Katalog źródeł

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Papież Bonifacy IX potwierdza na prośbę arcybiskupa halickiego zapis testamentowy zmarłej Anny zwanej Komicą, przekazujący młyn w Zboiskach kościołowi parafialnemu Najświętszej Maryi Panny we Lwowie. Dochody z corocznej dzierżawy młyna, zarządzanego przez rajców lwowskich, mają służyć utrzymaniu i odbudowie tej świątyni.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Papież Marcin V poleca dziekanowi sandomierskiemu ogłosić ekskomunikę mieszczan lwowskich za napaść na kleryka Marka z Kościana, dopóki nie zadośćuczynią poszkodowanemu i nie udadzą się do Stolicy Apostolskiej po rozgrzeszenie. Nakazuje także przymusić ewentualnych świadków zajścia do złożenia zeznań pod rygorem kar kościelnych.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Sobór Bazylejski rozciąga na arcybiskupa lwowskiego Jana Odrowąża przywileje i łaski duchowe nadane uprzednio uczestnikom soboru w 1438 roku. Dokument pozwala mu na wybór spowiednika z uprawnieniem do udzielania rozgrzeszenia z grzechów i cenzur zastrzeżonych dla Stolicy Apostolskiej, zamiany ślubów oraz dyspensowania od nieprawidłowości kanonicznych.

Sędzia ziemski lwowski Jan Gołąbek z Zimnej Wody i podsędek Ścibor z Wiszni potwierdzają, że Jan Kunat z Tuligłów zapisał swojej żonie Helenie 500 grzywien posagu i wiana na połowie wsi Tuligłowy, młynie, dworze i karczmie. Dobra te mają pozostać w rękach Heleny na wypadek jej owdowienia, z prawem wykupu po jej ewentualnym powtórnym zamążpójściu.

Kardynał Dominik Capranica, działając jako sędzia i komisarz apostolski wyznaczony przez papieża Eugeniusza IV, ogłasza wszczęcie postępowania w sporze pomiędzy władzami i gminą miasta Lwowa oraz klasztorami dominikanów i franciszkanów a arcybiskupem lwowskim Janem Odrowążem o dobra z zapisu testamentowego zmarłego mieszczanina Piotra Czanszera.

Papież Eugeniusz IV poleca biskupowi chełmskiemu, aby po zbadaniu sprawy zezwolił władzom i mieszczanom Lwowa na wzniesienie oraz utrzymywanie szkoły dla chłopców przy kościele św. Ducha, a także mianowanie i odwoływanie jej rektora, zgodnie z wcześniejszym przywilejem króla Władysława. Dokument potwierdza uprawnienia miasta wobec miejskiej placówki edukacyjnej.

Papież Mikołaj V, przychylając się do prośby króla Kazimierza Jagiellończyka, wydaje dyspozycje dla arcybiskupa lwowskiego oraz innych hierarchów polskich w obliczu zagrożenia ze strony Tatarów. Dokument łączy się z nadaniem odpustów i zarządzeń kościelnych w związku ze zmaganiami z najeźdźcami.

Piotr z Branic, sędzia ziemski lwowski, oraz Jan z Wysokiego, podsędek lwowski, poświadczają, że Barnaba de Negrono z Genui zrzekł się na zawsze wsi Pikułowice na rzecz ufundowanego przez siebie ołtarza w katedrze lwowskiej. Wieś została przekazana jego synowi, prezbiterowi Grzegorzowi, oraz kolejnym ołtarzystom, z zachowaniem prawa kolacji dla fundatora i jego następców.

Szlachta ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego zawiera przymierze z radą i mieszczanami Lwowa w celu obrony praw, porządku oraz wspólnego dobra publicznego. Dokument zobowiązuje obie strony do przeciwdziałania bezprawiu, grabieżom i krzywdom, a także gwarantuje udział rajców lwowskich w zjazdach szlacheckich.

Sędzia lwowski Piotr z Branic i podsędek Jan z Wąsosza zaświadczają o wyroku królewskim zakazującym nieletnim synom zmarłego Procia z Wasiuczyna pobierania myta w Wasiuczynie pod karą wadium w wysokości 16 grzywien. Kwestia legalności poboru cła została odłożona do czasu osiągnięcia przez dzieci pełnoletności na skutek skargi Mikołaja Brzymuchy.

Papież Sykstus IV zleca archidiakonowi i kanonikowi przemyskiemu Mikołajowi Bylinie zbadanie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między kapitułą lwowską a Elżbietą z Gołogór o zajęcie wsi Wicyn. Mimo upływu terminu apelacji nakazuje sędziom wysłuchanie stron i przymuszenie świadków pod cenzurami kościelnymi bez możliwości dalszego odwołania.

Papież Innocenty VIII zawiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o obsadzeniu arcybiskupstwa lwowskiego przez elekta Andrzeja po śmierci arcybiskupa Jana. Wzywa wiernych do uznania nowego pasterza, oddawania mu czci oraz okazywania posłuszeństwa.

Papież Juliusz II powiadamia sufraganów kościoła lwowskiego o prekonizacji Bernarda na urząd arcybiskupa lwowskiego po przeniesieniu dotychczasowego metropolity Andrzeja na stolicę gnieźnieńską. Nakazuje im okazywanie nowemu arcybiskupowi należnego posłuszeństwa i czci.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Papież Leon X wydaje zarządzenia w sprawie dyscypliny duchowieństwa, reformy obyczajów oraz zwalczania błędów i herezji w Królestwie Polskim, Czechach i na Węgrzech. Wykonanie i uprawnienia jurysdykcyjne powierza arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Janowi Łaskiemu.

Papież Paweł III powiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Piotra Starzechowskiego nowym arcybiskupem po śmierci arcybiskupa Bernardyna. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego naukom i poleceniom.

Papież Paweł III zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Bernardyna stolicy arcybiskupiej i mianowaniu na ten urząd Piotra. Nakazuje kapitule okazanie nowemu ordynariuszowi posłuszeństwa i czci pod rygorem kar kościelnych.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski dokonuje oblaty i transsumpcji dokumentu prymasa Jana Latalskiego z brewe papieża Pawła III z 1538 roku. Akt potwierdza wyjęcie braci zakonów żebraczych w Królestwie Polskim spod jurysdykcji biskupów diecezjalnych i zakazuje naruszania ich przywilejów.

Papież Juliusz III zawiadamia kapitułę lwowską o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Piotra stolicy arcybiskupiej we Lwowie przez Feliksa Ligęzę. Nakazuje kapitule przyjęcie elekta jako swego ojca i pasterza oraz posłuszeństwo jego zarządzeniom.

Papież Juliusz III powiadamia sufraganów archidiecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy arcybiskupem lwowskim po śmierci arcybiskupa Piotra Starzechowskiego i nakazuje im okazywanie nowemu metropolicie należytego posłuszeństwa. Dokument zawiera późniejsze wpisy oblaty przed biskupami przemyskim i chełmskim z 1555 roku.

Papież Juliusz III powiadamia duchowieństwo miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy nowym arcybiskupem lwowskim po śmierci Piotra Starzechowskiego. Nakazuje klerowi przyjęcie nowego pasterza z szacunkiem i posłuszeństwem pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Papież Pius IV przesyła paliusz dla nowo mianowanego arcybiskupa lwowskiego Pawła Tarły za pośrednictwem Jerzego Tylicza. Poleca biskupom krakowskiemu lub przemyskiemu wręczenie paliusza po przyjęciu przez nominata sakry biskupiej oraz odebranie od niego przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Papież Pius IV powiadamia lud miasta i diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa Stanisława z Laodycei na urząd arcybiskupa lwowskiego po śmierci Pawła i nakazuje przyjęcie go oraz posłuszeństwo wobec jego pasterskich napomnień.

Papież Grzegorz XIII powiadamia wasali arcybiskupstwa lwowskiego o prekonizacji Jana na arcybiskupa lwowskiego po śmierci arcybiskupa Stanisława. Zobowiązuje ich do złożenia nowemu metropolicie przysięgi wierności oraz do pełnienia należnych powinności pod groźbą kar kościelnych.

Papież Grzegorz XIII zawiadamia wasali kościoła lwowskiego o powołaniu Jana Dymitra Solikowskiego na urząd arcybiskupa po zgonie arcybiskupa Jana. Nakazuje im przyjęcie nowego pasterza z należnym szacunkiem oraz dochowanie wierności i wypełnianie zwyczajowych świadczeń pod groźbą kar kościelnych.

Papież Grzegorz XIII zawiadamia lud miasta i diecezji lwowskiej o powołaniu Jana Dymitra Solikowskiego na urząd arcybiskupa po śmierci jego poprzednika Jana. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego pasterskiej władzy.

Papież Grzegorz XIII zezwala arcybiskupowi elektowi lwowskiemu Janowi Dymitrowi Solikowskiemu na przyjęcie konsekracji biskupiej od dowolnego biskupa katolickiego pozostającego w łączności ze Stolicą Apostolską. Warunkiem udzielenia sakry jest uprzednie złożenie przytoczonej w tekście roty przysięgi wierności, której poświadczony odpis elekt ma odesłać do Rzymu pod rygorem suspensy.

Papież Grzegorz XIII nadaje ołtarzowi św. Anny w kościele św. Andrzeja bernardynów we Lwowie przywilej ołtarza uprzywilejowanego. Na jego mocy każda msza za zmarłych odprawiona przy nim przez zakonnika tego konwentu przynosi odpust uwalniający duszę z czyśćca.

Kardynał Aleksander Farnese wraz z władzami rzymskiego Arcybractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy kościele Santa Maria sopra Minerva wystawia transumpt dokumentów papieża Pawła III z nadaniami odpustowymi. Akt sporządzono na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego dla Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie w celu rozszerzenia na nie rzymskich przywilejów duchowych.

Władze rzymskiego arcybractwa przy kościele Santa Maria sopra Minerva dokonują transumptu bulli papieża Grzegorza XIII z 1573 roku i na prośbę arcybiskupa lwowskiego udzielają zawartych w niej odpustów Bractwu Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie. Dokument potwierdza prawo członków lwowskiego bractwa do korzystania z przywilejów duchowych przysługujących bractwu rzymskiemu.

Papież Sykstus V na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz społeczności Lwowa wzbogaca herb miejski, dodając do sylwetki lwa trzy wzgórza i gwiazdę z własnego herbu rodowego. Dokument upoważnia władze miejskie do swobodnego umieszczania i komponowania nowego godła wedle potrzeb i okoliczności.

Papież Klemens VIII zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o przeniesieniu biskupa filippeńskiego Jana na stolicę arcybiskupią lwowską, opróżnioną po śmierci arcybiskupa Jana Dymitra. Nakazuje kanonikom okazanie nowemu ordynariuszowi pełnego posłuszeństwa i czci pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Kajetan Cristallini proponuje władzom Lwowa przesłanie do Rzymu 100 dukatów w celu wypłacenia ich wdowie po zmarłym Franciszku Stefanonim w zamian za zwrot miejskich dokumentów. Oferuje również swoje usługi prawne przed Kurią Rzymską.

Papież Urban VIII zleca oficjałom krakowskiemu, kamienieckiemu i laodycejskiemu rozpatrzenie apelacji promotora fiskalnego kurii lwowskiej od wyroku nuncjusza apostolskiego w sporze z rajcami i pospólstwem Lwowa. Sędziowie delegowani otrzymują pełnomocnictwo do zbadania sprawy, wydania ostatecznego wyroku i stosowania sankcji kanonicznych.

Papież Urban VIII nakazuje arcybiskupowi lwowskiemu odebranie uroczystego wyznania wiary katolickiej od biskupa elekta nikopolskiego Łukasza przed przyjęciem przez niego sakry konsekracji. Złożona rota wyznania wiary ma zostać w ciągu sześciu miesięcy przesłana do Stolicy Apostolskiej.

Papież Urban VIII poleca nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce zatwierdzić i nadać moc wieczystej trwałości fundacji, uposażeniu oraz miejskiemu zarządowi nad szpitalem św. Elżbiety we Lwowie z uwagi na spór toczący się z arcybiskupem lwowskim. Zastrzega jednocześnie, że duchowni wyznaczani do udzielania sakramentów chorym w szpitalu muszą każdorazowo uzyskać uprzednią aprobatę ordynariusza.

Nuncjusz apostolski Giovanni Battista Lancellotti, na mocy upoważnienia papieża Urbana VIII, zatwierdza prawa patronatu, fundację oraz zarząd rajców miasta Lwowa nad szpitalem Świętego Ducha. Potwierdzenie oparto na dawnych przywilejach królewskich, arcybiskupich oraz bullach papieskich.

Papież Urban VIII powiadamia arcybiskupa lwowskiego o prowizji Remigiusza Koniecpolskiego na biskupstwo chełmskie, wakujące po translacji Macieja Łubieńskiego do Poznania. Wzywa zarazem metropolitę do otoczenia nowego biskupa sufragana i powierzonego mu kościoła życzliwym wsparciem i opieką.

Papież Urban VIII powiadamia duchowieństwo i wiernych miasta oraz diecezji lwowskiej o powołaniu Stanisława Grochowskiego na urząd arcybiskupa lwowskiego po zgonie Jana Andrzeja Próchnickiego. Wzywa mieszkańców do przyjęcia nowego pasterza z należną czcią oraz do uległości wobec jego pasterskich poleceń.

Papież Urban VIII zezwala nominatowi Stanisławowi Grochowskiemu na przyjęcie sakry biskupiej z rąk dowolnego biskupa katolickiego w łączności ze Stolicą Apostolską pod warunkiem uprzedniego złożenia przysięgi wierności. Dokument zawiera pełną rotę przysięgi składanej przez nowo mianowanego arcybiskupa lwowskiego.

Hospodar Wasyl Łupuł zapewnia Jana Keménego i Jerzego II Rakoczego o stałej przyjaźni, wyjaśniając dawne pretensje dotyczące złego traktowania mołdawskiego posła na pogrzebie Zygmunta Rakoczego. Do listu dołącza nowiny o wyprawie kałgi sułtana i poselstwie chana do Chmielnickiego o posiłki przeciw Kałmukom i Kozakom dońskim oraz o krwawym buncie w Korsuniu przy redukcji rejestru kozackiego i egzekucji jego przywódcy Mozyry.

Papież Urban VIII zwalnia prezbitera krakowskiego Andrzeja Śrzedzińskiego z wszelkich potencjalnych cenzur i kar kościelnych. Klauzula ta ma zagwarantować pełną ważność kanoniczną jego jednoczesnej nominacji na biskupa nikopolskiego.

Hospodar mołdawski Gheorghe Ștefan przesyła Jánosowi Keményowi doniesienia spod Żwańca dotyczące ucieczek Kozaków, relacji tatarsko-polskich oraz odpisy korespondencji wojennej. Porusza także kwestie wojsk węgierskich, rozliczeń finansowych i spraw bieżących.

Papież Urban VIII zleca kantorowi i kustoszowi przemyskiemu wyegzekwowanie prawomocnego wyroku drugiej instancji przyznającego kapitule katedralnej lwowskiej zarząd i prawa do szpitala św. Łazarza we Lwowie w sporze z lwowskimi dominikanami. Nakazuje wyznaczyć stronie przeciwnej ostateczny termin na wykazanie ewentualnej apelacji, a w razie jej braku przeprowadzić egzekucję orzeczenia i oszacować koszty procesowe.

Audytor Pałacu Apostolskiego Krzysztof Widman wydaje dekret w sporze pomiędzy kapitułą katedralną lwowską a zakonem dominikanów o zarząd nad majątkiem szpitala św. Łazarza we Lwowie. Akt formalnie notyfikuje stronom postanowienie o uchyleniu dotychczasowej inhibicji w oparciu o procedurę apelacyjną.