Katalog źródeł

Król Władysław Jagiełło zatwierdza dobrowolną zamianę dóbr ziemskich zawartą między arcybiskupem lwowskim Janem a szlachetnym Jakuszem z Potoczan. W wyniku umowy arcybiskup oddał wieś stołową Jawcze w zamian za wieś Potoczany leżącą w powiecie podolskim.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kościoła katedralnego we Lwowie cztery wozy soli rocznie z żup w Drohobyczu. Nadanie stanowi dziękczynienie za pomyślne wieści o zwycięstwie nad Tatarami, Turkami i Wołochami pod Bracławiem.

Król Władysław III zezwala rajcom lwowskim na budowę i powiększanie drobnych kramików oraz jatek, przekazując na potrzeby miasta wszelkie płynące z nich czynsze i dochody. Ponadto potwierdza miastu prawo do swobodnego wyboru tłumaczy, dopuszczając dokonanie elekcji nawet w przypadku odmowy zgody ze strony starosty.

Jan z Czyżowa, namiestnik Królestwa Polskiego, poświadcza, że Jan z Zubrzy wyznaczył Mikołaja z Gołogór na opiekuna swoich małoletnich synów oraz zarządcę całego majątku aż do osiągnięcia przez nich pełnoletności.

Hospodar mołdawski Piotr potwierdza kupcom lwowskim oraz kupcom ziem ruskiej i podolskiej przywileje handlowe i celne na terenie Mołdawii, wzorowane na dawniejszych nadaniach hospodara Aleksandra. Dokument reguluje kwestie poboru opłat celnych między innymi w Suczawie, Bakowie i Białogrodzie.

Sędziowie ziemscy haliccy poświadczają, że wojewoda podolski i starosta halicki Stanisław z Chodcza sprzedał oraz zrezygnował wieś Bybło na rzecz arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka za kwotę 300 grzywien. Sprzedający zobowiązał się do wieczystego zagwarantowania spokoju majątkowego i obrony nabywcy przed wszelkimi roszczeniami zgodnie ze zwyczajem Królestwa.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przekazuje kapitule katedralnej we Lwowie wieś królewską Kuhajów wraz z pełnymi immunitetami. Nadanie to stanowi zamianę za pole i las pod Wysokim Zamkiem we Lwowie, darowane wcześniej kanonikom przez króla Władysława Jagiełłę.

Dokument poświadcza oświadczenie arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka o nadaniu podsędkowi halickiemu Piotrowi z Dobiewa i jego żonie Helenie dożywotniego prawa do wsi Międzyhorce i Siemikowce. Po ich śmierci obie wsie mają w pełni powrócić pod zarząd arcybiskupa i kapituły lwowskiej.

Wojewoda ruski Jan Odrowąż na zjeździe generalnym we Lwowie, rozpatrując skargę mieszczan i kupców lwowskich, zabrania bezprawnego zatrzymywania i zajmowania na drogach Rusi i Podola bydła zakupionego na dorocznych jarmarkach i opatrzonego ich znakami. Dokument nakazuje urzędnikom i mieszkańcom miast bezwzględne przestrzeganie zakazu aresztowania pędzonych stad pod rygorem surowych kar królewskich.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ziem ruskich i podolskich, a zwłaszcza staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza, aresztowanie kupców i konfiskatę towarów przewożonych z ominięciem przymusu lwowskiego prawa składu. Dokument przyznaje mieszczanom lwowskim uprawnienia do zatrzymywania winnych celem ochrony przywilejów miejskich i dochodów skarbu królewskiego.

Król Aleksander Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ruskim i podolskim, w tym staroście lwowskiemu, udzielanie pomocy mieszczanom lwowskim w egzekwowaniu prawa składu poprzez aresztowanie kupców omijających Lwów i konfiskatę ich towarów na rzecz skarbu królewskiego.

Król Aleksander Jagiellończyk, na prośbę rajców i mieszczan lwowskich, znosi doroczny jarmark przypadający na święto św. Agnieszki. Decyzję motywowano zniszczeniem ziem ruskich przez najazdy wrogów oraz faktem, że zgromadzenia kupieckie przynosiły wówczas miastu więcej szkód i zagrożeń niż pożytku.

Sędziowie polubowni z wojewodą podolskim Pawłem Kołą i marszałkiem Stanisławem z Chodcza na czele rozstrzygają spór dotyczący gwałtu i zranień między szlachcicem Hieronimem Dobrostańskim a rajcami i pospólstwem Lwowa.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Król Zygmunt I nakazuje urzędnikom koronnym udzielanie pomocy przedstawicielom Lwowa w konfiskacie towarów i zatrzymywaniu kupców omijających lwowski skład. Ostrzega przy tym urzędników, że wszelkie straty wynikłe z braku ich współdziałania zostaną ściągnięte z ich własnych majątków.

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Semen Białecki wyraża radość z powodu wstąpienia panny Cecylii do zakonu i informuje o przygotowaniu 1200 złotych na jej posag. Prosi o wyznaczenie zaufanej osoby do odebrania gotówki w Warszawie, by jak najszybciej sfinalizować sprawę i uniknąć zarzutów o zwłokę.

Król Zygmunt I Stary zabrania kupcom podróżującym między Turcją i Wołoszczyzną a Litwą i Moskwą omijania lwowskiego prawa składu oraz ceł poprzez przejazd przez Kamieniec i drogi poboczne. Nakazuje starostom oraz władzom miejskim Rusi i Podola bezwzględne aresztowanie naruszających zakaz kupców i udzielanie pomocy wysłannikom miasta Lwowa.

Przed sądem ziemskim lwowskim Jadwiga z Oleska, żona wojewody podolskiego Marcina Kamienieckiego, zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Bernardowi Wilczkowi roczny czynsz wyderkafowy w wysokości 10 grzywien od sumy 400 florenów. Dochód ten, zabezpieczony na cle i stawach w Załoźcach oraz Olesku, został przeznaczony na utrzymanie lampy przed ołtarzem św. Jerzego w katedrze lwowskiej.

Sędzia i podsędek ziemi krakowskiej poświadczają dekret króla Zygmunta I rozstrzygający spór celników z kupcami o drogi pędzenia bydła i przewozu towarów z Rusi, Podola, Wołynia i Mołdawii. Zgodnie z wyrokiem woły i towary z Rusi, Podola i Mołdawii należy kierować przez Lwów, Gródek i Przemyśl do Sandomierza, natomiast z Wołynia przez Lublin i Radom, pod groźbą konfiskaty.

Król Zygmunt I potwierdza kapitułom katedry lwowskiej dokument komisarzy króla Kazimierza Jagiellończyka z 1474 roku. Akt ten ustalał szczegółowy przebieg granic i usypanie kopców granicznych między kapitulną wsią Wierbiż a królewskimi wsiami Drohowyże i Uście.

Król Zygmunt I Stary nakazuje urzędnikom koronnym i miejskim udzielanie pomocy mieszczanom lwowskim w zatrzymywaniu kupców omijających lwowski skład towarów. Zabrania nielegalnego transportu wołów, wosku i innych towarów z Rusi i Podola z pominięciem Lwowa i należnych ceł pod groźbą kar majątkowych.

Król Zygmunt II August zatwierdza starszym oraz wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane przez jego poprzedników, w tym przez króla Zygmunta I Starego.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu i potwierdzenia czterech dawnych przywilejów królewskich dla miasta Lwowa, dotyczących m.in. prawa składu wszelkich towarów, zakazu omijania lwowskiego składu przez kupców podolskich i ruskich, poddania kupców obcych sądownictwu miejskiemu oraz zasad sporządzania testamentów i obrotu nieruchomościami. Dokument nadaje odpisom tych przywilejów pełną moc prawną równą oryginałom.

Kanclerz wielki koronny Tomasz Zamoyski wzywa władze Lwowa do zaniechania utrudnień w przejeździe dla kupców zamojskich handlujących na Podolu. W szczególności upomina się o kupca Petera Francka, żądając przepuszczenia go bez przeszkód i wskazując na straty, jakich doznał przez zatrzymanie towarów.

Autor relacjonuje przebieg misji polskiego posła w Stambule, audiencję u muftiego oraz starania o oswobodzenie polskich jeńców. Opisuje także ruchy dostojników we Lwowie, schwytanie pod Kamieńcem głośnego oszusta podającego się za duńskiego królewicza oraz zniszczenia po gwałtownej burzy w Przemyślu.

Stanisław Koniecpolski dziękuje podkomorzemu czernihowskiemu za sprawne przeprowadzenie zjazdu granicznego z Moskwą oraz wyraża nadzieję na rychłe uśmierzenie rozruchów kozackich. Hetman obiecuje również przypomnieć królowi o trudach i zasługach adresata dla dobra Rzeczypospolitej.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną ustanawia doroczny anniwersarz za duszę wojewody podolskiego Mikołaja Mieleckiego oraz rozdziela kwoty dla kleru i służby kościelnej. Fundacja oparta jest na rocznym czynszu w wysokości 30 florenów zabezpieczonym na dobrach wsi Stryhańce.

Marcin Kątski wzywa władze Lwowa do pilnej wypłaty całości sumy z asygnacji wojewody bełskiego na rzecz stolnika trembowelskiego. Podkreśla, że zaległe fundusze są pilnie potrzebne na utrzymanie załóg w Kamieńcu Podolskim i Szańcu Świętej Trójcy.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza przedłożone mu artykuły cechowe bractwa kotlarzy z Przedmieścia Halickiego we Lwowie, regulujące zasady organizacji cechu, powinności religijne, przyjmowanie uczniów i towarzyszy, prawa wdów, standardy rzemieślnicze oraz kary porządkowe. Zapiski na odwrocie wskazują na oblatę dokumentu w aktach grodzkich lwowskich, a następnie na jego unieważnienie z powodu uzyskania go bez wiedzy magistratu wbrew dekretowi królewskiemu.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.

Autor rozpoczyna korespondencję przez pułkownika Kamińskiego, informując brata o braku ważnych nowin z Porycka. Opisuje także pobyt we Lwowie, pocieszanie stroskanej po rozstaniu Jejmości, udany fortel z bransoletką oraz poufną prośbę Kamińskiego.

Korespondent informuje o spokoju pod Kamieńcem, wyjeździe hetmana wielkiego koronnego do obozu pod Wiśniowczykiem oraz działaniach wojsk kozackich i moskiewskich przeciw Tatarom na Ukrainie. Donosi również o niepotwierdzonych wieściach o starciu z ordą oraz o nagłej śmierci archidiakona lwowskiego księdza Piaszkowskiego.