Katalog źródeł

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Król Władysław Jagiełło nadaje cieśli Adamowi i jego sukcesorom trzecią miarkę z młyna królewskiego koło bramy halickiej we Lwowie. Przywilej stanowi nagrodę za sumienną pracę rzemieślnika przy królewskich budowlach i robotach ciesielskich.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Papież Bonifacy IX potwierdza na prośbę arcybiskupa halickiego zapis testamentowy zmarłej Anny zwanej Komicą, przekazujący młyn w Zboiskach kościołowi parafialnemu Najświętszej Maryi Panny we Lwowie. Dochody z corocznej dzierżawy młyna, zarządzanego przez rajców lwowskich, mają służyć utrzymaniu i odbudowie tej świątyni.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Rada miasta Lwowa poświadcza polubowny podział majątku po Janie Sommersteinie i jego matce Jadwidze, dokonany przez rozjemców pomiędzy Mikołajem Sołtysem starszym i jego żoną Jadwigą a Mikołajem Sołtysem młodszym i jego żoną Anną. Ugoda precyzuje podział kamienic w lwowskim Rynku, folwarku przy młynie Katschela, czynszów chłopskich, stawów, ogrodów oraz ruchomości.

Papież Eugeniusz IV poleca biskupowi chełmskiemu, aby po zbadaniu sprawy zezwolił władzom i mieszczanom Lwowa na wzniesienie oraz utrzymywanie szkoły dla chłopców przy kościele św. Ducha, a także mianowanie i odwoływanie jej rektora, zgodnie z wcześniejszym przywilejem króla Władysława. Dokument potwierdza uprawnienia miasta wobec miejskiej placówki edukacyjnej.

Piotr Odrowąż ze Sprowy, wojewoda lwowski i starosta generalny ruski, zezwala Fedkowi Jaremu na objęcie dóbr w granicach swojego starostwa, nadanych mu wcześniej na Węgrzech przez króla Władysława. Wystawca deklaruje przy tym zrzeczenie się wszelkich własnych roszczeń i uprawnień do tych majętności.

Papież Mikołaj V, przychylając się do prośby króla Kazimierza Jagiellończyka, wydaje dyspozycje dla arcybiskupa lwowskiego oraz innych hierarchów polskich w obliczu zagrożenia ze strony Tatarów. Dokument łączy się z nadaniem odpustów i zarządzeń kościelnych w związku ze zmaganiami z najeźdźcami.

Książę opawski i raciborski Wacław nadaje kościołowi parafialnemu w Jaworowie łąki, stawy, dwa ogrody oraz uposażenie w postaci dziesięcin, danin zbożowych i dochodów z cła na rzecz kapelana Mikołaja ze Świątkowa i jego następców.

Papież Sykstus IV zleca archidiakonowi i kanonikowi przemyskiemu Mikołajowi Bylinie zbadanie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między kapitułą lwowską a Elżbietą z Gołogór o zajęcie wsi Wicyn. Mimo upływu terminu apelacji nakazuje sędziom wysłuchanie stron i przymuszenie świadków pod cenzurami kościelnymi bez możliwości dalszego odwołania.

Dokument sądu lwowskiego poświadcza, że Prokop Karawa uznał dług w wysokości 90 grzywien wobec Mikołaja ze Żmigrodu, starosty przemyskiego. W ramach zabezpieczenia spłaty Karawa zastawił i scedował na wierzyciela połowę swojej wsi Malechów wraz z przynależnościami.

Papież Juliusz II powiadamia sufraganów kościoła lwowskiego o prekonizacji Bernarda na urząd arcybiskupa lwowskiego po przeniesieniu dotychczasowego metropolity Andrzeja na stolicę gnieźnieńską. Nakazuje im okazywanie nowemu arcybiskupowi należnego posłuszeństwa i czci.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Król Aleksander Jagiellończyk eryguje w katedrze lwowskiej kanonikat i prebendę przeznaczoną dla stałego kaznodziei w celu krzewienia wiary i głoszenia słowa Bożego. Prawo patronatu oraz wyboru odpowiedniego kapłana na to stanowisko monarcha przekazuje wieczcancel arcybiskupowi Bernardowi i kapitule lwowskiej.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek zatwierdza nadanie kanonii i prebendy kaznodziejskiej mistrzowi Stanisławowi z Krakowa oraz włącza do jej uposażenia 300 florenów z zapisu mieszczanina Piotra Stryczka. Akt szczegółowo reguluje obowiązki kaznodziejskie, warunki egzaminowania i rezydencji oraz zakazuje zamiany tego beneficjum na inne.

Samuel Biderman potwierdza odbiór dyspozycji finansowych i informuje o przekazaniu Arthurowi Forbesowi partii gładkiego sukna wraz z fakturą. Zachęca również do uregulowania pozostałej części płatności na św. Michała oraz do dalszej współpracy handlowej, w tym zakupu jedwabiów.

Inżynier Józef Awin przekazuje dyrektorowi Aleksandrowi Czołowskiemu odnaleziony na strychu kamienicy we Lwowie dokument z 1698 roku. Pismo to zostało sporządzone przez rektora klasztoru św. Piotra i Pawła do kanonika katedry lwowskiej w sprawie relikwii.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę mieszczan lwowskich wyrok króla Aleksandra Jagiellończyka z 1506 roku. Potwierdza on zwolnienie lwowian z opłat cła lubelskiego i zakazuje celnikom lubelskim jego pobierania.

Kanonik Stanisław ze Lwowa, działając z upoważnienia hrabiego pałacu laterańskiego Pawła de Blanca, mianuje kleryka Jana syna Jerzego ze Lwowa notariuszem publicznym i sędzią zwyczajnym. Po odebraniu przysięgi wierności dokument nadaje nominatowi pełne uprawnienia do sporządzania autentycznych aktów prawnych.

Papież Paweł III powiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Piotra Starzechowskiego nowym arcybiskupem po śmierci arcybiskupa Bernardyna. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego naukom i poleceniom.

Papież Paweł III zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Bernardyna stolicy arcybiskupiej i mianowaniu na ten urząd Piotra. Nakazuje kapitule okazanie nowemu ordynariuszowi posłuszeństwa i czci pod rygorem kar kościelnych.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy starostą lwowskim Mikołajem Sieniawskim a władzami Lwowa, potwierdzając dawny zwyczaj i porządek elekcji rajców oraz innych urzędników miejskich. Postanawia, że wakaty w radzie miejskiej mogą być uzupełniane wyłącznie spośród ławników bez ingerencji starosty, z zachowaniem prawa monarchy do mianowania jednego z sześciu urzędujących rajców.

Papież Juliusz III powiadamia sufraganów archidiecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy arcybiskupem lwowskim po śmierci arcybiskupa Piotra Starzechowskiego i nakazuje im okazywanie nowemu metropolicie należytego posłuszeństwa. Dokument zawiera późniejsze wpisy oblaty przed biskupami przemyskim i chełmskim z 1555 roku.

Papież Pius IV powiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o mianowaniu Pawła nowym arcybiskupem lwowskim po zgonie arcybiskupa Feliksa. Wzywa kapitułę do uległości i posłuszeństwa wobec nowego ordynariusza pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych.

Papież Grzegorz XIII powiadamia wasali arcybiskupstwa lwowskiego o prekonizacji Jana na arcybiskupa lwowskiego po śmierci arcybiskupa Stanisława. Zobowiązuje ich do złożenia nowemu metropolicie przysięgi wierności oraz do pełnienia należnych powinności pod groźbą kar kościelnych.

Doktor Marcin Kampian informuje Wojciecha Zimnickiego o wysłaniu wozem na Trybunał soku i trunków dla biskupa przemyskiego oraz innych dygnitarzy, polecając pilne doręczenie korespondencji od arcybiskupa. Przekazuje również wieści ze Lwowa o spokoju od strony Tatarów oraz o ruchach pana podczaszego wyjeżdżającego z Ukrainy.

Papież Grzegorz XIII zawiadamia wasali kościoła lwowskiego o powołaniu Jana Dymitra Solikowskiego na urząd arcybiskupa po zgonie arcybiskupa Jana. Nakazuje im przyjęcie nowego pasterza z należnym szacunkiem oraz dochowanie wierności i wypełnianie zwyczajowych świadczeń pod groźbą kar kościelnych.

Papież Grzegorz XIII zawiadamia lud miasta i diecezji lwowskiej o powołaniu Jana Dymitra Solikowskiego na urząd arcybiskupa po śmierci jego poprzednika Jana. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego pasterskiej władzy.

Papież Grzegorz XIII zezwala arcybiskupowi elektowi lwowskiemu Janowi Dymitrowi Solikowskiemu na przyjęcie konsekracji biskupiej od dowolnego biskupa katolickiego pozostającego w łączności ze Stolicą Apostolską. Warunkiem udzielenia sakry jest uprzednie złożenie przytoczonej w tekście roty przysięgi wierności, której poświadczony odpis elekt ma odesłać do Rzymu pod rygorem suspensy.

Papież Grzegorz XIII nadaje ołtarzowi św. Anny w kościele św. Andrzeja bernardynów we Lwowie przywilej ołtarza uprzywilejowanego. Na jego mocy każda msza za zmarłych odprawiona przy nim przez zakonnika tego konwentu przynosi odpust uwalniający duszę z czyśćca.

Kardynał Aleksander Farnese wraz z władzami rzymskiego Arcybractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy kościele Santa Maria sopra Minerva wystawia transumpt dokumentów papieża Pawła III z nadaniami odpustowymi. Akt sporządzono na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego dla Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie w celu rozszerzenia na nie rzymskich przywilejów duchowych.

Władze rzymskiego arcybractwa przy kościele Santa Maria sopra Minerva dokonują transumptu bulli papieża Grzegorza XIII z 1573 roku i na prośbę arcybiskupa lwowskiego udzielają zawartych w niej odpustów Bractwu Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie. Dokument potwierdza prawo członków lwowskiego bractwa do korzystania z przywilejów duchowych przysługujących bractwu rzymskiemu.

Papież Grzegorz XIV zawiadamia arcybiskupa lwowskiego o przeniesieniu biskupa Stanisława z diecezji kamienieckiej na biskupstwo chełmskie. Nakazuje metropolicie otoczenie nowego ordynariusza i podległej mu diecezji sufraganalnej opieką oraz wspieranie go w sprawowaniu rządów i ochronie praw kościoła.

Papież Klemens VIII zawiadamia mieszkańców miasta oraz diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa chełmskiego Jana Zamoyskiego na osieroconą stolicę arcybiskupią we Lwowie. Nakazuje wiernym, aby przyjęli nowego hierarchę jako ojca i pasterza dusz, okazując mu należny szacunek oraz posłuszeństwo.

Papież Klemens VIII zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o przeniesieniu biskupa filippeńskiego Jana na stolicę arcybiskupią lwowską, opróżnioną po śmierci arcybiskupa Jana Dymitra. Nakazuje kanonikom okazanie nowemu ordynariuszowi pełnego posłuszeństwa i czci pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Papież Urban VIII zleca oficjałom krakowskiemu, kamienieckiemu i laodycejskiemu rozpatrzenie apelacji promotora fiskalnego kurii lwowskiej od wyroku nuncjusza apostolskiego w sporze z rajcami i pospólstwem Lwowa. Sędziowie delegowani otrzymują pełnomocnictwo do zbadania sprawy, wydania ostatecznego wyroku i stosowania sankcji kanonicznych.

Papież Urban VIII nakazuje arcybiskupowi lwowskiemu odebranie uroczystego wyznania wiary katolickiej od biskupa elekta nikopolskiego Łukasza przed przyjęciem przez niego sakry konsekracji. Złożona rota wyznania wiary ma zostać w ciągu sześciu miesięcy przesłana do Stolicy Apostolskiej.

Papież Urban VIII zwalnia Łukasza, biskupa elekta nikopolskiego, z obowiązku rezydencji w stolicy tytularnej i zezwala mu na pobyt w archidiecezji lwowskiej. Nadaje mu prawo do pełnienia funkcji sufragana, asystowania arcybiskupowi lwowskiemu oraz sprawowania pontyfikaliów i wizytacji pasterskich.

Papież Urban VIII poleca nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce zatwierdzić i nadać moc wieczystej trwałości fundacji, uposażeniu oraz miejskiemu zarządowi nad szpitalem św. Elżbiety we Lwowie z uwagi na spór toczący się z arcybiskupem lwowskim. Zastrzega jednocześnie, że duchowni wyznaczani do udzielania sakramentów chorym w szpitalu muszą każdorazowo uzyskać uprzednią aprobatę ordynariusza.

Papież Urban VIII powiadamia arcybiskupa lwowskiego o prowizji Remigiusza Koniecpolskiego na biskupstwo chełmskie, wakujące po translacji Macieja Łubieńskiego do Poznania. Wzywa zarazem metropolitę do otoczenia nowego biskupa sufragana i powierzonego mu kościoła życzliwym wsparciem i opieką.

Dokument poświadcza sprzedaż dwóch działek ziemi w miejscowości Sianta przez Walentyna di Menia na rzecz Franciszka Glerii za łączną kwotę 298 lirów. Sprzedawca kwituje odbiór zapłaty, zrzeka się praw do nieruchomości i przekazuje kupującemu pełnię uprawnień do objęcia ich w wieczyste posiadanie.

Papież Urban VIII powiadamia duchowieństwo i wiernych miasta oraz diecezji lwowskiej o powołaniu Stanisława Grochowskiego na urząd arcybiskupa lwowskiego po zgonie Jana Andrzeja Próchnickiego. Wzywa mieszkańców do przyjęcia nowego pasterza z należną czcią oraz do uległości wobec jego pasterskich poleceń.

Papież Urban VIII zwalnia prezbitera krakowskiego Andrzeja Śrzedzińskiego z wszelkich potencjalnych cenzur i kar kościelnych. Klauzula ta ma zagwarantować pełną ważność kanoniczną jego jednoczesnej nominacji na biskupa nikopolskiego.

Papież Urban VIII zleca kantorowi i kustoszowi przemyskiemu wyegzekwowanie prawomocnego wyroku drugiej instancji przyznającego kapitule katedralnej lwowskiej zarząd i prawa do szpitala św. Łazarza we Lwowie w sporze z lwowskimi dominikanami. Nakazuje wyznaczyć stronie przeciwnej ostateczny termin na wykazanie ewentualnej apelacji, a w razie jej braku przeprowadzić egzekucję orzeczenia i oszacować koszty procesowe.

Papież Innocenty X przesyła nowo mianowanemu arcybiskupowi lwowskiemu Mikołajowi Krosnowskiemu paliusz metropolitalny. Zobowiązuje biskupów poznańskiego i kamienieckiego do uroczystego wręczenia insygnium oraz odebrania od arcybiskupa przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Papież Innocenty X poleca biskupom poznańskiemu i kamienieckiemu przekazanie paliusza nowemu arcybiskupowi lwowskiemu Mikołajowi Krosnowskiemu. Nakazuje również odebranie od metropolity przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej i odesłanie jej tekstu do Rzymu.

Papież Innocenty X informuje duchowieństwo i lud diecezji lwowskiej o wyniesieniu Jana Tarnowskiego na urząd arcybiskupa metropolity po śmierci poprzednika. Nakazuje wiernym poddanie się jego władzy pasterskiej oraz okazywanie mu synowskiego szacunku i posłuszeństwa.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski na prośbę miejscowego proboszcza eryguje i zatwierdza Bractwo Najświętszego Ciała Chrystusowego przy kościele parafialnym w Komarnie. Dokument określa odpusty papieskie oraz ustawy i obowiązki członków bractwa wzorowane na regułach rzymskich i lwowskich.