Katalog źródeł

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala burmistrzowi i rajcom lwowskim na pobieranie cyzy od mieszkańców miasta na poczet prac budowlanych przy miejskich fosach i przedmurzach. Nakazuje poborcy Janowi Krownickiemu dopuszczenie władz miejskich do tych wpływów, kwitując ich zarazem z pobranego podatku.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk, rekompensując Lwowowi podatki pobrane mimo wcześniejszego zwolnienia, przekazuje miastu dwa kolejne szosy z przeznaczeniem na jego odbudowę. Władca kwituje mieszczan z tych opłat i nakazuje urzędnikom, by nie przeszkadzali im w ich poborze.

Oficjał krakowski Stanisław ze Świdnicy zezwala Bernardowi, synowi Jakuba ze Lwowa, na wybór spowiednika mogącego udzielić mu rozgrzeszenia oraz odpustu zupełnego w ramach krucjaty przeciw Turkom i Tatarom. Do dokumentu dołączono tekst formuły rozgrzeszenia stosowanej za życia i w obliczu śmierci.

Papież Innocenty VIII zawiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o obsadzeniu arcybiskupstwa lwowskiego przez elekta Andrzeja po śmierci arcybiskupa Jana. Wzywa wiernych do uznania nowego pasterza, oddawania mu czci oraz okazywania posłuszeństwa.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Elżbiecie z Podoszyc, wdowie po kasztelanie lwowskim Jerzym Strumille, na zakup renty i czynszów w Królestwie w celu ufundowania oraz uposażenia ołtarza za zbawienie duszy jej i jej zmarłego męża. Ponadto monarcha zwalnia to uposażenie od wszelkich ciężarów jurysdykcyjnych, opłat lennych i powinności wyprawy wojennej.

Dokument poświadcza, że Jan Kunat z Dzięgłowa sprzedał i zrezygnował na rzecz Jana zwanego Januszem z Maleczkowic swoją dziedziczną wieś Żydatycze w powiecie lwowskim za kwotę 250 grzywien monety polskiej.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza na prośbę dziekana Jana Czochrańskiego dawne przywileje królewskie i urzędnicze z lat 1415–1478 dla poddanych dziekanatu kościoła św. Jana we Lwowie. Dokument sankcjonuje przeniesienie tamtejszych Ormian i innych mieszkańców na prawo ormiańskie oraz całkowicie uwalnia ich od jurysdykcji urzędników grodzkich i wszelkich robocizn zamkowych.

Autor przekazuje wiadomości o francuskich, hiszpańskich i cesarskich operacjach we Włoszech, zranieniu Catinata, zaopatrzeniu armii i posiłkach. Relacjonuje działania w Katalonii oraz stanowisko Wenecji; część danych wyraźnie traktuje jako doniesienia.

P. Bal wyjaśnia Ciepanowskiemu okoliczności powrotu poddanego chłopca, którego Ciepanowski posądził o szkody i odprawił w gniewie. Autor bierze sługę w obronę, wskazując na jego niewinność oraz chęć złożenia usprawiedliwienia, i prosi adresata o zachowanie dawnej przychylności.

Król Jan Olbracht zwalnia mieszczan lwowskich na cztery lata od wszelkich podatków królewskich, ceł oraz podwód wojennych z uwagi na ponoszone przez nich koszty fortyfikacji miasta. Potwierdza zarazem wcześniejsze wolności nadane Lwowowi przez swego ojca, króla Kazimierza IV Jagiellończyka.

Król Jan Olbracht na sejmie walnym w Piotrkowie zatwierdza stanom Królestwa Polskiego, w tym szlachcie i mieszkańcom ziemi ruskiej, wszelkie przywileje i wolności nadane przez swoich poprzedników, królów Władysława Jagiełłę i Kazimierza Jagiellończyka.

Król Jan Olbracht potwierdza, że nadzwyczajne podatki uchwalone dobrowolnie na sejmie w Piotrkowie przez mieszkańców ziemi lwowskiej na potrzeby obrony państwa mają charakter jednorazowy. Zobowiązuje się słowem królewskim, iż świadczenia te nie stworzą precedensu i nie będą w przyszłości ściągane jako stała powinność.

Arcybiskup lwowski Andrzej Boryszewski zatwierdza fundację i uposażenie ołtarza Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Stanisława w katedrze lwowskiej sumą 20 grzywien rocznego czynszu zabezpieczoną przez Annę z Buczacza na dobrach Litwinów i przyległościach. Dokument określa prawo patronatu Buczackich oraz nakłada na altarystę obowiązek odprawiania trzech mszy tygodniowo.

Rajcy lwowscy poświadczają, że Stanisław Maldzik wraz z żoną Małgorzatą przekazali jej rodzonemu bratu Piotrowi Nymantowi prawa do folwarku Zindrzychowskiego na przedmieściu Lwowa. Transakcję opatrzono klauzulą wzajemnego przeżycia, regulującą ewentualny powrót dóbr do darczyńców lub ich wieczyste przejście na rzecz obdarowanego.

Król Jan Olbracht zezwala kolegium wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej na zakupienie domu wraz z parcelą we Lwowie na ich wspólną siedzibę. Równocześnie wyjmuje ową nieruchomość i jej mieszkańców spod jurysdykcji miejskiej oraz wszelkich podatków i ciężarów, przenosząc ją pod jurysdykcję i immunitet kościelny.

Jakub zwany Zawisza wraz z rodzoną siostrą Katarzyną, spadkobiercy zmarłego Marcina Ważnego, sprzedają Marcinowi Tłustemu i jego żonie Małgorzacie dziedziczny młyn przed bramą halicką we Lwowie za sumę trzystu grzywien. Transakcja oraz warunki spłaty ratalnej zostają zatwierdzone i wpisane do akt przez starostę generalnego ruskiego Piotra Myszkowskiego.

Barbara Mitulczyna zeznaje przed sądem grodzkim lwowskim, że kwituje odbiór 90 grzywien i odstępuje królewski młyn przed Bramą Halicką we Lwowie na rzecz Marcina Tłustego i jego żony Małgorzaty pod wadium 300 grzywien. Transakcję poświadcza starosta generalny ruski i podolski Stanisław z Chodcza wraz ze świadkami.

Stanisław z Chodcza, kasztelan lwowski i starosta generalny ruski, poświadcza sprzedaż oraz rezygnację z królewskiego młyna przed bramą Halicką we Lwowie przez Jakuba Zawiszę i Annę Ważną na rzecz Marcina Tłustego i jego żony Małgorzaty za kwotę trzystu grzywien. Zbywcy przekazują młyn wraz z dawnym przywilejem oraz zobowiązują się do obrony i uwolnienia kupujących od wszelkich roszczeń osób trzecich.

Nadawca odpowiada Forbesowi w sprawie biletów, przesyłki i pieniędzy, prosi o zwrot z rachunku oraz zleca kupno lnu i innych towarów. Poleca rozliczyć należność przez Dominika w Gdańsku.

Autor omawia dostarczenie listu, sprawy towarowe, cukier i rozliczenia przez Gdańsk oraz Świdnicę. Wspomina pośredników, pieniądze i weksel. Poleca adresatowi znajomych, zapowiada późniejsze instrukcje i prosi o dalszą korespondencję.

Jan F. Beker informuje Artura Forbesa o kwestiach handlu wołami, losach weksla na Teodora Czernowicza oraz windykacji długów od zmarłego Jurika, Daniela i innych dłużników. Przekazuje także podziękowania za otrzymane wiadomości oraz komentuje doniesienia o walkach wojsk cesarskich z Turkami i planach króla polskiego.

Król Aleksander Jagiellończyk, na prośbę rajców i mieszczan lwowskich, znosi doroczny jarmark przypadający na święto św. Agnieszki. Decyzję motywowano zniszczeniem ziem ruskich przez najazdy wrogów oraz faktem, że zgromadzenia kupieckie przynosiły wówczas miastu więcej szkód i zagrożeń niż pożytku.

Jan Stanisław Bełżecki informuje Franciszka Głogowskiego o udanym pokrzyżowaniu planów małżeńskich podstoliny mielnickiej z panem Kośmińskim i nakłania do szybkiego podjęcia starań na rzecz pana Mikołaja. Zwraca również pożyczone pięćdziesiąt złotych oraz deklaruje dalsze wsparcie i przychylność.

Prepozyt szpitala Świętego Ducha Jan Myszkowski oraz burmistrz i rajcy lwocscy oddają spór o zarząd szpitalem i jego majątkiem pod rozstrzygnięcie kanoników lwowskich jako arbitrów. Strony zobowiązują się w dobrej wierze poddać polubownemu orzeczeniu pod rygorem kary 200 florenów.

Dokument sądu ziemskiego lwowskiego poświadcza wieczysty i dobrowolny podział dóbr dziedzicznych oraz zastawnych w Zimnej Wodzie po zmarłym ojcu między rodzonymi siostrami Barbarą a Małgorzatą. Akt szczegółowo rozgranicza przypadające obu siostrom łany kmiece, pustki, dwór, stawy, łąki oraz określa zasady wspólnego użytkowania lasów i pastwisk.

Dokument potwierdza i inkorporuje zapis mieszczanina lwowskiego Piotra Strzyżka, który przekazał swój dom na uposażenie polskiego kaznodziei przy katedrze metropolitalnej we Lwowie. Kaznodzieja został równocześnie zobowiązany do odprawiania dwóch cotygodniowych mszy w ufundowanej przez darczyńcę kaplicy nad bramą katedralną.

Stanisław z Chodcza, starosta generalny ziem ruskich, poświadcza wpis z lwowskich akt grodzkich, w którym Jan Rzeszowski kwituje rajców lwowskich z odbioru 130 grzywien za opuszczoną kamienicę przy ulicy Żydowskiej we Lwowie. Rzeszowski zrzeka się wszelkich praw do tej nieruchomości, unieważnia dotychczasowe zapisy i zobowiązuje się do obrony miasta przed roszczeniami swoich krewnych.

Papież Juliusz II powiadamia sufraganów kościoła lwowskiego o prekonizacji Bernarda na urząd arcybiskupa lwowskiego po przeniesieniu dotychczasowego metropolity Andrzeja na stolicę gnieźnieńską. Nakazuje im okazywanie nowemu arcybiskupowi należnego posłuszeństwa i czci.

Papież Juliusz II informuje króla Aleksandra Jagiellończyka o mianowaniu Bernarda Wilczka arcybiskupem lwowskim na miejsce przeniesionego do Gniezna arcybiskupa Andrzeja. Wzywa monarchę do otoczenia nowego pasterza i jego archidiecezji królewską opieką oraz życzliwym wsparciem.

Król Aleksander Jagiellończyk zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie królewskiej wsi Czerkasy z rąk dotychczasowych tenutariuszy i nadaje jej tę wieś na własność z immunitetem. Ponadto król przyznaje wolny brzeg w granicach wsi Mszana pod budowę stawu rybnego.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie trzecią miarę dochodów z młyna królewskiego przed Bramą Halicką na przedmieściu lwowskim z prawem jej wykupu. Nadane pożytki mają posłużyć uposażeniu nowo fundowanych wikariuszy wieczystych przy katedrze lwowskiej.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia obywateli i mieszkańców Lwowa ze wszelkich ceł oraz opłat przewozowych, mostowych i grobelnych w całym Królestwie Polskim, zrównując ich uprawnienia z prawami mieszczan krakowskich. Przywilej nadano w nagrodę za ofiarność lwowian przy wznoszeniu miejskich fortyfikacji obronnych chroniących kraj przed najazdami.

M. W. Biernacki donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o nadużyciach rajtarów saskich oraz o przygotowywanych protestacjach i pozwach przed Trybunałem Koronnym. Jednocześnie prosi o zwrot kosztów i wsparcie finansowe z racji prowadzenia spraw prawnych w Piotrkowie.

Władysław Biernacki prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o protekcję oraz listy polecające do marszałka i deputatów trybunalskich w toczącym się procesie z panem Zbockim. Informuje również o podejmowanych w Kijowie staraniach w celu pozyskania funduszy dla wojewody na zbliżający się sejm.

Władysław Biernacki uskarża się z Piotrkowa na koszty i straty ponoszone podczas zasiadania w trybunale oraz informuje o wysłaniu zaufanego człowieka na Kujawy w sprawach wojewody. Usilnie prosi również Jana Jabłonowskiego o listy wstawiennicze do Trybunału w toczącym się sporze z panem Bocheńskim.

W. Biernacki przesyła Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu pomyślny wyciąg z dekretu Trybunału Piotrkowskiego w sprawie międzyrzeckiej oraz informuje o staraniach o asygnatę na windykację w Bóbrce. Zapowiada również wyjazd na sejmik, przekazanie inwentarza panu Bocheńskiemu oraz przygotowanie transportu sukna.

Król Aleksander Jagiellończyk eryguje w katedrze lwowskiej kanonikat i prebendę przeznaczoną dla stałego kaznodziei w celu krzewienia wiary i głoszenia słowa Bożego. Prawo patronatu oraz wyboru odpowiedniego kapłana na to stanowisko monarcha przekazuje wieczcancel arcybiskupowi Bernardowi i kapitule lwowskiej.

Król Aleksander Jagiellończyk potwierdza kapitułom metropolitalnym we Lwowie przywilej Władysława Jagiełły z 1432 roku. Nadaje on dziesięciu kanonikom nowej fundacji prawo do corocznego odbioru czterech wozów soli z żup drohobyckich.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje burmistrzowi, radzie i miastu Lwów prawo wieczystego poboru mostowego w wysokości jednego grosza polskiego od każdego obładowanego wozu wjeżdżającego do miasta. Uzyskane dochody mieszczanie zobowiązani są w całości przeznaczać na naprawę okolicznych dróg publicznych oraz miejskich fortyfikacji.

Mikołaj Bieganowski dziękuje władzom Lwowa za dotychczasowe respektowanie umowy z Żydkiewiczem i ponawia prośbę o utrzymanie jej w mocy. Informuje również, że roszczenia doktora powołującego się na wojewodę krakowskiego są bezzasadne, a sprawę ma sprawiedliwie rozsądzić podkomorzy lwowski.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek zatwierdza nadanie kanonii i prebendy kaznodziejskiej mistrzowi Stanisławowi z Krakowa oraz włącza do jej uposażenia 300 florenów z zapisu mieszczanina Piotra Stryczka. Akt szczegółowo reguluje obowiązki kaznodziejskie, warunki egzaminowania i rezydencji oraz zakazuje zamiany tego beneficjum na inne.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek oddaje lwowskiemu cechowi kuśnierzy ołtarz Wszystkich Świętych w katedrze metropolitalnej we Lwowie. W zamian bractwo kuśnierskie przyjmuje na siebie obowiązek jego stałego utrzymania oraz zabezpieczenia posługi kapłana i odprawiania mszy rocznicowych.

Król Zygmunt I Stary na prośbę arcybiskupa Bernarda Wilczka potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1430 roku. Dokument zwalnia dobra arcybiskupstwa lwowskiego od wszelkich ciężarów, danin i posług państwowych oraz zrównuje jego immunitety z prawami arcybiskupstwa gnieźnieńskiego.

Król Zygmunt I Stary nadaje Stanisławowi z Chodcza, marszałkowi Królestwa Polskiego, działy we wsiach Żydatycze i Maleczkowice, skonfiskowane kanonikom lwowskim za niewypełnienie obowiązku wyprawy wojennej przeciw hospodarowi wołoskiemu. Nadanie stanowi nagrodę za zasługi wojskowe marszałka wyświadczone w tejże wyprawie.

Samuel Biderman potwierdza odbiór dyspozycji finansowych i informuje o przekazaniu Arthurowi Forbesowi partii gładkiego sukna wraz z fakturą. Zachęca również do uregulowania pozostałej części płatności na św. Michała oraz do dalszej współpracy handlowej, w tym zakupu jedwabiów.

Król Zygmunt I zezwala kapitule katedralnej we Lwowie na zakup na prawie wyderkafu rocznego czynszu o wartości do czterystu grzywien z dóbr ziemskich lub miejskich na wsparcie duchowieństwa. Nabyty w ten sposób majątek zostaje wieczyście zwolniony z obowiązku wszelkich wypraw wojennych.

Birrel opisuje próbę zatrzymania go wraz z towarem w Przeworsku w sporze z żydowskim arendarzem pobierającym opłatę. Początkowo zaprzecza swojej obecności, lecz świadkowie ją potwierdzają. Według autora został zwolniony po wyjaśnieniu, że wiezie towar dla kasztelana krakowskiego. Ostrzega Forbesa o oczekiwaniu na jego towary.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między radą miejską Lwowa a starostą Stanisławem z Chodcza, zakazując prowadzenia karczem na przedmieściach i ograniczając dozwoloną liczbę rzemieślników na Przedmieściu Krakowskim do dwóch krawców, dwóch szewców, dwóch kowali oraz garbarzy.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między dzierżawcami cła śniatyńskiego a rajcami lwowskimi, zatwierdzając dokumenty Jana z Czyżowa i Michała Mużyły Buczackiego z 1444 roku, które zniosły bezprawne cło w Kołomyi oraz określiły sprawiedliwe stawki opłat celnych w Śniatynie.

Król Zygmunt I zezwala magistrowi Michałowi, notariuszowi lwowskiemu, na wykupienie trzeciej części Młyna Piekarskiego na przedmieściu lwowskim za sumę pięćdziesięciu grzywien. Zapisuje mu tę kwotę oraz prawo pobierania trzeciej części dochodów z młyna z obowiązkiem ponoszenia jednej trzeciej kosztów jego napraw.