Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki nadaje młynarzowi Konradowi z Prus i jego prawowitym sukcesorom trzecią część wzniesionego przez niego młyna pod Lwowem wraz z trzecią częścią dochodów, regulując zarazem proporcje ponoszenia kosztów napraw oraz poddając go prawu miejskiemu Lwowa.

Dokument poświadcza zakup dworzyszcza przez Wacława Dmitrowicza od Wasyla Skibicza, jego brata Hynka i bratanka Olenka za sumę sześciu kóp groszy. Transakcja została dokonana i zatwierdzona w obecności sędziego lwowskiego Jakusza Błotyszewskiego oraz licznych świadków.

Nakaz przekazania Janowi Tarnowskiemu trzech falkonetów spośród dziesięciu królewskich dział przechowywanych we Lwowie. Działa odkształcone w pożarze mają być rozpoznane przez puszkarzy.

Polecenie wydania Janowi Tarnowskiemu trzech dział, aby zaopatrzyć królewski zamek w Stryju. Jedno z dział opisane wagą dwóch cetnarów.

Przeor klasztoru dominikanów pw. Bożego Ciała we Lwowie kwituje rajców lwowskich z odbioru czterech brył wosku, zapisanych klasztorowi w testamencie przez mieszczanina Marcina z Wiśni, i zwalnia ich z wszelkich dalszych roszczeń. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Mikołaja z Bytomia w lwowskim ratuszu.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Król Polski Władysław Jagiełło nadaje Pawłowi Czechowi z Zahradyszcza wieś Podusów. Ze względu na rozległe zniszczenie i nieczytelność tekstu pergaminu szczegółowe warunki nadania nie zachowały się.

Po wiadomości o najazdzie tatarskim na ziemie Rusi i Podola król wysyła Jana Tarnowskiego i nakazuje magistratowi przekazać mu mniejsze działa, broń i proch. Sam zapowiada, że wkrótce podąży za nim.

Nakaz wydania Janowi Tarnowskiemu trzech dział królewskich dla zamków w Lubaczowie i Stryju. Dawniej powierzono je miastu przez Zygmunta I przy wyprawie przeciw wojewodzie mołdawskiemu nazwanemu Bogdanem.

Król Władysław Jagiełło nadaje cieśli Adamowi i jego sukcesorom trzecią miarkę z młyna królewskiego koło bramy halickiej we Lwowie. Przywilej stanowi nagrodę za sumienną pracę rzemieślnika przy królewskich budowlach i robotach ciesielskich.

Dokument notarialny poświadcza, że arcybiskup halicki Jakub Strepa odebrał bezprawnie dzierżawiony młyn w Zboiskach ruskiemu plebanowi Janowi i zwrócił go rajcom oraz pospólstwu miasta Lwowa. Arcybiskup zlecił swojemu kapelanowi Janowi de Haze formalne wprowadzenie władz miejskich w posiadanie młyna wraz z prawem do pobierania zeń wszelkich dochodów.

Nakaz niezwłocznego wykonania rozstrzygnięcia na rzecz mieszczan lwowskich w sprawie wykupu trzeciej miary młyna zimnowódzkiego oraz związanych z nią nieruchomości. Król zakazuje dalszego odwlekania egzekucji przez apelacje; dochód ma służyć umacnianiu obrony miasta.

Dokument stanowi notarialny odpis wyroku sędziego i komisarza Stolicy Apostolskiej, rozstrzygającego spór o młyn za miastem na korzyść plebana lwowskiego kościoła Najświętszej Marii Panny przeciwko władzom i wspólnocie Lwowa. Potwierdza on wyłączne prawo kościoła do rzeczonego młyna i osiąganych z niego dochodów oraz orzeka o jego odzyskaniu po bezprawnym zagarnięciu przez miasto.

Arcybiskup halicki Jakub Strzemię transumuje bullę papieża Bonifacego IX i na jej mocy pozywa lwowskiego plebana Jana Rusina przed sąd biskupi w sporze z władzami Lwowa. Przedmiotem zatargu są prawa do obsady szkoły, zakrystiana, poboru danin oraz zarządu budynkiem plebanii i młynem w Zboiskach.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Biskup krakowski Piotr Wysz transumuje bullę papieża Grzegorza XII powierzającą mu rozstrzygnięcie sporu między Janem Rusinem, proboszczem kościoła Najświętszej Marii Panny za murami Lwowa, a rajcami i mieszczanami lwowskimi o dziesięciny oraz dochody szpitala św. Ducha. W związku z tym biskup jako sędzia delegowany Stolicy Apostolskiej wdraża procedurę sądową i wzywa wyznaczone osoby duchowne do podjęcia działań procesowych.

Mikołaj, dziekan przemyski i sędzia subdelegowany z mandatu papieskiego, wzywa władze i mieszkańców Lwowa na sąd w Krakowie w sporze z proboszczem Janem Rusinem o dochody kościelne. Na odwrocie poświadczono doręczenie i ogłoszenie pozwu we Lwowie w obecności arcybiskupa halickiego Jakuba.

Król Władysław Jagiełło nadaje Janowi z Byrawy i jego prawowitym dziedzicom wieś Zubrza w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. W zamian odbiorca nadania zobowiązany zostaje do służby wojennej z jedną kopią i dwoma łucznikami, a poddani do uiszczania dotychczasowych danin.

Arbitrzy Mikołaj syn Wiganda i Mikołaj Peysar rozstrzygają polubownie spór dotyczący poboru dziesięcin toczący się między plebanem lwowskim Janem Rusinem a władzami i społecznością miasta Lwowa. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Grzegorza z Lelowa.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Jana z Zubrzy przenosi jego wieś Zubrzę z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Dokument wyłącza mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje pełnię władzy sądowniczej miejscowemu sołtysowi.

Król Władysław Jagiełło nadaje miastu Lwowowi oraz jego mieszczanom rozciągające się wokół łanów miejskich ziemie i lasy, zwane obszarami, wraz z wszelkimi przynależnościami i pożytkami. W zamian mieszczanie zostają zobowiązani do stałego dbania o rozbudowę, umacnianie i upiększanie miasta.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Spytko z Tarnowa i Jarosławia, działając na prośbę rajców lwowskich realizujących testament zmarłego mieszczanina Leonarda, przejmuje patronat nad ufundowanym ołtarzem w katedrze lwowskiej i zabezpiecza na jego utrzymanie roczny czynsz w wysokości dziesięciu grzywien z cła jarosławskiego. W zamian nakłada na ołtarzystę ścisłe obowiązki liturgiczne, w tym odprawianie cotygodniowych mszy za duszę fundatora i jego bliskich.

Król Władysław IV instruuje komisarza w kwestii negocjacji granicznych z Moskwą, nakazując zachowanie stanowczości wobec żądań strony moskiewskiej, a zarazem roztropności, aby nie zaogniać sporów przed wiosną. Zwraca również uwagę na problem samowolnego zajmowania spornych uroczysk, co dawało stronie moskiewskiej powody do składania skarg i pogróżek.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Król Władysław II Jagiełło nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Janowi Rzeszowskiemu oraz katedrze lwowskiej wsie Radszyn i Zdutyn w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. Dokument ustanawia wieczyste posiadanie i zarząd tymi dobrami z wszelkimi przynależnościami i pożytkami.

Kardynał Jordan Orsini, biskup Albano i Penitencjariusz Większy, powagą papieską zezwala wdowie po Janie Czornpachu z diecezji krakowskiej na swobodny wybór odpowiedniego spowiednika. Wybrany kapłan uzyskuje prawo do wysłuchania jej spowiedzi i udzielenia należytego rozgrzeszenia.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Król Władysław Jagiełło zwalnia mieszkańców Lwowa z ogólnego obowiązku dostarczania wozów podwodowych oraz koni. Zastrzega jedynie powinność dawania wozu [...] i nie więcej niż dwunastu koni wedle dawnego zwyczaju podczas pobytu króla lub królowej.

Papież Marcin V poleca dziekanowi sandomierskiemu ogłosić ekskomunikę mieszczan lwowskich za napaść na kleryka Marka z Kościana, dopóki nie zadośćuczynią poszkodowanemu i nie udadzą się do Stolicy Apostolskiej po rozgrzeszenie. Nakazuje także przymusić ewentualnych świadków zajścia do złożenia zeznań pod rygorem kar kościelnych.

Król Władysław II Jagiełło zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od uciążliwej powinności dostarczania koni i wozów (podwód) na rzecz urzędników królewskich. Jedynym wyjątkiem pozostaje obowiązek dostarczenia wozu kuchennego na czas pobytu pary królewskiej we Lwowie do miejsca pierwszego noclegu w drodze powrotnej.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Mikołaj z Michałowa, wojewoda sandomierski i starosta krakowski, poświadcza, że szlachetny Michał Długi z Czerli zobowiązał się spłacić rajcom lwowskim dług celnika krakowskiego Marka w wysokości 45 grzywien groszy praskich. Spłata ma nastąpić do święta św. Małgorzaty pod rygorem kary umownej.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło uwalnia dobra kościoła metropolitalnego we Lwowie, arcybiskupa i kleru od wszelkich ciężarów, opłat, podwód i ceł. Nadaje zarazem arcybiskupstwu lwowskiemu wszelkie prawa, przywileje i swobody tożsame z przysługującymi arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.

Król Władysław Jagiełło zwalnia arcybiskupstwo lwowskie, jego dobra i poddanych od wszelkich podatków, danin, podwód oraz posług publicznych i monarszych. Nadaje mu również wszelkie prawa, wolności i przywileje, jakimi cieszy się archidiecezja gnieźnieńska.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Wierzbiąż, którą kanonicy wykupili od żyda Wołoszona za sumę 150 grzywien, powiększoną o darowiznę królewską w kwocie 50 grzywien. Dokument zastrzega wyłączne prawo wykupu dóbr przez króla lub jego następców za kwotę 200 grzywien.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kościoła katedralnego we Lwowie cztery wozy soli rocznie z żup w Drohobyczu. Nadanie stanowi dziękczynienie za pomyślne wieści o zwycięstwie nad Tatarami, Turkami i Wołochami pod Bracławiem.

Król Władysław Jagiełło nadaje kapitułę kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś Werbiż w powiecie lwowskim na uposażenie nowo ufundowanych przez siebie dziesięciu kanoników. Dokument szczegółowo wymienia przynależności majątku oraz zezwala kapitule na założenie stawu na rzece Dniestr.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Piotr, kustosz i administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, transsumuje list soboru w Bazylei i nakazuje duchowieństwu diecezji ogłaszanie zawartych w nim odpustów oraz zbieranie funduszy na unię z Grekami.

Wincenty z Szamotuł, kasztelan międzyrzecki i starosta generalny ruski, poświadcza ugodę zawartą między rodzonymi braćmi Janem Zubrskim i Pawłem Gawronką z Bierawy dotyczącą podziału obecnego i przyszłego majątku oraz spadków. Na mocy porozumienia Jan Zubrski zobowiązuje się wypłacić bratu Pawłowi trzydzieści grzywien obiegowej monety.