Katalog źródeł

Dziekan i prezes kapituły katedralnej lwowskiej Marcin Jan Łosowski zwraca się do magistratu Lwowa o obsadzenie wakującego po śmierci ks. Wileńskiego beneficjum prepozyta Bractwa Bożego Ciała. Prosi, aby wybrano duchownego stale rezydującego na miejscu we Lwowie i wolnego od innych obowiązków duszpasterskich, który osobiście dopilnuje licznych nabożeństw katedralnych.

Król Władysław IV zezwala mieszkańcom Przedmieścia Halickiego we Lwowie na usypanie wałów i wzniesienie szańców według projektu Jana Bletnera oraz określa zasady nadzoru i finansowania prac. Na cel ten przeznacza dobra kadukowe, zezwala na wolny war piwa i miodu oraz zobowiązuje szlachtę i duchownych posiadających posesje na przedmieściu do udziału w kosztach budowy.

Książę Władysław Dominik na Ostrogu i Zasławiu zatwierdza statut oraz artykuły porządkowe wspólnego cechu szewców i garbarzy w Stepaniu. Dokument reguluje funkcjonowanie bractwa rzemieślniczego, kary finansowe oraz sprawy cechowe rozstrzygane w ratuszu.

Król Władysław IV wydaje autentyczny wypis dekretu z 1634 roku w sporze pomiędzy lwowskim magistratem a reprezentującym pospólstwo Kolegium Czterdziestu Mężów. Sprawa dotyczyła zaniechania składania sprawozdań finansowych z dochodów i wydatków miejskich oraz zaniedbania naprawy murów obronnych.

Król Władysław IV Waza zatwierdza listy ochronne wystawione przez hetmana Stanisława Koniecpolskiego, kanclerza Tomasza Zamoyskiego i wojewodę Janusza Tyszkiewicza dla ormiańskiego kapłana Krzysztofa Głuszkowicza. Ponadto monarcha przyjmuje go w poczet królewskich serwitorów, nadając mu swobody handlowe oraz wyłączenie spod jurysdykcji miejskiej.

Prymas Maciej Łubieński, reagując na skargę rajców lwowskich, apeluje do sędziów kapturowych powiatu lwowskiego o zaniechanie nakładania wysokich kar na mieszczan lwowskich. Podkreśla, że w obliczu trwającego powstania Chmielnickiego Lwów jest kluczowym schronieniem dla szlachty, a dalszy ucisk miast ściągnie na Rzeczpospolitą kolejny gniew Boży.

Antoni, syn Mikołaja de Quando, sprzedaje Jakubowi Gleriusowi działkę ziemi ornej w Santo Stefano na pokrycie 200 lirów długu. Umowa przewiduje sześcioletni termin na wykup nieruchomości pod warunkiem regularnego uiszczania rocznego czynszu.

Rajca krakowski Franciszek Łupacz przypomina magistratowi lwowskiemu o niespłaconym długu, na który miał wielokrotne obietnice, i ostrzega, że w razie dalszej zwłoki będzie musiał szukać innych środków prawnych celem odzyskania pieniędzy.

Król Władysław IV potwierdza konwentowi dominikanów Bożego Ciała we Lwowie przywilej poboru cła w dziedzicznej wsi Kościejów, ufundowany pierwotnie przez Kazimierza Jagiellończyka w zamian za odprawianie nabożeństw za królów polskich. Dokument podwyższa ponadto dotychczasową stawkę cła o pół grosza.

Arcybiskup lwowski Stanisław Grochowski zatwierdza fundację nowej prałatury scholastyka przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonaną przez sekretarza królewskiego Jana Karola Czołhańskiego i uposażoną dobrami Czołhany, Bełejów, Wełdzisz oraz innymi w powiecie żydaczowskim. Akt określa prawo patronatu rodu Czołhańskich herbu Sas, uposażenie scholastyka, obowiązki mszalne oraz fundusze na kapitulnego deputata trybunalskiego i nabożeństwo rocznicowe.

Hospodar Wasyl Łupuł zapewnia Jana Keménego i Jerzego II Rakoczego o stałej przyjaźni, wyjaśniając dawne pretensje dotyczące złego traktowania mołdawskiego posła na pogrzebie Zygmunta Rakoczego. Do listu dołącza nowiny o wyprawie kałgi sułtana i poselstwie chana do Chmielnickiego o posiłki przeciw Kałmukom i Kozakom dońskim oraz o krwawym buncie w Korsuniu przy redukcji rejestru kozackiego i egzekucji jego przywódcy Mozyry.

Król Władysław IV Waza zatwierdza fundację konwentu reformatów pod wezwaniem św. Rocha na przedmieściu Lwowa. Monarcha zwalnia posiadane przez zakonników grunty ze wszelkich ciężarów publicznych i miejskich, nadając im immunitet kościelny na wieczność.

Papież Urban VIII zwalnia prezbitera krakowskiego Andrzeja Śrzedzińskiego z wszelkich potencjalnych cenzur i kar kościelnych. Klauzula ta ma zagwarantować pełną ważność kanoniczną jego jednoczesnej nominacji na biskupa nikopolskiego.

Hospodar mołdawski Gheorghe Ștefan przesyła Jánosowi Keményowi doniesienia spod Żwańca dotyczące ucieczek Kozaków, relacji tatarsko-polskich oraz odpisy korespondencji wojennej. Porusza także kwestie wojsk węgierskich, rozliczeń finansowych i spraw bieżących.

Władysław Lubowiecki ostrzega rajców lwowskich przed samowolnie przedrukowanymi i zmanipulowanymi konstytucjami sejmowymi, godzącymi w stan miejski. Zapewnia o podjętych krokach prawnych i apeluje o uznawanie wyłącznie autentycznego tekstu opatrzonego jego podpisem.

Król Władysław IV Waza zatwierdza akt fundacji i uposażenia scholasterii przy katedrze metropolitalnej we Lwowie, dokonanej przez księdza Jana Karola Czołhańskiego z dóbr w powiecie żydaczowskim, oraz potwierdzonej przez arcybiskupa Stanisława Grochowskiego i kapitułę lwowską. Monarcha włącza nadane wsie do immunitetu kościelnego na wieczne czasy.

Król Władysław IV Waza zatwierdza magistratowi miasta Lwowa prawo do wieczystego pobierania odwiecznej opłaty targowej zwanej półmiarkowym. Dochód z tego podatku przeznaczony jest na naprawę i budowę murów obronnych miasta.

Lubomirska z żalem wyjaśnia Janowi Jabłonowskiemu, że jego prośba nadeszła o dzień za późno, przez co prezentacje zostały już oddane. Zapewnia jednocześnie adresata o swojej życzliwości i gotowości do wyświadczenia przysługi w przyszłości.

Ludwika Lubomirska informuje magistrat lwowski o bezprawnej umowie zbycia pałacu i dworku, zawartej między jej mężem a księciem kurlandzkim bez jej wiedzy i zgody. Prosi władze miejskie o nieprzyjmowanie tego wadliwego aktu do ksiąg radzieckich oraz o unieważnienie intromisji.

Król Władysław IV zwalnia Ormian mieszkających wewnątrz murów miasta Lwowa z wszelkich opłat celnych od towarów i pieniędzy wwożonych do Królestwa lub wywożonych poza jego granice. Wolność ta ma obowiązywać pod warunkiem spisywania przewożonych dóbr w rejestrach celnych do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy przez sejm walny.

Dokument poświadcza dokonanie urzędowego pomiaru i oszacowania wartości ogrodu w Padoli w Comelico przez wyznaczonych rzeczoznawców na potrzeby egzekucji wyroku pomiędzy rodzinami Glerio i de Martino (Quaioto). Wartość gruntu o powierzchni 112,5 kroku ustalono pod przysięgą na 106 lirów i 17½ solda.

Podskarbi wielki koronny Hieronim Lubomirski ponawia prośbę do wojewody wołyńskiego o wyjednanie u kasztelana krakowskiego asygnacji na leża zimowe dla swojej chorągwi arkabuzerskiej. Tłumaczy to pilną potrzebą zwerbowania i umundurowania żołnierzy przed nadejściem zimy oraz koniecznością szybkiego odprawienia rotmistrza.

Król Władysław IV nakazuje kupcom lwowskim uiszczanie cła granicznego od wwożonych towarów, znosząc ormiański ryczałt dwunastu kóp, jednocześnie uwalniając mieszczan od dotychczasowych zaległości i podtrzymując ich zwolnienie z ceł wewnętrznych.

Papież Urban VIII zleca kantorowi i kustoszowi przemyskiemu wyegzekwowanie prawomocnego wyroku drugiej instancji przyznającego kapitule katedralnej lwowskiej zarząd i prawa do szpitala św. Łazarza we Lwowie w sporze z lwowskimi dominikanami. Nakazuje wyznaczyć stronie przeciwnej ostateczny termin na wykazanie ewentualnej apelacji, a w razie jej braku przeprowadzić egzekucję orzeczenia i oszacować koszty procesowe.

Opat tyniecki Stanisław Józef Lubomirski skarży się wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu na gwałty i zniszczenia czynione w dobrach klasztornych przez regiment podskarbiego koronnego. Prosi adresata o wstawiennictwo i doprowadzenie do wyprowadzenia wojska z opactwa, powołując się na zakaz nuncjatury apostolskiej oraz opłaconą już hibernę.

Audytor Pałacu Apostolskiego Krzysztof Widman wydaje dekret w sporze pomiędzy kapitułą katedralną lwowską a zakonem dominikanów o zarząd nad majątkiem szpitala św. Łazarza we Lwowie. Akt formalnie notyfikuje stronom postanowienie o uchyleniu dotychczasowej inhibicji w oparciu o procedurę apelacyjną.

Dokument nakazuje dominikanom lwowskim i innym zakonom regularnym ścisłe przestrzeganie konstytucji papieża Grzegorza XV z 1621 roku w sprawie wyboru sędziów konserwatorów. Wobec zaniechania prawidłowego wyboru konserwatorów potwierdza pełną jurysdykcję arcybiskupa lwowskiego i jego oficjała nad zakonnikami, zakazując im uchylania się od sądu ordynariusza pod rygorem kar kościelnych i finansowych.

Marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski wzywa władze Lwowa do wykonania wyroku sądu marszałkowskiego na korzyść pana Tołkacza. Nakazuje zwrócić poszkodowanemu zagrabione mienie i dopilnować zadośćuczynienia ze strony kupców.

Papież Innocenty X zwalnia biskupa wendeńskiego Mikołaja Krosnowskiego z ewentualnych kar i cenzur kościelnych w związku z jego przeniesieniem na stolicę arcybiskupią we Lwowie. Akt zapewnia pełną ważność kanoniczną nominacji i powiązanych z nią listów apostolskich.

Papież Innocenty X informuje króla Władysława IV o translacji biskupa wendeńskiego Mikołaja na arcybiskupstwo lwowskie, osierocone po śmierci arcybiskupa Stanisława. Wzywa monarchę do otoczenia nowego metropolity oraz powierzonego mu Kościoła lwowskiego królewską życzliwością i opieką.

Papież Innocenty X przesyła nowo mianowanemu arcybiskupowi lwowskiemu Mikołajowi Krosnowskiemu paliusz metropolitalny. Zobowiązuje biskupów poznańskiego i kamienieckiego do uroczystego wręczenia insygnium oraz odebrania od arcybiskupa przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Papież Innocenty X poleca biskupom poznańskiemu i kamienieckiemu przekazanie paliusza nowemu arcybiskupowi lwowskiemu Mikołajowi Krosnowskiemu. Nakazuje również odebranie od metropolity przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej i odesłanie jej tekstu do Rzymu.

Teodor Lubomirski przeprasza kasztelana krakowskiego za brak osobistego pożegnania przed wyjazdem z Warszawy i przesyła wyrazy szacunku przez posłańca. Zwraca się z uniżoną prośbą o dalszą łaskę oraz roztoczenie protekcji nad nim i jego chorągwią, deklarując gotowość do pełnienia usług.

Franciszek Lupis informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o staraniach w Paryżu zmierzających do odbioru obrazów od malarza de Troy. Wyjaśnia, że z powodu przedłużających się prac artysty oraz świeżości płócien nie mógł ich osobiście zabrać, lecz spodziewa się ich nadesłania z późniejszym transportem.

Dokument zawiera tekst roty przysięgi wierności arcybiskupa lwowskiego Mikołaja Krosnowskiego wobec papieża Innocentego X i Stolicy Apostolskiej. Zobowiązuje ona hierarchę do obrony praw Kościoła rzymskiego, odbywania wizyt ad limina oraz zakazuje alienacji majątku arcybiskupstwa bez zgody papieża.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają ugodę i ordynację zawartą za pośrednictwem delegatów radzieckich między mistrzami a towarzyszami lwowskiego cechu ciesielskiego, regulującą m.in. płace, warunki pracy, wspólne schadzki oraz opiekę nad ołtarzem w kościele farnym.

Lanckoroński informuje wojewodę ruskiego Jana Jabłonowskiego o sprzeciwie szlachty wobec wojny szwedzkiej i uchwaleniu instrukcji nakazującej wysłanie posłów do króla Szwecji z żądaniem opuszczenia Kurlandii. W liście krótko wspomina również o bieżących sprawach personalnych i zgonie Joanny.

Dokument ustanawia wilkierz cechu krawieckiego we Lwowie, szczegółowo regulując zasady funkcjonowania gospody, składek, czasu i higieny pracy, dyscypliny oraz kasy zapomogowej dla towarzyszy i czeladników. Potwierdza pierwotne artykuły z lat 1491/1501 oraz ich oficjalne odnowienie przez starszych cechu w 1646 roku.