Katalog źródeł

Król Władysław Jagiełło zatwierdza dobrowolną zamianę dóbr ziemskich zawartą między arcybiskupem lwowskim Janem a szlachetnym Jakuszem z Potoczan. W wyniku umowy arcybiskup oddał wieś stołową Jawcze w zamian za wieś Potoczany leżącą w powiecie podolskim.

Król wyraża żal z powodu niepomyślnych rokowań mających odwrócić zagrożenie od ziem ruskich. Zapowiada zgromadzenie pospolitego ruszenia i własną wyprawę. Do przybycia pomocy żąda od Lwowa odważnej i czujnej obrony, wspominając także szybkie wsparcie piechotą.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Król przypomina magistratowi subsydium uchwalone przez sejm i rozpisane na Lwów uniwersałem. Skarb nie otrzymał należnej wpłaty, więc król ponawia żądanie niezwłocznego przekazania 12 tysięcy złotych polskich, zaznaczając, że nie może odstąpić od tej sumy.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Wierzbiąż, którą kanonicy wykupili od żyda Wołoszona za sumę 150 grzywien, powiększoną o darowiznę królewską w kwocie 50 grzywien. Dokument zastrzega wyłączne prawo wykupu dóbr przez króla lub jego następców za kwotę 200 grzywien.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki nakazuje hetmanowi wielkiemu koronnemu Janowi Sobieskiemu pilne wyznaczenie odpowiedniego komendanta oraz załogi do obrony Lwowa przed nieprzyjacielem. Zobowiązuje go także do dopilnowania, aby miejskie dochody z podatku czopowego zostały w całości przekazane na fortyfikacje i zaopatrzenie obronne miasta.

Król zapewnia o znajomości wierności Lwowa i o staraniach przeciw nieprzyjacielowi. Informuje, że polecił hetmanowi bezzwłocznie wyznaczyć miastu odpowiedni garnizon i komendanta oraz dopilnować przeznaczenia czopowego na fortyfikacje. Zapowiada własne przybycie, uzależnione od zgromadzenia pospolitego ruszenia.

Król Władysław Jagiełło nadaje kapitułę kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś Werbiż w powiecie lwowskim na uposażenie nowo ufundowanych przez siebie dziesięciu kanoników. Dokument szczegółowo wymienia przynależności majątku oraz zezwala kapitule na założenie stawu na rzece Dniestr.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki nakazuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu powstrzymanie grabieży i samowoli dwóch chorągwi wyprawy powiatowej uciążliwych dla mieszkańców przedmieść Lwowa. Monarcha zaznacza, że żołnierze pobierają już żołd i powinni zaopatrywać się z dóbr okolicznych zgodnie z prawem wojennym, nie uciskając ubogiej ludności.

Król Michał Korybut Wiśniowiecki informuje władze Lwowa o nakazie pozostania Eliasza Łąckiego na stanowisku komendanta twierdzy do czasu dalszych dyspozycji. Zapewnia przy tym magistrat, że komendant otrzymał polecenie nienakładania na mieszkańców i przyjezdnych bezprawnych ciężarów oraz niestosowania taryfy ulgowej wobec Żydów.

Król wstawia się za podkuchmistrzem Przemysławem [?] Dziurskim i nakazuje niezwłocznie rozpatrzyć jego roszczenie wobec mieszczki Krauzowej [?].

Król zakazuje komendantowi Eliaszowi Łąckiemu nowych poborów od mieszkańców i przybyszów. Ma on przyjąć ustalone honorarium trzydziestu złotych od miasta oraz respektować sądownictwo miejskie.

Stanisław z Dawidowa, sędzia ziemski lwowski, oraz Jan z Zimnej Wody, podsędek lwowski, poświadczają, że Dorota, żona Gołąbka z Zębówki, dobrowolnie skwitowała swego ojca Jana Zubrskiego z posagu i dóbr macierzystych.

Król nakazuje obu komisjom współdziałać w odzyskaniu sreber kościoła żółkiewskiego, zabranych z depozytu w katedrze lwowskiej podczas oblężenia tureckiego. Należy odzyskać przedmioty lub ich sprawiedliwy ekwiwalent i osądzić osoby winne bezprawnego handlu nimi.

Jan Ubaldini reprezentował miasto na sejmie poza własną kolejnością, zastępując Bartłomieja Zimorowicza na jego prośbę. Król poleca władzom Lwowa dopomóc mu w uzyskaniu należnego wynagrodzenia od zastępowanego kolegi.

Król wstrzymuje egzekucję sumy wybranieckiej z miejskich gruntów Kleparowa. Nazwa związana z przezwiskiem chłopa nie wystarcza do uznania pól za sołeckie. Sprawę ma ostatecznie rozstrzygnąć król.

Król Władysław III nakazuje urzędnikom ziem ruskich publicznie ogłosić zakaz omijania Lwowa przez kupców oraz zabronić szlachcie bezprawnego pobierania nowych opłat celnych. Oporni winni być karani konfiskatą przewożonych dóbr i aresztem.

Król gani zaniedbania opieki nad sierotami i nakazuje wybrać opiekunów Teresy po Bartłomieju Zimorowiczu, sporządzić inwentarz, sprawdzić rachunki, spłacić udowodnione długi oraz zachować majątek i zapewnić dziewczynce utrzymanie i wychowanie.

Król żąda ukarania Wacława Lanckorońskiego i jego wspólnika za samowolne porwanie dwóch piekarzy z przedmieścia Lwowa w związku z roszczeniem o dług. Ewentualne roszczenia mają być dochodzone przed właściwym sądem lwowskim.

Cech kramarski skarży się na podważanie około stuletniego posiadania własnej kamienicy, żądania arendy i więzienie członków. Król nakazuje przedstawić ewentualne roszczenia komisji, a cech bierze pod ochronę.

Król poleca umożliwić bonifratrom zakup dwóch sąsiednich gruntów dla poszerzenia wcześniej ufundowanego szpitala, po oszacowaniu i z zachowaniem czynszu gruntowego.

Wincenty z Szamotuł, kasztelan międzyrzecki i starosta generalny ruski, poświadcza ugodę zawartą między rodzonymi braćmi Janem Zubrskim i Pawłem Gawronką z Bierawy dotyczącą podziału obecnego i przyszłego majątku oraz spadków. Na mocy porozumienia Jan Zubrski zobowiązuje się wypłacić bratu Pawłowi trzydzieści grzywien obiegowej monety.

Król prosi o zmniejszenie obciążenia podatkowego Lwowa, wyznaczonego na osiemset dymów. Wskazuje spadek zamożności i ludności oraz odłączenie licznych posesji spod miejskiego ciężaru na rzecz duchowieństwa i szlachty.

Jan III nakazuje cechowi krawieckiemu zaniechać szykan wobec rzemieślników pracujących dla obozu, gwardii i dworu. Grozi postępowaniem sądowym. Klauzula o ich podległości sądom wymaga dalszej kontroli.

Król nakazuje egzekwować wcześniejszy wyrok chroniący lwowskich Żydów. Napastnicy podają się za studentów; magistrat ma zapobiegać rozruchom, zatrzymywać sprawców, sądzić i usuwać ich z miasta.

Król żąda szybkiego sądowego podziału spadku, zarzucając Antoniemu Solskiemu, posiadaczowi całości majątku, unikanie rozstrzygnięcia i nieskuteczność mediacji.

Augustianie za pośrednictwem prowincjała i królewskiego kaznodziei proszą o wznowienie nabożeństw w Lorecie. Król nakazuje miastu nie przeszkadzać w powrocie i posługach.

Król ponawia nieskuteczny nakaz naprawy drogi od Zboisk i mostów. Wysyła nadzorcę, a mieszczanom i mieszkańcom przedmieść nakazuje wspólny udział pracą i środkami.

Wojewoda wołoski Wład II zezwala kupcom ze Lwowa oraz innych miast ziem ruskich, polskich i mołdawskich na bezpieczny i wolny handel w swoich posiadłościach po uiszczeniu ustalonego cła. Od każdego wozu kupieckiego ustanowiono opłatę w wysokości dwóch florenów węgierskich.

Uczniowie szkoły farnej napadli według relacji króla na szkołę ruską, niszczyli książki i atakowali opiekunów. Król nakazuje ochronę szkoły i postępowanie wobec przełożonego, jeśli podlega sądownictwu świeckiemu.

Król zakazuje magistratowi samowolnych działań przeciw żydowskim kupcom, których sklepy zamknięto. Spór ma rozstrzygnąć sąd królewski.

Król Władysław III zapisuje swojemu zarządcy i tenutariuszowi Łańcy sumę stu grzywien na wsi Zubrza w powiecie szczerzeckim. Zastawnik i jego potomkowie mają użytkować wieś ze wszystkimi dochodami i przynależnościami do czasu całkowitego zwrotu długu przez monarchę lub jego następców.

Osobne pismo poleca staroście lwowskiemu powstrzymać działania miasta krzywdzące kupców przed wyrokiem sądu królewskiego.

August II chwali niezłomną wierność Lwowa wobec nieprzyjaciela, zapowiada gotowość wojsk i nakazuje zastosować należytą sankcję wobec lekarza Altenberka, który z nieznanej przyczyny udał się do króla Szwecji pod mianem poselstwa.

Król August II apeluje do senatorów, dygnitarzy i szlachty województwa ruskiego o natychmiastowe zniesienie podatku szelężnego we Lwowie. Monarcha motywuje swoją prośbę skrajnym zubożeniem miasta wywołanym najazdem nieprzyjaciela, kontrybucjami oraz epidemią dżumy.

Król August II poleca władzom Lwowa Wojciecha Urbańskiego, byłego burmistrza Jarosławia i serwitora królewskiego zasłużonego w obronie przed wrogimi wojskami. Władca wzywa magistrat, by po przyjęciu przez Urbańskiego prawa miejskiego powołał go na wakujący urząd rajcy lwowskiego.

August II przekazuje Potockiemu, strażnikowi koronnemu, skargę Lwowa na tworzenie odrębnej jurysdykcji na przedmieściu, zajmowanie gruntów miejskich i przemoc arendarza. Żąda zbadania praw własności, pozostania w granicach nabytych gruntów oraz powstrzymania arendarza; wskazuje możliwość procesu przed właściwym sądem.

Królowa Ludwika Maria poleca władzom Lwowa zapewnienie bezpiecznej i odpowiedniej kwatery pannie Krasińskiej z królewskiego fraucymeru oraz pani Palmerowej. Obie szlachcianki przybyły do miasta z Sambora, szukając schronienia.

Królowa Maria Kazimiera odnosi się z wielkim uznaniem do planowanego przez wojewodę poznańskiego Stanisława Małachowskiego wyjazdu w celu dopełnienia ślubów u Progów Apostolskich. Zapewnia adresata o swojej wdzięczności i stałej życzliwości, przesyłając również pozdrowienia dla jego małżonki.

Piotr Odrowąż ze Sprowy, wojewoda lwowski, poświadcza, że szlachcic Jan Zubrski uiścił mieszczaninowi z Gródka Stefanowi sumę 50 grzywien za sołectwo we wsi Zubrza. Obie strony złożyły zgodne oświadczenia przed sądem ziemskim lwowskim.

Wojewoda i starosta generalny ruski Piotr Odrowąż wraz z arbitrami rozstrzyga spór o dobra macierzyste w Zubrzy między Janem Zubrskim a jego córką Małgorzatą Gołąbkową i jej synami. Po zaspokojeniu roszczeń spadkowych przez Jana Zubrskiego na powodów nałożono wieczne milczenie pod zakładem tysiąca grzywien.

Cesarz gratuluje zwycięstwa jazdy polskiej nad Turkami i Tatarami nad Dniestrem i zdobytego łupu. Dziękuje Bogu oraz wyraża nadzieję, że sukces zostanie dopełniony odzyskaniem Kamieńca.

Książę kurlandzki Ferdynand Kettler zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z prośbą o poparcie jego listu skierowanego do szlachty i senatorów województwa ruskiego na sejmikach przedsejmowych. Apeluje o użycie autorytetu wojewody na rzecz ratowania i oswobodzenia Kurlandii, Semigalii oraz powiatu piltyńskiego spod okupacji szwedzkiej.

Dokument znosi nowo wprowadzone, bezprawne cło w Kołomyi dla mieszczan lwowskich oraz innych kupców, a zarazem reguluje i potwierdza tradycyjne stawki celne pobierane w Śniatyniu. Jan z Czyżowa nakazuje staroście kołomyjskiemu i śniatyńskiemu Michałowi Myszle bezwzględne przestrzeganie tych postanowień.

Król Władysław III Warneńczyk zapisuje szlachcicowi Iwankowi Rusinowi sumę 60 grzywien na królewskiej wsi Załuże w powiecie halickim w nagrodę za wierność i udział w wyprawie przeciw Turkom. Odbiorca otrzymuje wieś w użytkowanie do czasu zwrotu długu oraz zostaje zwolniony ze stacji królewskich do chwili powrotu monarchy do Polski.

Król Władysław III Warneńczyk zatwierdza mieszczaninowi lwowskiemu Mikołajowi Szmitfeldowi własność dwóch łąk w powiecie lwowskim, w tym łąki Dubek, na podstawie przedłożonych dawniejszych dokumentów w języku łacińskim i ruskim. Dokument gwarantuje Mikołajowi i jego spadkobiercom pełne prawa dziedziczne, posiadania oraz swobodnego dysponowania tymi nieruchomościami.

Król Władysław III zakazuje królewskim urzędnikom ingerowania w wyroki lwowskiego sądu ławniczego oraz ustanawia Lwów instancją wyższą prawa dla wszystkich miast i wsi ziemi ruskiej. Nadaje także miastu prawo ścigania, chwytania, sądzenia i karania przestępców na całym obszarze ziemi ruskiej.

Król Władysław III nadaje szlachcicowi Jaromowi Fedkowi z Młodowic królewską wieś Kuhajowce w ziemi ruskiej w dożywotnie i dziedziczne posiadanie w nagrodę za zasługi i wierną służbę na Węgrzech. Dobra te mają pozostać w rękach odbiorcy i jego następców ze wszystkimi pożytkami aż do momentu ewentualnego wykupienia zapisu przez monarchę lub jego następców.