Source catalogue

[Polish; translation pending] Król nakazuje magistratowi Lwowa pilnie przestrzegać uniwersałów monetarnych. Wymienia Żydów, Szkotów i innych trudniących się pieniądzem, którym nie wolno wbrew prawom obracać czerwonymi złotymi i talarami ani skupować ich na wywóz. Zakazuje przywożenia oraz zbywania wskazanej obcej monety. Urząd ma bezzwłocznie karać sprawców; za zaniedbanie lub tolerowanie naruszeń grozi odpowiedzialnością samym władzom miasta.

[Polish; translation pending] W ocalałych fragmentach król odwołuje się do gotowości Adama Kisiela do służby oraz do sejmiku żytomierskiego i przesłanej instrukcji. Oczekuje zajęcia się pilną potrzebą obronną ojczyzny i skłonienia innych województw do zgody. Duże ubytki nie pozwalają odtworzyć pełnego żądania ani szczegółów spotkania.

[Polish; translation pending] Król oczekuje polubownego rozwiązania sporów między doktorem Marcinem Campianem, członkiem władz Lwowa, a urzędami i osobami prywatnymi. Strony mają wspólnie wyznaczyć uczciwych mieszczan, którzy doprowadzą do ugody bez naruszenia praw miasta. Król informuje też o osobnym liście do arcybiskupa lwowskiego.

[Polish; translation pending] Na prośbę Rusinów unickich i nieunickich król wyznacza generalny synod we Lwowie na 28 października 1629. Władze miasta mają zapewnić uczestnikom bezpieczeństwo, zapobiegać zamieszkom, współpracować z królewskim posłem i pomagać metropolicie kijowskiemu. Powinny wcześnie wyznaczyć kwatery oraz miejsca pobytu duchownych i pozostałych uczestników.

[Polish; translation pending] Król rozpatruje skargę mieszczan Lwowa na komisarzy lustracyjnych, którzy pod pozorem nowej kwarty nakładają nieznane wcześniej ciężary i obowiązki wobec zamku. Wyjaśnia, że lustracji podlegają dobra starostów i dzierżawców, a nie miejska własność oraz jej dochody. Nakazuje usunąć bezprawne obciążenia albo wyjaśnić powody ich nałożenia, przypominając wcześniejsze upomnienia.

[Polish; translation pending] Król reaguje na skargę mieszczan lwowskich na nowe świadczenia wpisane do lustracji. Nakazuje nie obciążać kupców i rzemieślników ponad prawo oraz usunąć takie wpisy mimo wydania już wyciągów staroście.

[Polish; translation pending] Król zezwala na użycie gotówki z depozytu wojewody kijowskiego do uzupełnienia brakujących pieniędzy na wojsko. Wydanie wymaga zabezpieczenia przez komisarzy i zgody podkomorzego koronnego jako tutora; klejnoty i pozostałe przedmioty mają zostać w depozycie.

[Polish; translation pending] Królewicz przyjmuje płatnerza Stanisława Sołtysowicza do swoich sług. Prosi o życzliwość władz miasta, swobodę dodatkowego utrzymania z szynku i obniżenie czynszu za miejską szlifiernię, której pracę przerywają spusty stawu, brak wody i naprawy wału.

[Polish; translation pending] Królewicz nakazuje wydać Stanisławowi Kazanowskiemu dwie powierzone miastu armaty, prosi o krótkoterminowe użyczenie 200 kul i potrzebnej ilości prochu oraz o pomoc w transporcie.

[Polish; translation pending] Zachowane fragmenty dotyczą rokowań komisji z Moskwą, jej roszczeń, samowolnego zajmowania uroczysk i sprawy rozgraniczenia. Król zaleca rozsądek w postępowaniu; duże ubytki nie pozwalają odtworzyć wszystkich szczegółów instrukcji.

[Polish; translation pending] Król poleca staroście udostępnić drewno z lasów starostwa na palisadę i kobylice. Żąda skutecznej pomocy magistratowi w poborze składek na fortyfikację także od mieszkańców domów szlacheckich i duchownych.

[Polish; translation pending] Król nakazuje zwrócić Żydom lwowskim towary przywiezione na jarmark i zabrane przez magistrat, który nie zaczekał na rozstrzygnięcie sporu. Do czasu wyroku zabrania utrudniania im handlu.

[Polish; translation pending] Wobec zagrożenia ze strony nieprzyjaciół król wysyła do Lwowa artylerię z wyposażeniem. Prosi o tymczasowe przechowanie prochu, kul i sprzętu w arsenale miejskim oraz o działkę pod własny arsenał według planu Pawła Grodzieckiego.

[Polish; translation pending] Król informuje o wywozie saletry wbrew wyraźnej konstytucji i bez jego pozwolenia. Nakazuje zatrzymywać transporty prowadzone przez Lwów i przechowywać saletrę do dalszej instrukcji.

[Polish; translation pending] Król zaleca pomoc augustianom, którzy nabyli plac dawnego klasztoru zakonnic św. Katarzyny Sieneńskiej za Bramą Halicką. Wskazuje uzyskaną zgodę arcybiskupa i prosi o poparcie miejskie oraz brak przeszkód w budowie.

[Polish; translation pending] Król relacjonuje skargę Żydów z przedmieścia na napady studentów i innych swawolnych osób, rabunek domów, towarów i pieniędzy. Nakazuje magistratowi zapewnić porządek i przykładnie karać sprawców.

[Polish; translation pending] Po skardze Ormian lwowskich król uznaje naruszanie ich praw i przywilejów za przykre. Nakazuje zachować ich w pełni przy prawach i zwyczajach i nie wyrządzać im przeszkód ani krzywd.

[Polish; translation pending] Miasto ma wysłać do Warszawy na 27 maja 1643 r. przedstawicieli znających wartość towarów zagranicznych. Wesprą oni komisję sejmową współpracującą z podskarbimi przy ustalaniu cen.

[Polish; translation pending] Król potępia finansowanie okupu za miasto majątkami nieobecnych mieszkańców. Nakazuje rozdzielić koszt według zamożności i zwrócić dobra Mikołajowi Boimowi; konfiskatę zastrzega dla sądu królewskiego.

[Polish; translation pending] Król krytykuje pośpiech w postępowaniu przeciw staroście łomżyńskiemu. Zapewnia mu glejt i nakazuje wysłać do Lublina pełnomocników, rozliczyć należności oraz po ich zaspokojeniu wydać pokwitowanie.

[Polish; translation pending] Dominikanie kupili dom obok klasztoru i chcą połączyć go z murem klasztornym. Król żąda od miasta zgody, argumentując, że dobrowolne przyzwolenie nie naruszy jego przywilejów.

[Polish; translation pending] Jan Kazimierz nakazuje Piotrowi Ożdze polecić Ickowi, arendarzowi czopowego, wypłatę zaległej sumy magistratowi Lwowa. Oryginał wymienia dziewięć tysięcy złotych; późniejszy odpis i okładka dziesięć tysięcy.

[Polish; translation pending] Jan Kazimierz nakazuje Stanisławowi Lanckorońskiemu uczestniczyć w kontroli rachunku wydatków z czopowego na fortyfikacje Lwowa. Zabrania wysyłania piechoty miejskiej na pospolite ruszenie; ma ona zostać jako załoga miasta.

[Polish; translation pending] Król dziękuje Lwowowi za wierność w czasie wojny, zapowiada zebranie wiernych mu i cudzoziemskich wojsk oraz pomoc. Poleca władzom uzgodnić z gubernatorem zaopatrzenie regimentów, zwłaszcza Butlera, pozostawionych na zimę; zapewnia uwzględnienie wydatków w rachunkach skarbu.

[Polish; translation pending] Król poleca władzom Lwowa i starszym nacji ormiańskiej zapewnić wozy i konie do przewozu trzystu pozostawionych kopii do Lublina. Krzysztof Bernatowicz ma wydać odpowiednie proporce wraz z bronią.

[Polish; translation pending] Król dziękuje Lwowowi za opór wobec wojsk wojewody siedmiogrodzkiego i prosi o pożyczkę 100 000 złotych. Zabezpieczeniem mają być dochody celne pobierane w arendzie; szczegóły przekaże podskarbi.

[Polish; translation pending] Król nakazuje magistratowi Lwowa rozliczyć z Janem Torosowiczem nieodebrane należności i poniesione przez niego koszty, zgodnie z umową opata wąchockiego, pisarza skarbu koronnego.

[Polish; translation pending] Król obejmuje ochroną Marcina Raniszewskiego, który poddał się władzy magistratu Lwowa, i poleca wybór go na miejscowe pisarstwo oraz ławę. Zachowany tekst urywa się przed zamknięciem listu.

[Polish; translation pending] Jan Studnicki i Andrzej Zdelejzyk skarżą się na uwięzienie oraz sekwestr mimo niewygasłej trzyletniej dzierżawy dochodów Lwowa. Król nakazuje ich zwolnić, uwzględnić klęski i miejskie zwolnienie oraz utrzymać kontrakt do końca terminu.

[Polish; translation pending] Król zatwierdza trzyletni kontrakt dotyczący Tłumaczek, dopuszcza zastępcę Baydułtowicza na czas jego wyjazdu w służbie królewskiej i przyznaje pierwszeństwo na kolejne trzy lata. Przeciwne reskrypty uznaje za nieważne.

[Polish; translation pending] Król prosi kardynała Virginio Orsiniego o uzyskanie od papieża komisji sądowej w sprawie między burmistrzem Lwowa a franciszkanami. Spór wynika z zatrzymania sprawcy śmiertelnego zranienia oraz zakwestionowania jurysdykcji świeckiej pod zarzutem naruszenia immunitetu kościelnego.

[Polish; translation pending] Król poleca władzom Lwowa zachować wdowę i dzieci Andrzeja Dalczyńskiego, doktora i rajcy lwowskiego, przy umowie o wieś szpitalną Malechów. Nakazuje nie odbierać im wsi ani nie zawierać umowy z innym dzierżawcą.

[Polish; translation pending] Król gani opóźnienie dostawy potrzeb artyleryjskich i żąda przygotowania furmanów w porozumieniu z kapitanem pozostawionym przy armatach we Lwowie. Koszty ma pokryć generał artylerii; dalsze opóźnienie obciąży odpowiedzialnością adresatów.

[Polish; translation pending] Król ponownie nakazuje władzom Lwowa dostarczyć potrzebną liczbę furmanów do przewozu pozostałej w mieście amunicji. Kapitan artylerii ma płacić gotówką. Król grozi, że dalszą zwłokę uzna za upór miasta i zastosuje egzekucję przeciw osobom oraz majątkom władz.

[Polish; translation pending] Król potępia władze Lwowa za niezastosowanie się do jego rady i dopuszczenie zabójstw oraz rabunków. Żąda surowego śledztwa, zatrzymania wszystkich sprawców i wspólników oraz osadzenia ich do przyjazdu komisji. Podkreśla, że nie wolno wyrządzać krzywdy Żydom i niewierzącym ani przelewać niewinnej krwi, i przewiduje karanie winnych jako przykład dla innych.

[Polish; translation pending] Król powierza pełną komendę nad miastem i zamkiem lwowskim Olewińskiemu, wojskiemu lwowskiemu. Magistrat ma porozumiewać się z komendantem w sprawach bezpieczeństwa, stosować się do przekazywanej przez niego woli króla i okazywać mu posłuszeństwo.

[Polish; translation pending] Po najazdach Tatarów i Kozaków król powierza obronę Lwowa Janowi Berensowi, podpułkownikowi regimentu wojewody ruskiego. Nakazuje przyjąć go z żołnierzami, odebrać przysięgę, zapewnić pomoc w obronie i wydać środki z czopowego na potrzeby garnizonu. Wydatki mają zostać rozliczone przy podatkach miasta.

[Polish; translation pending] Król informuje o zawarciu układu małżeńskiego z arcyksiężną Eleonorą, siostrą cesarza. Zapowiada przyjęcie jej w Częstochowie w ostatnich dniach zapustów i uroczystości w Warszawie 2 marca. Oczekuje udziału przedstawicieli Lwowa w powitaniu przyszłej królowej.

[Polish; translation pending] Król zarzuca władzom Lwowa wspieranie osób szkodzących dochodom celnym, odpędzanie strażników i przepuszczanie towarów bez odprawy. Nakazuje zapobiec nadużyciom i karać również kupców działających pod ochroną panów. Grozi postępowaniem instygatora koronnego przed sądem królewskim.

[Polish; translation pending] Na podstawie relacji marszałka nadwornego koronnego, administratora ceł, król zarzuca tłumaczowi lwowskiemu Mikołajowi Bajdułowiczowi szkodzenie dochodom celnym i podburzanie innych. Żąda usunięcia go z urzędu i ustanowienia następcy; w razie zwłoki sam wyznaczy właściwą osobę.

[Polish; translation pending] Dominikanie skarżą się królowi na ciasnotę kościoła i klasztoru oraz brak należytego cmentarza, zmuszający do pochówków przy publicznej ulicy. Proszą o możliwość wykupu kamienic przy kościele. Król nakazuje wysłać komisję, aby rozstrzygnęła sporne kwestie prawne, i żąda pomocy miasta bez utrudniania zakonnego przedsięwzięcia.

[Polish; translation pending] Król wyraża żal z powodu niepomyślnych rokowań mających odwrócić zagrożenie od ziem ruskich. Zapowiada zgromadzenie pospolitego ruszenia i własną wyprawę. Do przybycia pomocy żąda od Lwowa odważnej i czujnej obrony, wspominając także szybkie wsparcie piechotą.

[Polish; translation pending] Król przypomina magistratowi subsydium uchwalone przez sejm i rozpisane na Lwów uniwersałem. Skarb nie otrzymał należnej wpłaty, więc król ponawia żądanie niezwłocznego przekazania 12 tysięcy złotych polskich, zaznaczając, że nie może odstąpić od tej sumy.

[Polish; translation pending] Król żąda od Jana Sobieskiego bezzwłocznego obsadzenia Lwowa doświadczonym komendantem i odpowiednim garnizonem. Czopowe miasta ma służyć wyłącznie amunicji i innym potrzebom obronnym zgodnie z uchwałami senatu i sejmików. Sobieski ma poprzeć takie przeznaczenie pieniędzy także przez współdziałanie z ziemią lwowską.

[Polish; translation pending] Król zapewnia o znajomości wierności Lwowa i o staraniach przeciw nieprzyjacielowi. Informuje, że polecił hetmanowi bezzwłocznie wyznaczyć miastu odpowiedni garnizon i komendanta oraz dopilnować przeznaczenia czopowego na fortyfikacje. Zapowiada własne przybycie, uzależnione od zgromadzenia pospolitego ruszenia.

[Polish; translation pending] Król poleca Jabłonowskiemu powstrzymać dwie chorągwie wyprawy powiatowej od bicia mieszkańców, rabunkowego poboru żywności, samowolnych asygnacji i wjazdu do miasta z końmi. Dopuszcza zaopatrywanie wojska z okolicznych dóbr wobec konieczności wojennej.

[Polish; translation pending] Król informuje magistrat o pozostawieniu Eliasza Łąckiego na stanowisku komendanta i o nakazie nieobciążania mieszkańców oraz przybyszów nienależnymi świadczeniami, z wyraźnym uwzględnieniem Żydów.

[Polish; translation pending] Król wstawia się za podkuchmistrzem Przemysławem [?] Dziurskim i nakazuje niezwłocznie rozpatrzyć jego roszczenie wobec mieszczki Krauzowej [?].

[Polish; translation pending] Król zakazuje komendantowi Eliaszowi Łąckiemu nowych poborów od mieszkańców i przybyszów. Ma on przyjąć ustalone honorarium trzydziestu złotych od miasta oraz respektować sądownictwo miejskie.

[Polish; translation pending] Król nakazuje obu komisjom współdziałać w odzyskaniu sreber kościoła żółkiewskiego, zabranych z depozytu w katedrze lwowskiej podczas oblężenia tureckiego. Należy odzyskać przedmioty lub ich sprawiedliwy ekwiwalent i osądzić osoby winne bezprawnego handlu nimi.