Katalog źródeł

Nakaz niezwłocznego wykonania rozstrzygnięcia na rzecz mieszczan lwowskich w sprawie wykupu trzeciej miary młyna zimnowódzkiego oraz związanych z nią nieruchomości. Król zakazuje dalszego odwlekania egzekucji przez apelacje; dochód ma służyć umacnianiu obrony miasta.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Starosta lwowski Florian z Korytnicy poświadcza sprzedaż połowy dziedzictwa Zubrzy przez Stanisława na rzecz Jana z Zubrzy za kwotę osiemdziesięciu kóp groszy. Z posiadania tych dóbr wynika obowiązek wystawiania pieszego łucznika na wyprawy wojenne.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Król Jan Kazimierz wzywa władze miasta Lwowa do zwrotu wydatków i wyrównania strat Janowi Torosowiczowi, który wcześniej dzierżawił cła ruskie oraz akcyzę. Monarcha zaznacza, że obowiązek zaspokojenia roszczeń poprzedniego dzierżawcy wynika z warunków umowy zawartej przez pisarza skarbu koronnego.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Król Władysław III Warneńczyk na sejmie walnym w Piotrkowie uroczyście potwierdza, odnawia i aprobuje wszystkie dotychczasowe prawa, wolności, immunitety i przywileje mieszkańców Królestwa Polskiego stanów duchownego i świeckiego. Władca zobowiązuje się do nienaruszalnego przestrzegania praw nadanych przez swoich poprzedników oraz do ich skutecznego strzeżenia.

Notatka przesłana z Monachium w 1873 r. wylicza dane Teresy Kunegundy, dzieci jej małżeństwa z Maksymilianem Emanuelem oraz część dalszego potomstwa. Dane zachowano jako twierdzenia autora notatki, bez weryfikacji historycznej.

Burmistrze Glinian potwierdzają odbiór listów moskiewskich doręczonych ze Lwowa przez posłańca Grzegorza Jurkiewicza i wyprawienie ich w dalszą drogę do Białego Kamienia. Jednocześnie proszą władze lwowskie o udzielenie posłańcowi pełnej wiarygodności.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk potwierdza duchowieństwu i szlachcie ziem ruskich dotychczasowe prawa oraz immunitety, wprowadzając zarazem dodatkowe regulacje dotyczące m.in. miejscowego sądownictwa, zwolnień celnych i procedury wobec kmieci. Zakazuje także nakładania bezprawnych ceł oraz zbaczania przez kupców z wyznaczonych szlaków handlowych.

Komisarze królewscy Kazimierza IV Jagiellończyka dokonują rozgraniczenia wsi Wierzbiż, należącej do kapituły katedralnej we Lwowie, od dóbr Horożanna i Rzyczyhów dzierżawionych przez Jana z Jacymierza. Wyznaczone grunty, lasy i pożytki zostają przysądzone kapitule lwowskiej na prawie wieczystym.

Sędziowie ziemscy haliccy poświadczają, że wojewoda podolski i starosta halicki Stanisław z Chodcza sprzedał oraz zrezygnował wieś Bybło na rzecz arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka za kwotę 300 grzywien. Sprzedający zobowiązał się do wieczystego zagwarantowania spokoju majątkowego i obrony nabywcy przed wszelkimi roszczeniami zgodnie ze zwyczajem Królestwa.

Magistrat prosi swych posłów o interwencje i poradę w sprawie miejskich lasów, powinności, Rusinów prowadzących wyszynk, zabranych ryb, nieruchomości, pastwisk, podwód, dochodzenia dotyczącego długów wobec gdańszczan i pogłosek tatarskich. Druga część relacjonuje spór o wykonanie orzeczenia dotyczącego młyna, złożenie sumy 1500 i sprzeciwy Hinków oraz Sieradzkiego. Autorzy skarżą się na postępowanie podstarościego i brak stałej pomocy prawnej; zapowiadają dalsze dokumenty i przesyłają odpis pisma sejmiku wiszeńskiego.

Magistrat relacjonuje, że Mikołaj Wilczek ciężko zranił cyrulika Lorenca, co wywołało wzburzenie mieszczan. Opisuje niechęć podstarościego do pomocy w zatrzymaniu sprawcy, wsparcie szlachty dla Wilczka i próbę uspokojenia sytuacji. Prosi o przedstawienie sprawy królowi. Dalej omawia niewydanie akt procesu o młyn, cztery protestacje, spór o prawidłowy tryb egzekucji i zasięganie kolejnej porady prawnej. Wspomina szkody w stadach i gruntach, komisję długów gdańskich oraz śmierć starego pisarza Jana.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy nakazują Janowi Zubrskiemu wypłacenie Janowi Gołąbkowi z Zimnej Wody stu dziesięciu grzywien długu oraz trzech grzywien kary w terminie czterech tygodni. W razie niedochowania terminu wierzyciel otrzyma prawo wwiązania w dobra dłużnika w Zubrzy.

Dokument poświadcza wyrok króla Kazimierza Jagiellończyka, wydany podczas jego sądowniczego pobytu we Lwowie, zakazujący Elżbiecie ze Żmigrodu pobierania bezprawnych ceł od niepodlegających opłatom dóbr i bydła pasącego się w lasach królewskich. Sąd uznał, że pozwana nie posiada żadnych praw ani przywilejów uprawniających do ściągania owych opłat.

Jan Fryderyk Beker donosi Arturowi Forbesowi o swoim stanie zdrowia, sprawach finansowych, handlu wołami oraz wstawia się za kupcem proszącym o sukno na jarmark jarosławski. Rekomenduje również pana Zygmunta Gutryta do sfinalizowania transakcji zakupu bydła.

Prepozyt szpitala Świętego Ducha Jan Myszkowski oraz burmistrz i rajcy lwocscy oddają spór o zarząd szpitalem i jego majątkiem pod rozstrzygnięcie kanoników lwowskich jako arbitrów. Strony zobowiązują się w dobrej wierze poddać polubownemu orzeczeniu pod rygorem kary 200 florenów.

Król Zygmunt I na prośbę arcybiskupa lwowskiego Bernarda Wilczka potwierdza wyrok króla Władysława Jagiełły z 1422 roku regulujący wysokość rocznych opłat na stół arcybiskupi, uiszczanych na świętego Marcina przez kmieci i osadników prawa niemieckiego w diecezji lwowskiej. Dokument ustala stały wymiar tego świadczenia na sześć groszy szerokich z każdego posiadanego łanu, z wyjątkiem osadników lwowskich płacących po jednym wiardunku.

Piotr Borsuk apeluje od wyroku rajców samborskich w sporze o dom. Prosi Wojciecha Zimnickiego o poparcie, powołując się na więź rodzinną przez żonę. Przedstawia własną wersję kolejnych sprzedaży i odzyskania nieruchomości.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza ugodę i oświadczenie wikariuszy katedry lwowskiej oraz wykonawców testamentu zmarłego Stanisława z Przedborza odnośnie do sumy dwustu florenów i czynszu na kamienicy. Pismo zawiera późniejsze adnotacje z wizytacji generalnych dotyczące kamienicy Grygrowiczowskiej.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek poświadcza, że wikariusze katedry lwowskiej otrzymali 100 grzywien od wykonawców testamentu zmarłego Mikołaja Wagleńskiego na zakup czynszu. W zamian duchowni zobowiązali się do odprawiania cotygodniowej mszy oraz dorocznych wigilii z mszą śpiewaną za duszę zmarłego i jego żony.

Reinhold Bruß dziękuje Arturowi Forbesowi za przekazaną kwotę 50 florenów i potwierdza jej odbiór. Informuje również o pobraniu kolejnych 25 florenów na potrzeby edukacji pasierba w Krakowie, prosząc o uregulowanie tych wydatków.

Reinhold Bruß potwierdza Arturowi Forbesowi odbiór zlecenia na wysyłkę 256 cetnarów sukna do Wrocławia i relacjonuje stan przygotowań do wyprawy wozów. Wspomina o koordynacji działań z Tomaszem Taylorem oraz Ferdynandem Engelhardem, a także o kwestiach rozliczeń frachtu.

Władze miasta Lwowa, za zgodą cechów i pospólstwa, sprzedają wspólnocie wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej roczny czynsz w wysokości dziesięciu florenów, zabezpieczony na wszelkich dochodach miejskich, za kwotę dwustu florenów z prawem odkupu. Warunkiem wykupienia czynszu przez miasto jest uprzednie powiadomienie kapituły i wikariuszy z co najmniej ośmiomiesięcznym wyprzedzeniem.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Piotrkowie rozstrzyga spór między mieszczanami lwowskimi a Żydami, wprowadzając ordynację ograniczającą działalność handlową Żydów lwowskich i przedmiejskich. Dokument zakazuje im m.in. handlu domowego i domokrążnego, zakazuje sprzedaży korzeni oraz jedwabiu, a także ściśle reguluje obrót suknem, woskiem, skórami i wołami.

Król Zygmunt I Stary potwierdza ugodowe orzeczenie komisji królewskiej regulujące wysokość oraz zasady poboru ceł, mostowego, grobelnego i opłat targowych na szlaku ze Lwowa na Wołoszczyznę. Przywilej chroni mieszczan i kupców lwowskich przed samowolnymi i uciążliwymi opłatami, określając taryfy dla poszczególnych miejscowości Rusi i Podola.

Król Zygmunt I ratyfikuje i zatwierdza sprzedaż rocznego czynszu z prawem wykupu, dokonaną bez wcześniejszej zgody królewskiej przez podstarościego lwowskiego Zygmunta Bartoszewskiego na trzeciej części młyna lwowskiego na rzecz wikariuszy katedry lwowskiej za sto grzywien. Czynsz ten zostaje objęty jurysdykcją sądu kościelnego, z zachowaniem nienaruszonych praw monarchy do młyna.

George Wastÿ dziękuje Arthurowi Forbesowi za pomoc w sprawach miasta Jarosławia i powierza mu misję odebrania we Lwowie pieniędzy z dwóch weksli od Aleksandra Bayly'ego. Informuje również o handlowym zastoju oraz o śmierci i pogrzebie Andrzeja Pettendricha.

Autor poleca burmistrzowi sprawę Kazimierza Paprockiego, starszego cechu siodlarzy i rymarzy lubelskich, oskarżonego o zniewagę siodlarzy lwowskich. Prosi o sprawiedliwe rozpoznanie oraz naprawienie krzywdy.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek potwierdza i transumuje dokument sądu ziemskiego lwowskiego dotyczący sprzedaży przez wojewodę podolskiego Marcina Kamienieckiego i jego żonę Jadwigę rocznego czynszu z ceł i rybołówstwa w Załoźcach i Olesku. Arcybiskup przeznacza i funduje ten dochód na utrzymanie wiecznej lampy przed Najświętszym Sakramentem w katedrze lwowskiej, msze św. oraz uposażenie służby kościelnej.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę kapituły katedralnej lwowskiej dokument komisarzy królewskich z 1463 roku rozgraniczający wieś kapitulną Wierzbiąż oraz królewskie wsie Rożana i Rzeczyczów. Potwierdzenie przyznaje kapitule sporne grunty, lasy, zarośla i dochody wedle usypanych kopców granicznych.

Król Zygmunt I potwierdza przywilej króla Kazimierza IV Jagiellończyka z 1456 roku zabezpieczający kwartalne wypłaty dla arcybiskupa i kapituły lwowskiej z ceł lwowskich i gródeckich oraz z żup drohobyckich. Nakazuje poborcom ceł i żupnikom terminowe uiszczanie tych sum pod rygorem kar i przymusu ze strony starosty lwowskiego.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek mianuje bakałarza sztuk Macieja ze Śremu proboszczem kościoła parafialnego w Jaworowie, wakującego po śmierci plebana Tomasza. Nakazuje rektorowi z Bruchnala oraz innym duchownym uroczyste wprowadzenie nowego duszpasterza w faktyczne posiadanie beneficjum i oddanie mu wszystkich przynależnych dochodów.

Gałecki składa życzenia noworoczne i wstawia się za Tomaszem [nazwisko niepewne], prosząc o przyjęcie go do miejskiego grona urzędniczego. Wskazuje na starania króla i wspólnych przyjaciół.

Wrocławski kupiec Tomasz Giernott informuje Senat Lwowa o wierzytelności na sumę ponad 624 talarów cesarskich, jaką posiada wobec zmarłego lwowianina Jana Liebschwagera. Prosi władze miejskie o zabezpieczenie i zlicytowanie majątku dłużnika, co pozwoli na zaspokojenie pretensji wierzycieli bez potrzeby kosztownego przyjazdu z Wrocławia.

Kwit i rozliczenie finansowe sporządzone przez Thomasa Giernotta, wykazujące wartość towarów pobranych przez Jana Liebschwagera ze Lwowa. Po odliczeniu częściowej wpłaty autor dokumentu wskazuje pozostałą do zapłaty sumę ponad 297 talarów twardych.

Król Zygmunt I Stary potwierdza burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wyłączne prawo do wybierania i ustanawiania miejskich pośredników i tłumaczy (zwanych mejlerzami i tłumaczami) zgodnie ze starodawnym zwyczajem. Monarcha zakazuje urzędnikom królewskim ingerowania w tę miejską prerogatywę pod jakimkolwiek pozorem.

Król Zygmunt I nadaje miastu Lwowowi prawo wieczyste i dziedziczne do trzeciej miarki z królewskiego młyna słodowego Zimna Woda za Bramą Krakowską, zachowując dwie miarki dla skarbu królewskiego. Dokument unieważnia wszelkie ewentualne przyszłe próby wykupu młyna przez monarchę lub osoby trzecie oraz zabezpiecza prawa mieszczan.

Siostry Franciszka Głogowskiego zdają bratu relację z prac polowych, postępów w zasiewach oraz kłopotów gospodarskich spowodowanych nieposłuszeństwem chłopów i ucieczkami poddanych. Informują również o stratach w pasiece oraz braku pełnego rejestru wysiewów z powodu wyjazdu pani Antoniny.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza i ponawia dla burmistrza, rajców i mieszczan Lwowa wszystkie dotychczasowe prawa, przywileje, wolności, immunitety oraz zwyczaje nadane miastu przez poprzednich monarchów oraz przez niego samego.

Jerzy Glasnapp deklaruje gotowość asystowania Janowi Jabłonowskiemu podczas wjazdu do Świecia z oddziałem zebranym w Radzyniu, prosząc o uściślenie terminu zjazdu. Informuje także o obecności generała Brandta oraz wojewody płockiego w Gdańsku.

Król Zygmunt I Stary nadaje miastu Lwowu Młyn Piekarski wraz z tzw. trzecią miarką i wszelkimi dochodami za Krakowską Bramą, zwalniając go z możliwości wykupu przez monarchę. Dokument wciela młyn pod wyłączną jurysdykcję miejską prawa magdeburskiego we Lwowie.

Król Zygmunt I Stary potwierdza przywileje wyjmujące mieszczan i mieszkańców Lwowa spod jurysdykcji sądów szlacheckich, ziemskich oraz grodzkich. Wszelkie ich sprawy mają być rozpatrywane wyłącznie przed właściwym miejskim sądem prawa magdeburskiego pod rygorem nieważności innych wyroków.

Zapiski kramarskie obejmujące wykaz artykułów kolonialnych i bakalii z podaniem ich ilości oraz cen. Druga część zawiera rejestr rozliczeń finansowych i drobnych długów zaciągniętych przez różnych klientów.

Król Zygmunt I Stary nadaje miastu Lwowu przywilej stanowiący, że mieszczanie lwowscy nie mają obowiązku przedkładać i okazywać swoich praw oraz dokumentów przed żadnymi urzędnikami ani komisarzami, lecz wyłącznie osobiście przed obliczem króla i jego następców w granicach Królestwa Polskiego.

Gordon przekazuje Telierowi wiadomość o bankructwie i przejęciu towarów oraz wyposażenia domu. Kwestionuje wysokość strat podawanych przez złotnika i radzi ugodowe porozumienie.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa potwierdza dawniejsze akty rozgraniczenia z lat 1462 i 1485 pomiędzy gruntami lwowskimi a dziedziczną wsią Zimna Woda. Dokument nadaje wieczystą moc prawną ustalonemu przebiegowi granic oraz nakazowi milczenia nałożonemu na dawnych pretendentów.

Król Zygmunt I Stary dokonuje wieczystej darowizny opustoszałej wsi Oleńczyce w ziemi lwowskiej na rzecz arcybiskupa lwowskiego Piotra Starzechowskiego i tamtejszego kościoła metropolitalnego celem powiększenia dochodów stołu arcybiskupiego. Dokument wyjmuje wieś spod jurysdykcji monarszej i włącza ją w obręb immunitetu kościelnego.