Katalog źródeł

Książęta mazowieccy Siemowit VI i Władysław II nadają ojcu Stanisławowi, kapelanowi opuszczonego kościoła św. Ducha na przedmieściu Buska, uposażenie w postaci rocznej sumy pieniężnej z cła buskiego, futra, drewna oraz zwolnień celnych. Dokument nakazuje lokalnym urzędnikom respektowanie i terminowe wypłacanie wyznaczonych świadczeń.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy dzierżawcą ceł Andrzejem z Tęczyna a mieszczanami lwowskimi, zezwalając kupcom lwowskim na podróże przez Kraków i Sandomierz do Lublina i dalej z pominięciem komór w Bełzie, Chełmie i Hrubieszowie, nakazując jednak powrót tą drogą przy rezygnacji z dalszej trasy. Jednocześnie zawiesza zwolnienie celne Lwowa w tych trzech komorach wyłącznie na czas trwania zastawu dóbr Tęczyńskim, zatwierdzając ogólny przywilej celny króla Aleksandra.

Król Zygmunt I Stary nadaje na wieczne czasy kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie trzecią miarę z młyna królewskiego przy bramie Halickiej. Dokument określa jednocześnie obowiązki kapituły i starosty w zakresie ponoszenia kosztów naprawy i utrzymania młyna.

Król Zygmunt I Stary, zważywszy na położenie Lwowa na zagrożonym pograniczu oraz zasługi tamtejszych rzemieślników w obronie murów miejskich, wyłącza lwowskie cechy z ogólnego nakazu kasacji bractw w Koronie i uroczyście potwierdza wszystkie ich dotychczasowe prawa, statuty i przywileje.

Król Zygmunt I Stary zezwala władzom Lwowa na wzniesienie bielnika na gruntach miejskich z zastrzeżeniem, że dochody z niego będą przeznaczane wyłącznie na umacnianie i naprawę miejskich fortyfikacji. Monarcha gwarantuje miastu wyłączność na prowadzenie tego zakładu w okolicy, zakazując wznoszenia konkurencyjnych bielników.

Król Zygmunt I Stary potwierdza burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wyłączne prawo do wybierania i ustanawiania miejskich pośredników i tłumaczy (zwanych mejlerzami i tłumaczami) zgodnie ze starodawnym zwyczajem. Monarcha zakazuje urzędnikom królewskim ingerowania w tę miejską prerogatywę pod jakimkolwiek pozorem.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywileje wyjmujące mieszczan i mieszkańców Lwowa spod jurysdykcji sądów szlacheckich, ziemskich oraz grodzkich. Wszelkie ich sprawy mają być rozpatrywane wyłącznie przed właściwym miejskim sądem prawa magdeburskiego pod rygorem nieważności innych wyroków.

Król Zygmunt I Stary nadaje miastu Lwowu przywilej stanowiący, że mieszczanie lwowscy nie mają obowiązku przedkładać i okazywać swoich praw oraz dokumentów przed żadnymi urzędnikami ani komisarzami, lecz wyłącznie osobiście przed obliczem króla i jego następców w granicach Królestwa Polskiego.

Król Zygmunt I Stary odnawia utracone w pożarze przywileje sukienników lwowskich, potwierdzając ich wyłączne prawo do krajania i sprzedaży sukna na łokcie w mieście Lwowie oraz zakazując tego procederu innym kupcom pod karą konfiskaty towaru. Władca nakazuje staroście oraz władzom miejskim Lwowa udzielanie cechowi sukienników wszelkiej pomocy i ochrony w egzekwowaniu tych praw.

Król Zygmunt II August zatwierdza starszym oraz wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane przez jego poprzedników, w tym przez króla Zygmunta I Starego.

Król Zygmunt II August zwalnia Ormian lwowskich spod jurysdykcji wszelkich sądów urzędników ziemskich i grodzkich, poddając ich wyłącznie pod jurysdykcję wójta oraz seniorów ormiańskich sądzących według prawa ormiańskiego. Wszelkie odwołania od tego sądu zastrzeżono do wyłącznego rozpoznania przed sądem królewskim.

Król Zygmunt II August potwierdza dawny zwyczaj pobierania przez wrotnych miejskich we Lwowie opłaty w postaci jednego polana drewna oraz wiązki siana lub słomy od każdego wozu i sań wjeżdżających do miasta. W zamian strażnicy bram zobowiązani są do utrzymywania czystości przejazdów i zapewniania dogodnego wjazdu do Lwowa.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Biskup Andrzej Chryzostom Załuski powiadamia wojewodę wołyńskiego o rezygnacji z udziału w Trybunale Skarbowym z powodu braku jednomyślności sejmików i trudności aprowizacyjnych. Przesyła także pożądane pisma polityczne oraz składa adresatowi życzenia bożonarodzeniowe.

Król Stefan Batory potwierdza wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz dawne zwyczaje nadane wspólnocie Ormian lwowskich przez swoich poprzedników. Władca nakazuje staroście lwowskiemu oraz władzom miejskim nienaruszalne przestrzeganie i ochronę tych praw.

Król Stefan Batory zatwierdza na prośbę posłów miasta Lwowa dokument króla Władysława Jagiełły z 1 października 1389 roku wcielający Lwów do Korony Królestwa Polskiego. Monarcha zobowiązuje się do nienaruszania przynależności miasta i ziemi lwowskiej do Królestwa.

Król Zygmunt III Waza wciela prepozyturę w Busku do odnowionego przy katedrze lwowskiej urzędu archidiakona w celu zapewnienia mu należytego uposażenia. Jednocześnie monarcha zrzeka się królewskiego prawa patronatu nad tą prepozyturą na rzecz arcybiskupa i kapituły lwowskiej.

Wojewoda płocki Jan Krasiński odpowiada na gorzkie zarzuty adresata, odpierając oskarżenia o brak kontroli nad mazowiecką szlachtą po zerwaniu sejmu konwokacyjnego. Deklaruje wierność dobru wspólnemu oraz wolności szlacheckiej, dystansując się od konfliktów rywalizujących rodów magnackich.

Jan Krasiński donosi Janowi Jabłonowskiemu o mało licznym sejmiku warszawskim oraz o odroczeniu obrad do 27 marca. Wspomina o poselstwach do króla, kardynała Michała Radziejowskiego i Sapiehów, a także o uciążliwych dla Mazowsza ciężarach wojskowych.

Król Władysław IV na sejmie koronacyjnym w Krakowie uroczyście potwierdza ogół praw, przywilejów i posiadłości miasta Lwowa nadanych przez swoich poprzedników, w tym przez księcia Władysława Opolczyka i króla Kazimierza Wielkiego. Władca bierze mieszczan i podległe im dobra pod królewską opiekę oraz gwarantuje nienaruszalność granic miejskich i jurysdykcji.

Dokument poświadcza przyjęcie Mikołaja Bajdułowicza, Ormianina rodem z Suczawy, do prawa miejskiego Lwowa po złożeniu przysięgi wierności królowi i miastu. Rajcy miejscy zwracają się do urzędników celnych o respektowanie jego statusu mieszczańskiego oraz o zwolnienie go wraz z towarami ze wszelkich ceł, myt i opłat.

Król August II potwierdza Bractwu Strzeleckiemu (Kurkowemu) we Lwowie dawne przywileje monarchów polskich, regulujące dochody bractwa, zwolnienia podatkowe Króla Kurkowego oraz organizację ćwiczeń strzeleckich. Nakazuje także zwrot zajętego przez artylerię koronną terenu strzelnicy (Celstatu) oraz ustanawia coroczny porządek ćwiczeń z rusznic, hakownic i dział.