Katalog źródeł

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król Władysław Jagiełło nadaje celnikowi lwowskiemu, Żydowi Wołczce, dożywotnio pustkę Werbiż nad rzeką Szczerzec z prawem jej zasiedlenia i założenia wsi. Obdarowany zyskuje uprawnienie do wyznaczania wolnizny dla przybywających osadników, z obowiązkiem pełnienia posług należnych prawem ruskim.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Wierzbiąż, którą kanonicy wykupili od żyda Wołoszona za sumę 150 grzywien, powiększoną o darowiznę królewską w kwocie 50 grzywien. Dokument zastrzega wyłączne prawo wykupu dóbr przez króla lub jego następców za kwotę 200 grzywien.

Król Władysław Jagiełło nadaje kapitułę kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś Werbiż w powiecie lwowskim na uposażenie nowo ufundowanych przez siebie dziesięciu kanoników. Dokument szczegółowo wymienia przynależności majątku oraz zezwala kapitule na założenie stawu na rzece Dniestr.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Król Władysław Jagiełło nadaje sędziemu i celnikowi lwowskiemu Wołczkowi pustkowie Werbiż w celu wykarczowania, osadzenia ludności i lokacji nowej wsi. Nadanie ma charakter dożywotni, a po śmierci obdarowanego wieś ma powrócić do korony.

Król Władysław III zapisuje swojemu zarządcy i tenutariuszowi Łańcy sumę stu grzywien na wsi Zubrza w powiecie szczerzeckim. Zastawnik i jego potomkowie mają użytkować wieś ze wszystkimi dochodami i przynależnościami do czasu całkowitego zwrotu długu przez monarchę lub jego następców.

Wojewoda ruski Andrzej Odrowąż zaświadcza o tymczasowym rozgraniczeniu dóbr kapituły lwowskiej we wsi Wierzbiąż i posiadłości szlachcica Beryły w Małej Horożanie, dokonanym przez delegowanych komisarzy pod rygorem wadium. Ostateczne ustalenie granic odłożono do czasu osobistej wizji wojewody.

Jan z Sulikowa, starosta gródecki i szczerzecki, oraz Piotr z Hrumna poświadczają dokonanie pomiaru łanów i usypanie kopców granicznych we wsi Wierbiż należącej do kapituły lwowskiej. Rozgraniczenie przeprowadzono według prawa niemieckiego na polecenie wojewody ruskiego Andrzeja Odrowąża działającego z nakazu króla Kazimierza Jagiellończyka.

Dokument stanowi poświadczony przez notariuszy publicznych transumpt dwóch przywilejów króla Władysława Jagiełły: zezwolenia dla Żyda Wołczka na lokację wsi Wierzbiż z 1425 roku oraz nadania tejże wsi kapitule metropolitalnej lwowskiej z 1433 roku. Czynności dokonano we Lwowie na wniosek kanonika i prokuratora kapituły Jana z Szamotuł przed oficjałem Janem z Buczacza.

Komisarze królewscy Kazimierza IV Jagiellończyka dokonują rozgraniczenia wsi Wierzbiż, należącej do kapituły katedralnej we Lwowie, od dóbr Horożanna i Rzyczyhów dzierżawionych przez Jana z Jacymierza. Wyznaczone grunty, lasy i pożytki zostają przysądzone kapitule lwowskiej na prawie wieczystym.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przekazuje kapitule katedralnej we Lwowie wieś królewską Kuhajów wraz z pełnymi immunitetami. Nadanie to stanowi zamianę za pole i las pod Wysokim Zamkiem we Lwowie, darowane wcześniej kanonikom przez króla Władysława Jagiełłę.

Komisarze królewscy Andrzej Odrowąż i Jerzy Strumiło dokonali rozgraniczenia dóbr kapituły katedralnej lwowskiej we wsi Kuhajów od królewskich wsi Honiatycze i Czerkasy. Wskazane w opisie tereny łąk i zarośli w wyznaczonych kopcami granicach przysądzili na wieczyste posiadanie kapitule lwowskiej.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek eryguje w katedrze metropolitalnej we Lwowie ołtarz św. Bartłomieja Apostoła, ufundowany przez Elżbietę, wdowę po kasztelanie lwowskim Jerzym Strumille z Dmoszyna. Fundacja zostaje uposażona dochodami z łaźni ormiańskiej na mocy transumowanych przywilejów króla Jana Olbrachta z lat 1494 i 1497.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę kapituły katedralnej lwowskiej dokument komisarzy królewskich z 1463 roku rozgraniczający wieś kapitulną Wierzbiąż oraz królewskie wsie Rożana i Rzeczyczów. Potwierdzenie przyznaje kapitule sporne grunty, lasy, zarośla i dochody wedle usypanych kopców granicznych.

Król Zygmunt I potwierdza kapitułom katedry lwowskiej dokument komisarzy króla Kazimierza Jagiellończyka z 1474 roku. Akt ten ustalał szczegółowy przebieg granic i usypanie kopców granicznych między kapitulną wsią Wierbiż a królewskimi wsiami Drohowyże i Uście.

Król Zygmunt I Stary łączy dawniejsze zapisy dłużne na królewskiej wsi Honiatycze w jedną sumę 220 grzywien i oprawia ją kapitule metropolitalnej we Lwowie. Kapituła ma trzymać i użytkować wieś w zastawie aż do momentu całkowitej spłaty długu przez monarchę lub jego następców.

Król Zygmunt I Stary zezwala na wcielenie opuszczonego kościoła parafialnego w Semenówce wraz ze wszystkimi dochodami i przynależnościami do kościoła w Szczerzcu w celu poprawy uposażenia tamtejszego plebana. Monarcha zastrzega jednocześnie zachowanie opieki duszpasterskiej i należnych posług religijnych w Semenówce zgodnie z zarządzeniem miejscowego ordynariusza.

Król Zygmunt I Stary potwierdza list komisarzy królewskich z 1533 roku ustalający szczegółowe rozgraniczenie wsi Wierbiąż, należącej do kapituły lwowskiej, od dóbr królewskich Demnia, Drohowyże i Uście, dzierżawionych przez Pawła Tarłę. Dokument opisuje przebieg granicy wyznaczonej 32 kopcami i znakami na drzewach oraz przysądza kapitule prawa do wód rzek Zubrzy, Szczerzca i Dniestru.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają wpis z ksiąg grodzkich z 1510 roku dotyczący wykupienia przez kapitułę metropolitalną lwowską praw do królewskiej wsi Czerkasy od Dmytra i Onyszka za sumę 200 grzywien. Akt potwierdza również zrzeczenie się roszczeń przez dotychczasowych posiadaczy oraz prawną intromisję kapituły w posiadanie tych dóbr dokonaną przez woźnego.

Starosta lwowski Mikołaj Herburt radzi burmistrzowi i rajcom lwowskim, jak na drodze prawnej dochodzić sprawiedliwości przeciwko panu Czawrowskiemu, który pobił i obrabował mieszczanina Andrzeja Gabrka. Wskazuje właściwy sposób sformułowania pozwu i protestacji, odradzając zarazem wnoszenie skargi przeciwko własnemu urzędowi starościńskiemu.

Herburt zapewnia rajców o pomocy. Spór ze staromiejskim chce poznać po przyjeździe do Lwowa, a w sprawie granicznej poleca swojemu urzędnikowi złożyć przysięgę.

Komisarze królewscy wyznaczeni przez króla Zygmunta I dokonali rozgraniczenia i usypania kopców granicznych między wsiami królewskimi w tenucie Mikołaja Dzieduszyckiego i Mikołaja Odnowskiego a posiadłościami kapituły metropolitalnej we Lwowie. Orzeczenie wydano w oparciu o okazany dokument rozgraniczenia z 1463 roku oraz zaprzysiężone zeznania najstarszych świadków.

Markiz d'Arquien wyraża żal z powodu braku wsparcia ze strony hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego w sporze dotyczącym starostwa, na które liczył z racji koligacji rodzinnych. Zapewnia jednak adresata, że sam poradzi sobie z pretensjami uzurpatorów, zauważając, iż ewentualne ustępstwa uderzą przede wszystkim w przyszłych posesorów tych dóbr.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1433 roku, nadający ufundowanym przezeń kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej wieś Wierzbiąż w powiecie lwowskim wraz z wszelkimi pożytkami, lasami wzdłuż Dniestru i cłem. Dokument gwarantuje kapitule wieczyste posiadanie tych dóbr oraz prawo sypania grobli i budowy stawów.

Król Zygmunt II August zatwierdza akt komisarski ustalający przebieg granic między wsiami królewskimi a posiadłościami kapituły metropolitalnej lwowskiej. Wystawca nadaje wieczystą moc prawną ustaleniom komisarzy powołanych uprzednio przez Zygmunta I Starego.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Król Zygmunt II August zobowiązuje się pod słowem królewskim, że przez okres dwunastu lat nie wykupi ani nie odbierze kapitule metropolitalnej we Lwowie wsi Honiatycze i Czerkasy w powiecie szczerzeckim. Potwierdza nienaruszalność spokojnego posiadania tych dóbr wraz ze wszystkimi pożytkami aż do upływu tego terminu.

Mikołaj Narajowski, sędzia, i Jan Brzozdowski, podsędek lwowski, poświadczają przebieg procesu granicznego między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leszniowskiego o dobra Glinna. Wobec niestawiennictwa pozwanych i przedłożenia mandatu króla Zygmunta Augusta sąd wydaje orzeczenie na korzyść kapituły.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski zatwierdza nową fundację prebendy szóstego mansjonarza przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez aptekarza Macieja Jaslikowskiego i jego żonę Martę z Pajączków. Uposażenie mansjonarza zabezpieczono na połowie kamienicy Pajączkowskiej we Lwowie kwotą 400 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkafowym w wysokości 24 złotych.

Pelagia Potocka zwraca się do rektora lwowskiego kolegium jezuitów o wypłacenie Józefowi Kumanowskiemu należności za furaż dla wojsk rosyjskich ze wsi Podciemne i Rakowiec. Wyjaśnia, że upoważniła Kumanowskiego do pobrania opłat od dłużników i uregulowania zobowiązań pod swoją nieobecność.

Robert Ross informuje Arthura Forbesa o kłopotliwej spłacie weksla, rozliczeniach z celnikami oraz dyspozycjach finansowych realizowanych przez służącego. Przekazuje także wieści o nastrojach we Lwowie, ruchach wojsk i pogłoskach o zagrożeniu tatarskim.

Marszałek Koła Rycerskiego Samuel Świderski interweniuje u władz Lwowa w sprawie porucznika Dębkowskiego, który procesuje się ze spadkobiercami Kwaśniewskiego. Zwraca się z prośbą o rychłe i sprawiedliwe zakończenie sporu według prawa i dekretu, bez dalszego przewlekania postępowania.

Marszałek Koła Rycerskiego Samuel Świderski reaguje na odrzucenie przez władze Lwowa prośby majora Lorenta o zaspokojenie potrzeb żołnierzy cudzoziemskich. Mimo rozczarowania odmową deklaruje podporządkowanie się woli rajców i odłożenie sprawy na przyszłość.

Marszałek Koła Rycerskiego Samuel Świderski wstawia się u magistratu lwowskiego za przybywającym do miasta generałem majorem wojsk cudzoziemskich w sprawie zaciągu i rozliczeń finansowych. Zapewnia o rychłym zwrocie należności i podkreśla wagę tej sprawy dla dobra wojska oraz całej Rzeczypospolitej.

Marszałek Koła Rycerskiego Jan Samuel Świderski interweniuje u władz Lwowa w sprawie ukarania sprawców zranienia czeladzi towarzysza starosty halickiego. Zwraca się również o zaspokojenie pretensji finansowych towarzysza Pachurskiego wobec burmistrza Kozłowskiego.

Adam Mikołaj Sieniawski tłumaczy się z pisania listu przez sekretarza z powodu choroby i krytykuje postawę księdza Gomolińskiego oraz województwa sieradzkiego wobec zagrożenia szwedzkiego. Prosi również adresata o bieżące przekazywanie wieści politycznych dotyczących monarchy oraz spraw pana Ogińskiego.

Rotmistrz Faleński w imieniu skonfederowanego wojska wzywa rajców lwowskich do osobistego przybycia do obozu pod Szczercem z przygotowanymi pieniędzmi zamiast pertraktowania przez pośredników. Obiecuje, że po uregulowaniu należności natychmiast wyda ordynans nakazujący żołnierzom opuszczenie zajmowanych terenów.

Wojciech Cieński informuje Jana Jabłonowskiego o otrzymanych rozkazach koncentracji chorągwi pod Szczerzem oraz o trudnościach z wyruszeniem w pole z powodu niewypłacenia żołnierzom hiberny. Prosi o zapewnienie rychłej wypłaty należności i zaleca, aby podstolina Jabłonowska na czas kampanii schroniła się we Lwowie.

Rotmistrzowie wojsk koronnych stacjonujący pod Szczerzcem wzywają władze Lwowa do natychmiastowej wypłaty obiecanego honorarium bez dalszych zwłok i kłótni. Odrzucają dotychczasowe bezskuteczne deklaracje magistratu, zapowiadając przeprowadzenie egzekucji wojskowych na lwowskich przedmieściach.

M. Łukawski w imieniu starosty szczerzeckiego domaga się od prezydenta Lwowa wyegzekwowania od handlarki Janowej Bekierowej obiecanego posagu dla młynarza ze wsi Dmytre. W razie odmowy grozi zatrzymaniem lwowskich kupców handlujących na lokalnych jarmarkach.