Katalog źródeł

Thomas Gordon Młodszy odpowiada na ponaglenia pisarza miejskiego we Lwowie, deklarując uregulowanie należności w wysokości 130 złotych po odliczeniu kwoty wypłaconej na asygnatę lekarzowi. Prosi adresata o ostateczne wykreślenie go z rejestru dłużników.

Tullius Guttinius prosi lwowskiego rajcę Matthiasa Haydera o obejrzenie i wykupienie z rąk pana Bronisia zastawionych towarów, aby uniknąć narastania odsetek, oferując natychmiastowy zwrot wyłożonych sum w Warszawie lub Gdańsku. Zezwala również adresatowi na zatrzymanie dóbr jako zabezpieczenia lub na ich sprzedaż podczas najbliższego jarmarku na św. Agnieszkę.

Król Zygmunt II August zatwierdza przywilej swego ojca Zygmunta I Starego z 1545 roku, nadający burmistrzowi i rajcom Lwowa jednorazowe prawo patronatu i prezentacji kandydata na mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Niższym. Dokument zobowiązuje arcybiskupa lwowskiego do bezzwłocznego powołania wskazanego przez władze miejskie duchownego.

Nadawca pisze o Tomaszu Gordonie, obywatelu lwowskim, jego pochodzeniu i staraniach o urząd ławnika. Wspomina o przywilejach oraz o wyborze i prawach szlachty. List kończy się w Warszawie 6 lutego 1689 roku.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transumptu vidimus dwa wcześniejsze przywileje królów Władysława Jagiełły (1415) i Władysława Warneńczyka (1444), dotyczące nadania oraz użytkowania przez miasto Lwów podmiejskich gruntów i nadwyżek łanowych, tzw. obszarów. Dokument gwarantuje transumowanemu wypisowi taką samą moc prawną i wiarygodność, jaką posiadały dokumenty oryginalne.

Król Zygmunt II August potwierdza i transumuje cztery przywileje królów Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta I dla cechu szewców miasta Lwowa. Dotyczą one ograniczenia liczby szewców na podzamczu do dwóch mistrzów, zakazu uprawiania rzemiosła szewskiego w dworkach szlacheckich poza murami, zasad sprzedaży skór przez garbarzy oraz zakazu wykupywania skór przed bramami miejskimi.

Ferdinand Engelhardt informuje Arthura Forbesa o wysłaniu z Wrocławia do Jarosławia jedenastu beli i jednego pakunku towaru przez woźnicę Tomasza Kiełbikę. List zawiera specyfikację wagi poszczególnych sztuk ładunku oraz zestawienie zaliczonych i pozostałych do zapłaty kosztów frachtu.

Ferdinand Engelhardt informuje o wyprawieniu do Jarosławia partii sukna przewożonych przez furmanów Jana Oslika i Tomasza Kiełbikę. Prosi także o wyegzekwowanie od Andreasa Boyda spłaty zaległego długu w wysokości 210 talarów przed wydaniem mu weksla.

Król Zygmunt II August na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza dokument ławników lwowskich z 1554 roku, poświadczający sprzedaż łanu roli z łąkami i zaroślami we wsi Kleparów na rzecz kmiecia Grzegorza Sołtysa przez Stanisława Kmitowicza oraz Barbarę i Katarzynę Kmitówny. Wystawiony dyplom zapewnia nabywcy i jego spadkobiercom wieczyste i nienaruszalne prawo własności do nabytego gruntu.

Król Zygmunt August przysądza miastu Lwowowi własność dóbr Brzuchowice wraz z młynem oraz potwierdza jurysdykcję miejską nad wsiami Brzuchowice i Hołosko. Sukcesorom Marcina Hanela zapewnia prawo do pobierania dochodów z dóbr Hołosko z zachowaniem tradycyjnych szarwarków na rzecz miasta.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Król Zygmunt August wyjaśnia i potwierdza przywilej swojego ojca, stanowiąc, że sprawy apelacyjne z sądów miejskich Lwowa nadsyłane w zapieczętowanych zwojach przez wyznaczonego posłańca mają być rozpatrywane przez sąd królewski z pominięciem generalnych odroczeń (limitacji). Zasada ta została rozciągnięta na osoby wszelkich stanów i jurysdykcji procesujące się przed sądami lwowskimi.

Daniel Żytkiewicz informuje lwowski magistrat o otrzymaniu akt inkwizycji i radzi podjąć obronę przed pociąganiem miasta przed niewłaściwe sądy. Sugeruje wysłanie wysłannika do Warszawy w celu uzyskania mandatu królewskiego chroniącego immunitet miejski przeciwko roszczeniom arcybiskupa i sądów synodalnych.

Dokument rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy władzami Lwowa a gminą ormiańską, określając zakres właściwości sądu miejskiego i sądu ormiańskiego w sprawach karnych oraz majątkowych. Król potwierdza prawo Ormian do wyboru dwunastu seniorów do orzekania na zmianę z wójtem oraz normuje kwestie porządku miejskiego i składania przysięgi.

Kanclerz wielki koronny Tomasz Zamoyski wzywa władze Lwowa do zaniechania utrudnień w przejeździe dla kupców zamojskich handlujących na Podolu. W szczególności upomina się o kupca Petera Francka, żądając przepuszczenia go bez przeszkód i wskazując na straty, jakich doznał przez zatrzymanie towarów.

Podkanclerzy koronny Tomasz Zamoyski wstawia się u podkomorzego czernihowskiego za Jeremim Wiśniowieckim, którego dobra graniczą z Carstwem Rosyjskim. Prosi o dopilnowanie, aby sejmowa komisja graniczna nie naruszyła praw majątkowych kniazia.

Tomasz Zamoyski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu swoją nieobecność na naradach koniecznością obrony twierdzy zamojskiej przed otaczającym nieprzyjacielem. Deklaruje gotowość do poświęcenia życia i prosi o wsparcie oraz przedłożenie sprawy zgromadzonej szlachcie.

Tomasz Józef Zamoyski dziękuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za protekcję u wojewody krakowskiego, która zapewniła pomyślny przebieg sesji sejmiku wiszeńskiego. Poleca się jego dalszej życzliwości oraz przekazuje pozdrowienia od braci.

Tomasz Józef Zamoyski poleca wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu księdza Kamborskiego, nauczyciela języka francuskiego, starającego się o wakujące probostwo we Lwowie. Prosi adresata o objęcie kandydata protekcją i wstawiennictwo za nim u lwowskiego magistratu.

Anna Zamoyska zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z prośbą o dalszą protekcję i radę w pilnych sprawach majątkowych, proponując przekazanie dyspozycji przez zaufanego sługę. W liście przesyła również pozdrowienia dla wojewodziny oraz ukłony od swoich synów.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną nadaje swemu bratu Wojciechowi Solikowskiemu w dożywotnie użytkowanie wieś Siemikowce oraz oddaje mu w dwunastoletnią dzierżawę wieś Marków. W zamian odbiorca zobowiązuje się do uiszczania rocznych opłat, utrzymania obiektów gospodarczych oraz naprawy i utrzymania zniszczonego przez powódź stawu rybnego.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną ustanawia i funduje na nowo urząd wójta w miasteczku Dunajów, powierzając go szlachcicowi Marcinowi Żabce i jego sukcesorom. Dokument nadaje wójtowi jurysdykcję wedle prawa magdeburskiego oraz uposażenie obejmujące dwa łany gruntu z łąkami, parcelę pod dwór wójtowski, trzeci grosz z kar sądowych oraz prawo warzenia piwa i połowu ryb.

Tomasz Kozicki prosi Annę Zimnicką o nakłonienie jej męża, pisarza lwowskiego, do porozumienia się z panem Pegłowskim. Autor informuje o wyprawieniu posłańca i oczekuje listownej instrukcji co do dalszego biegu sprawy.

Jacob Koller potwierdza Peterowi Forbesowi odbiór 550 florenów w ortach doręczonych przez Thomasa Taylora oraz przesyła rachunek za towary wysłane do Jarosławia. Prosi o uregulowanie brakującej kwoty na ręce Jacoba Thonarta i wspomina o przychylności pisarza celnego.

Król Zygmunt III Waza potwierdza wyrok arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugodę zawartą między kapitułą metropolitalną lwowską a magistratem miasta Lwowa w sporze o patronat nad prepozyturą szpitala św. Ducha. Na mocy zatwierdzonego układu rajcy lwowscy zachowują prawo prezenty na prepozyturę, wybierając kandydata z grona kanoników, a kapituła zobowiązuje się poprzeć nadanie magistratowi prawa prezenty na drugą kanonię dla wykształconego duchownego.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywileje cechu krajaczy sukna we Lwowie, transumując dyplom Stefana Batorego z 1578 r. (zawierający przywilej Zygmunta I z 1541 r. o wyłączności na handel suknem na łokcie) oraz akt rady miejskiej Lwowa z 1594 r. powołujący bractwo sukienników.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza statut i porządek chrześcijańskich pogrzebów oraz nabożeństw za ubogich zmarłych w szpitalu św. Ducha we Lwowie. Dokument reguluje kwestie modlitw, składek na jałmużnę, przechowywania sprzętów liturgicznych, wynagrodzenia kapłana oraz nadaje członkom bractwa czterdzieści dni odpustu rocznie.

Król Zygmunt III Waza potwierdza ugodę zawartą między radą miejską a gminą Lwowa w sprawach zarządu finansami, dochodów miejskich, trybu wyboru i wakatów rajców oraz praw handlowych. Monarcha wprowadza przy tym zastrzeżenia dotyczące częstotliwości zebrań pospólstwa, kontroli wwożonych towarów oraz praw ustępujących rajców.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski zatwierdza nową fundację prebendy szóstego mansjonarza przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez aptekarza Macieja Jaslikowskiego i jego żonę Martę z Pajączków. Uposażenie mansjonarza zabezpieczono na połowie kamienicy Pajączkowskiej we Lwowie kwotą 400 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkafowym w wysokości 24 złotych.

Nuncjusz apostolski Claudio Rangoni zatwierdza powagą papieską akt arcybiskupa Jana Zamoyskiego powołujący godność archidiakona przy katedrze lwowskiej i inkorporujący do niej prepozyturę w Busku. Potwierdza również powołanie na ten urząd pierwszego archidiakona, doktora teologii Tomasza Pirawskiego.

Podskarbi wielki koronny Jan Kazimierz Krasiński nakazuje władzom Lwowa zaprzestanie nękania faktorów menniczych braci Tympfów oraz umożliwienie im swobodnego skupu srebra na potrzeby mennicy i wojska. Ostrzega magistrat, że dalsze łamanie postanowień kontraktu i komisji lwowskiej ściągnie na miasto gniew i karę królewską.

Dokument potwierdza zreformowaną oraz uzupełnioną w 1611 roku przez władze miejskie ordynację cechu chirurgów we Lwowie. Król Zygmunt III Waza aprobuje przedłożone artykuły cechowe regulujące m.in. zasady wykonywania zawodu, egzaminy mistrzowskie oraz funkcjonowanie bractwa.

Rajca lwowski Jerzy Boim wraz z żoną Jadwigą i rodziną przeznacza sumę 2100 florenów ulokowaną na kamienicach lwowskich na uposażenie ufundowanej przez siebie kaplicy Trójcy Świętej i Męki Pańskiej przy cmentarzu katedralnym we Lwowie. Dokument określa prawo patronatu, zasady zarządzania funduszem, obowiązki czterech kapłanów z seniorem na czele, porządek nabożeństw oraz prawo pochówku.

Ks. Jan Baranowski, archidiakon lwowski, sprzedaje połowę swojego nowo wybudowanego domu we Lwowie Fabianowi Gryglewiczowi i jego żonie za 150 złotych polskich. Dokument określa warunki korzystania z parceli oraz nakłada na nabywców obowiązek corocznego uiszczania 5 złotych czynszu na nabożeństwo rocznicowe za duszę wystawcy.

Jan Krukowiecki usprawiedliwia nieobecność pani Zamoyskiej i jej syna na koronacji królewskiej z powodu jej nagłej i ciężkiej choroby, polecając interesy rodu opiece wpływowego adresata. Informuje również o odrzuceniu przez Zamoyską rad senatorów, którzy nakłaniali ją do bojkotu uroczystości.

Król Władysław IV nadaje miastu Lwowowi na wieczne czasy prawo pobierania opłaty zwanej sztukowym lub węzłowym od towarów obcych kupców, przedłużając przywilej Zygmunta III w celu wsparcia zrujnowanych miejskich finansów. Z dochodów z tego cła król przeznacza ponadto 200 florenów polskich rocznie na rzecz burmistrza i rajców lwowskich.

Król Władysław IV potwierdza dokument władz miasta Lwowa z 1425 roku dotyczący wykarczowania gruntów leśnych, lokacji wsi Kulparków oraz nadania dwóch wolnych łanów Pawłowi Goltbergowi wraz z określeniem wolnizny i jurysdykcji sądowej.

Król Władysław IV Waza potwierdza i aprobuje dokument erekcji oraz nadania prawa patronatu nad szpitalem św. Łazarza na lwowskim przedmieściu, wystawiony przez prowizorów i starszych Bractwa Różańca Najświętszej Maryi Panny.

Król Władysław IV Waza zatwierdza i potwierdza artykuły oraz porządek cechu krawców miasta Lwowa na prośbę mistrzów cechowych.

Król Władysław IV zatwierdza posiadaczom łanów na lwowskim przedmieściu Kleparów ich dotychczasowe prawa, koncesje oraz nabyte grunta. W zamian nakłada na nich obowiązek uiszczania dawnych czynszów na rzecz lonżerii miejskiej, odbywania szarwarku w wymiarze jednego dnia w miesiącu, zwożenia materiałów na naprawę murów oraz opłacania żołnierszczyzny.

Król Władysław IV wydaje autentyczny wypis dekretu z 1634 roku w sporze pomiędzy lwowskim magistratem a reprezentującym pospólstwo Kolegium Czterdziestu Mężów. Sprawa dotyczyła zaniechania składania sprawozdań finansowych z dochodów i wydatków miejskich oraz zaniedbania naprawy murów obronnych.

Król Władysław IV Waza zatwierdza listy ochronne wystawione przez hetmana Stanisława Koniecpolskiego, kanclerza Tomasza Zamoyskiego i wojewodę Janusza Tyszkiewicza dla ormiańskiego kapłana Krzysztofa Głuszkowicza. Ponadto monarcha przyjmuje go w poczet królewskich serwitorów, nadając mu swobody handlowe oraz wyłączenie spod jurysdykcji miejskiej.

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają ugodę i ordynację zawartą za pośrednictwem delegatów radzieckich między mistrzami a towarzyszami lwowskiego cechu ciesielskiego, regulującą m.in. płace, warunki pracy, wspólne schadzki oraz opiekę nad ołtarzem w kościele farnym.

Król Władysław IV potwierdza przywilej króla Kazimierza Jagiellończyka z 1476 roku, nadający klasztorowi Bożego Ciała ojców dominikanów we Lwowie pobór cła od wozów kupieckich we wsi Kościejów w ziemi lwowskiej.

Król Jan Kazimierz zatwierdza przywilej swego brata Władysława IV transumujący statut nadany w 1621 roku przez władze miejskie Lwowa cechowi słodowników, piwowarów i miodowarów. Dokument reguluje organizację bractwa, zasady rzemiosła, kary porządkowe, powinności obronne wobec miasta oraz obowiązki religijne członków cechu.

Król Jan Kazimierz potwierdza dyplom Władysława IV z 1644 roku dla ruskich prowizorów lwowskiej cerkwi Zwiastowania NMP na Przedmieściu Krakowskim. Akt gwarantuje im wyłączne prawo do zarządu cerkwią, szkołą, szpitalem oraz przynależnymi nieruchomościami bez narzucania dodatkowych ciężarów miejskich.

Wojewoda bełski Marek Matczyński wstawia się u władz Lwowa za sługą królewskim Tomaszem Gordonem, prosząc o mianowanie go na urząd ławnika. Zwraca się o uczynienie jednorazowego wyjątku i przyjęcie kandydata z pominięciem wymaganego zasiadania w kolegium czterdziestu mężów.

Król Jan Kazimierz w uznaniu wierności i ofiarności Lwowa podczas wojen zrównuje miasto oraz jego obywateli w prawach, wolnościach i przywilejach szlacheckich z Krakowem i Wilnem. Mieszczanie lwowscy otrzymują prawo udziału w elekcjach królewskich, obecności na sejmach oraz swobodnego nabywania i posiadania dóbr ziemskich.

John Maitland pyta Arthora Forbesa o najniższą cenę za fasę kos z pochwami dla zainteresowanego nabywcy i deklaruje pokrycie należności. Informuje również o przekazaniu załączonego listu do Tomaszewskiego w Bąkowicach pod Przemyślem.