Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki potwierdza dzieciom zmarłego wójta lwowskiego Macieja prawo dziedziczne do młyna pod Lwowem oraz wsi Małe Winniki wraz z folwarkiem, nadanych pierwotnie ich dziadowi Bertoldowi przez księcia Lwa. Dokument wyjmuje ludność majątku spod jurysdykcji sędziów ziemi ruskiej, nakładając obowiązek wystawiania jednego kusznika na wyprawy wojenne.

Król Kazimierz Wielki nadaje młynarzowi Konradowi z Prus i jego prawowitym sukcesorom trzecią część wzniesionego przez niego młyna pod Lwowem wraz z trzecią częścią dochodów, regulując zarazem proporcje ponoszenia kosztów napraw oraz poddając go prawu miejskiemu Lwowa.

Dokument poświadcza zakup dworzyszcza przez Wacława Dmitrowicza od Wasyla Skibicza, jego brata Hynka i bratanka Olenka za sumę sześciu kóp groszy. Transakcja została dokonana i zatwierdzona w obecności sędziego lwowskiego Jakusza Błotyszewskiego oraz licznych świadków.

Starosta ruski Jan Kmita nadaje wieś Hodowica kościołowi św. Jana oraz klasztorowi św. Bazylego na przedmieściu Lwowa za spokój duszy dawnej właścicielki. W zamian za przekazane dobra i dochody duchowni zobowiązani są do odprawiania nabożeństw mszalnych.

Król Ludwik Węgierski nakazuje urzędnikom oraz celnikom w Polsce i na Węgrzech umożliwienie kupcom i mieszkańcom Rusi swobodnego przejazdu po uiszczeniu należnych ceł. Zabrania przy tym wyrządzania im jakichkolwiek bezprawnych przeszkód czy szkód.

Książę opolski i pan ziemi ruskiej Władysław Opolczyk nadaje oraz potwierdza miastu Lwowu sto łanów frankońskich wraz z lasami, łąkami i rzeką Pełtwią, wyznaczając ich granice. Mieszczanie i osadnicy otrzymują dziesięcioletnią wolniznę od wszelkich czynszów i zwyczajowych opłat, po upływie której zobowiązani będą do uiszczania rocznych świadczeń.

Książę opolski i pan Rusi Władysław Opolczyk nadaje biskupowi kijowskiemu Jakubowi, a po jego śmierci kościołowi św. Jana Chrzciciela we Lwowie i bazylianom, opuszczony dwór kanonicki oraz parcele miejskie. Nadane nieruchomości zostają jednocześnie zwolnione od wszelkich podatków, ciężarów i powinności na rzecz miasta Lwowa.

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Książę Władysław Opolczyk dokonuje z mieszczaninem lwowskim Grzegorzem Stecherem wymiany gruntów we wsi Małe Winniki, znosząc uciążliwości wynikające z ich rozdrobnienia według prawa ruskiego. W zamian za działki Grzegorza położone na górze i pod górą książę przekazuje mu swoje role, łąki oraz sądownictwo za rzeką z prawem dziedzicznego posiadania.

Książę Władysław Opolczyk dziękuje mieszkańcom oraz urzędnikom ziemi ruskiej za dotychczasową wierność i zwalnia ich ze złożonego mu hołdu oraz przysięgi. Jednocześnie przekazuje ich ponownie pod bezpośrednie panowanie króla Ludwika Węgierskiego.

Wiadomość o zdobyciu Krakowa przez Szwedów; zapewnienie o sojuszu Kozaków, Moskwy i Szwedów oraz informacja o wysłaniu Mikołaja Grodzickiego do rozmów.

Starosta ruski Emeryk Bebek poświadcza sprzedaż wsi Dobrowtrycz w okręgu lwowskim przez Michała Żabicza na rzecz lwowskiego mieszczanina Emnedona i jego syna Jana za kwotę 60 grzywien. Nabywcy uzyskują pełne i dziedziczne prawo własności do majątku z prawem dalszego nim rozporządzania.

Książę Władysław Opolczyk nadaje szlachcicowi Denhartowi oraz jego prawowitym spadkobiercom wieś Dunajów w dystrykcie lwowskim na prawie dziedzicznym wraz ze wszystkimi przynależnościami i pożytkami. Dokument określa obowiązki czynszowe na dzień św. Marcina oraz zapewnia immunitet i nienaruszalność nadań.

Książę Władysław Opolczyk obiecuje mieszkańcom i miastom Rusi odszkodowanie za wszelkie straty w przypadku zbrojnego najazdu królowej Jadwigi oraz gwarantuje, że nie mianuje Węgra namiestnikiem na tych ziemiach. Ustala również procedurę polubownego rozstrzygnięcia praw królowej Polski do Rusi przez wybranych książąt i panów Rzeszy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Król Władysław Jagiełło nadaje cieśli Adamowi i jego sukcesorom trzecią miarkę z młyna królewskiego koło bramy halickiej we Lwowie. Przywilej stanowi nagrodę za sumienną pracę rzemieślnika przy królewskich budowlach i robotach ciesielskich.

Jan z Tarnowa, wojewoda sandomierski i starosta ruski, poświadcza sprzedaż wsi Malechów w dystrykcie lwowskim przez lwowskiego mieszczanina Piotra zwanego Klork szlachcicowi Michałowi Łambackiemu. Zbycie nastąpiło za sumę kop groszy liczby ruskiej wraz z pełnią praw i przynależności.

Starosta ruski Gniewosz z Dalewic poświadcza ugodę między Przedborem a Stanisławem, synem zmarłego Lemborza, dotyczącą praw do wsi Wosznica w dystrykcie lwowskim. Na mocy porozumienia Przedbór zrzeka się pretensji do części majątku na rzecz Stanisława i jego następców.

Dokument notarialny poświadcza, że arcybiskup halicki Jakub Strepa odebrał bezprawnie dzierżawiony młyn w Zboiskach ruskiemu plebanowi Janowi i zwrócił go rajcom oraz pospólstwu miasta Lwowa. Arcybiskup zlecił swojemu kapelanowi Janowi de Haze formalne wprowadzenie władz miejskich w posiadanie młyna wraz z prawem do pobierania zeń wszelkich dochodów.

Nakaz niezwłocznego wykonania rozstrzygnięcia na rzecz mieszczan lwowskich w sprawie wykupu trzeciej miary młyna zimnowódzkiego oraz związanych z nią nieruchomości. Król zakazuje dalszego odwlekania egzekucji przez apelacje; dochód ma służyć umacnianiu obrony miasta.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Zygmunt III poleca władzom Lwowa przekazać Jakubowi Pretficowi, staroście trembowelskiemu, zgromadzone na ratuszu pieniądze kwarciane na żołd Kozaków Niżowych. Żąda pomocy w szybkiej odprawie i dostarczenia koni do przewozu pieniędzy do Trembowli.

Król Zygmunt III Waza dziękuje władzom Lwowa za przekazanie pieniędzy kwarcianych staroście trembowelskiemu Jakubowi Pretwiczowi na żołd dla Kozaków niżowych. Informuje również o poleceniu sporządzenia w kancelarii królewskiej dokumentu asekuracyjnego, gwarantującego bezpieczeństwo prawne miasta.

Królowa Polski Jadwiga potwierdza i odnawia dokument niegdyś starosty ruskiego Jana z 1371 roku, nadający wieś Hodowica w dystrykcie lwowskim kaplicy św. Jana i klasztorowi bazylianów na przedmieściu Lwowa. Nadanie to zostało uczynione za spokój duszy zmarłego Piotra, dawnego posiadacza tej posiadłości.

Król Zygmunt III Waza kieruje do burmistrza i rajców Lwowa list uwierzytelniający dla starosty trembowelskiego Jakuba Pretficza, wysłanego w pilnych sprawach królewskich i państwowych. Władca nakazuje rajcom obdarzyć wysłannika pełnym zaufaniem i przychylić się do przedstawionych przez niego żądań.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Król Zygmunt III Waza wstawia się u władz Lwowa za miejscowymi Żydami, proszącymi o prolongatę wygasającego układu handlowego zawartego z miastem. Monarcha zaleca przedłużenie porozumienia, wskazując, że nie przyniesie ono uszczerbku miejskim prawom ani dochodom.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Król Zygmunt III Waza nakazuje burmistrzowi i radzie Lwowa wyznaczenie rozjemców spośród rajców w celu doprowadzenia do polubownej zgody w sporze o kontrakty i wzajemne rozliczenia między ormiańskimi mieszczanami: Janem i Awedikiem Bernatowiczami a Zachariaszem Iwaszkowiczem. Ugoda ma zapobiec ruinie majątkowej stron, lecz nie może naruszać mocy dotychczasowych dekretów królewskich.

Ponowiona interwencja przeciw ludziom przywłaszczającym sobie status żołnierzy i napadającym na dobra szlacheckie i królewskie. Król nakazuje adresatowi współdziałać z Jerzym Mniszchem; wcześniejsze żądanie naprawienia krzywd i rozejścia się grupy nie zostało wykonane.

Król Zygmunt III Waza informuje władze Lwowa o wyznaczeniu daty ślubu z arcyksiężniczką Konstancją Austriaczką na 30 października 1605 roku. Monarcha wzywa prokonsula i rajców do przysłania delegacji miejskiej na uroczystości weselne w Krakowie.

Król Władysław Jagiełło zezwala na budowę oraz urządzenie stawu i młyna na rzece Wielka Lipa między królewską wsią Zboratycze a Dunajowem na rzecz arcybiskupa halickiego. Dokument reguluje prawo do korzystania z brzegów rzeki oraz pobierania pożytków z nowo powstałych obiektów.

Zygmunt III zarzuca władzom miejskim utrudnianie ugody jezuitów z Żydami. Posiadacze gruntów, które Żydzi chcą wykupić dla jezuitów, według króla są gotowi odstąpić je za odpowiednią zapłatą, lecz sprzeciw miasta blokuje porozumienie. Król ponownie żąda doprowadzenia ugody do skutku.

Król Zygmunt III Waza wzywa burmistrza i rajców Lwowa do bezzwłocznego sfinalizowania zamiany placów między jezuitami a lwowskimi Żydami. Przedstawienie szczegółowych propozycji ułatwiających załatwienie tej sprawy monarcha powierzył sędziemu ziemskiemu lwowskiemu Piotrowi Ożdze.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Zygmunt III przypomina, że władze Lwowa same popierały założenie kolegium jezuitów. Zarzuca im następnie utrudnianie sprawy i podburzanie pospólstwa. Wysyła delegatów mających zakończyć przeszkody i rozpocząć fundację; wzywa do współpracy pod groźbą królewskiej niełaski.

Arcybiskup halicki Jakub transumuje i uwierzytelnia bullę papieża Grzegorza XI z 1374 roku dla braci Zakonu Kaznodziejskiego. Dokument papieski nadaje dominikanom udającym się na misje do ludów niewiernych oraz ich pomocnikom przywilej wyboru spowiednika i uzyskania zupełnego odpuszczenia grzechów w chwili śmierci.

Król wzywa władze Lwowa do wykonania rozstrzygnięcia arbitrów dotyczącego fundacji kolegium jezuitów. Przypomina zgodę przedstawicieli miasta oraz własne zatwierdzenie ugody, żąda zaprzestania zwłoki i przedstawia fundację jako ozdobę miasta.

Biskup krakowski Piotr Wysz transumuje bullę papieża Grzegorza XII powierzającą mu rozstrzygnięcie sporu między Janem Rusinem, proboszczem kościoła Najświętszej Marii Panny za murami Lwowa, a rajcami i mieszczanami lwowskimi o dziesięciny oraz dochody szpitala św. Ducha. W związku z tym biskup jako sędzia delegowany Stolicy Apostolskiej wdraża procedurę sądową i wzywa wyznaczone osoby duchowne do podjęcia działań procesowych.

Król przypomina wcześniejszy mandat nakazujący wykonanie dekretu w sprawie miasta z jezuitami i sprawiedliwą wycenę domów, których potrzebują oni do budowy dla kultu i nauki młodzieży. Oburzony zwłoką, żąda natychmiastowego wykonania dekretu i ostrzega przed dalszym postępowaniem przeciw władzom Lwowa.

Mikołaj, dziekan przemyski i sędzia subdelegowany z mandatu papieskiego, wzywa władze i mieszkańców Lwowa na sąd w Krakowie w sporze z proboszczem Janem Rusinem o dochody kościelne. Na odwrocie poświadczono doręczenie i ogłoszenie pozwu we Lwowie w obecności arcybiskupa halickiego Jakuba.

Król Zygmunt III Waza nakazuje władzom i pospólstwu Lwowa pilne ufortyfikowanie miasta oraz zgromadzenie zapasów amunicji i żywności przed nadchodzącym niebezpieczeństwem. Poleca przy tym koordynować wszelkie działania obronne z hetmanem oraz starostą w perspektywie rychłego przybycia monarchy.

Arbitrzy Mikołaj syn Wiganda i Mikołaj Peysar rozstrzygają polubownie spór dotyczący poboru dziesięcin toczący się między plebanem lwowskim Janem Rusinem a władzami i społecznością miasta Lwowa. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Grzegorza z Lelowa.

Król Zygmunt III Waza wzywa władze i mieszkańców Lwowa do przygotowania się do obrony przed nadciągającym zagrożeniem ze strony wojsk pogańskich. Informuje jednocześnie o powierzeniu naczelnego dowództwa i zwierzchnictwa nad obroną staroście lwowskiemu, nakazując magistratowi ścisłą z nim współpracę.

Król Zygmunt III Waza informuje magistrat Lwowa o nieudanym zamachu na swoje życie dokonanym przez Michała Piekarskiego, zapewniając, że odniesione obrażenia nie zagrażają jego zdrowiu. Nakazuje ogłosić tę wiadomość mieszkańcom miasta, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się fałszywych pogłosek i ewentualnym rozruchom.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Jana z Zubrzy przenosi jego wieś Zubrzę z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument wyłącza mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje pełnię władzy sądowniczej miejscowemu sołtysowi.

Król Zygmunt III Waza zapowiada swój przyjazd do Lwowa podczas wyprawy wojennej i nakazuje władzom miejskim wyznaczenie asysty dla królewskiego kwatermistrza. Zakazuje jednocześnie mieszczanom przyjmowania na kwatery i magazynowania zapasów dygnitarzy bez wiedzy wysłannika monarchy.

Florian z Korytnicy, starosta ziemi ruskiej, poświadcza, że Jan Szychowski wraz z żoną Ofanną sprzedał wieś Sichów w okręgu lwowskim Piotrowi z Charbinowic za 50 kóp groszy. Nabywca otrzymał pełne prawa własności i dysponowania tą posiadłością.