Katalog źródeł

Król Władysław IV potwierdza mieszkańcom podlwowskich wsi i przedmieść Brzuchowice, Hołosko oraz Kleparów dawne prawa, nadania miejskie i dekret króla Zygmunta Augusta z 1559 roku. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania tradycyjnych czynszów do kasy miejskiej, odrabiania szarwarku oraz świadczeń na naprawę murów miejskich i opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV zatwierdza posiadaczom łanów na lwowskim przedmieściu Kleparów ich dotychczasowe prawa, koncesje oraz nabyte grunta. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania dawnych czynszów na rzecz lonżerii miejskiej, odbywania szarwarku w wymiarze jednego dnia w miesiącu, zwożenia materiałów na naprawę murów oraz opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV Waza zatwierdza i potwierdza artykuły oraz porządek cechu krawców miasta Lwowa na prośbę mistrzów cechowych.

Ksiądz Józef Lityński z Malechowa odpiera zarzuty donosiciela dotyczące rzekomego grodzenia drogi publicznej płotem plebańskim, zapraszając prowizorów do osobistych oględzin, a także interweniuje w sprawie chłopca przetrzymywanego wbrew poleceniom dworu przez Michała Kusteszkiego.

Król Władysław IV Waza potwierdza i aprobuje dokument erekcji oraz nadania prawa patronatu nad szpitalem św. Łazarza na lwowskim przedmieściu, wystawiony przez prowizorów i starszych Bractwa Różańca Najświętszej Maryi Panny.

Jan Lisowski pisze w pośpiechu do pisarza lwowskiego Wojciecha Zimnickiego, prosząc go gorąco, by podróżując przez Lublin do Warszawy nie omijał jego domu i zapowiedział wcześniej swój przyjazd. Przesyła także ukłony małżonce Zimnickiego oraz zapewnia o swoim dobrym zdrowiu.

Król Władysław IV potwierdza dokument władz miasta Lwowa z 1425 roku dotyczący wykarczowania gruntów leśnych, lokacji wsi Kulparków oraz nadania dwóch wolnych łanów Pawłowi Goltbergowi wraz z określeniem wolnizny i jurysdykcji sądowej.

Aleksander Feliks Lipski zawiadamia wojewodę wołyńskiego Jana Jabłonowskiego o śmierci swojej żony (zmarłej 7 maja) i zaprasza go wraz z małżonką na ceremonię pogrzebową w kościele w Studziannie wyznaczoną na 9 lipca.

Aleksander Feliks Lipski donosi Janowi Jabłonowskiemu o śmierci swego stryja, biskupa poznańskiego Stanisława Jana Witwickiego, i prosi o protekcję u hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jana Jabłonowskiego w sprawie wakującej chorągwi wojskowej.

Król Władysław IV nadaje miastu Lwowowi na wieczne czasy prawo pobierania opłaty zwanej sztukowym lub węzłowym od towarów obcych kupców, przedłużając przywilej Zygmunta III w celu wsparcia zrujnowanych miejskich finansów. Z dochodów z tego cła król przeznacza ponadto 200 florenów polskich rocznie na rzecz burmistrza i rajców lwowskich.

Kardynał Jan Aleksander Lipski odpowiada władzom Lwowa na prośbę o interwencję przeciwko dekretowi królewskiemu nakazującemu dopuszczenie mieszczan obrządku wschodniego do urzędów miejskich, deklarując wstawiennictwo u podkanclerzego koronnego.

Kardynał Jan Aleksander Lipski informuje magistrat Lwowa o przesłaniu podkanclerzemu koronnemu miejskiego projektu w celu skłonienia króla do odwołania reskryptu dopuszczającego Rusinów do urzędów miejskich, ostrzegając przed upadkiem handlu i zubożeniem miasta.

Dokument króla Władysława IV potwierdza artykuły statutowe cechu blacharzy miasta Lwowa, ustanowione uprzednio przez lwowską radę miejską.

Młody szkocki kupiec lub subiekt John Livingston, przebywający w Krakowie, pisze do kupca Arthura Forbesa we Lwowie, pokornie przepraszając za zmarnowany czas i brak postępów w nauce lub pracy oraz solennie obiecując poprawę i wierną służbę.

Król Władysław IV zatwierdza statut cechu iglarzy we Lwowie, określający zasady przyjmowania mistrzów i uczniów, wykonywania majstersztyku oraz ochronę przed konkurencją partaczy i obcych kupców.

Dawid Livingston informuje kupca Artura Forbesa w Mościskach o przekazaniu pozwów trybunalskich adwokatowi Cimanowiczowi w Przemyślu, wysłaniu woźnego do pozwanego oraz poniesionych kosztach grodzkich i posłańca.

Król Władysław IV rozpatruje spór o niespłacony dług między gdańszczaninem Maciejem Fikiem a lwowskim Ormianinem Gabrielem Bernatowiczem i potwierdza przywilej Zygmunta Augusta zwalniający Ormian od odpowiadania przed sądami komisarskimi. Na tej podstawie monarcha przekazuje sprawę do rozpatrzenia właściwemu sądowi ormiańskiemu we Lwowie.

Pułkownik Libiszewski, działając w imieniu wojewody łęczyckiego i starosty bełskiego, prosi hospodara mołdawskiego o zatrzymanie w ścisłym więzieniu w Jassach watażki Werłana Wołoszyna. Przedstawia listę jego zbrodni (napady, rabunek Mohylowa, mordy, grabież szlachty od Zamościa po Brody) i zapowiada rychłe nadesłanie oficjalnej rekwizycji z Rzeczypospolitej.

Król Władysław IV potwierdza dekret Zygmunta III z 1607 roku w sporze między mieszkańcami Zamarstynowa a władzami Lwowa. Zgodnie z wyrokiem szarwarki należne miastu mogą być zamienione przez magistrat na robocizny we dworze zamarstynowskim, o ile ich wymiar nie przewyższa powinności miejskich.

Kazimierz Lichowski interweniuje u wójta lwowskiego Aleksandra Wilczka w sprawie żydowskiego mieszkańca Złoczowa, Majera Boruchowicza, który na gościńcu został bez powodu pobity kańczukiem i obrabowany przez lwowskiego cechmistrza rzeźnickiego Wacka wracającego z Glinian.

Król Władysław IV potwierdza dawne przywileje monarchów polskich oraz artykuły statutowe cechu szewców miasta Lwowa, regulujące zasady wykonywania rzemiosła i ograniczające działalność partaczy.

Papież Urban VIII zezwala nominatowi Stanisławowi Grochowskiemu na przyjęcie sakry biskupiej z rąk dowolnego biskupa katolickiego w łączności ze Stolicą Apostolską pod warunkiem uprzedniego złożenia przysięgi wierności. Dokument zawiera pełną rotę przysięgi składanej przez nowo mianowanego arcybiskupa lwowskiego.

Papież Urban VIII powiadamia duchowieństwo i wiernych miasta oraz diecezji lwowskiej o powołaniu Stanisława Grochowskiego na urząd arcybiskupa lwowskiego po zgonie Jana Andrzeja Próchnickiego. Wzywa mieszkańców do przyjęcia nowego pasterza z należną czcią oraz do uległości wobec jego pasterskich poleceń.

Kazimierz Ignacy Leszczyński, starosta winnicki, informuje bezimienną księżną, że krewni podkomorzego zdają się na jej wolę w kwestii zamążpójścia starszej podkomorzanki. Przekazuje też ukłony od żony, zapowiadając zaproszenie na zbliżające się chrzciny.

Rada miasta Lwowa, pod przewodnictwem burmistrza Erazma Syxta, zatwierdza i odnawia zbiór czternastu artykułów porządkowych dla cechu szewców lwowskich, opierając się na dawnych przywilejach królewskich i prawie krakowskim. Statut reguluje m.in. wymogi mistrzowskie, zakaz partactwa, relacje z garbarzami i kordybanikami, kwestie jatek oraz obowiązki religijno-cechowe braci cechowych.

Kanclerz wielki koronny Jan Leszczyński wzywa magistrat Lwowa do wyegzekwowania od mieszczanina Wiśniowskiego długu i poniesionych kosztów na rzecz Hieronima Szeremety z ekonomii samborskiej, zgodnie z wyrokiem sądu dekanalnego sprzed trzech lat. Na adresówce widnieje urzędowa adnotacja o załatwieniu sprawy i spłaceniu wierzyciela.

Król Władysław IV Waza potwierdza transumowane przywileje swoich poprzedników – Zygmunta II Augusta, Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy – dotyczące lokacji wsi Podgrodzie w starostwie rohatyńskim na prawie magdeburskim i przekształcenia jej w miasteczko.

Prymas Wacław Leszczyński wzywa władze Lwowa do porozumienia się z podstarościm i pilnego, bezpiecznego odesłania uwięzionego Chmielnickiego do Warszawy. Podkreśla przy tym swój prymasowski obowiązek dbania o spokój publiczny pod nieobecność króla w centrum kraju.

Arcybiskup gnieźnieński Wacław Leszczyński wyraża ubolewanie z powodu zajść wywołanych we Lwowie przez czeladź swojego synowca, starosty łuckiego, i deklaruje poparcie dla władz miasta. Informuje, że zaapelował do krewnego o ugodowe załatwienie sporu zamiast wikłania się w niepewny proces sądowy.

Król Władysław IV Waza potwierdza przedłożony statut cechu krawieckiego w mieście Stryju. Regulacja określa zasady funkcjonowania bractwa, kary za uchybienia, status majstrów i czeladników oraz ograniczenia rzemieślnicze dla Żydów.

Bogusław Leszczyński przychyla się do prośby władz Lwowa o dzierżawę miejskiej akcyzy i wzywa ich do szybkiego przysłania pełnomocnika z zaliczką do boku króla w celu zawarcia kontraktu. Zwraca uwagę na konkurencję ze strony innych oferentów oraz sugeruje bezpieczne przekazanie pieniędzy przez Wrocław.

Król Władysław IV na sejmie koronacyjnym w Krakowie uroczyście potwierdza ogół praw, przywilejów i posiadłości miasta Lwowa nadanych przez swoich poprzedników, w tym przez księcia Władysława Opolczyka i króla Kazimierza Wielkiego. Władca bierze mieszczan i podległe im dobra pod królewską opiekę oraz gwarantuje nienaruszalność granic miejskich i jurysdykcji.

Katarzyna Leszczyńska dziękuje swojemu wujowi, wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, za niespodziewane przydzielenie jej mężowi miejsca na nadchodzącą kampanię wojenną. Zapewnia przy tym o wielkiej wdzięczności i gotowości do wiernego odsłużenia wyświadczonej łaski.

Król Władysław IV potwierdza kontrakt prawa emfiteutycznego zawarty w 1632 roku pomiędzy radą miejską Lwowa a starszym tamtejszej gminy żydowskiej Efraimem Gombrychtem. Umowa dotyczy wieczystej dzierżawy dwóch podupadłych nieruchomości miejskich – dawnej stajni (Masztarni) oraz woskobojni (Kapnicy) – w zamian za coroczny czynsz w wysokości 600 florenów polskich płacony na rzecz miasta.

Anna Katarzyna z Jabłonowskich Leszczyńska pisze do bratanka, wojewody wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, wyrażając swoją rozpacz i zapowiadając rychłą podróż. Nakazuje także spalić list po okazaniu go Dobrodziejowi.

Anna Leszczyńska dzieli się z bratem, wojewodą wołyńskim Janem Stanisławem Jabłonowskim, swoimi zgryzotami i donosi o chorobie w domu. Informuje go także o powszechnych, rosnących pretensjach oraz niechęci drobnej szlachty wobec domu królewskiego w kontekście wieści sejmikowych.

Anna Leszczyńska wyraża głęboki niepokój z powodu nieszczęść dotykających jej dom, zapewnia brata o gorącym uczuciu oraz prosi go o dbanie o własne zdrowie, zapowiadając rychłe nadesłanie obszerniejszego listu. Pismo zawiera także serdeczne pozdrowienia dla bratowej, krótki dopisek innej ręki w sprawach majątkowo-honorowych oraz notatki dotyczące wyjazdu senatora do Warszawy.

Anna Leszczyńska daje wyraz tęsknocie za bratem i prosi go o poświęcenie chwili na korespondencję, która przyniosłaby jej ulgę w smutku. Donosi także o sporze z winiarzem oraz plotkach rzekomo rozsiewanych na jej temat przed sejmikiem przez wojewodzinę bełską.

Pogrążona w głębokim żalu Anna Leszczyńska zaklina swojego brata, aby w miarę możliwości dążył do zgody, obawiając się wygnania i tułaczki. Zapewnia o swym oddaniu oraz informuje, że oczekuje dalszych wieści z Warszawy i pocieszenia od Boga.

Anna Leszczyńska przesyła bratu serdeczne życzenia oraz donosi o sytuacji wojennej i odwołaniu wyjazdu do Warszawy z powodu zbliżania się wojsk szwedzkich. Porusza także kwestię planów matrymonialnych starosty warszawskiego i oczekiwania na wieści o mężu.

Anna Leszczyńska przesyła bratu życzenia pomyślności oraz prosi o zachowanie życzliwości dla Marysieńki. Wyraża też smutek z powodu przedłużającej się rozłąki i niepewności co do jego pobytu w Warszawie.

Autorka żali się bratu na rozłąkę przed zbliżającą się elekcją oraz nalega na odesłanie przysłanego mu zaufanego przyjaciela, który jest jej pilnie potrzebny. Zapewnia przy tym o swojej cierpliwości i niezmiennym siostrzanym przywiązaniu.

Anna Leszczyńska pisze do brata, uskarżając się na złe samopoczucie, brak pomyślnych wiadomości oraz trudności z planowanym wyjazdem na wieś. Wyraża nadzieję na spotkanie przy okazji zbliżającego się sejmu i zapewnia o swoim niezmiennym oddaniu.

Anna Leszczyńska przesyła bratankowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu serdeczne życzenia, ubolewając nad ustawicznymi zgryzotami, trudną dolą ich domu oraz niemożnością bezpośredniej rozmowy. Zwraca się o poufne przekazanie wiadomości przez pisarza kaliskiego i zapowiada relację wysłanego sługi o jej codziennych troskach.

Anna Leszczyńska wyraża radość z odnowienia serdecznych relacji z bratem i donosi o swoim niespodziewanym pojednaniu z królową. Dołącza także pełen wdzięczności i komplementów dopisek skierowany do swojej bratowej.

Anna Jabłonowska pisze do brata, wojewody wołyńskiego Jana Jabłonowskiego, o niepokojach wywołanych działaniami Szwedów i swoich rozważaniach dotyczących podróży do Częstochowy. Wspomina o dworskich zatargach wokół pieczęci marszałkowskiej oraz poleca opiece adresata pana Bartoszewskiego.