Katalog źródeł

Konsulat Rosji w Brodach ostrzega ambasadę w Wiedniu przed Piotrem Zabierzewskim, lokajem posługującym się przywłaszczonym wekslem hrabiego Ponińskiego, który po odmowie wydania wizy rosyjskiej w Brodach zapowiedział starania o nią w stolicy Austrii.

Aleksander Jan Jabłonowski informuje brata o manewrach wojsk Augusta II i posiłków cudzoziemskich przeciwko zwolennikom księcia Contiego oraz o trudnościach finansowych wstrzymujących wymarsz wojsk koronnych. Prosi adresata o zachowanie poufności i spalenie listu po przeczytaniu.

Kanclerz koronny Jan Szembek popiera starania ks. Jełowickiego, nominata na sufragana lwowskiego, o objęcie wakującego probostwa katedralnego we Lwowie. Zwraca się z prośbą do władz miejskich, do których należy prawo patronatu i kolacji tego beneficjum, o pomyślne rozpatrzenie tej kandydatury.

Jan Ciechowicz relacjonuje Franciszkowi Głogowskiemu przebieg krakowskiej koronacji Augusta II, rozdanie urzędów oraz opór stronników prymasa Radziejowskiego. Przekazuje także wiadomości o pogromie armii tureckiej pod Petrowaradynem i Zentą oraz o lokalnych potyczkach pod Kamieńcem.

James Chambers opisuje Arturowi Forbesowi swoją dramatyczną sytuację materialną, zły stan zdrowia oraz straty gospodarcze. Skarży się również na kosztowny proces sądowy i ciężary związane z utrzymaniem rodziny, prosząc przyjaciela o wyrozumiałość i wsparcie.

Kasztelan lwowski Jerzy Bogusław Fredro zwraca się do kasztelana krakowskiego Feliksa Potockiego z prośbą o pomoc w ujęciu Marcina Waśniowskiego, swojego dawnego wychowanka skazanego przez Trybunał Koronny za zamach na jego życie. Fredro postuluje, by Potocki napisał prywatny list do krewnego, księcia Janusza Wiśniowieckiego, w celu odesłania służącego w wojsku litewskim zbrodniarza pod pozorem do Lwowa, gdzie dosięgnie go sprawiedliwość.

Krzysztof Fabrytz informuje Artura Forbesa, że powierzone mu trzy sztuki płótna wciąż znajdują się w Warszawie z powodu braku woźniców. Deklaruje, że wyśle materiał do Jarosławia przy pierwszej dogodnej okazji, gdy tylko go otrzyma.

Antoni Świdziński domaga się od władz miasta Lwowa bezzwłocznego uregulowania należnych mu pretensji finansowych, upoważniając pana Falkowskiego do ich odbioru z powodu własnego wyjazdu na sejm do Warszawy. W zamian oferuje poparcie interesów miasta na sejmie, przestrzegając zarazem przed konsekwencjami w razie odmowy wypłaty.

Ksiądz Teodor Potocki przesyła krótkie wyrazy szacunku do Jana Stanisława Jabłonowskiego, odsyłając do wcześniej spisanych wiadomości. Przeprasza jednocześnie za zwięzłość listu spowodowaną zupełnym brakiem czasu.

Teodor Potocki relacjonuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu spory i relacje z panem generałem oraz staraniem starosty żydaczewskiego. Informuje również o postępach w kwestii uzyskania konsensu i dopilnowania formalności związanych z cesją starostwa mościckiego.

Opat de Polignac odsyła wojewodę wołyńskiego do równoległego listu skierowanego do hetmana wielkiego koronnego i apeluje o współdziałanie przy elekcji nowego monarchy. Deklaruje przy tym głębokie przywiązanie do Rzeczypospolitej oraz troskę o jej wewnętrzny spokój i międzynarodowe znaczenie.

Charles Paip informuje Arthura Forbesa o trudnościach ze ściągnięciem należności od żydowskich dłużników we Lwowie oraz o przygotowaniu i przekazaniu dla niego sumy 2500 monet obiegowych przez posłańca. Donosi także o potrąceniu wydatków i zapowiada swój rychły wyjazd do Gdańska.

Król August III zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu miasta Lwowa dawne przywileje i immunitety, nadane i potwierdzone przez jego poprzedników: Zygmunta Augusta, Henryka Walezego, Zygmunta III, Jana Kazimierza, Michała Korybuta, Jana III Sobieskiego oraz Augusta II. Potwierdzenie obejmuje m.in. pobór opłaty zwanej szpaszne, udział w dochodach celnych, przywileje i zwolnienia podatkowe dla króla kurkowego, porządek ćwiczeń strzeleckich oraz zwrot zajętej strzelnicy (celstatu).

Andrzej Pawłowski relacjonuje pisarzowi lwowskiemu Wojciechowi Zimnickiemu rozmowy ze sługami i rzemieślnikami, w tym próby nakłonienia Szymona do powrotu na służbę. Donosi również o zakupionych przez pana Łukasza futrach oraz prosi o zabezpieczenie matki na wypadek nieprzewidzianych okoliczności.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.

Król Jan III Sobieski zatwierdza przywilej Zygmunta III Wazy z 1612 roku, zawierający potwierdzenie statutu cechu chirurgów lwowskich z 1611 roku. Dokument reguluje kwestie przyjmowania i egzaminowania nowych mistrzów, praw wdów, obowiązków czeladników i uczniów oraz zakazu nieuprawnionej konkurencji ze strony partaczy.

J. L. Nowicki informuje rajców lwowskich o doręczeniu kanclerzowi wielkiemu koronnemu listu z postulatami miasta. Zauważa, że do podjęcia ostatecznych decyzji niezbędne jest dodatkowe, ustne przedstawienie sprawy kanclerzowi.

Król Jan III Sobieski obejmuje kupców greckich protekcją królewską, chroniąc ich przed uciskiem i bezprawnymi roszczeniami tłumacza lwowskiego Wartana Szymonowicza, który posługiwał się podstępnie uzyskanym przywilejem. Monarcha nakazuje wstrzymanie wszelkich uciążliwości wobec kupców na jarmarkach do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przed sądem królewskim.

Król Jan III Sobieski zachowuje i umacnia prawa Iwana i Maksyma Szurminów, Iwana Paszenicowego oraz Iwana Borkowego do łanu wybranieckiego we wsi Hubicze w starostwie drohobyckim. Dokument zwalnia ich z uciążliwych powinności, nakładając zarazem obowiązek wystawiania i ekwipowania jednego żołnierza piechoty wybranieckiej.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki zatwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie pięć wcześniejszych przywilejów królewskich (m.in. Jana Kazimierza, Henryka Walezego i Zygmunta III). Dokumenty te gwarantują bractwu m.in. pobór opłaty zwanej „spaszne” od pędzonego bydła, dochód z Baszty Samostrzelniczej, grunt na przedmieściu halickim pod strzelnicę oraz zwolnienia podatkowe.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wewnętrzną ordynację kolegium ławników lwowskich, normującą ich obowiązki sądownicze, obrzędowe, zarząd wspólną puszką oraz dyscyplinę członków pod rygorem kar pieniężnych i utraty prawa do awansu do rady miejskiej.

Król Jan Kazimierz rozszerza zasięg prawa lwowskiego bractwa kurkowego do pobierania opłaty paszowej od pędzonego bydła do odległości dwunastu mil od miasta oraz nadaje bractwu prawo do pobierania jednego grosza od każdych stu florenów wartości towarów kupieckich. Przywilej stanowi nagrodę za zasługi członków bractwa w odparciu niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozackie.

Król Władysław IV Waza zatwierdza akt fundacji i uposażenia scholasterii przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonanej przez księdza Jana Karola Czołhańskiego z dóbr w powiecie żydaczowskim, oraz potwierdzonej przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego i kapitułę lwowską. Monarcha włącza nadane wsie do immunitetu kościelnego na wieczne czasy.

Dawid Livingston informuje kupca Artura Forbesa w Mościskach o przekazaniu pozwów trybunalskich adwokatowi Cimanowiczowi w Przemyślu, wysłaniu woźnego do pozwanego oraz poniesionych kosztach grodzkich i posłańca.

G. Lewicki wstawia się u prezydenta lwowskiego magistratu za uwięzionym Janem Kowalem, prosząc o darowanie mu kary ze względu na pilną pracę skarbową. W dopisku autor wspomina również o uregulowaniu sprawy swojego stelmacha.

Kasztelan krakowski Stanisław Koniecpolski rekomenduje władzom Lwowa przenoszącego się tam Petera Rolego. Prosi magistrat o życzliwe przyjęcie go do grona obywateli i nadanie mu praw miejskich.

Hetman Stanisław Koniecpolski poleca władzom Lwowa Petera Role, poświadczając jego zalety i cnoty. Prosi rajców o chętne przyjęcie go do prawa miejskiego.

Jacob Koller potwierdza Peterowi Forbesowi odbiór 550 florenów w ortach doręczonych przez Thomasa Taylora oraz przesyła rachunek za towary wysłane do Jarosławia. Prosi o uregulowanie brakującej kwoty na ręce Jacoba Thonarta i wspomina o przychylności pisarza celnego.

Jacob Koller relacjonuje Peterowi Forbesowi odprawę celną i rewizję transportu sukna w Toruniu, przedstawiając szczegółowe rozliczenie opłat i doszacowań dokonanych przez pisarza celnego. Informuje o pomyślnym przepuszczeniu części ładunku bez cła oraz przesyła przekaz pieniężny na 390 złotych i 24 grosze.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór władz i pospólstwa Lwowa ze starostą Mikołajem Herburtem oraz poborcą podatkowym, ustalając, że miasto zobowiązane jest płacić jedynie podwójną stawkę poboru obejmującą także przedmieścia i łany miejskie. Władca zabrania pobierania osobnego podatku od ról miejskich i warsztatów rzemieślniczych, kasując dotychczasowe wyroki starosty.

Jacob Carmichel informuje Arthura Forbesa o trudnościach ze ściągnięciem pieniędzy ze Lwowa przez Petera Bensona i prosi o wsparcie, aby uniknąć konieczności osobistej podróży. Nawiązuje również do sprawy zapłaty od Thomasa Bondyego z Lublina oraz kwestii transportu towarów przez Mościska.

Jacob Carmichell dziękuje Arthurowi Forbesowi za realizację asygnaty finansowej na rzecz Petera Bensona oraz dopytuje o jego dalsze postanowienia po podróży do Gdańska. Autor listu prosi także o przysłanie tureckiego sukna i tabakierki.

Jona Israelowic informuje Petera Simsona o przesłaniu przez tutejszego Ormianina 275 sztuk na swój rachunek u pryncypała. Prosi adresata o odebranie przesyłki, wystawienie pokwitowania i zapowiada ostateczne rozliczenie po swoim przyjeździe.

Król Stefan Batory transumuje swój edykt z 20 lutego 1577 roku, w którym kasuje wszelkie komisje powołane do zbadania skarg pospólstwa na magistrat lwowski i rezerwuje sprawę wyłącznie dla sądu królewskiego pod zakładem 15 000 dukatów. Nakazuje obu stronom stawić się z dowodami przed sądem monarszym, zakazując w międzyczasie jakichkolwiek zatargów i naruszania porządku prawnego.

Petter Sommerwell wyraża żal z powodu aresztowania jego osoby i towarów w Lublinie na wniosek Arthura Forbesa, wyjaśniając stan wzajemnych rozliczeń oraz trudności ze sprzedażą mienia. Prosi adresata o rozwagę, spłatę w rozsądnych granicach oraz proponuje polubowne załatwienie sporu z pomocą wspólnych znajomych.

Król Stefan Batory zatwierdza akt komisarski ustalający taksę dochodów i realizujący wykup trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego na przedmieściu lwowskim przez kasztelana sieradzkiego Andrzeja Dembowskiego od spadkobierców Kazimierza Hynka za kwotę 4684 florenów. Nadaje Dembowskiemu prawo spokojnego dzierżenia młyna aż do czasu ewentualnego odkupienia go przez króla za tę samą sumę.

Arcybiskup lwowski Stanisław Słomowski nadaje kapitule katedralnej we Lwowie wieczystą dziesięcinę pieniężną, zwaną biskupizną, pobieraną ze Lwowa oraz okolicznych wsi. W zamian za przekazane dochody kapituła zostaje zobowiązana do odprawiania nabożeństw i modlitw w intencji arcybiskupa za jego życia oraz po śmierci.

Król Zygmunt August potwierdza dokument arcybiskupa lwowskiego Stanisława Słomowskiego i kapituły metropolitalnej, nadający szlachcicowi Janowi Sadłowskiemu wójtostwo w opustoszałej wsi Taurów w powiecie trembowelskim na prawie osadzenia kmieci i zagrodników z dwunastoletnią wolnizną oraz uposażeniem w cztery łany, młyn i karczmę.

Dokument poświadcza sprzedaż parceli ziemi ornej oraz winnicy w miejscowości Carzano przez Jana, syna młynarza Szymona, na rzecz Jana Chrzciciela Buffy za kwotę dwunastu i pół florena w złocie. Sprzedawca kwituje odbiór całej zapłaty, przekazuje prawa posiadania i zobowiązuje się do prawnej obrony transakcji przed ewentualnymi roszczeniami osób trzecich.

Król Zygmunt II August skazuje zaocznie poborcę ceł Melchiora Koślę na karę 3000 grzywien na rzecz władz i pospólstwa Lwowa za niestawiennictwo w sądzie i niezłożenie przysięgi. Jednocześnie monarcha zatwierdza całkowite zwolnienie lwowskich mieszczan z wszelkich opłat celnych na obszarze Korony i podległych jej ziem.

Kanclerz wielki koronny Tomasz Zamoyski wzywa władze Lwowa do zaniechania utrudnień w przejeździe dla kupców zamojskich handlujących na Podolu. W szczególności upomina się o kupca Petera Francka, żądając przepuszczenia go bez przeszkód i wskazując na straty, jakich doznał przez zatrzymanie towarów.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Król Zygmunt II August zwalnia mieszczan lwowskich z powszechnego obowiązku dostarczania podwód na potrzeby posłańców królewskich, przenosząc ten ciężar na wsie zamkowe. Nakazuje jednocześnie wpłacanie do skarbu koronnego kwoty 400 florenów z poboru szosu, pozostawiając resztę na potrzeby miasta.

Dokument rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy władzami Lwowa a gminą ormiańską, określając zakres właściwości sądu miejskiego i sądu ormiańskiego w sprawach karnych oraz majątkowych. Król potwierdza prawo Ormian do wyboru dwunastu seniorów do orzekania na zmianę z wójtem oraz normuje kwestie porządku miejskiego i składania przysięgi.

Król Zygmunt August przysądza miastu Lwowowi własność dóbr Brzuchowice wraz z młynem oraz potwierdza jurysdykcję miejską nad wsiami Brzuchowice i Hołosko. Sukcesorom Marcina Hanela zapewnia prawo do pobierania dochodów z dóbr Hołosko z zachowaniem tradycyjnych szarwarków na rzecz miasta.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza zatwierdza przywilej króla Zygmunta II Augusta z 1550 roku nadający mancjonarzom katedry lwowskiej ogród z domem i łąkę we Lwowie. Mimo sprzeciwu lwowskiego rajcy Macieja Hideka hierarcha włącza te dobra do jurysdykcji i immunitetu kościelnego.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Król Zygmunt II August unieważnia darowiznę placu pod Zamkiem Niskim we Lwowie poczynioną na rzecz Mikołaja Leśniowskiego z Zimnej Wody, wskazując na zagrożenie dla obronności miasta i zamku. Nakazuje staroście lwowskiemu rozbiórkę wzniesionych tam budynków oraz zabrania władzom miejskim dopuszczania do dalszej zabudowy tego terenu.