Katalog źródeł

Starosta ruski Emeryk Bebek poświadcza sprzedaż wsi Dobrowtrycz w okręgu lwowskim przez Michała Żabicza na rzecz lwowskiego mieszczanina Emnedona i jego syna Jana za kwotę 60 grzywien. Nabywcy uzyskują pełne i dziedziczne prawo własności do majątku z prawem dalszego nim rozporządzania.

Nakaz niezwłocznego wykonania rozstrzygnięcia na rzecz mieszczan lwowskich w sprawie wykupu trzeciej miary młyna zimnowódzkiego oraz związanych z nią nieruchomości. Król zakazuje dalszego odwlekania egzekucji przez apelacje; dochód ma służyć umacnianiu obrony miasta.

Król nadał Jerzemu Aichingerowi, swojemu pokojowcowi, nieruchomości przy ulicy Żydowskiej we Lwowie, które po śmierci dawnych właścicieli przeszły na skarb królewski prawem kaduka. Nakazuje władzom miejskim dopuścić go do swobodnego posiadania i dopilnować, aby nikt mu nie przeszkadzał.

Biskup krakowski Piotr Wysz transumuje bullę papieża Grzegorza XII powierzającą mu rozstrzygnięcie sporu między Janem Rusinem, proboszczem kościoła Najświętszej Marii Panny za murami Lwowa, a rajcami i mieszczanami lwowskimi o dziesięciny oraz dochody szpitala św. Ducha. W związku z tym biskup jako sędzia delegowany Stolicy Apostolskiej wdraża procedurę sądową i wzywa wyznaczone osoby duchowne do podjęcia działań procesowych.

Arbitrzy Mikołaj syn Wiganda i Mikołaj Peysar rozstrzygają polubownie spór dotyczący poboru dziesięcin toczący się między plebanem lwowskim Janem Rusinem a władzami i społecznością miasta Lwowa. Dokument został sporządzony i poświadczony przez notariusza publicznego Grzegorza z Lelowa.

Jan III nakazuje cechowi krawieckiemu zaniechać szykan wobec rzemieślników pracujących dla obozu, gwardii i dworu. Grozi postępowaniem sądowym. Klauzula o ich podległości sądom wymaga dalszej kontroli.

Król Władysław III Warneńczyk na sejmie walnym w Piotrkowie uroczyście potwierdza, odnawia i aprobuje wszystkie dotychczasowe prawa, wolności, immunitety i przywileje mieszkańców Królestwa Polskiego stanów duchownego i świeckiego. Władca zobowiązuje się do nienaruszalnego przestrzegania praw nadanych przez swoich poprzedników oraz do ich skutecznego strzeżenia.

Wojewoda wołoski Wład II zezwala kupcom ze Lwowa oraz innych miast ziem ruskich, polskich i mołdawskich na bezpieczny i wolny handel w swoich posiadłościach po uiszczeniu ustalonego cła. Od każdego wozu kupieckiego ustanowiono opłatę w wysokości dwóch florenów węgierskich.

Hospodar mołdawski Stefan Lupu zwraca się do rajców lwowski z prośbą o umożliwienie jego wysłannikowi, celnikowi czerniowieckiemu Kondrze, bezcłowego zakupu i wywozu ze Lwowa towarów na zbliżające się święta. W zamian hospodar deklaruje odwzajemnienie życzliwości w podobnych okolicznościach oraz podtrzymywanie dobrosąsiedzkich relacji.

Piotr Odrowąż ze Sprowy, wojewoda lwowski, poświadcza, że szlachcic Jan Zubrski uiścił mieszczaninowi z Gródka Stefanowi sumę 50 grzywien za sołectwo we wsi Zubrza. Obie strony złożyły zgodne oświadczenia przed sądem ziemskim lwowskim.

Ignacy z Kutyszcz, sędzia ziemski halicki, wraz z podsędkiem Ściborem z Unieńca poświadczają, że Klemens z Siemikowiec sprzedał swoje dziedziczne dobra Siemikowce panu Piotrowi z Dobijowa za sumę stu grzywien groszy polskich.

Wojewoda ruski Andrzej Odrowąż i sędzia lwowski Jan Gołąbek rozstrzygają z mandatu królewskiego spór graniczny między kapitułą metropolitalną we Lwowie a dziećmi Wincentego Łąki z Uniatycz. Na podstawie dawniejszych dokumentów przysądzają sporne znaki graniczne i dobra wsi Wierzbiąż kapitule, nakładając na stronę przeciwną nakaz wieczystego milczenia.

Hospodar mołdawski Stefan Wielki gwarantuje kupcom lwowskim swobodny wjazd oraz bezpieczny handel na terenie Mołdawii. Zapewnia nienaruszalność ich mienia oraz nakazuje pobór opłat celnych zgodnie z przyznanymi ulgami.

Józef Baczyński prosi Jana Łatynowicza o pomoc dla gospodarza pałacowego, przysłanie naczynia dobrego wina oraz obiecuje uregulować wydatki związane z trunkiem i więźniem. Pismo uzupełnia dołączone pokwitowanie Łatynowicza, poświadczające odebranie wspomnianego więźnia z polecenia komisarza.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kanonikowi kamienieckiemu i notariuszowi królewskiemu Sewerynowi Herburtowi z Felsztyna plac czyli dworzysko we wsi Nahorce w powiecie lwowskim. Nadanie zostaje zwolnione z ciężarów zamkowych i przeniesione na prawo ziemskie.

Hospodar mołdawski Stefan V gwarantuje władzom oraz kupcom miasta Lwowa bezpieczny wjazd i swobodny handel na terenie Mołdawii pod warunkiem uiszczenia należnego cła. Potwierdza zarazem ważność wcześniejszych przywilejów handlowych i zobowiązuje się do nienaruszania złożonych obietnic.

Ławnicy lwowscy pod przewodnictwem wójta sądowego Andrzeja Stefana uznają uprawnienia i intromisję kanonika Mikołaja Błażejowskiego do folwarku przy ulicy Głyńskiej na Przedmieściu Halickim. W dokumencie oblatowano wcześniejszy akt radziecki z 1520 roku, regulujący zobowiązania majątkowe zmarłego ławnika Stanisława Lamka i jego żony Agnieszki.

Stefan Wasilkowski zawiadamia porucznika Wojciecha Smolnickiego o swoim wyjeździe i instruuje go w kwestii przesyłania korespondencji drogą pocztową. Porusza również bieżące sprawy pułkowe, likwidację zasług oraz kwestie rozliczeń finansowych z towarzyszami.

Wojnarowski prosi wojewodę o protekcję dla syna Stefana, stolnika owruckiego. Przywołuje łaskę ojca adresata, kasztelana krakowskiego, oraz pośrednictwo innych patronów; zapowiada przyjazd do Krakowa.

Hilbrant wyjaśnia władzom Lwowa, że z racji obowiązków przy generale Melchiorze von Hatzfeldt nie mógł osobiście zająć się ich sprawami, dlatego powierzył je referendarzowi koronnemu, który pomyślnie załatwił je dzięki poparciu podkanclerzego. Autor prosi burmistrza i rajców o wdzięczne przyjęcie tych zabiegów i poleca się ich dalszej łasce.

Dalton donosi o zawieszeniu procesu starosty krasnostawskiego oraz o wojskowych staraniach u Jego Mości o komput i regimentarstwo. Przekazuje również wieści o przechwyceniu instrukcji królewskiej przez Sapiehów, bezwzględnym stanowisku króla wobec starosty oraz pogłoskach o buncie w Moskwie i śmierci cara.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Pogrążona w żałobie Elżbieta Drużkiewiczowa dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za okazanie wsparcia i roztoczenie opieki nad jej młodszym synem. Zapewnia, że nakazała potomkowi wierną służbę wojewodzie, i poleca się jego dalszej pamięci.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Król Stefan Batory potwierdza wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz dawne zwyczaje nadane wspólnocie Ormian lwowskich przez swoich poprzedników. Władca nakazuje staroście lwowskiemu oraz władzom miejskim nienaruszalne przestrzeganie i ochronę tych praw.

Król Stefan Batory potwierdza i zatwierdza prawa, artykuły oraz przywileje cechu krawców miasta Lwowa, nadane pierwotnie przez króla Zygmunta I Starego.

Król Stefan Batory zezwala krawcom ze Stryja na założenie cechu oraz zatwierdza statut regulujący funkcjonowanie bractwa, prawa mistrzów, przyjmowanie obcych rzemieślników i wyzwalanie czeladzi na wzór prawa lwowskiego.

Król Stefan Batory zatwierdza akt komisarski ustalający taksę dochodów i realizujący wykup trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego na przedmieściu lwowskim przez kasztelana sieradzkiego Andrzeja Dembowskiego od spadkobierców Kazimierza Hynka za kwotę 4684 florenów. Nadaje Dembowskiemu prawo spokojnego dzierżenia młyna aż do czasu ewentualnego odkupienia go przez króla za tę samą sumę.

Król Stefan Batory potwierdza cechowi szewców miasta Lwowa dwa przywileje króla Kazimierza Jagiellończyka z 1466 i 1469 roku. Akty te ograniczały liczbę rzemieślników mogących mieszkać i szyć buty pod zamkiem do zaledwie dwóch oraz zakazywały uprawiania szewstwa w podmiejskich domach i dworach szlacheckich.

Wacław Kostka Zubczewski donosi hetmanowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o planowanym pojednaniu rokoszan z królem oraz o ruchach wojsk i porażce Ogińskiego na Litwie. Informuje także o biegu spraw w lubelskim Trybunale Koronnym i świątecznej przerwie w obradach deputatów.

Król Stefan Batory rozstrzyga wieloaspektowy spór pomiędzy pospólstwem a magistratem Lwowa, regulując m.in. kwestie dochodów z dóbr miejskich, składania rachunków, wyboru rajców i kolegium czterdziestu mężów oraz przestrzegania prawa składu. Nakazuje obu stronom zachowanie zgody i posłuszeństwa pod rygorem kary tysiąca grzywien.

Król Stefan Batory transumuje swój edykt z 20 lutego 1577 roku, w którym kasuje wszelkie komisje powołane do zbadania skarg pospólstwa na magistrat lwowski i rezerwuje sprawę wyłącznie dla sądu królewskiego pod zakładem 15 000 dukatów. Nakazuje obu stronom stawić się z dowodami przed sądem monarszym, zakazując w międzyczasie jakichkolwiek zatargów i naruszania porządku prawnego.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór między szlachtą województwa ruskiego a magistratem Lwowa, kasując inkorporację podmiejskich wsi Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego oraz poddając sprawy sporne dotyczące ich gruntów i powinności wojennych prawu ziemskiemu. Jednocześnie monarcha potwierdza jurysdykcję prawa miejskiego i sądu królewskiego wobec mieszczan, urzędników miejskich oraz ich majątków miejskich.

Król Stefan Batory potwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Szymonowi Hannelowi wcześniejsze przywileje królów Zygmunta I i Władysława Jagiełły na majątek Hołosko oraz nadania nad rzeką Brzuchowice. Dokument sankcjonuje prawa dziedziczne i własnościowe do wspomnianych dóbr pod Lwowem.

Król Stefan Batory zatwierdza i odnawia dawne artykuły oraz zwyczaje połączonego cechu tokarzy i grzebieniarzy miasta Lwowa. Dokument szczegółowo reguluje zasady składania majstersztyku, przyjmowania uczniów i mistrzów, funkcjonowania władz cechowych oraz kary za naruszenie porządku rzemieślniczego.

Rajcy miasta Lwowa oblatują i poświadczają przywilej króla Stefana Batorego z 1578 roku, zatwierdzający wilkierz lwowskiego cechu tokarzy. Dokument szczegółowo reguluje zasady wyzwolenia na mistrza, wykonywanie majstersztyków, obowiązki religijno-obronne oraz walkę z partaczami.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór pomiędzy gminą ormiańską a magistratem miasta Lwowa, przyznając Ormianom równe z pozostałymi mieszczanami prawa w zakresie handlu, rzemiosła i korzystania z wolności miejskich. Dokument gwarantuje jednocześnie zachowanie odrębnych praw zwyczajowych oraz własnego sądownictwa społeczności ormiańskiej.