorągwi oraz instruuje go w sprawie podziału funduszy z hiberny i rozliczenia asygnacji. Pismo uzupełniają późniejsze pokwitowania wypłaty należnych sum na ręce pana Szeptyckiego.

Arcybiskup Jan Skarbek zatwierdza zapis kwoty 6000 złotych polskich na dobrach Miłoszewice, dokonany przez cześnika Stanisława Wieniawskiego na rzecz fundacji ks. Antoniego Gomolińskiego, oraz eryguje nowy kanonikat ponadliczbowy przy katedrze lwowskiej. Ustala ponadto prawa patronatu dla fundatora, a po jego śmierci naprzemiennie dla arcybiskupów i kapituły, z pierwszeństwem dla członków rodu Gomolińskich.

Jerzy Anastazy Ossowski przekazuje wójtowi lwowskiemu wolę króla dotyczącą przysłania lwowskiego kata do Żółkwi w celu dokonania egzekucji. Zapewnia, że oprawca szybko powróci, a szczegóły sprawy przedstawi osobiście posłaniec, pan Cler.

Jerzy Anastazy Ossowski interweniuje u władz Lwowa w obronie zięciów zmarłego krawca Zasieckiego, nękanych przez cechmistrzów z powodu wykonania proporców królewskich. Informuje, że sprawa została już definitywnie rozstrzygnięta przez skarb królewski, a suplikanci znajdują się pod szczególną opieką monarchy.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.

Król August III zatwierdza i ponawia ogół praw, immunitetów, przywilejów oraz zwyczajów nadanych społeczności ormiańskiej we Lwowie przez dawnych królów polskich. Dokument zawiera transsumpt łańcuchowy potwierdzeń wystawionych kolejno przez Jana III Sobieskiego, Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana Kazimierza i Władysława IV.

Papież Klemens XII udziela odpustu zupełnego wiernym diecezji lwowskiej, którzy pod zwykłymi warunkami wezmą udział w pierwszych mszach pontyfikalnych odprawianych przez nowego arcybiskupa Mikołaja Gerarda Wyżyckiego i przyjmą jego uroczyste błogosławieństwo.

Dokument potwierdza nadanie polskiemu szlachcicowi Janowi Stetkiewiczowi stopnia doktora filozofii i medycyny przez wielkiego kanclerza Uniwersytetu Bolońskiego Aleksandra Formaliariego po pomyślnym zdaniu rygorystycznego egzaminu i złożeniu wyznania wiary. Nadaje promowanemu pełne prawa do nauczania, leczenia i używania tytułu doktorskiego oraz opisuje uroczystość wręczenia insygniów akademickich.

Rajcy lwowscy, po zatwierdzeniu rachunków zarządu szpitalem św. Ducha przez zmarłego rajcę Jana Meconiego i w uznaniu wyłożonych przezeń znacznych środków własnych, ustanawiają dwa wieczyste nabożeństwa rocznicowe za spokój jego duszy, zobowiązując prowizorów szpitala do ich stałego odprawiania.

Król August III zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu miasta Lwowa dawne przywileje i immunitety, nadane i potwierdzone przez jego poprzedników: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Zygmunta III, Jana Kazimierza, Michała Korybuta, Jana III Sobieskiego oraz Augusta II. Potwierdzenie obejmuje m.in. pobór opłaty zwanej szpaszne, udział w dochodach celnych, przywileje i zwolnienia podatkowe dla króla kurkowego, porządek ćwiczeń strzeleckich oraz zwrot zajętej strzelnicy (celstatu).

Dokument reguluje spór między władzami Lwowa a kolegium wikariuszy katedry lwowskiej, ustalając zasady i wymiar corocznego uiszczania mesznego w ziarnie przez podmiejskie wsie miejskie oraz w pieniądzu z gruntów lonherii, a także spłatę zaległości. Ugoda została zatwierdzona przez arcybiskupa lwowskiego Mikołaja Ignacego Wyżyckiego.

Ks. Bartłomiej Pawłowski apeluje do wojewody Jana Jabłonowskiego o powstrzymanie napływu innowierców do Świecia, którzy za przyzwoleniem władz miejskich wykupują domy i wypierają katolików. Przestrzega adresata przed odpowiedzialnością na sądzie Bożym i wzywa do obrony Kościoła przed szerzącą się zarazą herezji.

Król August III zatwierdza statut konfraterni introligatorskiej we Lwowie, uchwalony przez radę miejską w 1740 roku, który reguluje organizację cechu, obowiązki mistrzów i czeladników oraz chroni rzemiosło przed konkurencją partaczy.

Autor upomina się o wiadomości i należne 700 zł, odpiera podejrzenie zdrady, omawia termin oraz arbitraż. Pyta o pogłoskę dotyczącą starania się adresata o służbę u Rosjan; dopisek mówi o poszukiwaniu sprawy w Krasnymstawie i Horodle.

Pałuski relacjonuje proces z Deboliną i zajęcie 6000 na Poromowie. Informuje o jej małżeństwie z Dydyńskim i sprawie połowy Łopiennika. Pozdrawia żonę hrabiego, której nie zna. List z 16 VI 1782.

Autor żąda poprawnego pełnomocnictwa. Relacjonuje pozew Dęboliny o dług i uzyskanie kondemnaty; Dębolina zakwestionowała roszczenie i zajęła sumę u adresata. Prosi o odpowiedź do Krasnegostawu.

Ihumenia chełmska Justyna Parteynowna zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z pokorną supliką o uwolnienie konwentu od ciężarów podatkowych i stacjonowania wojska. Przypomina o dawnych obietnicach opieki nad klasztorem i prosi o interwencję w obliczu wyczerpania sił zakonnic.

Papież Benedykt XIV udziela na okres dziesięciu lat odpustu zupełnego wiernym nawiedzającym kościół parafialny w Rychcicach w święto Znalezienia lub Podwyższenia Krzyża Świętego. Dokument zawiera również zatwierdzenie i zezwolenie na publikację wydane przez biskupa sufragana przemyskiego Andrzeja Pruskiego.

Arcybiskup marcjanopolitański Petar Parčević prosi magistrat i rajców Lwowa o udzielenie mu wsparcia finansowego lub wypłatę asygnowanych funduszy na pokrycie naglących potrzeb. Duchowny opisuje skrajne ubóstwo i uciążliwości, jakich doznał podczas ośmiomiesięcznej misji pokojowej do Bohdana Chmielnickiego, podjętej z polecenia cesarza Ferdynanda III na rzecz Rzeczypospolitej.

Stanisław Potocki nadaje mieszkańcom Otynii prawo wyboru władz miejskich oraz szczegółowo normuje ich powinności pańszczyźniane, podatki, opłaty dzierżawne i dziesięciny. Dokument określa również zasady przydziału działek pod zabudowę wraz z okresem wolnizny dla nowych osadników.

Papież Benedykt XIV poleca komisarzom apostolskim wprowadzenie Jana Alojzego z Witoldów Aleksandrowicza w posiadanie kanclerstwa i kanonikatu katedry lwowskiej. Nakazuje zapewnić nowemu kanclerzowi pobieranie wszelkich przynależnych godności dochodów oraz oddalić ewentualnych nieprawnych posiadaczy.

Król August III potwierdza i odnawia ogół praw miejskich, swobód handlowych, immunitetów oraz przywilejów miasta Kamionka Strumiłowa, transumując i aprobując wcześniejsze nadania królów polskich od Zygmunta I po Jana III Sobieskiego.

Audytor Kamery Apostolskiej Jan Konstanty Caracciolo rozstrzyga spór między lwowskimi zakonami a kapitułą metropolitalną, nakazując utrzymanie w mocy i egzekwowanie świadczeń zasiłku charytatywnego ustalonego na mocy traktatu warszawskiego z 1717 roku. Wyrok zarządza ściągnięcie należnych rat kontrybucji nieopłaconych od 1 kwietnia 1743 roku.

Audytor apostolski Mikołaj Serra nakazuje aktuariuszowi i archiwiście kurii lwowskiej bezwzględne wydanie zapieczętowanych akt procesowych w sporze magistratu Lwowa z kapitułą metropolitalną. Wyznacza ostateczny, czterodniowy termin na przekazanie dokumentów pod groźbą kar kościelnych lub konieczności osobistego stawiennictwa w Rzymie.

Ks. Tomasz Perkowicz donosi wojewodzie o rozczarowaniu ks. Mrozowickiego z powodu utraty beneficjum i radzi, jak nakłonić jego rywala do rezygnacji z urzędu. Przekazuje również pomyślne wieści o dobrym zdrowiu wojewodziny, jej energicznym nadzorze nad majątkiem oraz o poprawie stanu zdrowia starościca białocerkiewskiego.