Katalog źródeł

Kapituła metropolitalna lwowska zezwala młynarzowi Walentemu i jego żonie Dorocie na wykupienie trzeciej części oraz trzeciej miarki młyna Stachyrowskiego od Elżbiety, wdowy po rajcy Stanisławie Bergerze. Jednocześnie kapituła wydzierżawia im dożywotnio pozostałe dwie części młyna w zamian za roczny czynsz, dostawy mąki i obowiązek utrzymania oraz naprawy budynków młyńskich.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Samuel Dunikowski z Orska domaga się od rajców lwowskich wydania zbiegłego sługi, który dopuścił się zdrady i naraził go na straty. Powołując się na prawa szlacheckie i zwyczaje prawne, zapowiada rychłe przysłanie swego człowieka po uciekiniera.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transumptu vidimus dwa wcześniejsze przywileje królów Władysława Jagiełły (1415) i Władysława Warneńczyka (1444), dotyczące nadania oraz użytkowania przez miasto Lwów podmiejskich gruntów i nadwyżek łanowych, tzw. obszarów. Dokument gwarantuje transumowanemu wypisowi taką samą moc prawną i wiarygodność, jaką posiadały dokumenty oryginalne.

Król Zygmunt II August potwierdza i transumuje cztery przywileje królów Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta I dla cechu szewców miasta Lwowa. Dotyczą one ograniczenia liczby szewców na podzamczu do dwóch mistrzów, zakazu uprawiania rzemiosła szewskiego w dworkach szlacheckich poza murami, zasad sprzedaży skór przez garbarzy oraz zakazu wykupywania skór przed bramami miejskimi.

Ferdinand Engelhardt przedstawia Arthurowi Forbesowi rozliczenie należności ściągniętych od handlarzy wołów oraz informuje o przelaniu środków na rachunek Roberta Forbesa. Opisuje także spory z dłużnikami, Kirkurem Teodorowicem i Davidem Antonowicem, którzy zakwestionowali wysokość naliczonego agia i kursów walut.

Król Zygmunt II August na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza dokument ławników lwowskich z 1554 roku, poświadczający sprzedaż łanu roli z łąkami i zaroślami we wsi Kleparów na rzecz kmiecia Grzegorza Sołtysa przez Stanisława Kmitowicza oraz Barbarę i Katarzynę Kmitówny. Wystawiony dyplom zapewnia nabywcy i jego spadkobiercom wieczyste i nienaruszalne prawo własności do nabytego gruntu.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Król Zygmunt II August potwierdza kapitule metropolitalnej lwowskiej prawo do pobierania cła mostowego i grobelnego we wsi Wierzbiż, nadanego pierwotnie przez Władysława Jagiełłę, oraz ustala szczegółowy taryfikator opłat przeznaczonych na konieczne naprawy dróg, grobli i mostów.

Król Zygmunt II August ponownie inkorporuje wsie Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego miasta Lwowa, potwierdzając ich status po weryfikacji na sejmie egzekucyjnym. Dokument uwalnia te dobra od jurysdykcji i podatków ziemskich oraz powinności wojennych, zobowiązując je jedynie do uiszczania podatku szosu wraz z miastem.

Sekretarz królewski Jakub Zadzik informuje burmistrza i rajców Lwowa o powrocie syndyka załatwiającego sprawy miejskie w Warszawie. Zapewnia przy tym o swojej nieustannej gotowości do życzliwego wspierania spraw miasta oraz jego kolejnych wysłanników.

Kanclerz wielki koronny Jakub Zadzik przesyła władzom Lwowa zapieczętowaną deklarację królewską, uzyskaną dla miasta przez księdza referendarza pod nieobecność kanclerza na dworze. Zapewnia przy tym adresatów o swojej niesłabnącej przychylności i życzliwości.

Kanclerz Jakub Zadzik informuje władze Lwowa o zawarciu przez miejskich delegatów w Warszawie porozumienia handlowego z Żydami lwowskimi, do czego doszło na życzenie króla i przy wstawiennictwie kanclerza. Zapewnia jednocześnie rajców, że zawarty układ w żaden sposób nie narusza praw ani przywilejów miasta.

Jakub Zadzik dziękuje przeorowi lwowskiemu za przekazanie listu z Persji, z którego król z zadowoleniem zaczerpnął wieści o władcy perskim i tamtejszych sprawach. Prosi również o regularne przesyłanie wszelkiej kolejnej korespondencji napływającej ze Wschodu.

Zadzik informuje magistrat Lwowa o deklaracji królewskiej dotyczącej miasta Warszawy, otrzymanej przez referendarza podczas nieobecności nadawcy. Wskazuje, że kwestia ta może sprawić adresatom trudność; końcowy sens dalszego wywodu jest częściowo niepewny. List datowany w Warszawie 22 września 1634 r.

Sekretarz królewski Jakub Zadzik zawiadamia władze Lwowa o powrocie syndyka załatwiającego sprawy miejskie w Warszawie. Zapewnia o swojej nieustannej życzliwości i gotowości do pomocy zarówno jemu, jak i przybyłemu pisarzowi miejskiemu.

Kanclerz koronny Jakub Zadzik ponawia wstawiennictwo u magistratu lwowskiego, popierając powtórny mandat królewski nakazujący zawarcie z Żydami porozumienia handlowego. Zwraca uwagę na ciężary ponoszone przez Żydów oraz na straty miasta wynikające z braku oficjalnej umowy regulującej ich działalność.

Król Zygmunt II August zatwierdza kapitule lwowskiej prawo do pobierania trzeciej miarki z młyna przy bramie Halickiej we Lwowie na okres trzydziestu lat. Po upływie tego czasu i spłaceniu sumy zastawnej młyn ma w pełni powrócić pod zarząd królewski.

Król Zygmunt II August zatwierdza transsumpt z lwowskich akt ziemskich, w którym mieszczanin lwowski Sebald Wortzel zastawia wieś Zamarstynów hetmanowi polnemu Mikołajowi Sieniawskiemu w zamian za dług w wysokości 5500 florenów. Dokument sankcjonuje poddanie tej czynności prawu ziemskiemu mimo wcześniejszego sprzeciwu władz miejskich Lwowa.

Sędzia Mikołaj Narajowski i podsędek Jan Brzozdowski poświadczają przebieg postępowania przed sądem ziemskim lwowskim między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leśniowskiego. Sprawa dotyczyła dóbr we wsi Glinna oraz rozgraniczenia z dobrami Hodowica.

Mikołaj Narajowski, sędzia, i Jan Brzozdowski, podsędek lwowski, poświadczają przebieg procesu granicznego między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leszniowskiego o dobra Glinna. Wobec niestawiennictwa pozwanych i przedłożenia mandatu króla Zygmunta Augusta sąd wydaje orzeczenie na korzyść kapituły.

Dokument poświadcza sprzedaż parceli ziemi ornej oraz winnicy w miejscowości Carzano przez Jana, syna młynarza Szymona, na rzecz Jana Chrzciciela Buffy za kwotę dwunastu i pół florena w złocie. Sprzedawca kwituje odbiór całej zapłaty, przekazuje prawa posiadania i zobowiązuje się do prawnej obrony transakcji przed ewentualnymi roszczeniami osób trzecich.

Szymon Zboiński wraz z synowcem Jakubem interweniują u Franciszka Głogowskiego w sprawie bezprawnego zaboru konia z rzędem ich słudze przez podstarościego i ludzi z Rudy. Autorzy proszą o ukaranie winnego zuchwalstwa oraz o natychmiastowy zwrot zwierzęcia.

Dokument potwierdza sprzedaż parceli gruntu w okręgu Puzenaio nad rzeką Piawą przez Buolfa na rzecz Giovanniego z Cesco Sancti Petri. Sprzedawca kwituje całkowity odbiór zapłaty i zobowiązuje się do wieczystego zagwarantowania nabywcy niezakłóconego posiadania nabytej nieruchomości.

Paula, Urszula i Katarzyna, córki zm. Gaspara Caprariusa, sprzedają za 8 florenów reńskich działkę ziemi w Telve di Sotto Gasparowi Buffie, aby spłacić dług wynikający z wyroku arbitrażowego. Transakcję zawarto w obecności męża Pauli oraz kuratora małoletnich sióstr i poświadczono notarialnie.

Król Henryk Walezy na sejmie koronacyjnym potwierdza wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, immunitety oraz zwyczaje nadane przez swoich poprzedników. Nakazuje urzędnikom królewskim i władzom miejskim Lwowa bezwzględne ich przestrzeganie i ochronę lwowskich Ormian.

Król Henryk Walezy potwierdza w formie vidimus dekret Zygmunta Augusta z akt ziemskich lwowskich, wyjaśniający i utrwalający przywilej królowej Jadwigi zwalniający mieszczan lwowskich z opłat celnych. Dokument zapewnia wieczystą moc prawną wolności celnych przysługujących miastu Lwowu na obszarze Korony i podległych domen.

Arcybiskup lwowski Stanisław Słomowski nadaje kapitule katedralnej we Lwowie wieczystą dziesięcinę pieniężną, zwaną biskupizną, pobieraną ze Lwowa oraz okolicznych wsi. W zamian za przekazane dochody kapituła zostaje zobowiązana do odprawiania nabożeństw i modlitw w intencji arcybiskupa za jego życia oraz po śmierci.

Jakub Zyzański, wójt chęciński, przesyła pisarzowi sądu wójtowskiego we Lwowie Wojciechowi Zimnickiemu życzenia noworoczne wraz z drobnymi upominkami dla niego i jego rodziny. Jednocześnie prosi o przyjęcie pod opiekę swojego syna Jana, który miałby pomagać w lwowskiej kancelarii i uczyć się przy adresacie.

Helena Zimnicka tłumaczy bratu przyczyny opóźnienia listów oraz dzieli się wiadomościami o pomyślnym zdrowiu matki i krewnych, z ulgą odrzucając krążące plotki o jego rzekomej śmierci. Donosi także o zgonie i rozporządzeniach testamentowych ich brata Sebastiana oraz wyraża gorące pragnienie rychłego osobistego spotkania.

Młynarz Mateusz i jego syn Hieronim przekazują Janowi Chrzcicielowi i Piotrowi braciom de Buffis młyn, folusz i dobra w Telve Inferiore tytułem zaspokojenia roszczeń dłużnych (datio in solutum). Jednocześnie wierzyciele oddają im te dobra w dziewięcioletnią dzierżawę z prawem wykupu po spłacie długu i zaległych czynszów.

Król Stefan Batory zatwierdza akt komisarski ustalający taksę dochodów i realizujący wykup trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego na przedmieściu lwowskim przez kasztelana sieradzkiego Andrzeja Dembowskiego od spadkobierców Kazimierza Hynka za kwotę 4684 florenów. Nadaje Dembowskiemu prawo spokojnego dzierżenia młyna aż do czasu ewentualnego odkupienia go przez króla za tę samą sumę.

Grzegorz, syn zmarłego Franciszka z Cesco w San Pietro, sprzedaje Janowi z Cesco działkę roli i łąki położoną w miejscu zwanym „sotto polpezza” za cenę 380 lirów. Sprzedający zastrzega sobie prawo do wykupu i powrotnego przejęcia zbywanej nieruchomości w terminie czterech lat.

Liberalis, syn Rosma, przekazuje Giovanniemu z Cesco San Pietro działkę łąkowo-orną w miejscowości Bisagha oszacowaną na 158 lirów w celu zaspokojenia ciążącego na nim długu. Akt sporządzony pierwotnie przez zmarłego notariusza Nicolasa a Fabro zostaje przepisany i poświadczony znakiem notarialnym przez cesarskiego notariusza Jacobusa Gleriusa.

Król Stefan Batory rozstrzyga wieloaspektowy spór pomiędzy pospólstwem a magistratem Lwowa, regulując m.in. kwestie dochodów z dóbr miejskich, składania rachunków, wyboru rajców i kolegium czterdziestu mężów oraz przestrzegania prawa składu. Nakazuje obu stronom zachowanie zgody i posłuszeństwa pod rygorem kary tysiąca grzywien.

Antoni, syn Mikołaja z Carzano, sprzedaje Janowi Chrzcicielowi Buffie z Telve di Sotto ogród oraz łąkę położone w Carzano. Transakcja zostaje opłacona i poświadczona notarialnie w obecności świadków.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński wraz z kapitułą katedralną przenosi zniszczone przez najazd tatarski miasteczko Kozłów na prawo magdeburskie na wzór Dunajowa i obdarza mieszkańców piętnastoletnią wolnizną. Po upływie tego okresu dokument precyzuje stałe powinności poddanych, w tym czynsze pieniężne, wymiar szarwarku oraz daniny w naturze na rzecz dworu arcybiskupiego.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza mocą władzy ordynariackiej przywilej króla Stefana Batorego z 1576 roku, włączający prepozyturę lwowskiego szpitala Świętego Ducha wraz z prawem patronatu do kapituły katedralnej lwowskiej.

Jan Kamocki relacjonuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Jabłonowskiemu uroczystości w Paryżu z okazji zawarcia pokoju z Sabaudią oraz pogłoski o hiszpańskim dworze i poparciu Francji dla kandydatury Jakuba II na tron Polski. Informuje również o stanie zdrowia Ludwika XIV, który mimo bolesnego zabiegu nacięcia ropnia nieprzerwanie kieruje sprawami państwa.

Jean Kamocki donosi Janowi Jabłonowskiemu z Paryża o pogłoskach dotyczących planowanego oblężenia Barcelony oraz o ruchach wojsk francuskich w Katalonii. Informuje także o bezruchu militarnym we Flandrii z powodu mrozów oraz o aresztowaniu stronnika, który zdradził plany króla Jakuba.

Jean Kamocki informuje Jana Jabłonowskiego o bieżącej sytuacji wojennej w Europie, w tym o spodziewanej kapitulacji Sabaudii, działaniach we Flandrii i manewrach morskich. W dopisku prosi o pomoc w uregulowaniu długu zaciągniętego w Paryżu przez hrabiego Leszczyńskiego, za którego poręczył.

Król Stefan Batory potwierdza przywilej króla Zygmunta I z 1547 roku nadany lwowskim krajaczom sukna. Akt gwarantuje im wyłączność na detaliczny handel i postrzyganie sukna we Lwowie pod karą konfiskaty nielegalnego towaru.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór władz i pospólstwa Lwowa ze starostą Mikołajem Herburtem oraz poborcą podatkowym, ustalając, że miasto zobowiązane jest płacić jedynie podwójną stawkę poboru obejmującą także przedmieścia i łany miejskie. Władca zabrania pobierania osobnego podatku od ról miejskich i warsztatów rzemieślniczych, kasując dotychczasowe wyroki starosty.

Johann Jacob Keßl informuje Arthura Forbesa o przekazaniu Johannowi Taylorowi dwóch sztuk tercjaneli oraz o stanie uregulowania wzajemnych asygnat i płatności jarmarcznych. Omawia również kwestię cen i sprzedaży aksamitu, przesyłając do podpisu obligację z prośbą o dalsze zlecenia handlowe.

Papież Sykstus V na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz społeczności Lwowa wzbogaca herb miejski, dodając do sylwetki lwa trzy wzgórza i gwiazdę z własnego herbu rodowego. Dokument upoważnia władze miejskie do swobodnego umieszczania i komponowania nowego godła wedle potrzeb i okoliczności.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski wraz z kapitułą katedralną nadaje swemu bratu Wojciechowi Solikowskiemu w dożywotnie użytkowanie wieś Siemikowce oraz oddaje mu w dwunastoletnią dzierżawę wieś Marków. W zamian odbiorca zobowiązuje się do uiszczania rocznych opłat, utrzymania obiektów gospodarczych oraz naprawy i utrzymania zniszczonego przez powódź stawu rybnego.

Dokument potwierdza sprzedaż praw i udziałów w ogrodzonym lesie Tambir przez Jana Ribullo z Padoli na rzecz notariusza Jakuba Glerio z Candide i jego brata za kwotę 4 lirów i 10 soldów. Odpis aktu został poświadczony z protokołu ojca przez notariusza Baptystę de Tullio.