Katalog źródeł

Król Zygmunt I Stary nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie wieś Honiatycze prawem dziedzicznym wraz ze szczegółowym wytyczeniem jej granic. Ponadto zwalnia wieś i jej mieszkańców ze wszelkich ciężarów ziemskich oraz wypraw wojennych, poddając ją immunitetowi kościelnemu.

Mikołaj Hadziewicz donosi doktorowi Kupińskiemu o zabiegach w kancelarii królewskiej, u hetmana oraz podkomorzego łuckiego w celu uzyskania libertacji dla Lwowa, wspominając o poniesionych na ten cel wydatkach. Zwraca się również z prośbą o dopilnowanie jego prywatnych spraw majątkowych i kwestii długów w mieście.

Kapituła metropolitalna lwowska nadaje kanonikowi Mikołajowi Poniatowskiemu w dożywotnie użytkowanie murowany dom przy ulicy Szkolnej we Lwowie, wzniesiony jego własnym nakładem na gruncie kapitulnym. W zamian za poniesione przez niego koszty kapituła zobowiązuje się do corocznego odprawiania po jego śmierci oficjum i mszy żałobnych za spokój jego duszy.

Kupiec pisze Forbesowi o trudnym rozliczeniu z Gordonem, sprzedaży towarów i planowanym wyjeździe do Lublina. Prosi o towar oraz odzyskanie należności i przesyła ukłony Robertowi Forbesowi.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór pomiędzy starostą lwowskim Mikołajem Odnowskim a radą miejską Lwowa dotyczący procedury powoływania rajców. Dokument ustanawia, że pierwszego rajcę nominuje w imieniu monarchy starosta spośród sześciu rajców urzędujących na dany rok, drugiego wybiera rada, a trzeciego pospólstwo miasta.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek potwierdza przywilej kapituły metropolitalnej przyznający kanonikowi Mikołajowi Poniatowskiemu dożywotnie posiadanie domu we Lwowie, który wzniósł on własnym kosztem. W zamian kapituła zobowiązała się do corocznego odprawiania po jego śmierci nabożeństw żałobnych i mszy w intencji zbawienia jego duszy.

Gałecki informuje ze Środy o sporach podczas sejmiku, próbie jego zerwania i kwestiach rozdziału hiberny. Zapowiada dalsze informacje w osobnym piśmie; część relacji i dopisku pozostaje nieodczytana.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek przenosi z prawa świeckiego pod jurysdykcję i immunitet kościelny wsie Honiatycze i Czerkasy, młyn przed bramą halicką oraz kamienicę przy ulicy Szkolnej we Lwowie, stanowiące uposażenie kapituły metropolitalnej lwowskiej nadane jej przez króla Zygmunta I.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają wpis z ksiąg grodzkich z 1510 roku dotyczący wykupienia przez kapitułę metropolitalną lwowską praw do królewskiej wsi Czerkasy od Dmytra i Onyszka za sumę 200 grzywien. Akt potwierdza również zrzeczenie się roszczeń przez dotychczasowych posiadaczy oraz prawną intromisję kapituły w posiadanie tych dóbr dokonaną przez woźnego.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór pomiędzy Dymitrem Tyrawą a lwowską kapitułą katedralną, przysądzając kapitule wieczystą własność wsi Czerkasy na podstawie wcześniejszej darowizny królewskiej i faktu wykupienia dawnego zastawu. Wobec wykazania wypłaty sumy zastawnej i braku innych tytułów prawnych u pretendenta, król nakazuje Dymitrowi i jego potomkom wieczne milczenie.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Krakowie nadaje miastu Lwowowi na wieczność prawo pobierania opłaty targowej od każdego wozu z towarami, przyznanej niegdyś czasowo przez króla Jana Olbrachta. Uzyskane w ten sposób dochody zostają przeznaczone na odnowienie i utrzymanie fortyfikacji miejskich.

Ksiądz Paweł Garbowski odpowiada na skargę burmistrza oraz rady Lwowa dotyczącą nieuprawnionego pobrania sumy przez ks. Gudłowskiego. Zapewnia o nakazaniu pisarzowi bełskiemu wystawienia pozwu i deklaruje sprawiedliwe rozsądzenie sprawy po stawieniu się pełnomocnika miasta.

Podkomorzy lwowski Wojciech Starzechowski poświadcza usypanie kopców granicznych i prawne ustalenie granic między dobrami kapituły lwowskiej (Żydatycze), Michała Chomątowskiego (Dublany) oraz Zofii Hynkowej (Sroki). Za naruszenie nienaruszalności wytyczonych granic strony ustanowiły wadium w wysokości stu grzywien.

Król Zygmunt I Stary, zważywszy na położenie Lwowa na zagrożonym pograniczu oraz zasługi tamtejszych rzemieślników w obronie murów miejskich, wyłącza lwowskie cechy z ogólnego nakazu kasacji bractw w Koronie i uroczyście potwierdza wszystkie ich dotychczasowe prawa, statuty i przywileje.

Fabian Giedymin zwraca się do porucznika Michała Wolskiego z uniżoną prośbą o krótkoterminowe wypożyczenie pancerzy pacholczych i towarzyskich, a także karwaszy i misiurek.

Król Zygmunt I rozstrzyga sprawę próby wykupu Młyna Piekarskiego na przedmieściu Lwowa przez chirurga Jana Frię. Monarcha orzeka, że rodzeństwo Michał i Anna, dzieci zmarłego mistrza Michała, zachowują dożywotnie prawo do posiadania i dzierżawy owego młyna.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz i pospólstwa Lwowa potwierdza dawny przywilej Kazimierza Jagiellończyka na doroczny wolny jarmark w dniu św. Agnieszki. Jednocześnie monarcha definitywnie kasuje i znosi ustanowiony wcześniej jarmark na dzień św. Małgorzaty jako niekorzystny i bezużyteczny dla miasta.

Patrik Gordon wyjaśnia Arthurowi Forbesowi, że przekazał posłańcowi pieniądze na spłatę zobowiązań za towary, prosząc o niewinienie go za opóźnienie w zapłacie. Informuje zarazem o możliwości uregulowania należności u Alberta Watsona, sługi adresata w Krakowie.

Król Zygmunt I Stary potwierdza miastu Lwowu dwa dawne przywileje celne, zezwalające na pobór mostowego w wysokości jednego grosza od wozu towarowego oraz opłaty w wysokości dwóch denarów od zakupionego wołu. Władca motywuje swoją decyzję potrzebą wzmocnienia i utrzymania obronności przygranicznego miasta wobec zagrożenia nieprzyjacielskiego.

Podkanclerzy koronny Piotr Gembicki zwraca się do wójta i starszych gminy ormiańskiej we Lwowie z prośbą o wstrzymanie wykonania wyroku sądu asesorskiego dotyczącego poręczenia długu biskupa ormiańskiego. Wskazuje, że kwestia ta ma zostać ugodowo rozstrzygnięta na najbliższym sejmie.

Król Zygmunt I Stary po rozpatrzeniu sporu ze starostą kołomyjskim Mikołajem Sieniawskim potwierdza przysługujące mieszczanom i kupcom lwowskim zwolnienie z opłat celnych w Kołomyi przy przewozie własnych towarów. Zastrzega jednocześnie pod rygorem opłaty zakaz przewożenia pod pretekstem tego przywileju towarów należących do osób obcych.

Król Zygmunt I Stary zezwala władzom Lwowa na wzniesienie bielnika na gruntach miejskich z zastrzeżeniem, że dochody z niego będą przeznaczane wyłącznie na umacnianie i naprawę miejskich fortyfikacji. Monarcha gwarantuje miastu wyłączność na prowadzenie tego zakładu w okolicy, zakazując wznoszenia konkurencyjnych bielników.

Jan Gembicki dziękuje rajcom i magistratowi Lwowa za przysłany na czas postu dar w postaci solonych ryb i wyziny. Zapewnia przy tym o swojej wdzięczności oraz gotowości do stałego wspierania interesów i pomyślności miasta.

Papież Paweł III powiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Piotra Starzechowskiego nowym arcybiskupem po śmierci arcybiskupa Bernardyna. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego naukom i poleceniom.

Henrykowski zaprasza burmistrza i radę Lwowa na wesele starszej córki z Andrzejem Łysickim [?], administratorem ekonomii brzeskiej litewskiej. Córki nie wymienia z imienia.

Papież Paweł III zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Bernardyna stolicy arcybiskupiej i mianowaniu na ten urząd Piotra. Nakazuje kapitule okazanie nowemu ordynariuszowi posłuszeństwa i czci pod rygorem kar kościelnych.

Lwowski sąd ziemski dokonuje transumpcji i potwierdzenia przywilejów królów Kazimierza Jagiellończyka oraz Zygmunta I Starego dla cerkwi św. Mikołaja przed miastem Lwowem. Dokument potwierdza zwolnienie tamtejszego prezbitera, jego następców oraz samego monasteru od wszelkich podatków, danin i ciężarów na rzecz korony.

Kasztelan przemyski i starosta lwowski Mikołaj Odnowski poświadcza darowiznę podwojewodziego Stanisława, który na wypadek śmierci przekazał bratu stryjecznemu Maciejowi Hydkowi swój dom, folwark z ogrodem oraz prawa do procesu z żydowskim mincerzem Szlomą. Dokument określa zasady wieczystego posiadania majątku oraz ustanawia wadium pod rygorem prawnym.

Król Zygmunt I Stary zakazuje władzom Lwowa otwierania bram miejskich w porze nocnej na prośby szlachty i możnych z powodu zagrożeń wojennych na pograniczu, dopuszczając wyjątek jedynie w przypadkach nagłej i najwyższej potrzeby państwowej. Jednocześnie zabrania komukolwiek wywierania nacisków na rajców pod groźbą surowych kar królewskich.

Zapowiedź przybycia wojsk cesarskich na zimowe kwatery. Autor nakazuje burmistrzom przygotować prowiant i furaż przed jego przybyciem; końcowa klauzula nie została w pełni odczytana.

Król Zygmunt I potwierdza miastu Lwowowi przywilej księcia Władysława Opolczyka z 1378 roku dotyczący przekazania wójtostwa prawa magdeburskiego wraz z karami sądowymi oraz zasad wyboru wójta przez radę miejską.

Archibald Giller przesyła Franciszkowi Głogowskiemu zamówiony atłas oraz adamaszek karmakarowy, przedstawiając łączne rozliczenie wraz z wcześniejszym długiem na sumę 99 złotych. Informuje również o wieści z poczty zapowiadającej przybycie króla do Warszawy za sześć tygodni.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy starostą lwowskim Mikołajem Sieniawskim a władzami Lwowa, potwierdzając dawny zwyczaj i porządek elekcji rajców oraz innych urzędników miejskich. Postanawia, że wakaty w radzie miejskiej mogą być uzupełniane wyłącznie spośród ławników bez ingerencji starosty, z zachowaniem prawa monarchy do mianowania jednego z sześciu urzędujących rajców.

Hilbrant wyjaśnia władzom Lwowa, że z racji obowiązków przy generale Melchiorze von Hatzfeldt nie mógł osobiście zająć się ich sprawami, dlatego powierzył je referendarzowi koronnemu, który pomyślnie załatwił je dzięki poparciu podkanclerzego. Autor prosi burmistrza i rajców o wdzięczne przyjęcie tych zabiegów i poleca się ich dalszej łasce.

Król Zygmunt I Stary potwierdza burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wyłączne prawo do wybierania i ustanawiania miejskich pośredników i tłumaczy (zwanych mejlerzami i tłumaczami) zgodnie ze starodawnym zwyczajem. Monarcha zakazuje urzędnikom królewskim ingerowania w tę miejską prerogatywę pod jakimkolwiek pozorem.

Król Zygmunt I Stary nakazuje poborcom podatkowym ziem ruskich zachowanie duchownych ormiańskich i ruskich we Lwowie w ich dawnym zwyczaju opłacania podatków publicznych oraz pełnienia ciężarów miejskich wspólnie i na równi z pozostałymi mieszczanami lwowskimi.

Kapitan prosi władze Lwowa o zwłokę dla Jaskiewicza, którego sklep zapieczętowano. Powołuje się na jego obietnicę zapłaty w ciągu kilku dni i prosi, by przyjęto takie rozwiązanie.

Król Zygmunt I Stary potwierdza mieszczanom i kupcom lwowskim wszystkich obrządków przywilej króla Aleksandra uwalniający ich od wszelkich ceł i opłat w całym państwie. Po wygaśnięciu dzierżawy Tęczyńskich oraz za zgodą Zygmunta Augusta monarcha przywraca bezwzględne obowiązywanie immunitetu celnego w komorach w Bełzie, Chełmie i Hrubieszowie.

Kasper Głowacki informuje adresata o przesłaniu dokumentów prymasowi pocztą oraz dołącza nadesłaną odpowiedź. Donosi również o zgubieniu notatki dotyczącej papierów do metrykanta i prosi o ponowne spisanie ich wykazu.