Katalog źródeł

Król Stefan Batory potwierdza cechowi szewców miasta Lwowa dwa przywileje króla Kazimierza Jagiellończyka z 1466 i 1469 roku. Akty te ograniczały liczbę rzemieślników mogących mieszkać i szyć buty pod zamkiem do zaledwie dwóch oraz zakazywały uprawiania szewstwa w podmiejskich domach i dworach szlacheckich.

Wacław Kostka Zubczewski donosi hetmanowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o planowanym pojednaniu rokoszan z królem oraz o ruchach wojsk i porażce Ogińskiego na Litwie. Informuje także o biegu spraw w lubelskim Trybunale Koronnym i świątecznej przerwie w obradach deputatów.

Król Stefan Batory transumuje swój edykt z 20 lutego 1577 roku, w którym kasuje wszelkie komisje powołane do zbadania skarg pospólstwa na magistrat lwowski i rezerwuje sprawę wyłącznie dla sądu królewskiego pod zakładem 15 000 dukatów. Nakazuje obu stronom stawić się z dowodami przed sądem monarszym, zakazując w międzyczasie jakichkolwiek zatargów i naruszania porządku prawnego.

Antoni, syn Mikołaja z Carzano, sprzedaje Janowi Chrzcicielowi Buffie z Telve di Sotto ogród oraz łąkę położone w Carzano. Transakcja zostaje opłacona i poświadczona notarialnie w obecności świadków.

Jona Israelowic informuje Petera Simsona o przesłaniu przez tutejszego Ormianina 275 sztuk na swój rachunek u pryncypała. Prosi adresata o odebranie przesyłki, wystawienie pokwitowania i zapowiada ostateczne rozliczenie po swoim przyjeździe.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór między szlachtą województwa ruskiego a magistratem Lwowa, kasując inkorporację podmiejskich wsi Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego oraz poddając sprawy sporne dotyczące ich gruntów i powinności wojennych prawu ziemskiemu. Jednocześnie monarcha potwierdza jurysdykcję prawa miejskiego i sądu królewskiego wobec mieszczan, urzędników miejskich oraz ich majątków miejskich.

Król Stefan Batory potwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Szymonowi Hannelowi wcześniejsze przywileje królów Zygmunta I i Władysława Jagiełły na majątek Hołosko oraz nadania nad rzeką Brzuchowice. Dokument sankcjonuje prawa dziedziczne i własnościowe do wspomnianych dóbr pod Lwowem.

Król Stefan Batory potwierdza akt komisarski ustalający granice między wsiami lwowskiego konwentu dominikanów Bożego Ciała (Zarudce, Kościejów, Zaszków) a dobrami królewskimi i miejskimi. W dokumencie przytoczono ustalenia komisarzy królewskich oraz transumowano królewski list powołujący komisję, powołujący się na dawne rozgraniczenia księcia Władysława Opolczyka.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza mocą władzy ordynariackiej przywilej króla Stefana Batorego z 1576 roku, włączający prepozyturę lwowskiego szpitala Świętego Ducha wraz z prawem patronatu do kapituły katedralnej lwowskiej.

Dokument stanowi królewskie potwierdzenie wilkierza cechu chirurgów i cyrulików lwowskich, uchwalonego uprzednio przez radę miejską Lwowa. Ustanawia on szczegółowe zasady egzaminów mistrzowskich, nauki rzemiosła, wykonywania zawodu, a także obowiązki cechu w zakresie obronności oraz bezpłatnego leczenia miejskich strażników.

Doktor Marcin Kampian informuje Wojciecha Zimnickiego o wysłaniu wozem na Trybunał soku i trunków dla biskupa przemyskiego oraz innych dygnitarzy, polecając pilne doręczenie korespondencji od arcybiskupa. Przekazuje również wieści ze Lwowa o spokoju od strony Tatarów oraz o ruchach pana podczaszego wyjeżdżającego z Ukrainy.

Król Stefan Batory potwierdza przywilej króla Zygmunta I z 1547 roku nadany lwowskim krajaczom sukna. Akt gwarantuje im wyłączność na detaliczny handel i postrzyganie sukna we Lwowie pod karą konfiskaty nielegalnego towaru.

J. Karmichell informuje Artura Forbesa, że nie przybędzie do Mościsk, i dopytuje o sprawy załatwiane we Lwowie przez Piotra Simsona. Wydaje również dyspozycje dotyczące ekspedycji listów krakowskich oraz odprawienia kozaka Jana wobec znalezienia innej okazji do podróży.

Papież Grzegorz XIII zawiadamia wasali kościoła lwowskiego o powołaniu Jana Dymitra Solikowskiego na urząd arcybiskupa po zgonie arcybiskupa Jana. Nakazuje im przyjęcie nowego pasterza z należnym szacunkiem oraz dochowanie wierności i wypełnianie zwyczajowych świadczeń pod groźbą kar kościelnych.

Papież Grzegorz XIII zawiadamia lud miasta i diecezji lwowskiej o powołaniu Jana Dymitra Solikowskiego na urząd arcybiskupa po śmierci jego poprzednika Jana. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego pasterskiej władzy.

Papież Grzegorz XIII zezwala arcybiskupowi elektowi lwowskiemu Janowi Dymitrowi Solikowskiemu na przyjęcie konsekracji biskupiej od dowolnego biskupa katolickiego pozostającego w łączności ze Stolicą Apostolską. Warunkiem udzielenia sakry jest uprzednie złożenie przytoczonej w tekście roty przysięgi wierności, której poświadczony odpis elekt ma odesłać do Rzymu pod rygorem suspensy.

Papież Grzegorz XIII nadaje ołtarzowi św. Anny w kościele św. Andrzeja bernardynów we Lwowie przywilej ołtarza uprzywilejowanego. Na jego mocy każda msza za zmarłych odprawiona przy nim przez zakonnika tego konwentu przynosi odpust uwalniający duszę z czyśćca.

Kardynał Aleksander Farnese wraz z władzami rzymskiego Arcybractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy kościele Santa Maria sopra Minerva wystawia transumpt dokumentów papieża Pawła III z nadaniami odpustowymi. Akt sporządzono na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego dla Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie w celu rozszerzenia na nie rzymskich przywilejów duchowych.

Władze rzymskiego arcybractwa przy kościele Santa Maria sopra Minerva dokonują transumptu bulli papieża Grzegorza XIII z 1573 roku i na prośbę arcybiskupa lwowskiego udzielają zawartych w niej odpustów Bractwu Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie. Dokument potwierdza prawo członków lwowskiego bractwa do korzystania z przywilejów duchowych przysługujących bractwu rzymskiemu.

Papież Klemens XIII w emocjonalnym liście apeluje do króla Hiszpanii Karola III o cofnięcie lub zawieszenie dekretu skazującego zakon jezuitów na całkowite wygnanie z hiszpańskich terytoriów. Podkreśla niewinność i zasługi całego zgromadzenia oraz przestrzega przed duchowymi i moralnymi konsekwencjami odpowiedzialności zbiorowej.

Król Zygmunt III Waza potwierdza i nakazuje wpisać na trwały pergamin siedem ugód zawartych pomiędzy mieszczanami i rajcami lwowskimi a okoliczną szlachtą, dotyczących poboru ceł, myt i opłat za wypas bydła (spasnego). Na mocy tych porozumień szlachta zobowiązała się do respektowania królewskich immunitetów handlowych Lwowa i niepobierania nienależnych opłat.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną nadaje swemu bratu Wojciechowi Solikowskiemu w dożywotnie użytkowanie wieś Siemikowce oraz oddaje mu w dwunastoletnią dzierżawę wieś Marków. W zamian odbiorca zobowiązuje się do uiszczania rocznych opłat, utrzymania obiektów gospodarczych oraz naprawy i utrzymania zniszczonego przez powódź stawu rybnego.

Papież Grzegorz XIV zawiadamia arcybiskupa lwowskiego o przeniesieniu biskupa Stanisława z diecezji kamienieckiej na biskupstwo chełmskie. Nakazuje metropolicie otoczenie nowego ordynariusza i podległej mu diecezji sufraganalnej opieką oraz wspieranie go w sprawowaniu rządów i ochronie praw kościoła.

Biskup kamieniecki Franciszek Antoni Kobielski deklaruje wsparcie dla magistratu Lwowa w obronie miejskich praw i przywilejów, zapowiadając podjęcie interwencji po lipcowej kapitule. Doradza władzom miasta uzyskanie korzystnych dekretów w sprawach jurydyk szlacheckich oraz czerpanie z rozwiązań wywalczonych przez wielkie miasta pruskie.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną ustanawia i funduje na nowo urząd wójta w miasteczku Dunajów, powierzając go szlachcicowi Marcinowi Żabce i jego sukcesorom. Dokument nadaje wójtowi jurysdykcję wedle prawa magdeburskiego oraz uposażenie obejmujące dwa łany gruntu z łąkami, parcelę pod dwór wójtowski, trzeci grosz z kar sądowych oraz prawo warzenia piwa i połowu ryb.

Jacob Koller potwierdza Peterowi Forbesowi odbiór 550 florenów w ortach doręczonych przez Thomasa Taylora oraz przesyła rachunek za towary wysłane do Jarosławia. Prosi o uregulowanie brakującej kwoty na ręce Jacoba Thonarta i wspomina o przychylności pisarza celnego.

Jacob Koller relacjonuje Peterowi Forbesowi odprawę celną i rewizję transportu sukna w Toruniu, przedstawiając szczegółowe rozliczenie opłat i doszacowań dokonanych przez pisarza celnego. Informuje o pomyślnym przepuszczeniu części ładunku bez cła oraz przesyła przekaz pieniężny na 390 złotych i 24 grosze.

Król Zygmunt III Waza potwierdza wyrok arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugodę zawartą między kapitułą metropolitalną lwowską a magistratem miasta Lwowa w sporze o patronat nad prepozyturą szpitala św. Ducha. Na mocy zatwierdzonego układu rajcy lwowscy zachowują prawo prezenty na prepozyturę, wybierając kandydata z grona kanoników, a kapituła zobowiązuje się poprzeć nadanie magistratowi prawa prezenty na drugą kanonię dla wykształconego duchownego.

Kasztelan krakowski Stanisław Koniecpolski rekomenduje władzom Lwowa przenoszącego się tam Petera Rolego. Prosi magistrat o życzliwe przyjęcie go do grona obywateli i nadanie mu praw miejskich.

Hetman Stanisław Koniecpolski poleca władzom Lwowa Petera Role, poświadczając jego zalety i cnoty. Prosi rajców o chętne przyjęcie go do prawa miejskiego.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywileje cechu krajaczy sukna we Lwowie, transumując dyplom Stefana Batorego z 1578 r. (zawierający przywilej Zygmunta I z 1541 r. o wyłączności na handel suknem na łokcie) oraz akt rady miejskiej Lwowa z 1594 r. powołujący bractwo sukienników.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywilej Stefana Batorego z 1576 roku transumujący dokument Zygmunta I Starego z 1533 roku dla cechu krawców we Lwowie. Akt reguluje ustrój bractwa krawieckiego, kwestie opłat, egzaminów mistrzowskich oraz ochronę przed rzemieślnikami pozacechowymi.

Dokument króla Zygmunta III Wazy ustala i zatwierdza jednolite stawki opłat pobieranych przez magistrat lwowski od przywożonych win greckich, małmazyjskich, węgierskich, morawskich i dalmatyńskich. Wzorując się na przywilejach krakowskich, monarcha przeznacza te dochody na utrzymanie urzędu miejskiego oraz określa kary za nieprzestrzeganie przepisów.

Król Zygmunt III Waza objaśnia przywilej Stefana Batorego, precyzując zasady handlu suknem, szynkowania trunków oraz limit dopuszczonych ormiańskich rzemieślników we Lwowie. Dokument potwierdza prawa obu nacji do handlu, wyznaczając Ormianom ramy działalności krawieckiej, szynkarskiej i rzemieślniczej pod groźbą kary finansowej.

Król Zygmunt III Waza rozstrzyga spór między władzami miejskimi a gminą ormiańską we Lwowie, ustalając limit dziedzicznych domów ormiańskich na siedemdziesiąt trzy i wyłączając z tego rachunku budynki kościelne oraz szpital. Nakazuje ponadto Ormianom odsprzedanie w ciągu roku domów przy Rynku oraz kramu na rzecz katolików za zwrotem wyłożonych sum, zakazując im dalszych transakcji w obrębie Rynku.

Papież Klemens VIII zawiadamia mieszkańców miasta oraz diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa chełmskiego Jana Zamoyskiego na osieroconą stolicę arcybiskupią we Lwowie. Nakazuje wiernym, aby przyjęli nowego hierarchę jako ojca i pasterza dusz, okazując mu należny szacunek oraz posłuszeństwo.

Papież Klemens VIII zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o przeniesieniu biskupa filippeńskiego Jana na stolicę arcybiskupią lwowską, opróżnioną po śmierci arcybiskupa Jana Dymitra. Nakazuje kanonikom okazanie nowemu ordynariuszowi pełnego posłuszeństwa i czci pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Król Zygmunt III Waza potwierdza ugodę zawartą między radą miejską a gminą Lwowa w sprawach zarządu finansami, dochodów miejskich, trybu wyboru i wakatów rajców oraz praw handlowych. Monarcha wprowadza przy tym zastrzeżenia dotyczące częstotliwości zebrań pospólstwa, kontroli wwożonych towarów oraz praw ustępujących rajców.

Burmistrz Gródka Franciszek Kraic poświadcza odebranie uniwersału przesłanego ze Lwowa przez posłańca Piotra Szafrańskiego. W piśmie odnotowano dokładną datę oraz godzinę doręczenia dokumentu.

Podskarbi wielki koronny Jan Kazimierz Krasiński interweniuje u magistratu lwowskiego na rzecz kupca Piotra Szymfsona, skrzywdzonego przez panów Słoniewskiego i Altemajera. Prosi o rychłe osądzenie sprawy i ukaranie winnych, powołując się na interes skarbu królewskiego i Rzeczypospolitej.

Cyprian Krępski donosi hetmanowi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o przedstawieniu królowi oraz generałowi Flemmingowi jego zażaleń, na które Flemming obiecał zadośćuczynienie z własnych środków. Informuje także o oczekiwaniu na dalsze dyspozycje oraz o kwestiach wypłaty talarów przez podskarbiego koronnego.

Michaił Kreczetnikow żąda od władz Lwowa wyjaśnień w sprawie rzekomych skarg wysłanych do Warszawy na uciążliwości związane z magazynami w Zamku Niskim. Pyta również magistrat, czy mieszkańcy doznali jakichkolwiek krzywd pod jego dowództwem po wyjeździe generała Apraksina.

Rajca lwowski Jerzy Boim wraz z żoną Jadwigą i rodziną przeznacza sumę 2100 florenów ulokowaną na kamienicach lwowskich na uposażenie ufundowanej przez siebie kaplicy Trójcy Świętej i Męki Pańskiej przy cmentarzu katedralnym we Lwowie. Dokument określa prawo patronatu, zasady zarządzania funduszem, obowiązki czterech kapłanów z seniorem na czele, porządek nabożeństw oraz prawo pochówku.

Król Zygmunt III Waza zezwala władzom i wspólnocie miasta Lwowa na pobieranie przez okres dwudziestu lat opłaty zwanej sztukowym od towarów przywożonych i wywożonych z miasta, z przeznaczeniem dochodów na odbudowę zniszczonych dóbr miejskich i wynagrodzenie magistratu.

Król Zygmunt III Waza potwierdza przywilej króla Zygmunta II Augusta z 1550 roku dotyczący nadania ogrodu z dworem lub folwarkiem oraz łąk we Lwowie na rzecz mansjonarzy katedry lwowskiej.

Rajcy miasta Lwowa wpisują do swoich akt miejskich dokument prepozyta szpitala bełskiego ks. Marcina Strykowskiego ustanawiający prebendę przy kościele szpitalnym w Bełzie, uposażoną m.in. na lwowskich kamienicach i dobrach pod Bełzem. Fundator przekazuje prawo patronatu nad tą prebendą po swojej śmierci magistratowi lwowskiemu.

Papież Urban VIII zleca oficjałom krakowskiemu, kamienieckiemu i laodycejskiemu rozpatrzenie apelacji promotora fiskalnego kurii lwowskiej od wyroku nuncjusza apostolskiego w sporze z rajcami i pospólstwem Lwowa. Sędziowie delegowani otrzymują pełnomocnictwo do zbadania sprawy, wydania ostatecznego wyroku i stosowania sankcji kanonicznych.

Kapituła metropolitalna lwowska oraz władze miejskie Lwowa zatwierdzają sprzedaż dotychczasowej siedziby prepozyta szpitala św. Ducha jezuitom pod budowę kolegium i nabycie nowej kamienicy od Kosmy Salwago przy ulicy Szewskiej za kwotę 10 800 florenów polskich. Nowo zakupiony budynek przeniesiono pod immunitet kościelny, zastrzegając nienaruszalność praw patronackich miasta i kapituły oraz zakaz prowadzenia w nim szynku i rzemiosła.

Dokument potwierdza ugodę pomiędzy kapitułą metropolitalną a radą miasta Lwowa dotyczącą zakupu kamienicy Kosmy Salvago na mieszkanie prepozyta szpitala Świętego Ducha w zamian za dom sprzedany jezuitom, wraz z wyłączeniem nowej posesji spod jurysdykcji miejskiej i objęciem jej immunitetem kościelnym. Akt precyzuje warunki dysponowania tą nieruchomością oraz zasady zachowania praw patronackich i ewentualnej przyszłej zamiany budynku.

Papież Urban VIII nakazuje arcybiskupowi lwowskiemu odebranie uroczystego wyznania wiary katolickiej od biskupa elekta nikopolskiego Łukasza przed przyjęciem przez niego sakry konsekracji. Złożona rota wyznania wiary ma zostać w ciągu sześciu miesięcy przesłana do Stolicy Apostolskiej.