Katalog źródeł

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy dziedzicem Zboisk Piotrem Hodnowskim a władzami Lwowa, zezwalając na pobór grobelnego wyłącznie od kupców pod warunkiem należytego utrzymania grobli i drogi. Jednocześnie zwalnia z opłaty wozy puste oraz chłopów przewożących płody rolne i surowce na własny użytek domowy.

Błazowski dziękuje prezydentowi Lwowa za życzenia. Zaleca wykonanie dekretu i uniwersałów, dopuszcza zwrócenie się do podskarbiego, a w razie oporu wspomina o przymusie wobec właścicieli. Zapowiada przyjazd do Lwowa.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1472 roku ustanawiający we Lwowie dwa jarmarki roczne na uroczystości Świętej Trójcy oraz św. Agnieszki. Dokument reguluje szczegółowe uprawnienia handlowe, prawo składu, opłaty celne, wypas bydła kupieckiego oraz jurysdykcję sądową nad kupcami.

Sędzia i podsędek ziemscy sieradzcy zaświadczają, że król na sejmie walnym w Piotrkowie zatwierdził prawa Małgorzaty, wdowy po Marcinie Tłustym, oraz jej syna Erazma do młyna słodowego pod Lwowem przy bramie halickiej. Władca utrzymał ich w spokojnym posiadaniu młyna wbrew roszczeniom kapituły metropolitalnej lwowskiej.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór kompetencyjny między radą miasta Lwowa a gminą ormiańską, znosząc urząd odrębnego wójta ormiańskiego i poddając Ormian pod jurysdykcję miejską w sprawach o nieruchomości oraz w czterech artykułach kryminalnych. W pozostałych sprawach ormiańskich sądzić ma wójt miejski wraz z sześcioma starszymi ormiańskimi według ich prawa ojczystego, z prawem apelacji bezpośrednio do majestatu królewskiego.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza przywilej króla Aleksandra Jagiellończyka zezwalający kapitule katedralnej we Lwowie na wykupienie wsi Czerkasy od dzierżawców. Potwierdzone dobra zostają na wieczność inkorporowane do uposażenia lwowskiej kapituły metropolitalnej.

Piotr Bobrowski przesyła pozdrowienia porucznikowi Kazimierzowi Wolskiemu oraz prosi o wypłacenie dodatku na strawne dla swoich pachołków w razie opóźnienia jego przybycia. Zapewnia, że wkrótce osobiście zjawi się w obozie pod Lwowem i zwróci wyłożone pieniądze.

Piotr Bobrowski donosi porucznikowi Kazimierzowi Wolskiemu o całkowitym zniszczeniu Wawrzeńczyc i okolicznych wsi przez Szwedów oraz o trudnościach ze ściągnięciem prowiantu, prosząc o instrukcje chorążego koronnego. Wspomina również o niepokojących wieściach ze Lwowa i prosi o zabezpieczenie pozostawionych tam skrzyń.

Bobrowski opisuje kłopoty z czeladzią i pieniędzmi. Prosi o wypłatę pocztowemu i pomoc ludziom pozostawionym u Wolskiego, zapowiadając przyjazd. Wymienia 50 i 60 zł w odrębnych rozliczeniach.

Król Zygmunt I pozwala Janowi Odrowążowi ze Sprowy, wojewodzie bełskiemu i staroście samborskiemu, na zapisanie królewskiej wsi Łuka w powiecie samborskim szlachcicowi Piotrowi Mączyńskiemu w sumie 200 florenów. Akt określa warunki dzierżenia dóbr przez wierzyciela oraz zastrzega prawo ich wykupu przez króla bądź starostę.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza ugodę między lwowską kapitułą katedralną a prepozytem Stanisławem Wilczkiem dotyczącą przyznania mu dożywotnio pierwszego miejsca w kościele, kapitule i przy stole jako kanonikowi. Porozumienie zastrzega prawa przyszłych następców na prepozyturze lwowskiej do dochodzenia swoich uprawnień.

Stanisław Bogusławski zdaje sprawę Wojciechowi Zimnickiemu z przebiegu postępowań przed Trybunałem w Piotrkowie przeciwko Wielkiemu oraz informuje o przeniesieniu sprawy do Lublina. Zwraca się z pilną prośbą o nadesłanie właściwych pełnomocnictw grodzkich i oryginalnych dekretów królewskich niezbędnych do obrony panów Siekierzyńskich i Langisza.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Arcybiskup Bernard Wilczek potwierdza, że kanonicy kapituły lwowskiej sprzedali na wyderkauf kamienice fundacji polskiego kaznodziei, przeznaczając uzyskane 300 florenów na wykup wsi Czerkasy. W zamian kapituła zobowiązała się do wypłacania kaznodziei rocznego czynszu w wysokości 6 grzywien w zamian za odprawianie dwóch mszy tygodniowo.

Ławnicy miasta Lwowa pod przewodnictwem wójta Jana Panaszka poświadczają, że Stanisław Hryczko i Jerzy Wojnar sprzedali i wieczyście odstąpili Kapitule Metropolitalnej Lwowskiej ogród położony za mostem Wołoskim. Nieruchomość została przeznaczona na użytek kapituły i doprowadzenie wody do jej młyna.

Bonawentura poświadcza przekazanie kanonikowi lwowskiemu relikwii męczenników z rzymskich katakumb przy kościele św. Pankracego. Prosi ordynariuszy o ich uwierzytelnienie dla publicznego kultu. Część imion pozostaje niepewna.

Inżynier Józef Awin przekazuje dyrektorowi Aleksandrowi Czołowskiemu odnaleziony na strychu kamienicy we Lwowie dokument z 1698 roku. Pismo to zostało sporządzone przez rektora klasztoru św. Piotra i Pawła do kanonika katedry lwowskiej w sprawie relikwii.

Papież Leon X wydaje zarządzenia w sprawie dyscypliny duchowieństwa, reformy obyczajów oraz zwalczania błędów i herezji w Królestwie Polskim, Czechach i na Węgrzech. Wykonanie i uprawnienia jurysdykcyjne powierza arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Janowi Łaskiemu.

Król Zygmunt I Stary przeznacza pierwszą opróżnioną mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Dolnym we Lwowie na uposażenie niemieckiego kaznodziei, którego kandydaturę rajcy miejscy mają przedstawiać królowi celem prezentowania arcybiskupowi lwowskiemu. Dokument nakazuje kaznodziei zachowanie tradycyjnego obowiązku odprawiania służby chórowej osobiście bądź przez zastępcę.

Piotr Borsuk apeluje od wyroku rajców samborskich w sporze o dom. Prosi Wojciecha Zimnickiego o poparcie, powołując się na więź rodzinną przez żonę. Przedstawia własną wersję kolejnych sprzedaży i odzyskania nieruchomości.

Komisarze królewscy Stanisław z Chodcza i Mikołaj Lanckoroński wydają Janowi Woleczkowi transumpt przywileju króla Władysława III z 1440 roku na lokację wsi Izdebnik na prawie magdeburskim oraz nadanie wójtostwa Włodkowi ze Swemicz. Dokument potwierdza uposażenie sołtysie w dwa łany ziemi, łąki, młyn i karczmę oraz obowiązek konnej służby wojskowej z kuszą.

Arcybiskup metropolita lwowski Bernard Wilczek potwierdza odbiór przez wikariuszy katedralnych kwoty 200 florenów od wykonawców testamentu zmarłego Stanisława Vitelliusa z Przedborza. W zamian za przekazany legat wikariusze zobowiązali się do wieczystego odprawiania cotygodniowych nabożeństw rocznicowych i mszy requiem za duszę zmarłego proboszcza.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Piotrkowie rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a Żydami, wprowadzając ordynację ograniczającą działalność handlową Żydów lwowskich i przedmiejskich. Dokument zakazuje im m.in. handlu domowego i domokrążnego, zakazuje sprzedaży korzeni oraz jedwabiu, a także ściśle reguluje obrót suknem, woskiem, skórami i wołami.

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Król Zygmunt I Stary ogranicza Żydom lwowskim oraz obcym prawo handlu wyłącznie do dorocznych jarmarków oraz do transakcji wołami, woskiem i surowymi skórami za gotówkę lub sukno cięte na łokcie. Zabrania im prowadzenia handlu obnośnego po miasteczkach i wsiach pod rygorem konfiskaty towarów na rzecz zamku lwowskiego.

Król Zygmunt I zapewnia rajcy lwowskiemu magistrowi Michałowi oraz jego starszym dzieciom, Michałowi i Annie, dożywotnie i niezakłócone posiadanie lwowskiego młyna wodnego zwanego piekarskim. Władca zobowiązuje się pod słowem królewskim, w imieniu własnym i następców, że młyn nie zostanie wykupiony ani przez poddanych, ani na stół królewski za życia któregokolwiek z tych trojga posiadaczy.

Król Zygmunt I ratyfikuje i zatwierdza sprzedaż rocznego czynszu z prawem wykupu, dokonaną bez wcześniejszej zgody królewskiej przez podstarościego lwowskiego Zygmunta Bartoszewskiego na trzeciej części młyna lwowskiego na rzecz wikariuszy katedry lwowskiej za sto grzywien. Czynsz ten zostaje objęty jurysdykcją sądu kościelnego, z zachowaniem nienaruszonych praw monarchy do młyna.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy władzami i pospólstwem miasta Lwowa a dziedzicem wsi Zboiska Piotrem Odnowskim, zakazując pobierania od kmieci myta grobelnego z produktów wiezionych na targ lwowski. Właściciel Zboisk zachowuje natomiast prawo pobierania cła grobelnego od furmanów i innych podróżnych zgodnie z przysługującymi mu przywilejami.

Król Zygmunt I Stary reguluje wzajemne relacje jurysdykcyjne między sądem prawa miejskiego we Lwowie a sądownictwem gminy ormiańskiej, w tym dopuszczalność świadków różnych wyznań, właściwość spraw o nieruchomości i przestępstwa kryminalne oraz tryb aresztowań. W pozostałym zakresie monarcha zatwierdza dotychczasowe przywileje obu stron.

Król Zygmunt I przenosi należące do Lwowa wsie Zubrza i Sichów z prawa ziemskiego na prawo magdeburskie, podporządkowując je władzy burmistrza i rady miejskiej. Zwalnia mieszkańców i rajców z jurysdykcji urzędników ziemskich i grodzkich oraz z wszelkich powinności i wypraw wojennych, zobowiązując ich wyłącznie do opłacania miejskiego szosu wraz ze Lwowem.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza organizację i zwyczaje cechów lwowskich oraz wyjmuje lwowskich mistrzów, czeladników i uczniów spod zwierzchnictwa cechmistrzów krakowskich. Zezwala lwowskim rzemieślnikom na swobodne kształcenie uczniów i nadawanie godności mistrzowskich, gwarantując im pełnię praw w całym Królestwie, a jurysdykcję nad nimi powierza starszym cechowym z prawem apelacji do rady miejskiej Lwowa.

Król Zygmunt I zezwala rajcom lwowskim, opiekunom szpitala św. Ducha, na sprzedaż narażonej na zatargi wsi Malechów i przejście jej pod prawo ziemskie. Pieniądze ze sprzedaży mają zostać przeznaczone na zakup innych nieruchomości lub czynszów dla ubogich, objętych immunitetem kościelnym.

Stefan Wasilkowski zawiadamia porucznika Wojciecha Smolnickiego o swoim wyjeździe i instruuje go w kwestii przesyłania korespondencji drogą pocztową. Porusza również bieżące sprawy pułkowe, likwidację zasług oraz kwestie rozliczeń finansowych z towarzyszami.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza i nadaje miastu Lwowowi jego dotychczasowy herb przedstawiający bramę o trzech wieżach ze stojącym lwem. Ponadto monarcha przyznaje władzom miejskim zaszczytny przywilej pieczętowania wszelkich dokumentów i pism czerwonym woskiem.

Król Zygmunt I Stary nadaje dożywotnio rajcy lwowskiemu Michałowi oraz jego dzieciom, Michałowi i Annie, wszelkie dochody z pytla zainstalowanego w lwowskim młynie Piekarskim. Wcześniej monarcha zapewnił im dożywotnie czerpanie zysków z trzeciej miarki tegoż młyna.

Autor zaprasza na swój ślub z Dorotheą Braun, córką zmarłego gdańskiego rajcy Daniela Brauna, wyznaczony na 5 stycznia. Zaproszenie z 30 XII 1665 skierowano do Jacoba Barenhama [?] w Krakowie.

Król Zygmunt I ustala zasady corocznego zdawania przez urzędujących rajców lwowskich rachunku z dochodów miejskich przed dawnymi rajcami, czterema ławnikami i sześcioma przedstawicielami pospólstwa. Nakazuje jednocześnie wszystkim uczestnikom rewizji zachowanie uzyskanych informacji w ścisłej tajemnicy pod przysięgą wierności królowi.

Piotr Wast informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o odbiorze sukna od kupca de Albertiego na polecenie generała Brandta. Wyjaśnia różnicę w liczbie postawów sukna czerwonego i błękitnego oraz donosi o spakowaniu i opieczętowaniu towaru.

Król Zygmunt I Stary gwarantuje prełatom i kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie nienaruszalne posiadanie trzeciej części młyna królewskiego na Przedmieściu Halickim przez okres 15 lat. Władca zobowiązuje się, że ani on, ani jego następcy, ani nikt inny nie dokona w tym czasie wykupu owego młyna.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a starostą lwowskim Stanisławem z Chodcza dotyczący poboru opłat celnych i targowych od ryb solonych. Ustanawia procedurę składania przysięgi przez kupców oraz potwierdza prawo mieszczan lwowskich do bezcłowego zakupu ryb w Busku.

Król Zygmunt I kasuje swój wcześniejszy przywilej handlowy wydany Żydom z przedmieść Lwowa i potwierdza wyłączne prawo mieszczan lwowskich do handlu w mieście, zabraniając go mieszkańcom przedmieść. Dla umożliwienia likwidacji towarów i spłaty długów monarcha wyznacza Żydom przedmiejskim dwuletni okres przejściowy z ograniczonym prawem handlu.

Król Zygmunt I Stary zabrania kupcom podróżującym między Turcją i Wołoszczyzną a Litwą i Moskwą omijania lwowskiego prawa składu oraz ceł poprzez przejazd przez Kamieniec i drogi poboczne. Nakazuje starostom oraz władzom miejskim Rusi i Podola bezwzględne aresztowanie naruszających zakaz kupców i udzielanie pomocy wysłannikom miasta Lwowa.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza uchwałę władz miejskich Lwowa podjętą po niedawnym pożarze, zakazującą wznoszenia w mieście domów z podcieniami i nakazuje wszystkim właścicielom posesji stosowanie się do nowych zasad budowlanych.

Król Zygmunt I Stary ustanawia w odbudowującym się po pożarze Lwowie wolny sobotni targ mięsny, zwany sochaczkami, na okres dwudziestu lat. Na ten czas zezwala wszystkim mieszkańcom i przybyszom na swobodną sprzedaż i rozbiór mięsa, zawieszając monopol miejscowego cechu rzeźników, który również objęto zwolnieniem podatkowym.

Podskarbi wielki koronny Teodor Wessel dziękuje władzom Lwowa za życzenia noworoczne i odwzajemnia pomyślności. W kwestii redukcji monetarnej odsyła do wcześniejszych uniwersałów oraz załącza dekret Trybunału Piotrkowskiego.

Burmistrz i rajcy miasta Lwowa rozstrzygają spór graniczno-majątkowy, przysądzając sporne łąki na osuszonych stawach w Zamarstynowie Marcinowi Schöngregierowi i sukcesorom Bernarda Tyczki. Wieśniakom z Zamarstynowa nakazano wieczne milczenie wobec braku dokumentów potwierdzających ich prawa do tych gruntów.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa przenosi doroczny jarmark ze święta Świętej Trójcy na święto św. Małgorzaty, zwalniając przybywających kupców od opłat celnych. Jednocześnie potwierdza odbywanie jarmarku na święto św. Agnieszki z zachowaniem dotychczasowego obowiązku uiszczania cła.

Król Zygmunt I zatwierdza dekret burmistrza i rajców lwowskich z 1528 roku, przysądzający sporne łąki powstałe na osuszonych stawach w Zamarstynowie Marcinowi Schöngregerowi, opiekunowi wdowy i dzieci zmarłego Bernarda Tyczki. Mieszkańcom wsi Zamarstynów nakazano wieczne milczenie w tej sprawie.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę kapituły katedralnej lwowskiej dokument komisarzy królewskich z 1463 roku rozgraniczający wieś kapitulną Wierzbiąż oraz królewskie wsie Rożana i Rzeczyczów. Potwierdzenie przyznaje kapitule sporne grunty, lasy, zarośla i dochody wedle usypanych kopców granicznych.