Katalog źródeł

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski potwierdza i zatwierdza powagą ordynariacką przywilej króla Zygmunta I, przekazujący rajcom miasta Lwowa wieczyste i nieodwołalne prawo patronatu oraz prezenty prepozytury szpitalnego kościoła Świętego Ducha we Lwowie. Akt wydano po uprzednim wezwaniu edyktalnym ewentualnych oponentów i stwierdzeniu ich nieusprawiedliwionego niestawiennictwa.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa potwierdza dawniejsze akty rozgraniczenia z lat 1462 i 1485 pomiędzy gruntami lwowskimi a dziedziczną wsią Zimna Woda. Dokument nadaje wieczystą moc prawną ustalonemu przebiegowi granic oraz nakazowi milczenia nałożonemu na dawnych pretendentów.

Król Zygmunt II August zatwierdza i odnawia wszelkie dotychczasowe prawa, przywileje, immunitety i posiadłości nadane miastu Lwowu przez jego poprzedników oraz przez niego samego. Jednocześnie bierze mieszczan i ich dobra pod królewską opiekę, zakazując nakładania nowych ciężarów oraz naruszania granic jurysdykcji miejskiej.

Król Zygmunt II August zatwierdza arcybiskupowi lwowskiemu Piotrowi Starzechowskiemu, kapitule oraz duchowieństwu kościoła metropolitalnego we Lwowie wszelkie prawa, przywileje, wolności i immunitety nadane przez swoich poprzedników. Potwierdzenie to nastąpiło na sejmie walnym w Piotrkowie w wykonaniu monarszej przysięgi koronacyjnej.

Król Zygmunt II August zatwierdza przywilej swego ojca Zygmunta I Starego z 1546 roku, nadający burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wieczyste prawo patronatu oraz prezentacji prepozyta kościoła i szpitala Świętego Ducha we Lwowie. Dokument unieważnia wszelkie sprzeczne z tym nadania i nakazuje arcybiskupowi lwowskiemu instytucję kandydata przedstawionego przez władze miejskie.

Król Zygmunt II August zatwierdza starszym oraz wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane przez jego poprzedników, w tym przez króla Zygmunta I Starego.

Arcybiskup damietański Angelo Maria Ranuzzi odpowiada na pismo burmistrza i rajców lwowskich, obiecując sprawiedliwe i przychylne potraktowanie sprawy tamtejszego cechu kuśnierzy. Zapewnia także o swojej gotowości do pomocy władzom miasta w innych kwestiach i życzy im pomyślności.

Bogusław Ernest Denhoff donosi wojewodzie wołyńskiemu o przeszkodach w przedłożeniu jego listu zajętej królowej oraz o rozmowie wojewody kaliskiego z monarchinią. Deklaruje pełną gotowość do dalszych posług i przesyła wyrazy szacunku dla wojewody, kasztelana oraz wojewodziny wołyńskiej.

Biskup przemyski i kanclerz Jerzy Albrecht Denhoff prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o wstawiennictwo u kasztelana krakowskiego w sprawie zwolnienia Radymna i dóbr probostwa iłockiego z leż zimowych. Powołując się na koligacje rodzinne i własną przychylność dla wojska, zapewnia o terminowym uregulowaniu należności.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Dumont powiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, że królowa przy najbliższej poczcie prześle mu list oraz żądane rzeczy. Przy tej sposobności autor przesyła adresatowi życzenia noworoczne i wyrazy szacunku.

Król Zygmunt II August zatwierdza transumowany dokument rady miejskiej Lwowa z 1529 roku zawierający statut i artykuły mistrzowskie połączonego cechu kowali, ślusarzy, mieczników, kotlarzy, zbrojarzy i iglarzy. Władca nadaje postanowieniom cechowym moc prawną na prośbę starszych i braci cechowych.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Król Zygmunt II August zatwierdza przedłożone artykuły i porządek prawny cechu mydlarzy lwowskich, zaaprobowane wcześniej przez rajców miasta Lwowa w 1561 roku.

Kajetan Zabielski przedstawia wyliczenie podziału czynszu z sum ulokowanych u przemyskich Żydów i prosi o przesłanie należności potrzebnych na prowadzone prace budowlane. Ze względu na obowiązki przy fabryce rezygnuje z wyjazdu do Przemyśla, zalecając podjęcie kroków prawnych przeciwko Żydom w konsystorzu.

Adam Siemuszowski, surrogat starosty lwowskiego, wydaje kanonikom lwowskim wypis z akt z 1510 roku potwierdzający wykupienie młyna przed bramą Halicką od Małgorzaty Tłustej Marciszowej i jej syna Erazma. W dokumencie Małgorzata z synem kwitują odbiór zapłaty i zobowiązują się do zachowania wiecznego milczenia w sprawie owego młyna.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy miastem Lwowem a spadkobiercami Kazimierza Hynka, nakazując im zwrot dokumentów i ustąpienie z posiadania trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego przed Bramą Krakowską po wypłaceniu należnej sumy. Władca wyznacza woźnego ziemskiego do dokonania intromisji na rzecz miasta pod zakładem 1000 grzywien i z pomocą starosty lwowskiego.

Król Zygmunt II August zatwierdza dwa wcześniejsze dokumenty z 1417 i 1499 roku dotyczące rozgraniczenia Lwowa z posiadłościami Zubrza i Sychów oraz zasad korzystania z tamtejszych lasów. Akt nadaje wieczystą moc prawną dawniejszym ugodom i wytyczonym kopcom granicznym.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Król Zygmunt August przywraca ośmioletnie zwolnienie z podatków publicznych dla mieszczan lwowskich dotkniętych pożarem i zarazą, uchylając wobec nich skutki unieważnienia immunitetów z sejmu lubelskiego. Ponadto deklaruje, że miasto Lwów obowiązane jest płacić poborcom podatkowym wyłącznie szos oraz czopowe według dawnego zwyczaju.

Król Zygmunt August potwierdza dokument arcybiskupa lwowskiego Stanisława Słomowskiego i kapituły metropolitalnej, nadający szlachcicowi Janowi Sadłowskiemu wójtostwo w opustoszałej wsi Taurów w powiecie trembowelskim na prawie osadzenia kmieci i zagrodników z dwunastoletnią wolnizną oraz uposażeniem w cztery łany, młyn i karczmę.

Arcybiskup lwowski Stanisław Słomowski nadaje kapitule katedralnej we Lwowie wieczystą dziesięcinę pieniężną, zwaną biskupizną, pobieraną ze Lwowa oraz okolicznych wsi. W zamian za przekazane dochody kapituła zostaje zobowiązana do odprawiania nabożeństw i modlitw w intencji arcybiskupa za jego życia oraz po śmierci.

Młynarz Mateusz i jego syn Hieronim przekazują Janowi Chrzcicielowi i Piotrowi braciom de Buffis młyn, folusz i dobra w Telve Inferiore tytułem zaspokojenia roszczeń dłużnych (datio in solutum). Jednocześnie wierzyciele oddają im te dobra w dziewięcioletnią dzierżawę z prawem wykupu po spłacie długu i zaległych czynszów.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór pomiędzy gminą ormiańską a magistratem miasta Lwowa, przyznając Ormianom równe z pozostałymi mieszczanami prawa w zakresie handlu, rzemiosła i korzystania z wolności miejskich. Dokument gwarantuje jednocześnie zachowanie odrębnych praw zwyczajowych oraz własnego sądownictwa społeczności ormiańskiej.

Papież Grzegorz XIII nadaje ołtarzowi św. Anny w kościele św. Andrzeja bernardynów we Lwowie przywilej ołtarza uprzywilejowanego. Na jego mocy każda msza za zmarłych odprawiona przy nim przez zakonnika tego konwentu przynosi odpust uwalniający duszę z czyśćca.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Kardynał Aleksander Farnese wraz z władzami rzymskiego Arcybractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy kościele Santa Maria sopra Minerva wystawia transumpt dokumentów papieża Pawła III z nadaniami odpustowymi. Akt sporządzono na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego dla Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie w celu rozszerzenia na nie rzymskich przywilejów duchowych.

Władze rzymskiego arcybractwa przy kościele Santa Maria sopra Minerva dokonują transumptu bulli papieża Grzegorza XIII z 1573 roku i na prośbę arcybiskupa lwowskiego udzielają zawartych w niej odpustów Bractwu Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie. Dokument potwierdza prawo członków lwowskiego bractwa do korzystania z przywilejów duchowych przysługujących bractwu rzymskiemu.

Papież Sykstus V na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz społeczności Lwowa wzbogaca herb miejski, dodając do sylwetki lwa trzy wzgórza i gwiazdę z własnego herbu rodowego. Dokument upoważnia władze miejskie do swobodnego umieszczania i komponowania nowego godła wedle potrzeb i okoliczności.

Papież Klemens XIII w emocjonalnym liście apeluje do króla Hiszpanii Karola III o cofnięcie lub zawieszenie dekretu skazującego zakon jezuitów na całkowite wygnanie z hiszpańskich terytoriów. Podkreśla niewinność i zasługi całego zgromadzenia oraz przestrzega przed duchowymi i moralnymi konsekwencjami odpowiedzialności zbiorowej.

Jan Kliszowski, sekretarz królewski, powiadamia władze Lwowa o swoim planowanym ślubie z Marianną Kossakowską, córką komornika ziemi bielskiej. Zwraca się do rajców z prośbą o błogosławieństwo i zaprasza ich na uroczystość wyznaczoną w Warszawie na 22 listopada 1699 roku.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza darowiznę 400 złotych polskich uczynioną przez Gabriela Rozena z Rożnowa na rzecz prepozyta i mansjonarzy katedry lwowskiej. Fundacja została zabezpieczona w formie rocznego czynszu wyderkafowego w kwocie 24 złotych na kamienicy lwowskiego aptekarza Hieronima Wedelskiego w zamian za odprawianie nabożeństw i mszy za duszę ofiarodawcy.

Dokument króla Zygmunta III Wazy ustala i zatwierdza jednolite stawki opłat pobieranych przez magistrat lwowski od przywożonych win greckich, małmazyjskich, węgierskich, morawskich i dalmatyńskich. Wzorując się na przywilejach krakowskich, monarcha przeznacza te dochody na utrzymanie urzędu miejskiego oraz określa kary za nieprzestrzeganie przepisów.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza statuty i porządek nabożeństw kolegium mansjonarzy lwowskiego kościoła metropolitalnego, określające ich obowiązki liturgiczne, reguły życia wspólnego oraz kary za przewinienia. Nadaje im również prawo do uchwalania kolejnych przepisów w porozumieniu z ordynariuszem.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza statut i porządek chrześcijańskich pogrzebów oraz nabożeństw za ubogich zmarłych w szpitalu św. Ducha we Lwowie. Dokument reguluje kwestie modlitw, składek na jałmużnę, przechowywania sprzętów liturgicznych, wynagrodzenia kapłana oraz nadaje członkom bractwa czterdzieści dni odpustu rocznie.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski zatwierdza nową fundację prebendy szóstego mansjonarza przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez aptekarza Macieja Jaslikowskiego i jego żonę Martę z Pajączków. Uposażenie mansjonarza zabezpieczono na połowie kamienicy Pajączkowskiej we Lwowie kwotą 400 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkafowym w wysokości 24 złotych.

Rada miasta Lwowa zatwierdza statut cechu kotlarzy, ustalający obowiązki religijne i organizacyjne braci cechowych, zasady nauki uczniów i przyjmowania czeladników na mistrzów oraz reguły handlu i obróbki miedzi.