Raport pisarza Korendowica do wojewody Jabłonowskiego w sprawie długu Żyda Moszka

[S. 2] 1 Jaśnie Wielmożny Miłościwy Dobrodzieju! Rozumiejąc, żeś mi Wasza Miłość, mój Pan i Dobrodziej, dał pełne uprawnienie do rozsądzenia sprawy między panem Zontakiem a Moszkiem, Żydem, zięciem Plastrzyka, gdyś z wyraźnym rozkazem swoim dnia onegdajszego umyślnie do mnie raczył przysłać Jegomość Pana Grodzickiego, abym przede wszystkim dla bezpieczeństwa wierzyciela sklep z towarem jego zamknąwszy, sprawę tę według prawa i sprawiedliwości rozsądził; postąpiłem sobie, nie zbaczając w niczym od prawa (które to nakazuje, a nie dyskutuje), zwyczajną drogą prawa. A najprzód musiałem przystąpić do egzekucji dwóch wyroków skazujących z wniosku pana Zontaka na tym Żydzie w przeszłych sądach kapturowych uzyskanych, i to pierwszego [S. 3] z pozwu pana Zontaka, a to na mocy zapisu pergaminowego (w którym tenże Żyd dobrowolnie i chętnie wszelką właściwość sądową w jakimkolwiek sądzie i urzędzie Korony przyjąć na siebie się zobowiązał), z pisma, jak również niemal osobiście, lecz po areszcie uzyskanego; powtórnego zaś z pozwu tegoż to samego Żyda o skasowanie kary banicji panu Zontakowi przysądzonej, który wpisawszy się w rejestr przeciwko temuż panu Zontakowi, z sądu zuchwale ustąpił i z tegoż samego swojego wpisu dał się uznać i ogłosić za uchylającego się od pozwu i sprawy, jak w sobie opiewają owe wyroki skazujące nieprzerwanie opisane, na mocy których to wyroków skazujących przede wszystkim należało przystąpić do egzekucji, bo inaczej w rozpoznanie sprawy głównej wejść by się nie mogło. A jednak, chociaż to nie przysługiwało, zobowiązałem Żyda, aby stawał z zaskarżeniem owej egzekucji, prosząc o odesłanie tej sprawy do właściwego sądu wraz z całym skutkiem prawnym. Ten jednak, [S. 4] 2 zważywszy na to, niczego nie przedsięwziął, chcąc tylko tego, by wierzyciela swego zwodzić, bo skądinąd ten Żyd jest wielce zadłużony i nie można mu ufać, a gdy inni wierzyciele ze swymi pretensjami weń uderzą (musiałoby bowiem dojść do podziału majątku proporcjonalnego dla każdego), pan Zontak mało musiałby wskórać albo nic, i dlatego to w dalszą zwłokę usiłuje przewlec, aby tymczasem i towary, których trochę ma, ukryć. Niechaj bowiem Wasza Miłość, mój Miłościwy Pan i Dobrodziej, z samej rzeczy zechce zważyć podstęp tego Żyda, który dnia wczorajszego przyszedłszy do mnie z pewnym Żydem, rozumiejąc, iż dam się uwieść jego niemałym obietnicom i darowiznom, śmiał wręcz bezczelnie ode mnie żądać, abym wieczorem albo w nocy sklep mu otworzył i pozwolił nie wszystkie, lecz co lepsze towary z niego powynosić. Lecz ten niezmierny podstęp nie zdołał zachwiać mojej poczciwości, tak że musiał odejść zawstydzony. Skoro tedy widzę wyraźną Waszej Miłości, mego Miłościwego Pana i Dobrodzieja wolę, abym od sądzenia [S. 5] tej sprawy na skutek odesłania ze względu na zaskarżoną egzekucję w sprawie głównej jednak się powstrzymał, jestem posłuszny rozkazom Pana i Dobrodzieja mego i sprawę tę poddaję Najwyższemu Jego Sądowi, tym bardziej jako ten, który uznaje się być dożywotnie Waszej Miłości Pana mego Miłościwego Pana i Dobrodzieja najniższym sługą Korendowic ręką własną [S. 6, adres:] 3 Jaśnie Wielmożnemu Jego Mości Panu Wojewodzie i Generałowi Ziem Ruskich, Świeckiemu, Białocerkiewskiemu etc. Staroście, Panu i Dobrodziejowi memu Wielce Miłościwemu

[S. 2] # 1 Iasnie Wielmozny Miłościwy Dobrodzieiu Rozumieiąc, izes mi W[asza] m[ość] m[oj] Pan y Dobrodziey dał plenariam facultatem diudicandi Sprawę, między P[anem] Zontakiem, a Moszkiem Zydem Plastrzykowym Zięciem, gdys z wyraznym roskaz[e]m swoim dnia onegdayszego Umyslnie do mnie zesłac raczył I[e]m[ść] P[ana] Grodzickiego, abym primario propter securitatem Creditoris Sklep z Towarem iego zamknąwszy, Sprawę tę według Prawa, y Sprawiedliwosci rozsądził; postąpiłem sobie, non deuiando quidquam od Prawa, (ktore to iubet non disputat:) ordinaria Iuris Via. A naprzod zażywać musiałem ab Executione Condemnationu[m] binaru[m] ad Instantiam P[ana] Zontaka na tym Zydzie, w Sądach przeszłych Kapturowych obrentaru[m], et quidem prima K. 36 [S. 3] # ex adcitatione P[an]a Zontaka, a to vigore Inscriptionis Membranaria (w ktorey tenze Zyd ultro et beneuolè omne Forum in quouis Iudicio et Officio Regni przyiąc na się submittował się) ex Scripto necnon fere personalitate, verum post Arestum obten[ta], powtorney zas, ex adcitatione tegoz to samego Zyda ad cassandam tam Bannitionis pœnam P[anu] Zontakowi tradita, ktory wpisawszy się w Regestr przeciwko temuż P[anu] Zontakowi a Iudicio temerarie recessit, y z tegoz samego swoiego wpisu dał się in Evatione citationis et causæ uznać, y publicowac, iako w sobie opiewaią rzeczey condemnaty con[ti]nente[r] opisane, vigore quarum condemnationum primario na Executią schodzic nalezało, bo inaczej in cognitionem principalis negotij wchodzic by sie niemogło, a iednak lubo to non competebat, obdestinowałem Zyda, aby cum impugnatione takowey Executiey stawał, prosząc o Remissie tey sprawy do Sądu należącego cum toto lige effectu, ten etiám [S. 4] # 2 hisc[e] perspectis nie attentował, chcąc tylko tego czeka Creditora swego eludere, bo alias ten Zyd wielce dłuzen, nec est confidendum, y gdy inni Creditores z swemi prætensiami w niego uderzą (bo by prziysc musiało ad divisionem Bonorum proportionatam kazdemu) P[an] Zontak mało by wskorac musiał, albo nic, y dlatego to w dalszą przewlec usiłuy[e] aby tym czasem y Towary ktorych trochę ma utaił. boc W[asza] m[ość] m[oj] M[ościwy] Pan y Dobrodziey ex re ipsa chciey uwazyc tego Zyda dolum, ktory dnia wczorayszego z pewnym Zydem przyszedłszy do mnie, rozumieiąc iz sie uwiodę iego obietnicami y darowiznami, a niemałemi, smiał to na mnie effrons prawie na mnie wymagac, aby wieczor, albo w nocy Sklep mu otworzył, y pozwolił nie wszytkie, lecz co lepsze Towary z niego pounosic, lecz ta astutia infinita [poczciwosci] moiey nie mogła, ze zconfundowany odejsc musiał. Ze tedy widząc y wyrazna W[asza] m[ość] m[oj] M[ościwy] Pana y Dobrodzieia Wola, abym od są- [S. 5] dzenia tey Sprawy ex Remissione ab impugnatæ Executione in principali negotio supersedegat przecie, Pareo Mandatis Pana y Dobrodzieia mego, y tę Sprawę Celsissimo Eius Subdo Iudicio. ile ten ktory sie znam bydz dozywotne W[asza] m[ość] Pana mego Mł[ostliwe]go Pana y Dobrodzieia najnizssym sługą Korendowic m[anu] p[ro]p[ri]a [S. 6, adres:] # 3 Iasnie Wielmoznemu J[ego] M[o]sci Panu Woiewodzie y Generałowi Ziem Ruskich Swieckiemu Białocerkiewskiemu etc Staroscie Panu y Dobrodzieiowi memu Wielce Mł[o]sciwemu