Katalog źródeł

Król Michał Korybut Wiśniowiecki potwierdza na prośbę seniorów nacji ormiańskiej przywilej Jana Kazimierza z 1661 roku, który zrównał miasto Lwów oraz jego obywateli obrządków rzymskokatolickiego, ormiańskiego i greckiego w prawach i prerogatywach z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy uzyskują i zachowują uprawnienia szlacheckie, w tym prawo do udziału w elekcjach królewskich, nabywania dóbr ziemskich oraz reprezentacji sejmowej.

Józef Mniszek, starosta sanocki, deklaruje posłuszeństwo wobec poleceń wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego i odnosi się do kwestii publikacji oraz terminu uniwersału sejmikowego. Do korespondencji dołącza wyrazy szacunku i braterskiej życzliwości.

Dokument reguluje ustrój, prawa i obowiązki zjednoczonego cechu wielu rzemiosł w Uhnowie, wzorując się na prawach cechowych Lublina, oraz zawiera późniejsze XVIII-wieczne potwierdzenia kolejnych dziedziców miasta.

Arcybiskup lwowski Wojciech Koryciński zatwierdza i eryguje fundację prałatury kanclerza oraz kanonii giedzińskiej przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez sufragana Jerzego Giedzińskiego. Beneficjum zostało uposażone rocznym czynszem zabezpieczonym na dobrach Bolechów, Zawadka i innych posiadłościach fundatora.

Pułkownik Andrzej Modrzewski zapewnia władze Lwowa, że wojewoda krakowski nakazał swojej chorągwi wołoskiej opuścić przedmieścia, gdyż nie zamierza dochodzić sprawiedliwości kosztem ubogich mieszkańców. Wyjaśnia zarazem, że sprawa zatargu i zniewag ze strony starosty lwowskiego oraz pana Samockiego została skierowana do rozstrzygnięcia przed komisją królewską.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka, który reguluje status partaczy szewskich na jurysdykcji zamkowej i ich przynależność do miejskiego cechu szewskiego. Dokument zezwala na konfiskatę niecechowych wyrobów, nakazuje sprzedaż obuwia wyłącznie w jatkach miejskich oraz ustala warunki przyjmowania rzemieślników do cechu.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza statut i dotychczasowe prawa cechu stolarzy miasta Lwowa, transumując przywilej króla Stefana Batorego z 1585 roku. Akt umacnia organizację cechową oraz regulacje rzemieślnicze stolarzy lwowskich.

François Mollo przesyła królewiczowi Konstantemu Sobieskiemu wyrazy głębokiego żalu i współczucia z powodu śmierci króla Jana III. Zapewnia o swej niezmiennej wierności wobec rodu Sobieskich, przesyła relację opublikowaną w załączonej gazecie i prosi o dalszą protekcję.

Konstancja Mądrawiczówna szczegółowo przypomina historię sporów sądowych i korzystnych dekretów królewskich gwarantujących dominikankom prawa do majątku po Kampianach. Domaga się od adresata rychłego uregulowania szkód na spornych gruntach pod groźbą wniesienia oficjalnej protestacji.

Dokument upamiętnia przywrócenie na wieżę lwowskiego ratusza blaszanego wiatrowskazu w postaci lwa, herbu miasta, zrzuconego podczas burzy w okresie wojennych zawieruch. Przedstawia zarys dramatycznych oblężeń i klęsk Lwowa, dziękczynienie za ocalenie oraz szczegółowy spis ówczesnych władz miejskich, cechów i duchowieństwa.

Marchiò de Betta di Giera, będąc dłużnikiem Giovanniego Gery z Candide na sumę 300 lirów, sprzedaje mu na zaspokojenie należności dobra ze spadku ojcowskiego z zastrzeżeniem prawa wykupu w ciągu ośmiu lat. Do czasu spłaty dłużnik zobowiązuje się corocznie uiszczać czynsz w wysokości 6% od tej kwoty.

Dymitr Morgan przesyła Arturowi Forbesowi próbki materiałów i prosi o sprowadzenie określonych rodzajów sukna w różnych barwach, między innymi ciemnokarmazynowej, cielistej i purpurowej. List wieńczą pozdrowienia oraz życzenia dobrego zdrowia.

Józef Mordoszowicz informuje Artura Forbesa o możliwości wyegzekwowania długu od kupców żydowskich z Leszna oraz o ciężkiej chorobie jednego z nich, Moszka. Przedstawia trudności ze spłatami i obrotem towarami oraz prosi o pilne przesłanie korespondencji handlowej do Jarosławia i Leszna.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta Augusta z 1572 roku (transumowany przez królów Jana Kazimierza i Michała Korybuta Wiśniowieckiego), który zrównał mieszczan i przedmieszczan lwowskich obrządku greckiego w prawach miejskich, cechowych oraz handlowych z mieszczanami wyznania rzymskokatolickiego. W dokumencie zagwarantowano im m.in. dostęp do urzędów miejskich, swobodę rzemiosła, handlu i nabywania nieruchomości we Lwowie.

Podczas sejmu koronacyjnego w Krakowie król Jan III Sobieski uroczyście potwierdza i odnawia wszelkie dawne oraz nowe prawa, przywileje, immunitety i swobody miasta Lwowa, jego magistratu i mieszkańców wszystkich obrządków. Dokument w szczególności potwierdza m.in. zrównanie Lwowa z Krakowem i Wilnem, prawo składu, prawo kaduka, jurysdykcję nad kościołami i szpitalami oraz wyjęcie mieszczan spod sądów komisarskich i zamkowych.

Referendarz koronny Jan Andrzej Morsztyn informuje władze Lwowa o wyznaczeniu przez królową daty jego ślubu z Katarzyną Gordon na 27 kwietnia 1659 roku. Prosi o przysłanie miejskiego delegata na uroczystość weselną, deklarując swoją stałą przychylność i gotowość do wyświadczania miastu przysług.

Król Jan III Sobieski potwierdza konsens starosty lwowskiego Jana Mniszka z 1668 roku, przyznający Bazylemu i Helenie Ferensowiczom prawo do gruntu Sopronczowskiego na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Dokument zezwala małżonkom na wzniesienie budynku i browaru w zamian za uiszczanie corocznego czynszu do skarbu zamkowego.

Administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej Adam Piaskowski przysądził szpitalowi św. Stanisława na Przedmieściu Lwowskim sporny staw i grunt pod młyn na rzece Ostróżance koło Maleczkowic, zakazując Bernardowi Wieniawskiemu roszczeń i naruszania własności. Dokument zawiera także relację z komisarskiego wprowadzenia prowizora szpitala w posiadanie spornego stawu.

Stanisław Morsztyn donosi o nędzy oficerów i żołnierzy regimentu stacjonującego w Okopach Świętej Trójcy oraz o braku odpowiedzi monarchy na wcześniejszą suplikę. Zwraca się do Jana Stanisława Jabłonowskiego z gorącą prośbą o pożyczenie tysiąca złotych na ich ratowanie, zobowiązując się do punktualnego zwrotu długu w Warszawie.

August Fryderyk Moszyński dementuje pogłoski, jakoby pruscy oficerowie prowadzili werbunek we Lwowie, wyjaśniając, że działają tam jego dwaj zaufani ludzie poszukujący ochotników do jego służby. Autor prosi adresata o nieczynienie im przeszkód oraz o udzielenie im wsparcia w razie potrzeby.

Król Jan III Sobieski transumuje i zatwierdza wcześniejsze przywileje królów Jana Kazimierza i Władysława IV oraz wilkierz Rady Miasta Lwowa z 1621 roku regulujący ustrój wspólnego cechu piwowarów, słodowników i miodowarów lwowskich. Dokument wprowadza zarazem surowy zakaz niecechowego wyrobu piwa, słodu i miodu na przedmieściach oraz w jurysdykach otaczających Lwów pod rygorem konfiskaty i aresztu.

Król Jan III Sobieski zatwierdza i transumuje wcześniejsze przywileje królów polskich oraz właścicieli Jaworowa, braci Górków, regulujące ustrój, artykuły rzemieślnicze oraz organizację cechu kuśnierzy jaworowskich.

Wojciech Muldorfus informuje swego szwagra Wojciecha Zimnickiego o kwestiach związanych z realizacją legatów testamentowych i fundacji mansjonarzy, prosząc jednocześnie o wieści ze Lwowa i Konstantynopola. Donosi także o umieszczeniu powierzonego mu studenta w szkole zamojskiej i zorganizowaniu dla niego dalszej nauki.

Król Jan III Sobieski zachowuje i umacnia prawa Iwana i Maksyma Szurminów, Iwana Paszenicowego oraz Iwana Borkowego do łanu wybranieckiego we wsi Hubicze w starostwie drohobyckim. Dokument zwalnia ich z uciążliwych powinności, nakładając zarazem obowiązek wystawiania i ekwipowania jednego żołnierza piechoty wybranieckiej.

Kapituła metropolitalna lwowska oddaje młynarzowi Józefowi Hryzlowi, jego żonie Ewie oraz jednemu wyznaczonemu potomkowi w dożywotnią dzierżawę młyn Stachirowski na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. W zamian dzierżawcy zobowiązują się do opłacania rocznego czynszu w wysokości 200 złotych polskich oraz bieżącego utrzymywania i naprawiania zabudowań i urządzeń młyńskich na własny koszt.

Wojciech Miaskowski przesyła rajcom lwowskim sumę 1043 czerwonych złotych i drobne monety należące do podkanclerzego koronnego z prośbą o wystawienie kwitu. Zwraca się o pilne przekazanie tych pieniędzy wraz z korespondencją do rąk ks. Trzebińskiego w Warszawie.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski potwierdza i ponawia erekcję Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze lwowskiej, transumując aprobacyjny dokument nuncjusza apostolskiego Opicjusza Pallaviciniego z 1681 roku. Nadaje bractwu statuty, uprawnienia jurysdykcyjne dla jego spowiedników oraz czterdziestodniowy odpust za wypełnianie określonych praktyk pobożnych.

Król Jan III Sobieski mianuje lwowskiego mieszczanina Alberta Mielczewskiego typografem królewskim, przyznając mu prawo do prowadzenia drukarni oraz swobodnej sprzedaży książek łacińskich i ruskich w całej Rzeczypospolitej. Dokument nadaje mu przywileje równe drukarzom krakowskim, wileńskim i gdańskim, zwalniając ponadto jego drukarnię z miejskich podatków, a dom z kwaterunku wojskowego.

Król Jan III Sobieski obejmuje kupców greckich protekcją królewską, chroniąc ich przed uciskiem i bezprawnymi roszczeniami tłumacza lwowskiego Wartana Szymonowicza, który posługiwał się podstępnie uzyskanym przywilejem. Monarcha nakazuje wstrzymanie wszelkich uciążliwości wobec kupców na jarmarkach do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed sądem królewskim.

Jerzy Gabriel Nieszporowski dziękuje rajcom lwowskim za okazaną mu za pośrednictwem pana Hreczyny przychylność i zapewnia, że jego wcześniejszy list nie wynikał z chciwości. Deklaruje przy tym swoje stałe oddanie, przyjaźń i gotowość do posług miastu.

Papież Innocenty XI nadaje kapitule i kanonikom kapitulnym kościoła metropolitalnego we Lwowie indult zezwalający na stałe noszenie fioletowej cappa magna z trenem i kapturem oraz rokiety podczas wszelkich publicznych i prywatnych funkcji liturgicznych oraz kapitulnych. Dokument został wpisany do akt kapitulnych za aprobatą arcybiskupa lwowskiego Konstantego Lipskiego.

Król Jan III Sobieski potwierdza przywilej Władysława IV z 1638 roku, zabezpieczający uposażenie, granice posiadłości i wolności monasteru św. Mikołaja w Borze Domaszowskim. Dodatkowo monarcha przyznaje bazylianom prawo do corocznego, swobodnego wyboru ihumena na ruski Nowy Rok.

B. Nowosielecki dopomina się u wojewody ruskiego Jana Jabłonowskiego o wypłatę obiecanych pieniędzy za ustąpione i zastawione majętności. Informuje również o konsultacjach w sprawie inwentarza i prosi protektora, by nie dopuścił do jego ruiny majątkowej.

Sufragan lwowski Zachariasz Nowoszycki opisuje uroczysty wjazd nowego arcybiskupa do Lwowa, liczne uczty dla rajców i Ormian, a także stan prac remontowych w arcybiskupiej kamienicy i spory w łonie kapituły. W liście prosi również przebywającego w Warszawie Zimnickiego o zakup indyjskiego sukna oraz donosi o stanie zdrowia jego żony.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1612 roku, zawierający potwierdzenie statutu cechu chirurgów lwowskich z 1611 roku. Dokument reguluje kwestie przyjmowania i egzaminowania nowych mistrzów, praw wdów, obowiązków czeladników i uczniów oraz zakazu nieuprawnionej konkurencji ze strony partaczy.

Król Jan III Sobieski zatwierdza ordynację magistratu lwowskiego z 1687 roku dla miejscowego cechu chirurgów. Dokument określa zasady przyjmowania mistrzów, ustala ich stałą liczbę na szesnastu oraz zakazuje żydowskim chirurgom leczenia chrześcijan.

Studiujący w Krakowie Albert Nosowski składa władzom Lwowa życzenia noworoczne oraz dziękuje za dotychczasową hojność i mecenat umożliwiający mu naukę. Prosi jednocześnie o dalszą życzliwość i pomoc finansową w toku edukacji uniwersyteckiej.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski eryguje i zatwierdza altarię przy kaplicy rajców (literatów) w archikatedrze lwowskiej, ufundowaną z zapisu testamentowego rajcy Stanisława Majdeszewicza w kwocie 10 000 złotych polskich zabezpieczonych na kamienicy Jelonkowskiej. Dokument określa obowiązki liturgiczne beneficjenta, rozliczenie rocznego czynszu oraz nadaje prawo patronatu Tomaszowi Belli i Michałowi Boimowi, a po nich radzie miejskiej Lwowa.

Arcybiskup lwowski Konstanty Lipski zatwierdza i eryguje fundację Zofii z Wydżgów Kłuńskiej w wysokości 10 000 złotych polskich, zabezpieczoną na dobrach Andrzeja Szymonowicza. Dochód z tego kapitału przeznaczono na odprawianie mszy o Męce Pańskiej z udziałem kapeli muzycznej oraz na oświetlenie ołtarza Świętej Trójcy i krucyfiksu w katedrze lwowskiej.

Prezydent Lwowa Józef Kuszyński przedkłada rajcom prośbę komisarza ziemi lwowskiej o pożyczenie stu czerwonych złotych z podatku szelężnego na sprowadzenie pisarza radomskiego do egzekucji dekretu trybunalskiego. Lwowscy rajcy wyrażają swoje opinie, w większości opowiadając się za udzieleniem pożyczki pod warunkiem uzyskania stosownego poręczenia jej zwrotu.