Katalog źródeł

Król Ludwik Węgierski nakazuje urzędnikom oraz celnikom w Polsce i na Węgrzech umożliwienie kupcom i mieszkańcom Rusi swobodnego przejazdu po uiszczeniu należnych ceł. Zabrania przy tym wyrządzania im jakichkolwiek bezprawnych przeszkód czy szkód.

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Książę Władysław Opolczyk nadaje szlachcicowi Denhartowi oraz jego prawowitym spadkobiercom wieś Dunajów w dystrykcie lwowskim na prawie dziedzicznym wraz ze wszystkimi przynależnościami i pożytkami. Dokument określa obowiązki czynszowe na dzień św. Marcina oraz zapewnia immunitet i nienaruszalność nadań.

Nakaz przekazania Janowi Tarnowskiemu trzech falkonetów spośród dziesięciu królewskich dział przechowywanych we Lwowie. Działa odkształcone w pożarze mają być rozpoznane przez puszkarzy.

Polecenie wydania Janowi Tarnowskiemu trzech dział, aby zaopatrzyć królewski zamek w Stryju. Jedno z dział opisane wagą dwóch cetnarów.

Polecenie starannego zabezpieczenia rzeczy po zmarłym kupcu tureckim do dalszych instrukcji. Roszczący sobie prawa mają przedłożyć królowi list od władcy tureckiego.

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Jan z Tarnowa, wojewoda sandomierski i starosta ruski, poświadcza sprzedaż wsi Malechów w dystrykcie lwowskim przez lwowskiego mieszczanina Piotra zwanego Klork szlachcicowi Michałowi Łambackiemu. Zbycie nastąpiło za sumę kop groszy liczby ruskiej wraz z pełnią praw i przynależności.

Król przypomina dwa wcześniejsze nakazy ochrony wolności i zwolnień przyznanych Żydom z Turcji za wstawiennictwem władcy tureckiego. Ponownie żąda ich wykonania, grozi surową reakcją i wymaga usunięcia przyczyn skarg lub pisemnego wyjaśnienia przez doręczyciela.

Król przyznaje, że plac wcześniej nadany Ickowi nie należy do niego, lecz do miasta. Zwraca się do władz Lwowa o wydzielenie królewskiemu słudze połowy placu od frontu ulicy Żydowskiej w dziedziczne i wieczne używanie. Nakazuje wymierzyć go w obecności wysłanego komornika Jakuba Szczawińskiego[?]i zapowiada wynagrodzenie miasta królewską łaską.

Król nadał Jerzemu Aichingerowi, swojemu pokojowcowi, nieruchomości przy ulicy Żydowskiej we Lwowie, które po śmierci dawnych właścicieli przeszły na skarb królewski prawem kaduka. Nakazuje władzom miejskim dopuścić go do swobodnego posiadania i dopilnować, aby nikt mu nie przeszkadzał.

Król Zygmunt III Waza wstawia się u władz Lwowa za miejscowymi Żydami, proszącymi o prolongatę wygasającego układu handlowego zawartego z miastem. Monarcha zaleca przedłużenie porozumienia, wskazując, że nie przyniesie ono uszczerbku miejskim prawom ani dochodom.

Ponowiona interwencja przeciw ludziom przywłaszczającym sobie status żołnierzy i napadającym na dobra szlacheckie i królewskie. Król nakazuje adresatowi współdziałać z Jerzym Mniszchem; wcześniejsze żądanie naprawienia krzywd i rozejścia się grupy nie zostało wykonane.

Nakaz współdziałania z wojewodą sandomierskim i starostą lwowskim przeciw zbrojnej grupie najeżdżającej dobra szlacheckie i królewskie. Drugi z dwóch zachowanych, podobnych egzemplarzy pisma.

Nakaz współdziałania z wojewodą sandomierskim i starostą lwowskim przeciw zbrojnej grupie najeżdżającej dobra szlacheckie i królewskie. Pierwszy z dwóch zachowanych, podobnych egzemplarzy pisma.

Zygmunt III zarzuca władzom miejskim utrudnianie ugody jezuitów z Żydami. Posiadacze gruntów, które Żydzi chcą wykupić dla jezuitów, według króla są gotowi odstąpić je za odpowiednią zapłatą, lecz sprzeciw miasta blokuje porozumienie. Król ponownie żąda doprowadzenia ugody do skutku.

Król Władysław Jagiełło przenosi wsie Hodowice i Żydatycze, należące do oficjała halickiego i szpitalnika lwowskiego Jakuba, z prawa polskiego na prawo magdeburskie. Nadaje sołtysom pełną jurysdykcję sądową nad mieszkańcami, uwalniając ich spod władzy urzędników królewskich.

Król Zygmunt III Waza wzywa burmistrza i rajców Lwowa do bezzwłocznego sfinalizowania zamiany placów między jezuitami a lwowskimi Żydami. Przedstawienie szczegółowych propozycji ułatwiających załatwienie tej sprawy monarcha powierzył sędziemu ziemskiemu lwowskiemu Piotrowi Ożdze.

Król Władysław Jagiełło nadaje Janowi z Byrawy i jego prawowitym dziedzicom wieś Zubrza w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. W zamian odbiorca nadania zobowiązany zostaje do służby wojennej z jedną kopią i dwoma łucznikami, a poddani do uiszczania dotychczasowych danin.

Król przypomina przywilej pozwalający jego słudze Dominikowi Montelupiemu handlować we wszystkich miastach Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego przez cały rok. Władze Lwowa ograniczają go na podstawie własnych praw i przywilejów. Król zaleca ugodę bez czekania na rozstrzygnięcie sądu królewskiego i ponownie żąda, aby nie zabraniano Montelupiemu sprzedaży zarówno podczas jarmarków, jak i poza nimi.

Król Zygmunt III Waza wzywa władze i mieszkańców Lwowa do przygotowania się do obrony przed nadciągającym zagrożeniem ze strony wojsk pogańskich. Informuje jednocześnie o powierzeniu naczelnego dowództwa i zwierzchnictwa nad obroną staroście lwowskiemu, nakazując magistratowi ścisłą z nim współpracę.

Król Zygmunt III Waza zapowiada swój przyjazd do Lwowa podczas wyprawy wojennej i nakazuje władzom miejskim wyznaczenie asysty dla królewskiego kwatermistrza. Zakazuje jednocześnie mieszczanom przyjmowania na kwatery i magazynowania zapasów dygnitarzy bez wiedzy wysłannika monarchy.

Wojewoda wołoski Mircza zezwala kupcom ze Lwowa, Polski i Litwy na swobodny handel w swoich włościach po uiszczeniu należnych ceł. Zezwolenie obejmuje obrót towarami z bezwzględnym zakazem wywozu srebra.

Król gani Lwów za niewysłanie przedstawicieli do sejmowej komisji ustalającej ceny. Argumenty przesłane na piśmie należało przedstawić przez delegatów. Osobno zapewnia o nadzorze komisarzy nad zachowaniem żołnierzy i nakazuje władzom dbać o bezpieczeństwo miasta.

Król przeznacza majątek zmarłego bezpotomnie ślusarza na dokończenie wieży ratuszowej. Wymaga wykorzystania środków dla dobra publicznego i rozliczenia przed komisarzami.

Jan z Obiechowa, starosta generalny ruski, poświadcza sprzedaż dziedzicznej wsi Sichów przez podstolego sandomierskiego Piotra z Charbinowic na rzecz Jana z Zubrzy za sumę 130 kop groszy białych. Nabywca otrzymuje wieś wraz ze wszystkimi przynależnościami i prawami na wieczyste posiadanie.

Król otrzymuje częste skargi mieszczan Lwowa na starostę Stanisława Bonifacego Mniszka. Zanim przystąpi do wykonania dekretów sejmowych i zadwornych, prosi biskupa Achacego Grochowskiego o upomnienie starosty i doprowadzenie do zgody z miastem, z zachowaniem oraz pomnożeniem miejskich wolności według świeżo nadanego przywileju.

Król nakazuje magistratowi Lwowa pilnie przestrzegać uniwersałów monetarnych. Wymienia Żydów, Szkotów i innych trudniących się pieniądzem, którym nie wolno wbrew prawom obracać czerwonymi złotymi i talarami ani skupować ich na wywóz. Zakazuje przywożenia oraz zbywania wskazanej obcej monety. Urząd ma bezzwłocznie karać sprawców; za zaniedbanie lub tolerowanie naruszeń grozi odpowiedzialnością samym władzom miasta.

Król Władysław Jagiełło nadaje miastu Lwowowi oraz jego mieszczanom rozciągające się wokół łanów miejskich ziemie i lasy, zwane obszarami, wraz z wszelkimi przynależnościami i pożytkami. W zamian mieszczanie zostają zobowiązani do stałego dbania o rozbudowę, umacnianie i upiększanie miasta.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Król oczekuje polubownego rozwiązania sporów między doktorem Marcinem Campianem, członkiem władz Lwowa, a urzędami i osobami prywatnymi. Strony mają wspólnie wyznaczyć uczciwych mieszczan, którzy doprowadzą do ugody bez naruszenia praw miasta. Król informuje też o osobnym liście do arcybiskupa lwowskiego.

Na prośbę Rusinów unickich i nieunickich król wyznacza generalny synod we Lwowie na 28 października 1629. Władze miasta mają zapewnić uczestnikom bezpieczeństwo, zapobiegać zamieszkom, współpracować z królewskim posłem i pomagać metropolicie kijowskiemu. Powinny wcześnie wyznaczyć kwatery oraz miejsca pobytu duchownych i pozostałych uczestników.

Król rozpatruje skargę mieszczan Lwowa na komisarzy lustracyjnych, którzy pod pozorem nowej kwarty nakładają nieznane wcześniej ciężary i obowiązki wobec zamku. Wyjaśnia, że lustracji podlegają dobra starostów i dzierżawców, a nie miejska własność oraz jej dochody. Nakazuje usunąć bezprawne obciążenia albo wyjaśnić powody ich nałożenia, przypominając wcześniejsze upomnienia.

Wojciech i Stanisław z Sulimowa kwitują rajców oraz mieszczan lwowskich z wypłaty 30 grzywien odszkodowania za pobicie i odniesione rany, przyznanych wyrokiem sądu polubownego pod przewodnictwem arcybiskupa lwowskiego Jana. Wystawcy zobowiązują się do zaniechania wszelkich dalszych roszczeń wobec miasta i zachowania wieczystego pokoju.

Król nakazuje zwrócić Żydom lwowskim towary przywiezione na jarmark i zabrane przez magistrat, który nie zaczekał na rozstrzygnięcie sporu. Do czasu wyroku zabrania utrudniania im handlu.

Król relacjonuje skargę Żydów z przedmieścia na napady studentów i innych swawolnych osób, rabunek domów, towarów i pieniędzy. Nakazuje magistratowi zapewnić porządek i przykładnie karać sprawców.

Miasto ma wysłać do Warszawy na 27 maja 1643 r. przedstawicieli znających wartość towarów zagranicznych. Wesprą oni komisję sejmową współpracującą z podskarbimi przy ustalaniu cen.

Król Władysław II Jagiełło nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Janowi Rzeszowskiemu oraz katedrze lwowskiej wsie Radszyn i Zdutyn w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. Dokument ustanawia wieczyste posiadanie i zarząd tymi dobrami z wszelkimi przynależnościami i pożytkami.

Król Jan Kazimierz nakazuje podkomorzemu lwowskiemu Piotrowi Ożdze przymuszenie arendarza Icka do niezwłocznego wypłacenia magistratowi lwowskiemu 10 000 złotych z podatku czopowego. Monarcha zaznacza, że mimo wcześniejszego reskryptu miasto dotychczas nie otrzymało należnych mu pieniędzy.

Król Władysław Jagiełło nadaje celnikowi lwowskiemu, Żydowi Wołczce, dożywotnio pustkę Werbiż nad rzeką Szczerzec z prawem jej zasiedlenia i założenia wsi. Obdarowany zyskuje uprawnienie do wyznaczania wolnizny dla przybywających osadników, z obowiązkiem pełnienia posług należnych prawem ruskim.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Papież Marcin V poleca dziekanowi sandomierskiemu ogłosić ekskomunikę mieszczan lwowskich za napaść na kleryka Marka z Kościana, dopóki nie zadośćuczynią poszkodowanemu i nie udadzą się do Stolicy Apostolskiej po rozgrzeszenie. Nakazuje także przymusić ewentualnych świadków zajścia do złożenia zeznań pod rygorem kar kościelnych.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Król potępia władze Lwowa za niezastosowanie się do jego rady i dopuszczenie zabójstw oraz rabunków. Żąda surowego śledztwa, zatrzymania wszystkich sprawców i wspólników oraz osadzenia ich do przyjazdu komisji. Podkreśla, że nie wolno wyrządzać krzywdy Żydom i niewierzącym ani przelewać niewinnej krwi, i przewiduje karanie winnych jako przykład dla innych.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Po najazdach Tatarów i Kozaków król powierza obronę Lwowa Janowi Berensowi, podpułkownikowi regimentu wojewody ruskiego. Nakazuje przyjąć go z żołnierzami, odebrać przysięgę, zapewnić pomoc w obronie i wydać środki z czopowego na potrzeby garnizonu. Wydatki mają zostać rozliczone przy podatkach miasta.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło uwalnia dobra kościoła metropolitalnego we Lwowie, arcybiskupa i kleru od wszelkich ciężarów, opłat, podwód i ceł. Nadaje zarazem arcybiskupstwu lwowskiemu wszelkie prawa, przywileje i swobody tożsame z przysługującymi arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.

Król zarzuca władzom Lwowa wspieranie osób szkodzących dochodom celnym, odpędzanie strażników i przepuszczanie towarów bez odprawy. Nakazuje zapobiec nadużyciom i karać również kupców działających pod ochroną panów. Grozi postępowaniem instygatora koronnego przed sądem królewskim.