Katalog źródeł

Wojewoda krakowski Piotr Zborowski zapewnia władze Lwowa o swoim poparciu w sporze ze szlachtą ruską, która bezprawnie próbuje pociągać mieszczan przed swoje sądy. Podkreśla wagę przywilejów miejskich oraz wyłącznego prawa apelacji do króla, zalecając lwowskiemu magistratowi wnoszenie oficjalnych protestacji w razie nacisków.

Król Henryk Walezy na sejmie koronacyjnym potwierdza wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz zwyczaje nadane przez swoich poprzedników. Nakazuje urzędnikom królewskim i władzom miejskim Lwowa bezwzględne ich przestrzeganie i ochronę lwowskich Ormian.

Król Henryk Walezy potwierdza w formie vidimus dekret Zygmunta Augusta z akt ziemskich lwowskich, wyjaśniający i utrwalający przywilej królowej Jadwigi zwalniający mieszczan lwowskich z opłat celnych. Dokument zapewnia wieczystą moc prawną wolności celnych przysługujących miastu Lwowu na obszarze Korony i podległych domen.

Król Henryk Walezy potwierdza prawa i przywileje lwowskiego bractwa strzeleckiego (kurkowego), nadane pierwotnie przez Zygmunta II Augusta. Dokument nakazuje kultywowanie ćwiczeń w strzelaniu z kusz i rusznic, zapewnia strzelcom immunitety podatkowe oraz gwarantuje coroczne wypłaty ze skarbu miejskiego.

Autor relacjonuje przebieg misji polskiego posła w Stambule, audiencję u muftiego oraz starania o oswobodzenie polskich jeńców. Opisuje także ruchy dostojników we Lwowie, schwytanie pod Kamieńcem głośnego oszusta podającego się za duńskiego królewicza oraz zniszczenia po gwałtownej burzy w Przemyślu.

Fabian Zywiert przesyła Janowi Jabłonowskiemu nadesłaną pocztą korespondencję oraz bieżące wiadomości. Wspomina przy tym z ubolewaniem o smutnych wydarzeniach i żałobie, która dotknęła ród Lubomirskich.

Fabian Zywert informuje Jana Jabłonowskiego o należytym wyprawieniu korespondencji opóźnionej przez trudną przeprawę kuriera przez Wisłę oraz o nocnych strażach regimentów i cechów na wałach Lwowa. Wspomina także o przybyciu do miasta osłabionego pana Gościmińskiego.

Fabian Zywert informuje Jana Jabłonowskiego o wykonaniu polecenia i przesłaniu asygnaty na dwieście talarów panu Radzowskiemu za pośrednictwem Dominika Winklera, po odebraniu sumy od pana Szymunowicza. Przy okazji autor przesyła adresatowi uniżone życzenia pomyślności i łask Bożych na nowo rozpoczęty rok.

Jakub Zyzański, wójt chęciński, przesyła pisarzowi sądu wójtowskiego we Lwowie Wojciechowi Zimnickiemu życzenia noworoczne wraz z drobnymi upominkami dla niego i jego rodziny. Jednocześnie prosi o przyjęcie pod opiekę swojego syna Jana, który miałby pomagać w lwowskiej kancelarii i uczyć się przy adresacie.

Król Stefan Batory potwierdza wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz dawne zwyczaje nadane wspólnocie Ormian lwowskich przez swoich poprzedników. Władca nakazuje staroście lwowskiemu oraz władzom miejskim nienaruszalne przestrzeganie i ochronę tych praw.

Król Stefan Batory potwierdza i zatwierdza prawa, artykuły oraz przywileje cechu krawców miasta Lwowa, nadane pierwotnie przez króla Zygmunta I Starego.

Król Stefan Batory zezwala krawcom ze Stryja na założenie cechu oraz zatwierdza statut regulujący funkcjonowanie bractwa, prawa mistrzów, przyjmowanie obcych rzemieślników i wyzwalanie czeladzi na wzór prawa lwowskiego.

Król Stefan Batory zatwierdza akt komisarski ustalający taksę dochodów i realizujący wykup trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego na przedmieściu lwowskim przez kasztelana sieradzkiego Andrzeja Dembowskiego od spadkobierców Kazimierza Hynka za kwotę 4684 florenów. Nadaje Dembowskiemu prawo spokojnego dzierżenia młyna aż do czasu ewentualnego odkupienia go przez króla za tę samą sumę.

Król Stefan Batory potwierdza cechowi szewców miasta Lwowa dwa przywileje króla Kazimierza Jagiellończyka z 1466 i 1469 roku. Akty te ograniczały liczbę rzemieślników mogących mieszkać i szyć buty pod zamkiem do zaledwie dwóch oraz zakazywały uprawiania szewstwa w podmiejskich domach i dworach szlacheckich.

Wacław Kostka Zubczewski donosi hetmanowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o planowanym pojednaniu rokoszan z królem oraz o ruchach wojsk i porażce Ogińskiego na Litwie. Informuje także o biegu spraw w lubelskim Trybunale Koronnym i świątecznej przerwie w obradach deputatów.

Król Stefan Batory rozstrzyga wieloaspektowy spór pomiędzy pospólstwem a magistratem Lwowa, regulując m.in. kwestie dochodów z dóbr miejskich, składania rachunków, wyboru rajców i kolegium czterdziestu mężów oraz przestrzegania prawa składu. Nakazuje obu stronom zachowanie zgody i posłuszeństwa pod rygorem kary tysiąca grzywien.

Król Stefan Batory transumuje swój edykt z 20 lutego 1577 roku, w którym kasuje wszelkie komisje powołane do zbadania skarg pospólstwa na magistrat lwowski i rezerwuje sprawę wyłącznie dla sądu królewskiego pod zakładem 15 000 dukatów. Nakazuje obu stronom stawić się z dowodami przed sądem monarszym, zakazując w międzyczasie jakichkolwiek zatargów i naruszania porządku prawnego.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór między szlachtą województwa ruskiego a magistratem Lwowa, kasując inkorporację podmiejskich wsi Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego oraz poddając sprawy sporne dotyczące ich gruntów i powinności wojennych prawu ziemskiemu. Jednocześnie monarcha potwierdza jurysdykcję prawa miejskiego i sądu królewskiego wobec mieszczan, urzędników miejskich oraz ich majątków miejskich.

Król Stefan Batory potwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Szymonowi Hannelowi wcześniejsze przywileje królów Zygmunta I i Władysława Jagiełły na majątek Hołosko oraz nadania nad rzeką Brzuchowice. Dokument sankcjonuje prawa dziedziczne i własnościowe do wspomnianych dóbr pod Lwowem.

Król Stefan Batory zatwierdza i odnawia dawne artykuły oraz zwyczaje połączonego cechu tokarzy i grzebieniarzy miasta Lwowa. Dokument szczegółowo reguluje zasady składania majstersztyku, przyjmowania uczniów i mistrzów, funkcjonowania władz cechowych oraz kary za naruszenie porządku rzemieślniczego.

Rajcy miasta Lwowa oblatują i poświadczają przywilej króla Stefana Batorego z 1578 roku, zatwierdzający wilkierz lwowskiego cechu tokarzy. Dokument szczegółowo reguluje zasady wyzwolenia na mistrza, wykonywanie majstersztyków, obowiązki religijno-obronne oraz walkę z partaczami.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór pomiędzy gminą ormiańską a magistratem miasta Lwowa, przyznając Ormianom równe z pozostałymi mieszczanami prawa w zakresie handlu, rzemiosła i korzystania z wolności miejskich. Dokument gwarantuje jednocześnie zachowanie odrębnych praw zwyczajowych oraz własnego sądownictwa społeczności ormiańskiej.

Król Stefan Batory potwierdza akt komisarski ustalający granice między wsiami lwowskiego konwentu dominikanów Bożego Ciała (Zarudce, Kościejów, Zaszków) a dobrami królewskimi i miejskimi. W dokumencie przytoczono ustalenia komisarzy królewskich oraz transumowano królewski list powołujący komisję, powołujący się na dawne rozgraniczenia księcia Władysława Opolczyka.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza mocą władzy ordynariackiej przywilej króla Stefana Batorego z 1576 roku, włączający prepozyturę lwowskiego szpitala Świętego Ducha wraz z prawem patronatu do kapituły katedralnej lwowskiej.

Dokument stanowi królewskie potwierdzenie wilkierza cechu chirurgów i cyrulików lwowskich, uchwalonego uprzednio przez radę miejską Lwowa. Ustanawia on szczegółowe zasady egzaminów mistrzowskich, nauki rzemiosła, wykonywania zawodu, a także obowiązki cechu w zakresie obronności oraz bezpłatnego leczenia miejskich strażników.

Król Stefan Batory zatwierdza na prośbę posłów miasta Lwowa dokument króla Władysława Jagiełły z 1 października 1389 roku wcielający Lwów do Korony Królestwa Polskiego. Monarcha zobowiązuje się do nienaruszania przynależności miasta i ziemi lwowskiej do Królestwa.

Król Stefan Batory potwierdza przywilej króla Zygmunta I z 1547 roku nadany lwowskim krajaczom sukna. Akt gwarantuje im wyłączność na detaliczny handel i postrzyganie sukna we Lwowie pod karą konfiskaty nielegalnego towaru.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór władz i pospólstwa Lwowa ze starostą Mikołajem Herburtem oraz poborcą podatkowym, ustalając, że miasto zobowiązane jest płacić jedynie podwójną stawkę poboru obejmującą także przedmieścia i łany miejskie. Władca zabrania pobierania osobnego podatku od ról miejskich i warsztatów rzemieślniczych, kasując dotychczasowe wyroki starosty.

Biskup kujawski Stanisław Karnkowski odpowiada na skargę władz Lwowa dotyczącą ucisku ze strony miejscowej szlachty, ubolewając nad trudnymi czasami wspólnymi dla mieszczan i duchowieństwa. Tłumacząc się chorobą, odsyła adresatów do ustnej relacji posłańca oraz zapewnia o gotowości obrony praw i wolności miasta, gdy nadarzy się sposobność.

Król Stefan Batory dokonuje transumptu i potwierdzenia szesnastu dekretów z 1578 roku wydanych w sporach między radą i pospólstwem Lwowa a starostą lwowskim Mikołajem Herburtem z Fulsztyna. Dokument rozstrzyga m.in. kwestie wyboru rajców, jurysdykcji miejskiej i zamkowej, kluczy do bram, kwaterunku, powinności podatkowych oraz korzystania z młynów.

S. Kwilecki donosi wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, że wysłany przez pokojowego list do niego nie dotarł, deklarując przy tym pełną gotowość do dalszych posług. Zapowiada również wyjaśnienie biegu poruszonej sprawy oraz przesyła ukłony dla małżonki adresata.

Dokument transsumuje i zatwierdza wyrok sejmowy króla Stefana Batorego rozstrzygający spór pomiędzy władzami miasta Lwowa a starostą lwowskim Mikołajem Herburtem. Król ogranicza liczbę rzemieślników pod jurysdykcją starościńską, zakazuje prowadzenia szynków i nowego targu na przedmieściu podzamcza oraz potwierdza dawne przywileje mieszczan dotyczące handlu solą i rybami, wolności od ceł i opłat targowych, a także wypasu bydła i korzystania z lasów królewskich.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i ratyfikuje na sejmie koronacyjnym wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane wspólnocie Ormian miasta Lwowa przez swoich poprzedników.

Rajcy lwowscy wymieniają uwagi na temat pilnej potrzeby zwołania ogólnej narady miejskiej w obliczu nagłego zagrożenia i obecności wojska. Dyskutują o konieczności odroczenia rozmów lub obradowania mimo trwającego święta.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herburta z Fulsztyna z 1586 roku, nadający szlachcicowi Zygmuntowi Poradowskiemu bagnisty grunt na Przedmieściu Krakowskim we Lwowie. Nadanie obejmuje prawo własności i dziedziczenia z sześcioletnią wolnizną, po której upływie posiadacz zobowiązany jest do uiszczania rocznego czynszu w wysokości 30 groszy.

Król Zygmunt III Waza potwierdza zapis z ksiąg ziemskich lwowskich, na mocy którego Anna z Molfków Rosnowska darowała Mikołajowi, dawnemu słudze Kazimierza Hynka, i jego żonie Annie dom na lwowskim Podzamczu oraz łąki. Monarcha nadaje tej wieczystej darowiźnie wieczystą moc prawną.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dziesięć artykułów statutu lwowskiego cechu chirurgów, określających m.in. zasady uzyskiwania mistrzostwa, wykonywania zawodu, prawa wdów oraz obowiązki obronne i medyczne wobec miasta. Ponadto nakazuje władzom Lwowa dopuszczanie chirurgów do posiedzeń i narad miejskich pod rygorem wysokiej kary pieniężnej.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i nakazuje wpisać na trwały pergamin siedem ugód zawartych pomiędzy mieszczanami i rajcami lwowskimi a okoliczną szlachtą, dotyczących poboru ceł, myt i opłat za wypas bydła (spasnego). Na mocy tych porozumień szlachta zobowiązała się do respektowania królewskich immunitetów handlowych Lwowa i niepobierania nienależnych opłat.

Proboszcz rudzki Stanisław Kłoziński odpiera przed wojewodą ruskim zarzuty dotyczące rzekomego zastraszania i wymuszania zeznań na Żydzie Szrajerze. Prosi adresata o pomoc w wyegzekwowaniu korzystnego dekretu sądu grodzkiego przemyskiego.

Komisarze królewscy Zygmunta III Wazy dokonali odnowienia i usypania kopców granicznych rozdzielających wsie kapituły lwowskiej Basiówkę i Hodowicę od królewskich wsi Sknilów i Sokolniki. Dokument ustala przebieg granic według dawnych przywilejów oraz zapewnia poddanym obu stron prawo do wolnego wypasu bydła.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza dożywotnie nadanie gruntu na Górze Lwa pod Lwowem poczynione przez starostę lwowskiego Mikołaja Herburta na rzecz neofity Stanisława Tatara. Użytkownik zostaje zobowiązany do corocznego uiszczania czynszu w wysokości dziesięciu groszy polskich na zamek lwowski w dzień św. Marcina.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dokument starosty lwowskiego Mikołaja Herborta z Fulsztyna wydany dla Jakuba Czarnowskiego i jego żony Doroty Todkowieckiej, zezwalający na usypanie grobli, założenie stawu rybnego oraz wzniesienie młyna na rzece Rokitnej wraz z nadaniem przyległych ról i łąk. Przywilej precyzuje wysokość opłacanego do zamku lwowskiego czynszu, podział zysków ze spuszczenia stawu oraz pomoc okolicznych poddanych przy naprawach.

Król Zygmunt III Waza, zatwierdzając ugodę kapituły lwowskiej z władzami miasta, przenosi na burmistrza i radnych Lwowa królewskie prawo patronatu i prezentacji uczonego duchownego na kanonię metropolitalną lwowską. Nakazuje jednocześnie arcybiskupowi Janowi Dymitrowi Solikowskiemu inwestowanie kandydatów przedstawianych przez magistrat.

Król Zygmunt III Waza potwierdza wyrok arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugodę zawartą między kapitułą metropolitalną lwowską a magistratem miasta Lwowa w sporze o patronat nad prepozyturą szpitala św. Ducha. Na mocy zatwierdzonego układu rajcy lwowscy zachowują prawo prezenty na prepozyturę, wybierając kandydata z grona kanoników, a kapituła zobowiązuje się poprzeć nadanie magistratowi prawa prezenty na drugą kanonię dla wykształconego duchownego.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza i transumuje akt komisji rewizorów królewskich z 1592 roku, ustalający przebieg granic i usypanie kopców granicznych między królewską wsią Sokolniki należącą do starostwa lwowskiego a miejskimi dobrami Lwowa zwanymi Kulparków.

Król Zygmunt III Waza przywraca i zatwierdza na prośbę Lwowa doroczny jarmark w dzień św. Małgorzaty, zachowując bez uszczerbku dotychczasowy jarmark na św. Agnieszkę. Przybywającym kupcom i handlarzom władca gwarantuje wolność handlu oraz królewską opiekę i bezpieczeństwo w podróży.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywileje cechu krajaczy sukna we Lwowie, transumując dyplom Stefana Batorego z 1578 r. (zawierający przywilej Zygmunta I z 1541 r. o wyłączności na handel suknem na łokcie) oraz akt rady miejskiej Lwowa z 1594 r. powołujący bractwo sukienników.

Stanisław Koniecpolski informuje rajców lwowskich o ustanowieniu przez króla nowego jarmarku w Jazłowcu na święto św. Wasyla. Zwraca się z prośbą o ogłoszenie tego faktu kupcom lwowskim oraz zapewnia o zagwarantowaniu bezpieczeństwa na traktach handlowych przez hetmanów.