Katalog źródeł

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Sobór w Bazylei zatwierdza nadanie i inkorporację parafii katedralnej we Lwowie wraz z młynem wodnym i łanem ziemi pod Wysokim Zamkiem na rzecz lwowskiej kapituły katedralnej, dokonane wcześniej przez arcybiskupa Jana Rzeszowskiego. Dokument potwierdza prawa kapituły w obliczu sporu wywołanego bezprawnym odebraniem tych dóbr przez kolejnego arcybiskupa Jana Odrowąża.

Król Władysław Warneńczyk tymczasowo zezwala mieszczanom lwowskim na osadzenie osadników i czerpanie pożytków z szesnastu nadmiarowych łanów zwanych obszarami nad rzeką Brzuchowicą. Ostateczne rozstrzygnięcie kwestii własności tych gruntów król odkłada do czasu swego powrotu do Królestwa Polskiego i przeprowadzenia rewizji we Lwowie.

Król Aleksander Jagiellończyk zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie królewskiej wsi Czerkasy z rąk dotychczasowych tenutariuszy i nadaje jej tę wieś na własność z immunitetem. Ponadto król przyznaje wolny brzeg w granicach wsi Mszana pod budowę stawu rybnego.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie trzecią miarę dochodów z młyna królewskiego przed Bramą Halicką na przedmieściu lwowskim z prawem jej wykupu. Nadane pożytki mają posłużyć uposażeniu nowo fundowanych wikariuszy wieczystych przy katedrze lwowskiej.

Król Zygmunt I Stary zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie trzeciej części młyna przed Bramą Halicką z rąk Małgorzaty, wdowy po młynarzu Marcinie Tłustym, i jej dzieci. Dochody z młyna mają służyć zaspokajaniu potrzeb kapituły i wikariuszy z zachowaniem praw królewskich.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Król Zygmunt I Stary gwarantuje prełatom i kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie nienaruszalne posiadanie trzeciej części młyna królewskiego na Przedmieściu Halickim przez okres 15 lat. Władca zobowiązuje się, że ani on, ani jego następcy, ani nikt inny nie dokona w tym czasie wykupu owego młyna.

Król Zygmunt I Stary łączy dawniejsze zapisy dłużne na królewskiej wsi Honiatycze w jedną sumę 220 grzywien i oprawia ją kapitule metropolitalnej we Lwowie. Kapituła ma trzymać i użytkować wieś w zastawie aż do momentu całkowitej spłaty długu przez monarchę lub jego następców.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy starostą lwowskim Mikołajem Sieniawskim a władzami Lwowa, potwierdzając dawny zwyczaj i porządek elekcji rajców oraz innych urzędników miejskich. Postanawia, że wakaty w radzie miejskiej mogą być uzupełniane wyłącznie spośród ławników bez ingerencji starosty, z zachowaniem prawa monarchy do mianowania jednego z sześciu urzędujących rajców.

Mikołaj Głogowski relacjonuje bratu najazd zbrojnych nasłanych przez procesowego przeciwnika, którzy zrabowali majątek i zagrozili chorej żonie autora. Wyjaśnia konieczność nieustannego pobytu w Lublinie w celu obrony przed zatwierdzeniem wyroku oraz zabiega o wieści o zdrowiu krewnego.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu i potwierdzenia czterech dawnych przywilejów królewskich dla miasta Lwowa, dotyczących m.in. prawa składu wszelkich towarów, zakazu omijania lwowskiego składu przez kupców podolskich i ruskich, poddania kupców obcych sądownictwu miejskiemu oraz zasad sporządzania testamentów i obrotu nieruchomościami. Dokument nadaje odpisom tych przywilejów pełną moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August zobowiązuje się pod słowem królewskim, że przez okres dwunastu lat nie wykupi ani nie odbierze kapitule metropolitalnej we Lwowie wsi Honiatycze i Czerkasy w powiecie szczerzeckim. Potwierdza nienaruszalność spokojnego posiadania tych dóbr wraz ze wszystkimi pożytkami aż do upływu tego terminu.

Arcybiskup lwowski Stanisław Słomowski nadaje kapitule katedralnej we Lwowie wieczystą dziesięcinę pieniężną, zwaną biskupizną, pobieraną ze Lwowa oraz okolicznych wsi. W zamian za przekazane dochody kapituła zostaje zobowiązana do odprawiania nabożeństw i modlitw w intencji arcybiskupa za jego życia oraz po śmierci.

Król Zygmunt III Waza potwierdza ugodę zawartą między radą miejską a gminą Lwowa w sprawach zarządu finansami, dochodów miejskich, trybu wyboru i wakatów rajców oraz praw handlowych. Monarcha wprowadza przy tym zastrzeżenia dotyczące częstotliwości zebrań pospólstwa, kontroli wwożonych towarów oraz praw ustępujących rajców.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza przedłożone mu artykuły cechowe bractwa kotlarzy z Przedmieścia Halickiego we Lwowie, regulujące zasady organizacji cechu, powinności religijne, przyjmowanie uczniów i towarzyszy, prawa wdów, standardy rzemieślnicze oraz kary porządkowe. Zapiski na odwrocie wskazują na oblatę dokumentu w aktach grodzkich lwowskich, a następnie na jego unieważnienie z powodu uzyskania go bez wiedzy magistratu wbrew dekretowi królewskiemu.

Król Zygmunt III Waza przekazuje magistratowi lwowskiemu pobór dochodów starościńskich w zamian za stałą opłatę roczną 2100 florenów oraz zezwala na pobór opłaty składkowej od kupców na budowę nowych umocnień miejskich. Dokument jednocześnie ogranicza kompetencje starosty lwowskiego na rzecz jurysdykcji miejskiej oraz reguluje kwestię kwaterunków.

Arcybiskup lwowski Stanisław Grochowski zatwierdza fundację nowej prałatury scholastyka przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonaną przez sekretarza królewskiego Jana Karola Czołhańskiego i uposażoną dobrami Czołhany, Bełejów, Wełdzisz oraz innymi w powiecie żydaczowskim. Akt określa prawo patronatu rodu Czołhańskich herbu Sas, uposażenie scholastyka, obowiązki mszalne oraz fundusze na kapitulnego deputata trybunalskiego i nabożeństwo rocznicowe.

Król Władysław IV Waza zatwierdza akt fundacji i uposażenia scholasterii przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonanej przez księdza Jana Karola Czołhańskiego z dóbr w powiecie żydaczowskim, oraz potwierdzonej przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego i kapitułę lwowską. Monarcha włącza nadane wsie do immunitetu kościelnego na wieczne czasy.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Arcybiskup lwowski Mikołaj Krosnowski eryguje przy katedrze lwowskiej nową kanonię ponadliczbową („od stołu”), łącząc ją prowizorycznie z prepozyturą Bractwa Najświętszego Sakramentu. Akt wystawiony w 1650 roku został zatwierdzony przez kapitułę metropolitalną w 1651 roku.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski zatwierdza fundację sędziego ziemskiego halickiego Stanisława z Głowna Głowińskiego, erygując prałaturę kantora oraz kanonikat Głowińskiego przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Nowe beneficja zostają uposażone dobrami wsi Młyniszcze i Zabłotowce w ziemi żydaczowskiej wraz z określeniem obowiązków liturgicznych i prawa patronatu.

Arcybiskup lwowski Jan Tarnowski potwierdza i aprobuje fundację Jana Sobieskiego zabezpieczoną na dobrach Błudów, erygując konwent oraz szpital bonifratrów przy kościele św. Wawrzyńca we Lwowie. Dokument inkorporuje kościół do uposażenia zakonników oraz reguluje kwestie immunitetu kościelnego i nienaruszalności praw miejscowej parafii.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Arcybiskup lwowski Wacław Hieronim Sierakowski utrzymuje prawo kanoników do wyboru dóbr kapitulnych, nakazując odprowadzanie jednej trzeciej, a z majętności Uniatycze, Pikulowice i Żydatycze połowy dochodów do wspólnej masy kapituły. Jednocześnie zwalnia z tego obowiązku uboższe uposażenia oraz daruje kapitule wszelkie narosłe dotychczas zaległości.