Katalog źródeł

Davia nie jest pewien wyjazdu na Ruś wobec wątpliwości co do podróży króla. Wzywa do przebudzenia dawnej waleczności, relacjonuje zgodę stron i potrzebę pieniędzy na wymarsz ponad 30 tysięcy żołnierzy.

Król Zygmunt II August zatwierdza przywilej swego ojca Zygmunta I Starego z 1545 roku, nadający burmistrzowi i rajcom Lwowa jednorazowe prawo patronatu i prezentacji kandydata na mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Niższym. Dokument zobowiązuje arcybiskupa lwowskiego do bezzwłocznego powołania wskazanego przez władze miejskie duchownego.

Arcybiskup damietański Angelo Maria Ranuzzi odpowiada na pismo burmistrza i rajców lwowskich, obiecując sprawiedliwe i przychylne potraktowanie sprawy tamtejszego cechu kuśnierzy. Zapewnia także o swojej gotowości do pomocy władzom miasta w innych kwestiach i życzy im pomyślności.

Stanisław Borek, działając jako sędzia komisarz biskupa krakowskiego Samuela Maciejowskiego, przyjmuje rezygnację Marcina Słapa i uroczyście wprowadza Stanisława Słomowskiego na urząd proboszcza kościoła parafialnego w Działoszycach. Nakazuje wikariuszom i parafianom uznanie nowego plebana oraz oddawanie mu wszystkich należnych dochodów i posłuszeństwa.

Król Zygmunt II August nadaje mansjonarzom katedry metropolitalnej we Lwowie ogród z dworzyszczem oraz łąkę w obrębie miasta Lwowa. Nadane nieruchomości zostają włączone do immunitetu kościelnego i zwolnione z wszelkich ciężarów oraz podatków grodzkich i miejskich.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski przekazuje na potrzeby fabryki katedry lwowskiej sumę z rocznym czynszem zabezpieczoną na dobrach Stołpin, nakazuje zarządcom dóbr arcybiskupich składanie przysięgi na zabezpieczenie majątku sede vacante oraz przyznaje kanonikom i wikariuszom prawo wyrębu lasu w Obroszynie.

Nadawca zwraca się do szlachetnych panów i wspomina o nominacji sufragana lwowskiego oraz o zasługach i życzliwości adresatów. Rękopis jest uszkodzony i w wielu miejscach nieczytelny; nie da się pewnie odtworzyć szczegółów sprawy ani nazwisk. List datowano w Warszawie 9 grudnia 1723 roku. Nadawca podpisał się nieczytelnie.

Papież Juliusz III zawiadamia kapitułę lwowską o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Piotra stolicy arcybiskupiej we Lwowie przez Feliksa Ligęzę. Nakazuje kapitule przyjęcie elekta jako swego ojca i pasterza oraz posłuszeństwo jego zarządzeniom.

Papież Juliusz III powiadamia sufraganów archidiecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy arcybiskupem lwowskim po śmierci arcybiskupa Piotra Starzechowskiego i nakazuje im okazywanie nowemu metropolicie należytego posłuszeństwa. Dokument zawiera późniejsze wpisy oblaty przed biskupami przemyskim i chełmskim z 1555 roku.

Papież Juliusz III powiadamia duchowieństwo miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy nowym arcybiskupem lwowskim po śmierci Piotra Starzechowskiego. Nakazuje klerowi przyjęcie nowego pasterza z szacunkiem i posłuszeństwem pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Tadeusz Dzieduszycki apeluje do magistratu lwowskiego o pilną naprawę drogi dojazdowej do klasztoru bazylianów przed nadejściem zimy. Podkreśla, że brak przejazdu uniemożliwi zakonnikom zaopatrzenie w opał i żywność.

Zapis adresu listu skierowanego do magistratu oraz obywateli królewskiego miasta Lwowa.

Cześnik koronny Tadeusz Dzieduszycki zwraca się do władz Lwowa z prośbą o umożliwienie mu zakupu wystawionych na sprzedaż ruin przy ulicy Ormiańskiej, deklarując zapłatę wyznaczonej sumy. Informuje również, że o wyborze konkretnej nieruchomości rozmawiał już z panem Frankiem.

Kapituła metropolitalna lwowska zezwala młynarzowi Walentemu i jego żonie Dorocie na wykupienie trzeciej części oraz trzeciej miarki młyna Stachyrowskiego od Elżbiety, wdowy po rajcy Stanisławie Bergerze. Jednocześnie kapituła wydzierżawia im dożywotnio pozostałe dwie części młyna w zamian za roczny czynsz, dostawy mąki i obowiązek utrzymania oraz naprawy budynków młyńskich.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1433 roku, nadający ufundowanym przezeń kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej wieś Wierzbiąż w powiecie lwowskim wraz z wszelkimi pożytkami, lasami wzdłuż Dniestru i cłem. Dokument gwarantuje kapitule wieczyste posiadanie tych dóbr oraz prawo sypania grobli i budowy stawów.

Król Zygmunt II August zatwierdza akt komisarski ustalający przebieg granic między wsiami królewskimi a posiadłościami kapituły metropolitalnej lwowskiej. Wystawca nadaje wieczystą moc prawną ustaleniom komisarzy powołanych uprzednio przez Zygmunta I Starego.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza potwierdza stan posiadania dóbr kapituły katedralnej i wikariuszy lwowskich, obejmujących m.in. wsie, młyny, ogrody i place miejskie. Mocą władzy ordynariackiej wciela te majętności do immunitetu kościelnego, gwarantując im pełnię praw i swobód kościelnych.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza zatwierdza przywilej króla Zygmunta II Augusta z 1550 roku nadający mancjonarzom katedry lwowskiej ogród z domem i łąkę we Lwowie. Mimo sprzeciwu lwowskiego rajcy Macieja Hideka hierarcha włącza te dobra do jurysdykcji i immunitetu kościelnego.

Arcybiskup metropolita lwowski Paweł Tarło potwierdza i ratyfikuje nadanie królewskie oraz inkorporację. Nakłada przy tym mocą swojej władzy wieczyste milczenie na wszelkie roszczenia strony przeciwnej.

Kapituła katedralna lwowska zatwierdza wykupienie przez kaznodzieję katedralnego Jana Arundinensisa trzeciej części Młyna Olszowego oraz ogrodu na Przedmieściu Krakowskim, przeznaczając te dobra na uposażenie urzędu kaznodziei. Jednocześnie kapituła wydzierżawia mu dożywotnio pozostałe dwie części tegoż młyna pod określonymi warunkami czynszowymi i gospodarczymi.

Dupré dziękuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za listy polecające do pani Zamoyskiej, która jednak wcześniej pozostawiła decyzję o zatrudnieniu sługi swoim synom. Autor listu prosi o dalszy patronat i wyraża nadzieję na przyjęcie do służby w przyszłości.

Ksiądz Rajmund Jezierski przeprasza magistrat lwowski za niemożność osobistego przybycia z powodu zatrudnienia sprawami kapituły oraz Żydów. Prosi rajców o łaskawe przyjęcie doręczyciela listu, księdza Kotowskiego, na miejsce zmarłego niedawno księdza Bogackiego.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Hieronim Jełowicki tłumaczy powody swojej wcześniejszej interwencji dotyczącej krzywdy pewnego księdza, pozostawiając rozstrzygnięcie roztropności adresata. Informuje również o pilnowaniu spraw korespondenta oraz o swoim rychłym wyjeździe na sejm do Warszawy.

Ksiądz Hieronim Jełowicki prostuje informacje przekazane przez księdza Jastrzębskiego i zapewnia adresata o odprawieniu wspomnianego duchownego już tydzień wcześniej. W postscriptum prosi o baczenie na sprawę i sprawiedliwy sąd.

Hieronim Maciej Jełowicki zwraca się do magistratu Lwowa z uniżoną prośbą o nadanie mu probostwa katedralnego na wypadek wakatu na tym beneficjum. Deklaruje przy tym dozgonną wdzięczność oraz gotowość do wypełniania wszelkich dyspozycji władz miejskich.

Biskup Hieronim Jełowicki dziękuje magistratowi lwowskiemu za wcześniejszą prezentację na probostwo oraz deklaruje swoją gotowość do przysług. Jednocześnie prosi rajców o poparcie i prezentowanie kanonika łuckiego Barączewskiego na wakującą po zmarłym księdzu Łapińskim kanonię katedralną we Lwowie.

Dokument ustala szczegółowy przebieg granic oraz usypanie kopców granicznych między należącą do franciszkanów wsią Kozielniki a miejskimi gruntami Lwowa oraz wsiami Sichów i Zubrza, kładąc kres dotychczasowym sporom i zranieniom. Ponadto potwierdza przyznane konwentowi przez władze miejskie prawo do ograniczonego wyrębu drewna na opał oraz wypasu bydła na gruntach miejskich pod warunkiem zachowania poprawnych stosunków z miastem.

Papież Pius IV powiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o mianowaniu Pawła nowym arcybiskupem lwowskim po zgonie arcybiskupa Feliksa. Wzywa kapitułę do uległości i posłuszeństwa wobec nowego ordynariusza pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych.

Król Zygmunt August zezwala mieszkańcom wsi Krotoszyn, należącej do konwentu dominikanów we Lwowie, na wieczyste zbieranie suchego i leżącego drewna na opał w królewskim lesie Derewacz. Nakazuje jednocześnie staroście lwowskiemu Piotrowi Barzemu i jego następcom nienaruszanie tego uprawnienia.

Anna Rzewuska prosi magistrat lwowski o powierzenie wakującego po sufraganie probostwa zasłużonemu kustoszowi archikatedralnemu, biskupowi Bąkowskiemu. W zamian za przychylną decyzję deklaruje wdzięczność własną oraz swojego męża.

Papież Pius IV przesyła paliusz dla nowo mianowanego arcybiskupa lwowskiego Pawła Tarły za pośrednictwem Jerzego Tylicza. Poleca biskupom krakowskiemu lub przemyskiemu wręczenie paliusza po przyjęciu przez nominata sakry biskupiej oraz odebranie od niego przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Król Zygmunt II August potwierdza kapitule metropolitalnej lwowskiej prawo do pobierania cła mostowego i grobelnego we wsi Wierzbiż, nadanego pierwotnie przez Władysława Jagiełłę, oraz ustala szczegółowy taryfikator opłat przeznaczonych na konieczne naprawy dróg, grobli i mostów.

Piotr Barzy, kasztelan przemyski i starosta generalny lwowski, wydaje kapitule metropolitalnej we Lwowie uwierzytelniony wypis z akt grodzkich z 1510 roku. Potwierdza on zbycie podmiejskiego młyna Ważny przez Barbarę młynarkę i jej syna Erazma na rzecz kapituły za sumę 300 grzywien.

Kajetan Zabielski przedstawia wyliczenie podziału czynszu z sum ulokowanych u przemyskich Żydów i prosi o przesłanie należności potrzebnych na prowadzone prace budowlane. Ze względu na obowiązki przy fabryce rezygnuje z wyjazdu do Przemyśla, zalecając podjęcie kroków prawnych przeciwko Żydom w konsystorzu.

Król Zygmunt II August zobowiązuje się pod słowem królewskim, że przez okres dwunastu lat nie wykupi ani nie odbierze kapitule metropolitalnej we Lwowie wsi Honiatycze i Czerkasy w powiecie szczerzeckim. Potwierdza nienaruszalność spokojnego posiadania tych dóbr wraz ze wszystkimi pożytkami aż do upływu tego terminu.

Rajcy lwowski, działając jako zarządcy szpitala Świętego Ducha, zapisują młynarzowi Maciejowi Malskiemu i jego żonie Katarzynie sumę 30 grzywien na trzeciej części nowo wybudowanego młyna na rzece Pełtwi we wsi Malechów oraz oddają im tę część w posiadanie i użytkowanie. Dokument zastrzega prawa dożywotnie Wawrzyńca Morawińskiego i jego żony Anny do pozostałych dwóch części młyna oraz nakłada na Macieja Malskiego obowiązek późniejszego utrzymania całego obiektu.

Nuncjusz apostolski Gian Francesco Commendone restytuuje godność dziekana w kapitule metropolitalnej we Lwowie, nakazując wybór dziekana spośród miejscowych kanoników. Ponadto inkorporuje do stołu kapitulnego kościół św. Jana za murami Lwowa wraz ze wszystkimi jego dobrami i dochodami z przeznaczeniem na uposażenie godności.

Papież Pius IV powiadamia lud miasta i diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa Stanisława z Laodycei na urząd arcybiskupa lwowskiego po śmierci Pawła i nakazuje przyjęcie go oraz posłuszeństwo wobec jego pasterskich napomnień.

Król Zygmunt II August zatwierdza kapitule lwowskiej prawo do pobierania trzeciej miarki z młyna przy bramie Halickiej we Lwowie na okres trzydziestu lat. Po upływie tego czasu i spłaceniu sumy zastawnej młyn ma w pełni powrócić pod zarząd królewski.

Kapituła metropolitalna lwowska zatwierdza cesję sumy 50 grzywien na młynie Stachierowskim uczynioną przez Dorotę na rzecz jej męża młynarza Stanisława na wypadek jej wcześniejszej śmierci. Jednocześnie oboje małżonkowie zobowiązują się do podwyższenia opłat arendowych i świadczeń w naturze na rzecz kapituły.

Adam Siemuszowski, surrogat starosty lwowskiego, wydaje kanonikom lwowskim wypis z akt z 1510 roku potwierdzający wykupienie młyna przed bramą Halicką od Małgorzaty Tłustej Marciszowej i jej syna Erazma. W dokumencie Małgorzata z synem kwitują odbiór zapłaty i zobowiązują się do zachowania wiecznego milczenia w sprawie owego młyna.

Sędzia Mikołaj Narajowski i podsędek Jan Brzozdowski poświadczają przebieg postępowania przed sądem ziemskim lwowskim między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leśniowskiego. Sprawa dotyczyła dóbr we wsi Glinna oraz rozgraniczenia z dobrami Hodowica.

Sąd ziemski lwowski potwierdza przebieg wieloletniego procesu i przyznaje pracowitym Stanisławowi i Marcinowi z Basiówki intromisję w dobra szlachetnego Baltazara Leśniowskiego w Glinnej i Zimnej Wodzie za szkody i niestawiennictwo. Wypis zawiera relacje z poszczególnych roczków ziemskich oraz wzmianki o mandatach królewskich Zygmunta Augusta.

Sąd ziemski lwowski przysądza pracowitemu Albertowi z Basówki, poddanemu kapituły lwowskiej, wwiązanie (intromisję) w dobra Zimna Woda i Glinna należące do szlachetnego Baltazara Leśniowskiego w wyniku wygranego procesu o bezprawne zagarnięcie mienia.

Mikołaj Narajowski, sędzia, oraz Jan Brzozdowski, podsędek ziemski lwowski, poświadczają przebieg procesu i przyznanie intromisji w dobra Glinna i Zimna Woda Baltazara Leśniowskiego na rzecz Andrzeja, karczmarza ze wsi Basiówka.

Mikołaj Narajowski, sędzia, i Jan Brzozdowski, podsędek lwowski, poświadczają przebieg procesu granicznego między kapitułą metropolitalną lwowską a sukcesorami zmarłego Mikołaja Leszniowskiego o dobra Glinna. Wobec niestawiennictwa pozwanych i przedłożenia mandatu króla Zygmunta Augusta sąd wydaje orzeczenie na korzyść kapituły.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.