Katalog źródeł

Król Jan Olbracht potwierdza, że nadzwyczajne podatki uchwalone dobrowolnie na sejmie w Piotrkowie przez mieszkańców ziemi lwowskiej na potrzeby obrony państwa mają charakter jednorazowy. Zobowiązuje się słowem królewskim, iż świadczenia te nie stworzą precedensu i nie będą w przyszłości ściągane jako stała powinność.

Król Jan Olbracht zwalnia pogorzelców lwowskich na 15 lat, a pozostałych mieszkańców na 10 lat, od nowo ustanowionego podatku miejskiego oraz wszelkich innych opłat. Ulga ma umożliwić podźwignięcie się ze szkód po pożarze oraz odbudowę domów, baszt i umocnień obronnych miasta.

Arcybiskup lwowski Andrzej Boryszewski zatwierdza fundację i uposażenie ołtarza Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w katedrze lwowskiej sumą 20 grzywien rocznego czynszu zabezpieczoną przez Annę z Buczacza na dobrach Litwinów i przyległościach. Dokument określa prawo patronatu Buczackich oraz nakłada na altarystę obowiązek odprawiania trzech mszy tygodniowo.

Jakub Bartholdy informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o wyjeździe do Gdańska w celu zaciągnięcia pożyczki w wysokości sześciu tysięcy talarów i prosi o zabezpieczenie długu przez pana Winarskiego. Wnosi również o zwrot odebranej mu roli w Świeciu oraz apeluje o ponowienie edyktu zakazującego mieszczanom nielegalnego zastawiania i wyprzedaży łąk szlachcie.

Rajcy lwowscy poświadczają, że Stanisław Maldzik wraz z żoną Małgorzatą przekazali jej rodzonemu bratu Piotrowi Nymantowi prawa do folwarku Zindrzychowskiego na przedmieściu Lwowa. Transakcję opatrzono klauzulą wzajemnego przeżycia, regulującą ewentualny powrót dóbr do darczyńców lub ich wieczyste przejście na rzecz obdarowanego.

Król Jan Olbracht zezwala kolegium wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej na zakupienie domu wraz z parcelą we Lwowie na ich wspólną siedzibę. Równocześnie wyjmuje ową nieruchomość i jej mieszkańców spod jurysdykcji miejskiej oraz wszelkich podatków i ciężarów, przenosząc ją pod jurysdykcję i immunitet kościelny.

G. H. Bartsch informuje z Okopów Świętej Trójcy o wyczerpaniu prywatnych środków przeznaczonych na żołd i zaopatrzenie regimentu oraz o trudnościach ze zrealizowaniem weksla we Lwowie. Zwraca się do adresata z uniżoną prośbą o udzielenie pożyczki w wysokości dwóch tysięcy złotych, gwarantując jej zwrot po spieniężeniu kolejnego przekazu.

Król Jan Olbracht wydzierżawia rajcom miasta Lwowa cło lwowskie na okres jednego roku za kwotę trzystu czterdziestu grzywien. Dokument nadaje im również prawo konfiskaty przemycanych towarów oraz nakazuje urzędnikom królewskim udzielanie rajcom wszelkiej pomocy.

Kopia przypisana Mateuszowi Basarabowi przekazuje Janowi Keményemu pogłoski o Kozakach, Tatarach i wojskach polskich. Nadawca odróżnia niepewne wieści od tego, co sam zdołał potwierdzić, oraz wspomina przybyłego od chana posła.

Jakub zwany Zawisza wraz z rodzoną siostrą Katarzyną, spadkobiercy zmarłego Marcina Ważnego, sprzedają Marcinowi Tłustemu i jego żonie Małgorzacie dziedziczny młyn przed bramą halicką we Lwowie za sumę trzystu grzywien. Transakcja oraz warunki spłaty ratalnej zostają zatwierdzone i wpisane do akt przez starostę generalnego ruskiego Piotra Myszkowskiego.

Król Jan Olbracht wydzierżawia rajcom lwowskim cło we Lwowie na okres jednego roku za kwotę 350 grzywien monety polskiej. Dokument przyznaje im także pełne prawo do konfiskowania przemycanych towarów i zatrzymywania połowy z nich.

Józef Baczyński prosi Jana Łatynowicza o pomoc dla gospodarza pałacowego, przysłanie naczynia dobrego wina oraz obiecuje uregulować wydatki związane z trunkiem i więźniem. Pismo uzupełnia dołączone pokwitowanie Łatynowicza, poświadczające odebranie wspomnianego więźnia z polecenia komisarza.

Barbara Mitulczyna zeznaje przed sądem grodzkim lwowskim, że kwituje odbiór 90 grzywien i odstępuje królewski młyn przed Bramą Halicką we Lwowie na rzecz Marcina Tłustego i jego żony Małgorzaty pod wadium 300 grzywien. Transakcję poświadcza starosta generalny ruski i podolski Stanisław z Chodcza wraz ze świadkami.

Autor listu prosi Petera Forbesa o odesłanie trzech skrzyń z towarem z ich sklepu do Mościsk oraz o zabezpieczenie jednej z nich powrozem. Zwraca się także o pozostawienie kręgu wosku w sklepie do czasu ich przyjazdu, deklarując wdzięczność wraz ze swoim wspólnikiem.

Stanisław z Chodcza, kasztelan lwowski i starosta generalny ruski, poświadcza sprzedaż oraz rezygnację z królewskiego młyna przed bramą Halicką we Lwowie przez Jakuba Zawiszę i Annę Ważną na rzecz Marcina Tłustego i jego żony Małgorzaty za kwotę trzystu grzywien. Zbywcy przekazują młyn wraz z dawnym przywilejem oraz zobowiązują się do obrony i uwolnienia kupujących od wszelkich roszczeń osób trzecich.

Król Aleksander Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ruskim i podolskim, w tym staroście lwowskiemu, udzielanie pomocy mieszczanom lwowskim w egzekwowaniu prawa składu poprzez aresztowanie kupców omijających Lwów i konfiskatę ich towarów na rzecz skarbu królewskiego.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia poddanych wsi Honiatycze, należącej do kapituły lwowskiej, na 15 lat od wszelkich robocizn i stacji na rzecz zamku lwowskiego z powodu zniszczeń poczynionych przez Turków i Tatarów. Nakazuje staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza oraz jego następcom bezwzględne przestrzeganie tej ulgi.

Król Aleksander Jagiellończyk, na prośbę rajców i mieszczan lwowskich, znosi doroczny jarmark przypadający na święto św. Agnieszki. Decyzję motywowano zniszczeniem ziem ruskich przez najazdy wrogów oraz faktem, że zgromadzenia kupieckie przynosiły wówczas miastu więcej szkód i zagrożeń niż pożytku.

Prepozyt szpitala Świętego Ducha Jan Myszkowski oraz burmistrz i rajcy lwocscy oddają spór o zarząd szpitalem i jego majątkiem pod rozstrzygnięcie kanoników lwowskich jako arbitrów. Strony zobowiązują się w dobrej wierze poddać polubownemu orzeczeniu pod rygorem kary 200 florenów.

Dokument stanowi wyrok sądu polubownego wydany przez lwowskich kanoników i dekana w sporze między radą miejską Lwowa a rektorem Janem Myszkowskim. Arbitrzy ustalili zasady zarządu lwowskim szpitalem Świętego Ducha oraz kwestie rozporządzania zapisami testamentowymi.

Dokument sądu ziemskiego lwowskiego poświadcza wieczysty i dobrowolny podział dóbr dziedzicznych oraz zastawnych w Zimnej Wodzie po zmarłym ojcu między rodzonymi siostrami Barbarą a Małgorzatą. Akt szczegółowo rozgranicza przypadające obu siostrom łany kmiece, pustki, dwór, stawy, łąki oraz określa zasady wspólnego użytkowania lasów i pastwisk.

Król Aleksander Jagiellończyk nakazuje, aby przez okres dwóch lat obcy kupcy nie nabywali towarów we Lwowie od innych przyjezdnych handlarzy przed miejscowymi mieszczanami. Złamanie tego zakazu skutkuje konfiskatą towarów, które mają zostać przeznaczone na budowę i naprawę fortyfikacji miejskich.

Dokument potwierdza i inkorporuje zapis mieszczanina lwowskiego Piotra Strzyżka, który przekazał swój dom na uposażenie polskiego kaznodziei przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Kaznodzieja został równocześnie zobowiązany do odprawiania dwóch cotygodniowych mszy w ufundowanej przez darczyńcę kaplicy nad bramą katedralną.

Józef Bem domaga się od prezydenta Lwowa wypłaty zaległych dwustu złotych za kwaterę udostępnioną kapitanowi Rożnowskiemu na mocy kontraktu miejskiego. Uprzedza również, że nie może dłużej gościć oficera, i prosi o wskazanie mu nowego lokum.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kanonikowi kamienieckiemu i notariuszowi królewskiemu Sewerynowi Herburtowi z Felsztyna plac czyli dworzysko we wsi Nahorce w powiecie lwowskim. Nadanie zostaje zwolnione z ciężarów zamkowych i przeniesione na prawo ziemskie.

Przeor uznaje obowiązek stawienia się przed sądem asesorskim, lecz prosi o rozstrzygnięcie sprawy przez sąd rady miejskiej dla uniknięcia kosztów. Chce wyznaczenia komisarzy do obejrzenia dokumentów dotyczących gruntów klasztoru. W związku z niedawnym pilnym wyjazdem prosi o tydzień do powrotu, zwolnienie z terminów asesorskich i zgodę na dalszą budowę do polubownego rozstrzygnięcia, przy czym budynki mają przypaść temu, komu zostanie przyznany grunt.

Stanisław z Chodcza, starosta generalny ziem ruskich, poświadcza wpis z lwowskich akt grodzkich, w którym Jan Rzeszowski kwituje rajców lwowskich z odbioru 130 grzywien za opuszczoną kamienicę przy ulicy Żydowskiej we Lwowie. Rzeszowski zrzeka się wszelkich praw do tej nieruchomości, unieważnia dotychczasowe zapisy i zobowiązuje się do obrony miasta przed roszczeniami swoich krewnych.

Autor odpowiada na prośbę magistratu lwowskiego w sprawie, którą nazywa słuszną, i pisze o dojściu do wzajemnego zadośćuczynienia. Zapewnia o przychylności wobec miasta i liczy na odwzajemnienie. Kluczowa fraza określająca procedurę, być może z udziałem syndyków, wymaga ponownego odczytu; z listu nie wynika, że ugoda została zawarta.

Papież Juliusz II powiadamia sufraganów kościoła lwowskiego o prekonizacji Bernarda na urząd arcybiskupa lwowskiego po przeniesieniu dotychczasowego metropolity Andrzeja na stolicę gnieźnieńską. Nakazuje im okazywanie nowemu arcybiskupowi należnego posłuszeństwa i czci.

Marszałek Trybunału Koronnego Stanisław Kazimierz Bieniewski upomina magistrat lwowski za uwięzienie rannej szlachty w więzieniu dla złodziei, uznając to za zniewagę stanu rycerskiego. Wzywa władze miejskie do zaniechania tych działań ze względu na trwające postępowanie trybunalskie i wypomina im niewdzięczność za dotychczasowe wstawiennictwo u króla.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Autor przedstawia dolegliwości wynikające ze sporu z lwowskim magistratem i prosi wiceseniora o użycie wpływu, by sprawę załatwić. Wspomina działania przeciw niemu w Warszawie i we Lwowie oraz opisuje paradoksalnie swój status jako zarazem radcy i ławnika oraz osoby tych funkcji pozbawionej. Prosi o wyraźną odpowiedź magistratu i adresata, zapowiadając, że na podjęcie decyzji pozostało mało czasu. Jeżeli sprawa trafi do sądu, zastrzega znaczenie tego listu. Późniejsza okładka wiąże spór z sekretarzem Czechowiczem; sam tekst listu nie pozwala tu pewnie określić jego roli.

Król Aleksander Jagiellończyk zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie królewskiej wsi Czerkasy z rąk dotychczasowych tenutariuszy i nadaje jej tę wieś na własność z immunitetem. Ponadto król przyznaje wolny brzeg w granicach wsi Mszana pod budowę stawu rybnego.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie trzecią miarę dochodów z młyna królewskiego przed Bramą Halicką na przedmieściu lwowskim z prawem jej wykupu. Nadane pożytki mają posłużyć uposażeniu nowo fundowanych wikariuszy wieczystych przy katedrze lwowskiej.

Generał Jan Berens informuje wojewodę ruskiego o planowanych negocjacjach z panem Bellem dotyczących wypłaty sumy pieniężnej oraz zastawu. Wskazuje na konieczność ponaglenia generała Brandta, by należność została jak najszybciej przekazana w Gdańsku.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia obywateli i mieszkańców Lwowa ze wszelkich ceł oraz opłat przewozowych, mostowych i grobelnych w całym Królestwie Polskim, zrównując ich uprawnienia z prawami mieszczan krakowskich. Przywilej nadano w nagrodę za ofiarność lwowian przy wznoszeniu miejskich fortyfikacji obronnych chroniących kraj przed najazdami.

Benedykt Bernatowicz usprawiedliwia swoją nieobecność przed burmistrzem i rajcami lwowskimi chorobą, obiecując po wyzdrowieniu przedstawić prywatne listy na obronę swojej dobrej reputacji. Z obawy przed powierzeniem poufnej korespondencji pośrednikom wstrzymuje się z natychmiastowym przesłaniem dokumentów.