Лист Восілла до капітана про суспільні справи й батьківщину

У листі до капітана є читабельні згадки про Польщу, свободу, спільне благо й батьківщину. Також збереглися фрази «na miłość Boga», «na miłość ludzi» та «o szczęśliwości każdego», однак повний виклад і кінцеве прохання неможливо впевнено відновити. У датуванні зазначено 4 травня 1794 року; назву табору залишаю невстановленою. Підпис читаю як Восілло.

[S. 2] [U góry dopiski inną ręką/archiwalne:] пор. Петрушевичъ [...] Chwila [...] Jed I VII d[nia] 7 Maja - 94 w Obozie pod Połańcem Zacny Obywatelu y Kapłanie. Wiadomo bydź Ci musi, iakie iest teraźnieysze przedsię= wzięcie Polaków... Oto, zacny Kapłanie: wzywamy Po= tężnego Boga, aby nas wyrwał z iarzma y prze= mocy tych nieprzyiaciół, ktorzy nam kray dwakroć rozerwali; Prawa nasze wywrócili; wolność osobistą y publiczną wydarli; Domy nasze na gwałt, łupie= ztwo y ruinę dzikiemu żołnierzstwu swemu podali; y wolną ziemię, niewinnych mieszkańców ogniem y mieczem pustoszą... Już Bóg ulitował się nad Pola= kami, odwadze ich pobłogosławił, y przemienił ich nieużyteczne płacze, ięki, y narzekania, na czynne męztwo, y ostatnią zginąć albo zwyciężyć determi= nacyą... Kapłanie! to cośmy przedsięwzięli iest powinnością każdego ziemi wolney mieszkańca, tym więcey iż cel nasz iest: szczęśliwość powsze= chna, wolność y swoboda każdego stanu, sprawie= dliwość wszystkim ludziom, y porownanie nayzu= pełnieysze praw y przywileiów każdego Obrządku... Przypomniy sobie Kapłanie, w iakim duchu Seym 1791go pracował y iaką Obrządkowi Greckiemu wy= mierzył sprawiedliwość. Wierzay mi, niemoże bydź [S. 3] żaden naród skłonnieyszym do uczynienia dobrze każde= mu, iak naród Polski, kiedy tylko sam swoią wolą czynić może. Wzywam więc Ciebie Kapłanie na miłość Boga, na miłość Ludu y na miłość Oyczyzny, abyś Cel nasz tłomaczył Prostocie, tak by każdy człowiek poiął, że woyna teraźnieysza zaczętą iest o dobro, o interes, o szczęśliwość każdego; że chcemy aby nikt nikogo ciemiężyć nie mógł; że na to życie nasze dla Oyczyzny poświęciliśmy, abyśmy odzy= skali dla niey całość, wolność, niepodległość, a w niey abyśmy Ludu szczęśliwość ugruntowali. Czyż niedoświadczyliście co to iest panowanie y iarzmo moskiewskie?... Porównaycież go z słodyczą Rządu Pol= skiego, ktory tym więcey rozciągnie dobrodzieystwa swoie, kiedy obronę siebie winien będzie powszechne= mu wszystkich do Powstania narodowego łączeniu się... Kapłanie! swięty twoy charakter daie Ci przystęp do serca Ludu: mów do niego; ucz go ko= chać Oyczyznę, nienawidzić tyranów; poradź mu aby dla własnego dobra łączył się z bronią Polską! y pomagał do oswobodzenia ziemi naszey... Los [S. 4] Wasz Kapłani! Obrządku Greckiego zbyt iest y był w panowaniu niesprawiedliwości, upośledzonym... Po= lacy wolni, Polacy swobodni poprawią go, y tych którzy się pokażą gorliwemi dla nich, zostawią w stanie szczęśliwym y godnym powołania wa= szego... Ja was o tym Imieniem Narodu upewniam. Bądź Kapłanie pewnym szczerości moiey y wdzię= czności, którey tobie szczególnie od Narodu Polskiego, chcę bydź rękoymią. Pobożności twoiey y Przyiaźni mnie polecam. - Kościuszko