Katalog źródeł

Król potępia finansowanie okupu za miasto majątkami nieobecnych mieszkańców. Nakazuje rozdzielić koszt według zamożności i zwrócić dobra Mikołajowi Boimowi; konfiskatę zastrzega dla sądu królewskiego.

Król Jan Kazimierz wyraża zdziwienie z powodu skazania starosty łomżyńskiego przez władze Lwowa na karę za sprzeniewierzenie. Informuje o wydaniu mu listu żelaznego i nakazuje magistratowi wysłanie do Lublina pełnomocników w celu rozliczenia się i wystawienia pokwitowania.

Król Jan Kazimierz nakazuje podkomorzemu lwowskiemu Piotrowi Ożdze przymuszenie arendarza Icka do niezwłocznego wypłacenia magistratowi lwowskiemu 10 000 złotych z podatku czopowego. Monarcha zaznacza, że mimo wcześniejszego reskryptu miasto dotychczas nie otrzymało należnych mu pieniędzy.

Król dziękuje Lwowowi za opór wobec wojsk wojewody siedmiogrodzkiego i prosi o pożyczkę 100 000 złotych. Zabezpieczeniem mają być dochody celne pobierane w arendzie; szczegóły przekaże podskarbi.

Król Jan Kazimierz wzywa władze miasta Lwowa do zwrotu wydatków i wyrównania strat Janowi Torosowiczowi, który wcześniej dzierżawił cła ruskie oraz akcyzę. Monarcha zaznacza, że obowiązek zaspokojenia roszczeń poprzedniego dzierżawcy wynika z warunków umowy zawartej przez pisarza skarbu koronnego.

Król obejmuje ochroną Marcina Raniszewskiego, który poddał się władzy magistratu Lwowa, i poleca wybór go na miejscowe pisarstwo oraz ławę. Zachowany tekst urywa się przed zamknięciem listu.

Król Jan Kazimierz nakazuje władzom Lwowa dotrzymanie i przedłużenie na kolejne trzy lata kontraktu tłumackiego z Mikołajem Bajdułowiczem, wysłanym w misji zagranicznej w służbie królewskiej, oraz zaakceptowanie wskazanego przez niego zastępcy. Monarcha unieważnia przy tym wszelkie sprzeczne z tą decyzją pisma, jakie mogłyby wyjść z kancelarii królewskiej.

Król prosi kardynała Virginio Orsiniego o uzyskanie od papieża komisji sądowej w sprawie między burmistrzem Lwowa a franciszkanami. Spór wynika z zatrzymania sprawcy śmiertelnego zranienia oraz zakwestionowania jurysdykcji świeckiej pod zarzutem naruszenia immunitetu kościelnego.

Król poleca władzom Lwowa zachować wdowę i dzieci Andrzeja Dalczyńskiego, doktora i rajcy lwowskiego, przy umowie o wieś szpitalną Malechów. Nakazuje nie odbierać im wsi ani nie zawierać umowy z innym dzierżawcą.

Król Jan Kazimierz informuje władze Lwowa o powierzeniu wojskiemu lwowskiemu Olewińskiemu dowództwa nad miastem oraz zamkiem w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Nakazuje magistratowi ścisłą współpracę z nowym komendantem i bezwzględne podporządkowanie się jego zarządzeniom.

Król Kazimierz Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ziem ruskich zabronić kupcom omijania Lwowa nowymi drogami oraz powstrzymać szlachtę przed samowolnym pobieraniem ceł. Winni naruszeń mają zostać aresztowani wraz z przewożonym towarem, który przypaść ma mieszczanom lwowskim.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza, że uchwalona przez władze i mieszkańców Lwowa danina (cyza) na pilne potrzeby państwa i wojny pruskiej ma charakter dobrowolny i ograniczony do jednego roku. Władca zobowiązuje się słowem królewskim, że pobór ten nie przekształci się w stałą powinność ani nie naruszy w żaden sposób przywilejów i wolności miasta.

Prowincjał franciszkanów Mikołaj z Karniewa zatwierdza transumowany dokument darowizny podkomorzego lwowskiego Jerzego Strumiłły z Dmoszyna. Na mocy tego aktu klasztor franciszkanów we Lwowie otrzymuje wieś Czyżki wraz z uposażeniem w zamian za ufundowanie kaplicy i modlitwy za zmarłych.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przekazuje kapitule katedralnej we Lwowie wieś królewską Kuhajów wraz z pełnymi immunitetami. Nadanie to stanowi zamianę za pole i las pod Wysokim Zamkiem we Lwowie, darowane wcześniej kanonikom przez króla Władysława Jagiełłę.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje szlachcicowi Albertowi Borowskiemu sumę 200 grzywien polskich na wsiach królewskich Kozłów, Kropiwna, Grodzisko, Olszanka i Taurów w powiecie trembowelskim w nagrodę za zasługi i narażanie się podczas zagrożenia najazdem tatarskim. Dobra te mają pozostać w posiadaniu Borowskiego i jego następców do czasu całkowitego wykupu sumy przez monarchę.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje swojemu dworzaninowi Wojciechowi z Borowska sto grzywien polskich na wsiach Kozłów, Tawrów, Kropiwna, Krasna, Olszanka i Grodzisko w powiecie trembowelskim w nagrodę za uciążliwą misję poselską do Tatarów. Suma ta ma pozostać zabezpieczona na wymienionych dobrach aż do jej pełnego wykupienia przez monarchę lub jego następców.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zatwierdza kapitule metropolitalnej we Lwowie dwa dyplomy zmarłego wojewody i starosty ruskiego Andrzeja Odrowąża ze Sprowy z lat 1466 i 1467. Dokumenty te dotyczyły nadania praw do łąk oraz pożytków i przemiału w młynach na rzecz uposażenia stołu kapituły.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje swojemu wiernemu Wojciechowi z Borowska sumę 200 grzywien polskich na wsi królewskiej Kozłów wraz ze wszelkimi przynależnościami. Nadanie to ma charakter zastawu i obowiązuje do czasu spłacenia rzeczonej sumy przez władcę lub jego prawowitych następców.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje szlachcicowi Wojciechowi Borowskiemu sumę 50 grzywien, zabezpieczoną na królewskich dobrach Kozłów i Taurów w ziemi halickiej. Nadanie to ma charakter zastawny za wierną służbę i gwarantuje odbiorcy spokojne posiadanie dóbr oraz pobieranie pożytków aż do całkowitej spłaty długu przez monarchę lub jego następców.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ziem ruskich i podolskich, a zwłaszcza staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza, aresztowanie kupców i konfiskatę towarów przewożonych z ominięciem przymusu lwowskiego prawa składu. Dokument przyznaje mieszczanom lwowskim uprawnienia do zatrzymywania winnych celem ochrony przywilejów miejskich i dochodów skarbu królewskiego.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zwalnia mieszkańców Lwowa na sześć lat od wszelkich podatków, kontrybucji i opłat w uznaniu trudów i wydatków poniesionych na wznoszenie miejskich murów oraz fos obronnych. Równocześnie nakazuje poborcom podatkowym bezwzględne respektowanie nadanego immunitetu.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala burmistrzowi i rajcom lwowskim na pobieranie cyzy od mieszkańców miasta na poczet prac budowlanych przy miejskich fosach i przedmurzach. Nakazuje poborcy Janowi Krownickiemu dopuszczenie władz miejskich do tych wpływów, kwitując ich zarazem z pobranego podatku.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk, rekompensując Lwowowi podatki pobrane mimo wcześniejszego zwolnienia, przekazuje miastu dwa kolejne szosy z przeznaczeniem na jego odbudowę. Władca kwituje mieszczan z tych opłat i nakazuje urzędnikom, by nie przeszkadzali im w ich poborze.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza dawniejsze zapisy i nadania starostów lwowskich Jana z Tarnowa oraz Jana Kmity z Wiśnicza dotyczące wsi Hodowica w ziemi lwowskiej na rzecz kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza na prośbę dziekana Jana Czochrańskiego dawne przywileje królewskie i urzędnicze z lat 1415–1478 dla poddanych dziekanatu kościoła św. Jana we Lwowie. Dokument sankcjonuje przeniesienie tamtejszych Ormian i innych mieszkańców na prawo ormiańskie oraz całkowicie uwalnia ich od jurysdykcji urzędników grodzkich i wszelkich robocizn zamkowych.

Król Zygmunt I Stary na prośbę arcybiskupa Bernarda Wilczka potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1430 roku. Dokument zwalnia dobra arcybiskupstwa lwowskiego od wszelkich ciężarów, danin i posług państwowych oraz zrównuje jego immunitety z prawami arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1472 roku ustanawiający we Lwowie dwa jarmarki roczne na uroczystości Świętej Trójcy oraz św. Agnieszki. Dokument reguluje szczegółowe uprawnienia handlowe, prawo składu, opłaty celne, wypas bydła kupieckiego oraz jurysdykcję sądową nad kupcami.

Dokument stanowi wyrok arbitrażowy regulujący wieloletnie spory między lwowską kapitułą katedralną a magistratem miasta Lwowa m.in. w kwestiach kaznodziejów języka polskiego i niemieckiego, zarządu szkołą katedralną, depozytów i zapisów testamentowych oraz praw do młyna Olchowego i miejskich wodociągów. Pod rygorem kary dwóch tysięcy florenów węgierskich nakazuje stronom wieczyste przestrzeganie uzgodnionego porządku.

Król Zygmunt I Stary potwierdza list komisarzy królewskich z 1533 roku ustalający szczegółowe rozgraniczenie wsi Wierbiąż, należącej do kapituły lwowskiej, od dóbr królewskich Demnia, Drohowyże i Uście, dzierżawionych przez Pawła Tarłę. Dokument opisuje przebieg granicy wyznaczonej 32 kopcami i znakami na drzewach oraz przysądza kapitule prawa do wód rzek Zubrzy, Szczerzca i Dniestru.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1433 roku, nadający ufundowanym przezeń kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej wieś Wierzbiąż w powiecie lwowskim wraz z wszelkimi pożytkami, lasami wzdłuż Dniestru i cłem. Dokument gwarantuje kapitule wieczyste posiadanie tych dóbr oraz prawo sypania grobli i budowy stawów.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Rajcy lwowski, działając jako zarządcy szpitala Świętego Ducha, zapisują młynarzowi Maciejowi Malskiemu i jego żonie Katarzynie sumę 30 grzywien na trzeciej części nowo wybudowanego młyna na rzece Pełtwi we wsi Malechów oraz oddają im tę część w posiadanie i użytkowanie. Dokument zastrzega prawa dożywotnie Wawrzyńca Morawińskiego i jego żony Anny do pozostałych dwóch części młyna oraz nakłada na Macieja Malskiego obowiązek późniejszego utrzymania całego obiektu.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy miastem Lwowem a spadkobiercami Kazimierza Hynka, nakazując im zwrot dokumentów i ustąpienie z posiadania trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego przed Bramą Krakowską po wypłaceniu należnej sumy. Władca wyznacza woźnego ziemskiego do dokonania intromisji na rzecz miasta pod zakładem 1000 grzywien i z pomocą starosty lwowskiego.

Kazimierz Kirkor informuje władze Lwowa o pomyślnym zakończeniu sprawy sądowej w Radomiu i zatwierdzeniu zeszłorocznego dekretu. Donosi również o zaciągnięciu pożyczki pod zastaw monstrancji na pokrycie opłat kancelaryjnych oraz o dalszej podróży do Warszawy.

Król Zygmunt III Waza potwierdza dawny przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka gwarantujący Lwowu coroczny jarmark na dzień św. Agnieszki wraz ze swobodą handlu dla przybywających kupców. Jednocześnie władca kasuje i znosi jarmark na dzień św. Małgorzaty jako uciążliwy i bezużyteczny dla mieszczan.

Nuncjusz apostolski Giovanni Battista Lancellotti, na mocy upoważnienia papieża Urbana VIII, zatwierdza prawa patronatu, fundację oraz zarząd rajców miasta Lwowa nad szpitalem Świętego Ducha. Potwierdzenie oparto na dawnych przywilejach królewskich, arcybiskupich oraz bullach papieskich.

Król Władysław IV potwierdza przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka z 1476 roku, nadający klasztorowi Bożego Ciała ojców dominikanów we Lwowie pobór cła od wozów kupieckich we wsi Kościejów w ziemi lwowskiej.

Król Jan Kazimierz na sejmie koronacyjnym potwierdza konwentowi dominikanów przy kościele Bożego Ciała we Lwowie przywilej króla Władysława IV, transumujący wcześniejsze nadania Zygmunta I, Kazimierza Jagiellończyka, Władysława Jagiełły oraz księcia Władysława Opolczyka dotyczące dóbr ziemskich, placu klasztornego, jurysdykcji i ceł.

Król Jan Kazimierz potwierdza ogół praw, wolności, immunitetów i nadań miasta Lwowa, transumując przywilej generalny króla Władysława IV z 1633 roku. Wystawca dokumentu nagradza w ten sposób wierność i poświęcenie mieszczan wykazane podczas niedawnego buntu kozackiego oraz najazdu tatarskiego pod mury miejskie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Król Jan Kazimierz zatwierdza artykuły ugody zawartej między mistrzami a towarzyszami cechu cieśli we Lwowie, wpisane do ksiąg i uwierzytelnione przez lwowski urząd radziecki. Dokument reguluje kwestie porządku, wzajemnych obowiązków, kar oraz dyscypliny pracy wewnątrz konfraterni.

Król Jan Kazimierz przyznaje społeczności Ormian lwowskich pełną swobodę prowadzenia handlu wszelkimi towarami, w tym suknem i korzeniami, oraz prawo do warzenia i szynkowania napojów alkoholowych na równi z innymi mieszkańcami miasta. Przywilej ten stanowi wynagrodzenie za wierność i ofiary poniesione przez lwowskich Ormian w czasie niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozacko-tatarskie.

Król Jan Kazimierz rozszerza zasięg prawa lwowskiego bractwa kurkowego do pobierania opłaty paszowej od pędzonego bydła do odległości dwunastu mil od miasta oraz nadaje bractwu prawo do pobierania jednego grosza od każdych stu florenów wartości towarów kupieckich. Przywilej stanowi nagrodę za zasługi członków bractwa w odparciu niedawnego oblężenia Lwowa przez wojska kozackie.

Król Jan Kazimierz zatwierdza statut lwowskiego cechu iglarzy i nożowników, nadany i opieczętowany przez radę miejską Lwowa w 1649 roku. Przywilej zawiera artykuły regulujące organizację bractwa, wybór cechmistrzów, prawa mistrzów oraz zasady szkolenia czeladników i uczniów.

Król Jan Kazimierz zatwierdza wpis z ksiąg radzieckich miasta Lwowa zawierający zreformowane artykuły cechowe połączonego cechu tokarzy i powroźników oraz dodatkowe punkty uchwalone przez radę miejską dotyczące sitarzy i grzebieniarzy.

Król Jan Kazimierz potwierdza przywileje lokacyjne na prawie magdeburskim dla miasteczka Podgrodzie w starostwie rohatyńskim, transumując dyplom króla Władysława IV z 1633 roku.

Król Jan Kazimierz zezwala miastu Lwowowi na ściąganie ciężarów miejskich lub opłat pieniężnych od obcych kupców przebywających z towarami ponad czternaście dni. W wypadku oporu nakłada na winnych karę stu florenów węgierskich, płatną po połowie na rzecz skarbu królewskiego i kasy miejskiej.

Król Jan Kazimierz uwalnia mieszkańców jurydyki św. Jana we Lwowie od wszelkich stacji, leż zimowych, noclegów, podwód i innych świadczeń wojskowych za ich wierność oraz ofiarność podczas obrony miasta. Za złamanie zakazu kwaterunku wyznacza rygorystyczne kary wojskowe i nakaz potrącania odszkodowań z żołdu.

Król Jan Kazimierz potwierdza dyplom Władysława IV z 1644 roku dla ruskich prowizorów lwowskiej cerkwi Zwiastowania NMP na Przedmieściu Krakowskim. Akt gwarantuje im wyłączne prawo do zarządu cerkwią, szkołą, szpitalem oraz przynależnymi nieruchomościami bez narzucania dodatkowych ciężarów miejskich.