Katalog źródeł

Marianna Wielopolska gratuluje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu szczęśliwego porodu żony i bezpiecznej podróży, dzieląc się ulgą po okresie niepokoju. Odnosi się także do nieszczęścia, które spotkało ród Sapiehów, przewidując z troską, że nadchodzące problemy polityczne wkrótce dotkną wszystkich.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa przenosi doroczny jarmark ze święta Świętej Trójcy na święto św. Małgorzaty, zwalniając przybywających kupców od opłat celnych. Jednocześnie potwierdza odbywanie jarmarku na święto św. Agnieszki z zachowaniem dotychczasowego obowiązku uiszczania cła.

Król Zygmunt I Stary łączy dawniejsze zapisy dłużne na królewskiej wsi Honiatycze w jedną sumę 220 grzywien i oprawia ją kapitule metropolitalnej we Lwowie. Kapituła ma trzymać i użytkować wieś w zastawie aż do momentu całkowitej spłaty długu przez monarchę lub jego następców.

Król Zygmunt I przenosi należącą do kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Żydatycze z prawa ziemskiego na prawo kościelne. Równocześnie uwalnia tę posiadłość od obowiązku wypraw wojennych, poborów podatkowych oraz wszelkich innych ciężarów prawa świeckiego.

Król Zygmunt I zatwierdza zakup placu we Lwowie dokonany przez lwowską kapitułę metropolitalną od księdza Antoniego Kłopota. Monarcha nadaje nabytej nieruchomości immunitet kościelny i zwalnia ją z wszelkich podatków oraz ciężarów świeckich.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę mieszczan lwowskich wyrok króla Aleksandra Jagiellończyka z 1506 roku. Potwierdza on zwolnienie lwowian z opłat cła lubelskiego i zakazuje celnikom lubelskim jego pobierania.

Król Zygmunt I Stary zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na ustanowienie prawowitego prokuratora do reprezentowania jej oraz jej poddanych przed wszystkimi sądami świeckimi Królestwa Polskiego. Monarcha zapewnia o wieczystej ważności wszelkich czynności prawnych podjętych przez tego pełnomocnika.

Zofia, wdowa po Stanisławie Hynku podkomorzym łęczyckim, darowuje swojemu bratu wujecznemu Mikołajowi Gołąbkowi, podsędkowi lwowskiemu, cały swój dziedziczny dział we wsi Zimna Woda, z wyłączeniem części należnej jej synom. Dokument poświadcza nadanie intromisji oraz zobowiązanie darczyni do prawnej obrony obdarowanego przed wszelkimi roszczeniami.

Wojciech Włoszkiewicz informuje władze Lwowa o otrzymaniu wyroku zaocznego oraz radzi przygotować dokumenty i wysłać syndyka na listopadowe sesje sądu asesorskiego. Donosi również o przekazaniu dekretu komisarskiego w sprawie żydowskiej do podpisu kanclerza.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór kompetencyjny między radą miejską Lwowa a starostą Stanisławem Odrowążem, potwierdzając jurysdykcję prawa magdeburskiego nad wszystkimi przybyszami i kupcami przebywającymi w mieście, na przedmieściach oraz pod Zamkiem Wyższym. Kompetencje sądownicze starosty ograniczono wyłącznie do spraw o zabójstwa i najścia na domostwa popełnione w obrębie jurysdykcji zamkowej.

Król Zygmunt I odracza na sześć lat rozstrzygnięcie sporu między Krakowem a Lwowem o prawa składu i zatwierdza tymczasową ugodę regulującą zasady handlu kupców obu miast. Dokument nakazuje lwowianom przejeżdżać przez Kraków i ogranicza wywóz wołów, a krakowianom zabrania omijania Lwowa oraz skupowania bydła dalej niż do Glinian.

Król Zygmunt I Stary nadaje na wieczne czasy kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie trzecią miarę z młyna królewskiego przy bramie Halickiej. Dokument określa jednocześnie obowiązki kapituły i starosty w zakresie ponoszenia kosztów naprawy i utrzymania młyna.

Paweł Wojakowski ubolewa nad nagłym ochłodzeniem relacji ze strony dziekana Stanisława Dzieńkowskiego i zapewnia, że nie dał do tego żadnych powodów. Przypisując zmianę zachowania intrygom nieprzychylnych ludzi, prosi adresata o powrót do dawnej łaski i życzliwości.

Król Zygmunt I Stary nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie wieś Honiatycze prawem dziedzicznym wraz ze szczegółowym wytyczeniem jej granic. Ponadto zwalnia wieś i jej mieszkańców ze wszelkich ciężarów ziemskich oraz wypraw wojennych, poddając ją immunitetowi kościelnemu.

Kapituła metropolitalna lwowska nadaje kanonikowi Mikołajowi Poniatowskiemu w dożywotnie użytkowanie murowany dom przy ulicy Szkolnej we Lwowie, wzniesiony jego własnym nakładem na gruncie kapitulnym. W zamian za poniesione przez niego koszty kapituła zobowiązuje się do corocznego odprawiania po jego śmierci oficjum i mszy żałobnych za spokój jego duszy.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek potwierdza przywilej kapituły metropolitalnej przyznający kanonikowi Mikołajowi Poniatowskiemu dożywotnie posiadanie domu we Lwowie, który wzniósł on własnym kosztem. W zamian kapituła zobowiązała się do corocznego odprawiania po jego śmierci nabożeństw żałobnych i mszy w intencji zbawienia jego duszy.

Hankiewicz opisuje zabiegi przy sprawach Haidera, rozmowy z sekretarzem królewskim i kanclerzem. Prosi o środki na potrzebne wydatki i odpiera krążącą o adresacie nieżyczliwą opinię.

Podkomorzy lwowski Wojciech Starzechowski poświadcza usypanie kopców granicznych i prawne ustalenie granic między dobrami kapituły lwowskiej (Żydatycze), Michała Chomątowskiego (Dublany) oraz Zofii Hynkowej (Sroki). Za naruszenie nienaruszalności wytyczonych granic strony ustanowiły wadium w wysokości stu grzywien.

Król Zygmunt I Stary potwierdza mieszczanom i kupcom lwowskim wszystkich obrządków przywilej króla Aleksandra uwalniający ich od wszelkich ceł i opłat w całym państwie. Po wygaśnięciu dzierżawy Tęczyńskich oraz za zgodą Zygmunta Augusta monarcha przywraca bezwzględne obowiązywanie immunitetu celnego w komorach w Bełzie, Chełmie i Hrubieszowie.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski dokonuje oblaty i transsumpcji dokumentu prymasa Jana Latalskiego z brewe papieża Pawła III z 1538 roku. Akt potwierdza wyjęcie braci zakonów żebraczych w Królestwie Polskim spod jurysdykcji biskupów diecezjalnych i zakazuje naruszania ich przywilejów.

Mikołaj Głogowski tłumaczy brak osobistego przybycia zmęczeniem po podróży i chorobą, posyłając do adresata swoją żonę. Prosi o wstawiennictwo u podskarbiego koronnego w celu pomyślnej i rzetelnej realizacji asygnacji finansowej dla chorągwi.

Samuel Głogowski apeluje do swojego brata Franciszka o braterską miłość, chrześcijańskie wybaczenie doznanych krzywd oraz opamiętanie w niszczących rodzinny majątek waśniach. Zaprasza go na spotkanie w celu zapoznania się z listami mediatorów i podjęcia wspólnych kroków ku ostatecznemu zakończeniu sporu.

Siostry Franciszka Głogowskiego zdają bratu relację z prac polowych, postępów w zasiewach oraz kłopotów gospodarskich spowodowanych nieposłuszeństwem chłopów i ucieczkami poddanych. Informują również o stratach w pasiece oraz braku pełnego rejestru wysiewów z powodu wyjazdu pani Antoniny.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza i ponawia dla burmistrza, rajców i mieszczan Lwowa wszystkie dotychczasowe prawa, przywileje, wolności, immunitety oraz zwyczaje nadane miastu przez poprzednich monarchów oraz przez niego samego.

Król Zygmunt I Stary nadaje miastu Lwowu Młyn Piekarski wraz z tzw. trzecią miarką i wszelkimi dochodami za Krakowską Bramą, zwalniając go z możliwości wykupu przez monarchę. Dokument wciela młyn pod wyłączną jurysdykcję miejską prawa magdeburskiego we Lwowie.

Król Zygmunt I Stary dokonuje pergaminowego poświadczenia aktu z 1533 roku, odraczającego rozstrzygnięcie sporu między Krakowem a Lwowem o prawo składu i wolność tranzytu do najbliższego sejmu walnego. Do czasu ostatecznego rozsądzenia sprawy monarcha nakazuje zachować dotychczasowy stan posiadania i moc prawną przywilejów obu miast.

W. Hołodyński wyraża głębokie współczucie z powodu nieszczęść dotykających Lwów i zapewnia o swojej stałej życzliwości oraz poparciu dla zabiegów miejskiego syndyka. Z okazji świąt wielkanocnych składa władzom miasta życzenia pomyślności i odrodzenia wraz ze Zmartwychwstaniem Chrystusa.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa potwierdza dawniejsze akty rozgraniczenia z lat 1462 i 1485 pomiędzy gruntami lwowskimi a dziedziczną wsią Zimna Woda. Dokument nadaje wieczystą moc prawną ustalonemu przebiegowi granic oraz nakazowi milczenia nałożonemu na dawnych pretendentów.

Doniesienia o zarazie wstrzymują podróż Gordona. Opisuje miejskie środki ostrożności, dalsze sprawy skarbowe Lwowa i konieczność pozyskania przychylności podskarbiego.

Król Zygmunt I Stary nadaje burmistrzowi i rajcom Lwowa grunt nad Pełtwią przed Bramą Krakowską pod budowę młyna wodnego na ich prywatny użytek. Dokument przenosi na władze miejskie pełną własność, wszelkie dochody z młyna oraz całkowitą jurysdykcję miejską nad nim i młynarzem, wyłączając ich spod jurysdykcji starosty.

Król Zygmunt I Stary kasuje klauzule dawnych przywilejów obciążające łany miejskie czynszami oraz zezwalające różnym nacjom na odrębne sądownictwo, uwalniając mieszczan od opłat i nakazując sądzenie wszystkich mieszkańców wyłącznie prawem magdeburskim przed wójtem lwowskim.

Król Zygmunt I zatwierdza ugodę pomiędzy mieszczanami lwowskimi a starostą halickim Mikołajem z Sieniawy, na mocy której lwowianie zgodzili się tymczasowo uiszczać opłatę celną od wozów w Haliczu na czas sprawowania przez niego urzędu. Dokument gwarantuje, że ustępstwo to nie narusza generalnego zwolnienia Lwowa z ceł w całym Królestwie Polskim, które ma w pełni powrócić po wygaśnięciu zarządu Sieniawskiego.

Król Zygmunt I Stary uchyla niekorzystny dekret królewskich komisarzy w sporze z przedmiejskim popem Chomą o cerkiew Zwiastowania i potwierdza przywilej władz Lwowa. Dokument stanowi, że burmistrz, rajcy i wójt lwowski w sprawach miejskich podlegają wyłącznie bezpośredniemu sądowi monarchy.

Król Zygmunt II August zatwierdza i odnawia wszelkie dotychczasowe prawa, przywileje, immunitety i posiadłości nadane miastu Lwowu przez jego poprzedników oraz przez niego samego. Jednocześnie bierze mieszczan i ich dobra pod królewską opiekę, zakazując nakładania nowych ciężarów oraz naruszania granic jurysdykcji miejskiej.

Podskarbi koronny Jan Mikołaj Daniłowicz wzywa burmistrza i rajców lwowskich do natychmiastowego zwolnienia z aresztu kupców cudzoziemskich wraz z ich towarami, by mogli udać się na jarmark do Lublina. Podkreśla, że bezprawne zatrzymanie kupców przynosi straty skarbowi państwa i narusza wyłączne kompetencje podskarbiego w sprawach celno-skarbowych.

Markiz d’Arquien wyraża głęboki niepokój z powodu niepomyślnych wiadomości o stanie zdrowia siostrzenicy, przekazanych mu przez kasztelana krakowskiego. Zwraca się z gorącą prośbą do wojewody wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o przysłanie aktualnych wieści na jej temat.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski przekazuje na potrzeby fabryki katedry lwowskiej sumę z rocznym czynszem zabezpieczoną na dobrach Stołpin, nakazuje zarządcom dóbr arcybiskupich składanie przysięgi na zabezpieczenie majątku sede vacante oraz przyznaje kanonikom i wikariuszom prawo wyrębu lasu w Obroszynie.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu i potwierdzenia czterech dawnych przywilejów królewskich dla miasta Lwowa, dotyczących m.in. prawa składu wszelkich towarów, zakazu omijania lwowskiego składu przez kupców podolskich i ruskich, poddania kupców obcych sądownictwu miejskiemu oraz zasad sporządzania testamentów i obrotu nieruchomościami. Dokument nadaje odpisom tych przywilejów pełną moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August unieważnia darowiznę placu pod Zamkiem Niskim we Lwowie poczynioną na rzecz Mikołaja Leśniowskiego z Zimnej Wody, wskazując na zagrożenie dla obronności miasta i zamku. Nakazuje staroście lwowskiemu rozbiórkę wzniesionych tam budynków oraz zabrania władzom miejskim dopuszczania do dalszej zabudowy tego terenu.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

M. Dzierżański zwraca się do prezydenta Lwowa Franciszka Wernera o pilne nadesłanie rejestru miejskich dworków szlacheckich i duchownych w celu przesłania go do Krasnegostawu. W dopisku Werner apeluje do radnych magistratu o pilną pisemną rezolucję lub osobiste stawiennictwo w ratuszu z uwagi na wagę sprawy.

Król Zygmunt II August zezwala mieszczanom lwowskim na wykupienie z rąk żony Krzysztofa Gnojeńskiego królewskich wsi Kożyce, Jamelna i Jaromierka wraz z karczmą, stawem i młynem. Dokument gwarantuje miastu spokojne posiadanie i użytkowanie tych dóbr przez okres dwudziestu lat od momentu objęcia intromisji, z zastrzeżeniem zwrotu sumy zastawnej przez monarchę po upływie tego czasu.

Anna Dolska martwi się brakiem wiadomości o zdrowiu Jabłonowskich i deklaruje gotowość natychmiastowego przyjazdu, by służyć bratowej pomocą podczas zbliżającego się zimowego połogu. Prosi adresata o przekazanie przewidywanego terminu porodu, aby mogła dostosować plany swojej podróży do Lwowa.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza potwierdza stan posiadania dóbr kapituły katedralnej i wikariuszy lwowskich, obejmujących m.in. wsie, młyny, ogrody i place miejskie. Mocą władzy ordynariackiej wciela te majętności do immunitetu kościelnego, gwarantując im pełnię praw i swobód kościelnych.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza zatwierdza przywilej króla Zygmunta II Augusta z 1550 roku nadający mancjonarzom katedry lwowskiej ogród z domem i łąkę we Lwowie. Mimo sprzeciwu lwowskiego rajcy Macieja Hideka hierarcha włącza te dobra do jurysdykcji i immunitetu kościelnego.

Samuel Dunikowski z Orska domaga się od rajców lwowskich wydania zbiegłego sługi, który dopuścił się zdrady i naraził go na straty. Powołując się na prawa szlacheckie i zwyczaje prawne, zapowiada rychłe przysłanie swego człowieka po uciekiniera.

Król Zygmunt II August potwierdza dawniejsze przywileje królów Aleksandra i Zygmunta I zwalniające mieszczan lwowskich wszystkich obrządków z opłat celnych na terenie całego państwa. Nakazuje urzędnikom i poborcom bezwzględne przestrzeganie tej immunitetu pod groźbą kar statutowych.