Katalog źródeł

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kanonikowi kamienieckiemu i notariuszowi królewskiemu Sewerynowi Herburtowi z Felsztyna plac czyli dworzysko we wsi Nahorce w powiecie lwowskim. Nadanie zostaje zwolnione z ciężarów zamkowych i przeniesione na prawo ziemskie.

Stanisław z Chodcza, starosta generalny ziem ruskich, poświadcza wpis z lwowskich akt grodzkich, w którym Jan Rzeszowski kwituje rajców lwowskich z odbioru 130 grzywien za opuszczoną kamienicę przy ulicy Żydowskiej we Lwowie. Rzeszowski zrzeka się wszelkich praw do tej nieruchomości, unieważnia dotychczasowe zapisy i zobowiązuje się do obrony miasta przed roszczeniami swoich krewnych.

Król Aleksander Jagiellończyk zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na wykupienie królewskiej wsi Czerkasy z rąk dotychczasowych tenutariuszy i nadaje jej tę wieś na własność z immunitetem. Ponadto król przyznaje wolny brzeg w granicach wsi Mszana pod budowę stawu rybnego.

Józef Brzeźnicki prosi hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego o listy wstawiennicze do dygnitarzy krakowskich w celu wypłaty należnych mu pieniędzy z podatków. Skarży się również na odesłanie jego pocztu z chorągwi i deklaruje gotowość do służby podczas sejmu.

Józef Brzeźnicki prosi wojewodę ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego o interwencję u chorążego krakowskiego w sprawie wypłaty zaległego żołdu z uchwalonych podatków. Zwraca uwagę na niechęć podkomorzego krakowskiego do uregulowania dawnych należności i w razie wyjazdu dygnitarza prosi o przesłanie listu polecającego pocztą.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie trzecią miarę dochodów z młyna królewskiego przed Bramą Halicką na przedmieściu lwowskim z prawem jej wykupu. Nadane pożytki mają posłużyć uposażeniu nowo fundowanych wikariuszy wieczystych przy katedrze lwowskiej.

Generał Jan Berens informuje wojewodę ruskiego o planowanych negocjacjach z panem Bellem dotyczących wypłaty sumy pieniężnej oraz zastawu. Wskazuje na konieczność ponaglenia generała Brandta, by należność została jak najszybciej przekazana w Gdańsku.

Król Aleksander Jagiellończyk zwalnia obywateli i mieszkańców Lwowa ze wszelkich ceł oraz opłat przewozowych, mostowych i grobelnych w całym Królestwie Polskim, zrównując ich uprawnienia z prawami mieszczan krakowskich. Przywilej nadano w nagrodę za ofiarność lwowian przy wznoszeniu miejskich fortyfikacji obronnych chroniących kraj przed najazdami.

M. W. Biernacki donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o nadużyciach rajtarów saskich oraz o przygotowywanych protestacjach i pozwach przed Trybunałem Koronnym. Jednocześnie prosi o zwrot kosztów i wsparcie finansowe z racji prowadzenia spraw prawnych w Piotrkowie.

Władysław Biernacki prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o protekcję oraz listy polecające do marszałka i deputatów trybunalskich w toczącym się procesie z panem Zbockim. Informuje również o podejmowanych w Kijowie staraniach w celu pozyskania funduszy dla wojewody na zbliżający się sejm.

Władysław Biernacki uskarża się z Piotrkowa na koszty i straty ponoszone podczas zasiadania w trybunale oraz informuje o wysłaniu zaufanego człowieka na Kujawy w sprawach wojewody. Usilnie prosi również Jana Jabłonowskiego o listy wstawiennicze do Trybunału w toczącym się sporze z panem Bocheńskim.

Władysław Biernacki usprawiedliwia się przed wojewodą ruskim Janem Stanisławem Jabłonowskim z opóźnienia w odebraniu pieniędzy na Kujawach, spowodowanego odmową wydania asygnacji przez marszałka sejmiku. Deklaruje gotowość zaczekania na kolejny zjazd i prosi o instrukcje oraz usprawiedliwienie jego zwłoki u wojewody kijowskiego.

W. Biernacki przesyła Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu pomyślny wyciąg z dekretu Trybunału Piotrkowskiego w sprawie międzyrzeckiej oraz informuje o staraniach o asygnatę na windykację w Bóbrce. Zapowiada również wyjazd na sejmik, przekazanie inwentarza panu Bocheńskiemu oraz przygotowanie transportu sukna.

Król Aleksander Jagiellończyk eryguje w katedrze lwowskiej kanonikat i prebendę przeznaczoną dla stałego kaznodziei w celu krzewienia wiary i głoszenia słowa Bożego. Prawo patronatu oraz wyboru odpowiedniego kapłana na to stanowisko monarcha przekazuje wieczcancel arcybiskupowi Bernardowi i kapitule lwowskiej.

Markiza przesyła córce list przez panów de Laforest i Brugere. Prosi o częstsze wiadomości, pozdrawia wielkiego generała, męża i dzieci adresatki. Donosi o zwiększeniu swojej pensji przez króla o 5000 liwrów.

Markiza otrzymała jedyny od wyjazdu list zięcia z Rzymu i przejęła się jego wypadkiem w górach. Nie ma wiadomości od córki; przypuszcza, że mogła urodzić w drodze. Zapowiada przesłanie listu króla i listu de La Tour przez kupców.

Król Aleksander Jagiellończyk nadaje burmistrzowi, radzie i miastu Lwów prawo wieczystego poboru mostowego w wysokości jednego grosza polskiego od każdego obładowanego wozu wjeżdżającego do miasta. Uzyskane dochody mieszczanie zobowiązani są w całości przeznaczać na naprawę okolicznych dróg publicznych oraz miejskich fortyfikacji.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek zatwierdza nadanie kanonii i prebendy kaznodziejskiej mistrzowi Stanisławowi z Krakowa oraz włącza do jej uposażenia 300 florenów z zapisu mieszczanina Piotra Stryczka. Akt szczegółowo reguluje obowiązki kaznodziejskie, warunki egzaminowania i rezydencji oraz zakazuje zamiany tego beneficjum na inne.

Kazimierz Ludwik Bieliński prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o życzliwe wstawiennictwo i wpisanie korzystnego dla niego punktu do instrukcji sejmikowych przed nadchodzącym sejmem. Zależy mu na zademonstrowaniu opinii publicznej, że jako osoba stojąca z boku posiada wpływowych protektorów, nawet jeśli sprawa zakończy się jedynie na deklaracjach.

Sędziowie polubowni z wojewodą podolskim Pawłem Kołą i marszałkiem Stanisławem z Chodcza na czele rozstrzygają spór dotyczący gwałtu i zranień między szlachcicem Hieronimem Dobrostańskim a rajcami i pospólstwem Lwowa.

Augustyn Bielski zwraca się do prezydenta Lwowa Żytkiewicza oraz władz miejskich o przydzielenie sługi miejskiego i trębacza w celu publicznego obwołania wolnego szynku wina. Działanie to ma przeciwdziałać bezprawnym zakazom nałożonym przez starszyznę lwowskiego kahału, które przynoszą straty skarbowi ziemiańskiemu.

Król Zygmunt I Stary nadaje Stanisławowi z Chodcza, marszałkowi Królestwa Polskiego, działy we wsiach Żydatycze i Maleczkowice, skonfiskowane kanonikom lwowskim za niewypełnienie obowiązku wyprawy wojennej przeciw hospodarowi wołoskiemu. Nadanie stanowi nagrodę za zasługi wojskowe marszałka wyświadczone w tejże wyprawie.

Król Zygmunt I zezwala kapitule katedralnej we Lwowie na zakup na prawie wyderkafu rocznego czynszu o wartości do czterystu grzywien z dóbr ziemskich lub miejskich na wsparcie duchowieństwa. Nabyty w ten sposób majątek zostaje wieczyście zwolniony z obowiązku wszelkich wypraw wojennych.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między radą miejską Lwowa a starostą Stanisławem z Chodcza, zakazując prowadzenia karczem na przedmieściach i ograniczając dozwoloną liczbę rzemieślników na Przedmieściu Krakowskim do dwóch krawców, dwóch szewców, dwóch kowali oraz garbarzy.

De Birckholtz wyjaśnia wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu brak możliwości wypłaty środków dla starosty włodzimierskiego z racji przeznaczenia posiadanych funduszy wyłącznie dla husarii i pancernych. Zapewnia jednak, że podejmie próbę zaradzenia problemowi, jeśli podpułkownik Brandt dostarczy dodatkowe pieniądze.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór między dzierżawcami cła śniatyńskiego a rajcami lwowskimi, zatwierdzając dokumenty Jana z Czyżowa i Michała Mużyły Buczackiego z 1444 roku, które zniosły bezprawne cło w Kołomyi oraz określiły sprawiedliwe stawki opłat celnych w Śniatynie.

Król Zygmunt I zezwala magistrowi Michałowi, notariuszowi lwowskiemu, na wykupienie trzeciej części Młyna Piekarskiego na przedmieściu lwowskim za sumę pięćdziesięciu grzywien. Zapisuje mu tę kwotę oraz prawo pobierania trzeciej części dochodów z młyna z obowiązkiem ponoszenia jednej trzeciej kosztów jego napraw.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1472 roku ustanawiający we Lwowie dwa jarmarki roczne na uroczystości Świętej Trójcy oraz św. Agnieszki. Dokument reguluje szczegółowe uprawnienia handlowe, prawo składu, opłaty celne, wypas bydła kupieckiego oraz jurysdykcję sądową nad kupcami.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór kompetencyjny między radą miasta Lwowa a gminą ormiańską, znosząc urząd odrębnego wójta ormiańskiego i poddając Ormian pod jurysdykcję miejską w sprawach o nieruchomości oraz w czterech artykułach kryminalnych. W pozostałych sprawach ormiańskich sądzić ma wójt miejski wraz z sześcioma starszymi ormiańskimi według ich prawa ojczystego, z prawem apelacji bezpośrednio do majestatu królewskiego.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza przywilej króla Aleksandra Jagiellończyka zezwalający kapitule katedralnej we Lwowie na wykupienie wsi Czerkasy od dzierżawców. Potwierdzone dobra zostają na wieczność inkorporowane do uposażenia lwowskiej kapituły metropolitalnej.

Piotr Bobrowski donosi porucznikowi Kazimierzowi Wolskiemu o całkowitym zniszczeniu Wawrzeńczyc i okolicznych wsi przez Szwedów oraz o trudnościach ze ściągnięciem prowiantu, prosząc o instrukcje chorążego koronnego. Wspomina również o niepokojących wieściach ze Lwowa i prosi o zabezpieczenie pozostawionych tam skrzyń.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Król Zygmunt I nakazuje urzędnikom koronnym udzielanie pomocy przedstawicielom Lwowa w konfiskacie towarów i zatrzymywaniu kupców omijających lwowski skład. Ostrzega przy tym urzędników, że wszelkie straty wynikłe z braku ich współdziałania zostaną ściągnięte z ich własnych majątków.

Król Zygmunt I zezwala Kapitule Metropolitalnej we Lwowie na wykupienie trzeciej miary z młyna królewskiego przed Bramą Krakowską we Lwowie z rąk rajcy Mikołaja Harnegtha i innych posiadaczy. Zgoda została udzielona w celu wsparcia kapituły po zniszczeniu jej dóbr przez najazd tatarski.

Komisarze królewscy pod przewodnictwem arcybiskupa Bernarda Wilczka rozstrzygają wieloletnie spory między kapitułą metropolitalną a władzami miasta Lwowa, regulując kwestie kaznodziejów polskiego i niemieckiego, szkoły katedralnej oraz urzędu zakrystiana. Ugoda normuje również zarząd majątkiem i zapisami testamentowymi, funkcjonowanie młyna miejskiego oraz zaopatrzenie katedry w wodę.

Dokument stanowi wyrok arbitrażowy regulujący wieloletnie spory między lwowską kapitułą katedralną a magistratem miasta Lwowa m.in. w kwestiach kaznodziejów języka polskiego i niemieckiego, zarządu szkołą katedralną, depozytów i zapisów testamentowych oraz praw do młyna Olchowego i miejskich wodociągów. Pod rygorem kary dwóch tysięcy florenów węgierskich nakazuje stronom wieczyste przestrzeganie uzgodnionego porządku.

Felix Caspar Georg Bore informuje Arthura Forbesa o zamówieniu koronek, które mają być dostarczone panu Edtmüllerowi na jarmark św. Pawła. Prosi również o polecenie Edtmüllerowi wypłaty należności w pełnowartościowej monecie wekslowej, aby uniknąć strat kursowych.

Papież Leon X wydaje zarządzenia w sprawie dyscypliny duchowieństwa, reformy obyczajów oraz zwalczania błędów i herezji w Królestwie Polskim, Czechach i na Węgrzech. Wykonanie i uprawnienia jurysdykcyjne powierza arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Janowi Łaskiemu.

Komisarze królewscy Stanisław z Chodcza i Mikołaj Lanckoroński wydają Janowi Woleczkowi transumpt przywileju króla Władysława III z 1440 roku na lokację wsi Izdebnik na prawie magdeburskim oraz nadanie wójtostwa Włodkowi ze Swemicz. Dokument potwierdza uposażenie sołtysie w dwa łany ziemi, łąki, młyn i karczmę oraz obowiązek konnej służby wojskowej z kuszą.

Brinck pisze o bliskim marszu ku Gdańskowi i chęci wyjazdu króla. Przytacza pogłoski o przybyciu królowej, księcia brandenburskiego i cara, zaznaczając, że trudno o pewne wiadomości.

W. S. Burzyński zdaje relację z trudności w uzyskaniu inkwizycji w Lublinie z powodu twardego oporu pana Dobrzańskiego żądającego wypłaty w bitych talarach. Usilnie nakłania Stanisława Głogowskiego do osobistego przybycia na najbliższą kadencję trybunalską w celu ratowania sprawy i zażegnania niebezpieczeństwa.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Piotrkowie rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a Żydami, wprowadzając ordynację ograniczającą działalność handlową Żydów lwowskich i przedmiejskich. Dokument zakazuje im m.in. handlu domowego i domokrążnego, zakazuje sprzedaży korzeni oraz jedwabiu, a także ściśle reguluje obrót suknem, woskiem, skórami i wołami.

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Semen Białecki dziękuje rajcy Maciejowi Hayderowi za przysłane towary, rozlicza zobowiązania finansowe i zapowiada nadesłanie piwa wareckiego oraz innych podarków. Informuje również o chorobie króla Władysława IV i oczekiwaniu na wieści z Gdańska o królowej.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy władzami i pospólstwem miasta Lwowa a dziedzicem wsi Zboiska Piotrem Odnowskim, zakazując pobierania od kmieci myta grobelnego z produktów wiezionych na targ lwowski. Właściciel Zboisk zachowuje natomiast prawo pobierania cła grobelnego od furmanów i innych podróżnych zgodnie z przysługującymi mu przywilejami.

Król Zygmunt I Stary reguluje wzajemne relacje jurysdykcyjne między sądem prawa miejskiego we Lwowie a sądownictwem gminy ormiańskiej, w tym dopuszczalność świadków różnych wyznań, właściwość spraw o nieruchomości i przestępstwa kryminalne oraz tryb aresztowań. W pozostałym zakresie monarcha zatwierdza dotychczasowe przywileje obu stron.

Król Zygmunt I Stary przyznaje urzędującym rajcom miasta Lwowa połowę wpływów z czopowego jako rekompensatę za zaniedbywanie prywatnych spraw na rzecz służby publicznej. Pozostała połowa dochodu z tego podatku ma być wedle wcześniejszych zarządzeń przeznaczana na naprawę miasta.

Król Zygmunt I przenosi należące do Lwowa wsie Zubrza i Sichów z prawa ziemskiego na prawo magdeburskie, podporządkowując je władzy burmistrza i rady miejskiej. Zwalnia mieszkańców i rajców z jurysdykcji urzędników ziemskich i grodzkich oraz z wszelkich powinności i wypraw wojennych, zobowiązując ich wyłącznie do opłacania miejskiego szosu wraz ze Lwowem.

Król Zygmunt I zezwala władzom Lwowa na pobieranie opłaty w wysokości pół grosza od każdego wozu uchodźców chroniących się w mieście przed najazdami wroga. Uzyskane środki mają pokryć koszty oczyszczania miasta z błota i nieczystości oraz naprawy murów, wałów i fos miejskich.

Wapowski opisuje spór o asygnację obciążającą przemyską synagogę oraz zatrzymanie Żydów pod zarzutem kradzieży koni. Prosi wojewodę o ochronę i przedstawia własną ocenę postępowania sądowego.