Przekład / tekst współczesny
Paryż, 13 kwietnia 1696. Mój drogi synu [zięciu], otrzymałam Twój ostatni list z 7 marca, w którym ponawiasz gratulacje z powodu awansu mojego brata. Dziękuję Ci, dzieląc z Tobą radość i zadowolenie, jakie musiało Ci to sprawić. Bardzo jednak zasmucił mnie przedwczesny poród mojej córki i śmierć Waszego dziecka, na którego przeżycie w tych okolicznościach nie można było liczyć. Musiała zapewne doznać urazu. Uważam ją za nierozważną, skoro nie oszczędza się bardziej i naraża się, podróżując w takim stanie. Pociesza mnie nieco Twoje zapewnienie o dobrym zdrowiu matki, Twojej żony, i o niezmiennej czułej miłości do niej. Jesteś jej to winien ze względu na jej miłość do Ciebie oraz radość, jaką mi to sprawia — o czym nie możesz wątpić. Uważam Cię za człowieka zbyt szlachetnego, byś tego zaniedbał.
Nadal powierzam ją Twojej opiece i proszę, byś częściej dawał mi wiadomości o sobie i o niej. Będę niespokojna, dopóki nie dowiem się, że całkowicie wróciła do zdrowia po tym nieszczęśliwym porodzie. Bądź pewien, mój drogi synu, że ilekroć zechcesz, nie zabraknie Ci należnej ode mnie czułości i że zawsze zachowam dla Ciebie uczucia dobrej matki. Markiza de Béthune.
Ściskam moją drogą córkę, Twoją żonę; proszę, uściskaj ją ode mnie, a także moich wnuków, których kocham całym sercem. Od dziesięciu lub dwunastu dni choruję. Po kolce, nudnościach i bardzo silnych dolegliwościach żołądkowych pojawiła się u mnie fluxion w piersi [dawne określenie dolegliwości] i tak silna chrypka, że nie mogę mówić ani wstać z łóżka. Nie wiem, co z tego wyniknie, lecz Bóg nad wszystkim.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
[s. 2] à Paris le 13 avril 1696. J'ay receue mon cher fils vostre derniere du 7 Mars, par laquelle vous me renouvelez vos compliments sur la promotion de mon frère dont je vous remercie partageant avec vous le plaisir et l'agrément que cela a deu vous faire. Mais je suis tres faschée de l'accouchement de ma fille avant terme et de la mort de vostre Enfant sur la vie duquel il ne falloit pas compter dans cet accident. Il faut sans doute qu'elle se soit blessée et je la trouve imprudente de ne se pas menager plus qu'elle fait et de s'exposer en voyage en l'estat ou elle estoit. Ce qui me console un peu c'est l'assurance que vous me donnez mon cher fils de la bonne santé de la mère vostre Epouse et la tendre amitié que vous me temoignez avoir toujours pour elle. Vous le devez mon cher fils par la tendresse qu'elle a pour vous et par le plaisir que vous ne scauriez douter que cela me peut faire et je vous crois trop honneste homme [s. 3] pour y manquer. Je vous la recommande toujours et de me donner plus souvent de vos nouvelles et des siennes dont je seray en peine jusques à ce que je la sache parfaitement restablie de ce fascheux accouchement. Et comptez mon cher fils que quand vous le voudrez je ne manqueray jamais à la tendresse que je vous dois et que je conserveray toujours pour vous les sentiments de vostre bonne Mere. La marquise de bethune.
J'embrasse ma chere fille vostre Epouse que je vous prie d'embrasser pour moy et mes petits fils que j'ayme de tout mon coeur. Je suis Malade depuis dix ou douze jours apres une colique et des maux de coeur et d'estomac tres violents il m'est tombé une fluxion sur la poitrine et un enrouement si grand que je ne puis parler ny sortir de mon lit et je ne scay ce qui en [s. 4] arrivera mais dieu sur tout.
Uwagi do odczytu
Ma fille oznacza tutaj córkę autorki, żonę adresata; por. jednoznaczne gendre w liście 16 III 1701. Przypuszczenie, że córka doznała urazu, jest opinią autorki. Maux de coeur nie należy tłumaczyć jako pewnej choroby serca, a enrouement to chrypka, nie omdlenie. Fluxion zachowano bez współczesnej diagnozy.
Lokalizacja w skanie: 132/1/278, PDF s. 2–4: treść i dopisek; s. 1: okładka. Adres s. 6 należy do następnego listu.
Kontrola jakości: date: 2026-10-14; scope: Kolacja źródła i kontrola poprawionego zapisu; niepewności zachowano. Status kontroli nie oznacza pełnej transkrypcji.
Lokalizacja w skanie: 132/1/278, PDF s. 2–4: treść i dopisek; s. 1: okładka. Adres s. 6 należy do następnego listu.
Kontrola jakości: date: 2026-10-14; scope: Kolacja źródła i kontrola poprawionego zapisu; niepewności zachowano. Status kontroli nie oznacza pełnej transkrypcji.
