Katalog źródeł

Król Zygmunt I Stary zezwala na wcielenie opuszczonego kościoła parafialnego w Semenówce wraz ze wszystkimi dochodami i przynależnościami do kościoła w Szczerzcu w celu poprawy uposażenia tamtejszego plebana. Monarcha zastrzega jednocześnie zachowanie opieki duszpasterskiej i należnych posług religijnych w Semenówce zgodnie z zarządzeniem miejscowego ordynariusza.

Janusz Antoni Korybut Wiśniowiecki prosi wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o obecność na spotkaniu z księciem w sprawie pacyfikacji sytuacji na Litwie. Zaznacza, że liczy na jego poparcie i ma z nim do omówienia ważne wspólne sprawy.

Janusz Antoni Wiśniowiecki dziękuje wujowi, wojewodzie ruskiemu, za ojcowskie rady oraz wstawiennictwo w obliczu ludzkiej nieżyczliwości. Tłumaczy swoje wcześniejsze motywacje ambicją, lecz ostatecznie godzi się z sytuacją i rezygnuje z dalszej rywalizacji zgodnie z radą adresata i wolą królewską.

Janusz Antoni Wiśniowiecki z radością oznajmia wujowi swój powrót w ojczyste progi i zapewnia go o stałym przywiązaniu oraz gotowości do osobistego oddania przysług. Przesyła także uszanowanie wojewodzinie ruskiej i prosi o zachowanie w życzliwej pamięci.

Król Zygmunt I Stary ustanawia na nowo cech krawców we Lwowie, zakazując uprawiania tego rzemiosła w mieście i na przedmieściach rzemieślnikom spoza bractwa. Spod obowiązku cechowego wyjęto jedynie dwóch krawców zamkowych wyznaczanych przez starostę lwowskiego.

Król Zygmunt I orzeka, że dobrowolne uiszczanie cła kołomyjskiego przez mieszczan lwowskich na rzecz wojewody Ottona z Chodcza ma charakter tymczasowy i nie narusza ich wcześniejszego zwolnienia z tej opłaty. Po śmierci Ottona lub ustąpieniu przez niego z dzierżawy Kołomyi żaden kolejny tenutariusz nie ma prawa domagać się od lwowian wspomnianego cła.

Wojewoda ruski Konstanty Wiśniowiecki powiadamia władze miejskie Lwowa o objęciu Żydów swoim patronatem zgodnie ze zwyczajem poprzedników. Zwraca się do burmistrza i rajców z żądaniem, by nie pociągali ludności żydowskiej przed sądy miejskie w sprawach podlegających wyłącznej jurysdykcji wojewody.

Król Zygmunt I Stary zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na ustanowienie prawowitego prokuratora do reprezentowania jej oraz jej poddanych przed wszystkimi sądami świeckimi Królestwa Polskiego. Monarcha zapewnia o wieczystej ważności wszelkich czynności prawnych podjętych przez tego pełnomocnika.

Michał Korybut Wiśniowiecki informuje swojego wuja, hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego, o przyjściu na świat syna, który stanowi wsparcie dla gasnącego rodu. Autor poleca siebie oraz nowo narodzonego potomka dalszej łasce i życzliwości adresata.

Michał Korybut Wiśniowiecki informuje swego wuja, wojewodę wołyńskiego Jana Janusza Jabłonowskiego, o pomyślnym powrocie z peregrynacji i zapewnia go o swej pamięci oraz oddaniu. Wyraża również gorące pragnienie jak najszybszego osobistego spotkania zamiast dotychczasowej korespondencji listownej.

Michał Serwacy Wiśniowiecki usprawiedliwia niemożność osobistego powitania wuja, wojewody ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego, złym stanem dróg sannyych. Przesyła listowne wyrazy szacunku, prosząc o niezmienną pamięć i dalszą protekcję.

Autor listu, pewny przychylności adresata, ponawia swoją prośbę i usprawiedliwia swą natarczywość. Zapewnia, że nie kieruje nim chęć osobistych korzyści, lecz jedynie szczere pragnienie służby pod komendą hetmana.

Michał Serwacy Wiśniowiecki przeprasza wojewodę ruskiego za długie milczenie, tłumacząc je okolicznościami oraz nawałem spraw państwowych. Zwraca się do wuja z prośbą o niezmienne poparcie, które przysporzy chwały ich domowi.

Michał Korybut Wiśniowiecki ubolewa w liście do swego wuja, wojewody ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego, że padł ofiarą fałszywych doniesień godzących w jego dobre imię i honor. Zapewnia o swym nieustannym oddaniu dla rodu adresata i prosi o zachowanie go w dalszej życzliwej opiece.

Książę Jeremi Wiśniowiecki prosi władze miejskie Lwowa o zwolnienie Gabriela Moratoniusa z terminu przed sądem radzieckim i okazanie mu wyrozumiałości. Wstawia się za nim uprzedzająco, aby ułatwić mu osobiste zjednanie sobie przychylności rajców.

Zofia, wdowa po Stanisławie Hynku podkomorzym łęczyckim, darowuje swojemu bratu wujecznemu Mikołajowi Gołąbkowi, podsędkowi lwowskiemu, cały swój dziedziczny dział we wsi Zimna Woda, z wyłączeniem części należnej jej synom. Dokument poświadcza nadanie intromisji oraz zobowiązanie darczyni do prawnej obrony obdarowanego przed wszelkimi roszczeniami.

De Villar informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o przesłaniu mu przez zaufanego posłańca listu od pana Duponta. Oferuje również pośrednictwo w odesłaniu odpowiedzi i zapewnia o swojej gotowości do dalszych usług.

J. Winiarski informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o przybyciu oddziału wojsk koronnych powracających z Węgier i wyznaczeniu dla nich uciążliwego kwaterunku w starostwie świeckim na mocy asygnaty wojewody inowrocławskiego. Prosi o pilne dyspozycje, jak należy postąpić z żołnierzami, aby uchronić dobra starostwa przed całkowitą ruiną.

Winiarski nie znalazł weksla mimo podróży do Gdańska i Torunia. Pisze o odmowie zaprzysiężenia szkód wojskowych i radzi wysłać zboże Wisłą zaraz po ustąpieniu lodu.

Jan Winiarski donosi o zamieszkach w Toruniu i niemożności zdobycia pieniędzy na potrzeby wojewody, sugerując zrealizowanie weksla na trzy tysiące ze Lwowa do Gdańska. Wyraża także zaniepokojenie brakiem korespondencji z ostatniej poczty.

Winiarski informuje o płatności Szymanowicza i sporze Świecia o hybernę. Prosi o przywilej pozwalający przyjąć zięcia Bartholdyego do mieszczaństwa mimo odmowy miasta.

Skarga na egzekucje wojskowe, koszty i ucieczkę poddanych. Starostwo ma dostarczyć 1000 drewna do Torunia oraz ludzi do palisad. Osobno: pieniądze u Bartoldego, weksel i wiadomość o poczcie gdańskiej.

Autor omawia ceny i spław drewna, proponuje zakupy gdańskie przed konwokacją. Donosi o podpaleniu stodół ze zbożem oraz o biciu mieszkańców Śliwic i wymuszeniu ośmiu podwód.

Autor opisuje ciężary przemarszu rajtarów, zarzuty wobec Sędzickiego i trudności z przekazaniem 6300 zł hyberny do Lwowa. Proponuje weksel za pośrednictwem kupca Szymanowicza.

Jan Winiarski informuje Jana Jabłonowskiego o pomyślnym wycofaniu saskich żołnierzy ze starostwa świeckiego oraz o kwestii przesłania weksla na hibernę. Zapowiada także nadesłanie cen towarów z Gdańska i doradza pilne wysłanie tam statków ze zbożem ze względu na korzystną koniunkturę.

Autor broni się przed zarzutem zaniechania: odmówił kwater saskim żołnierzom, a polecenie sporządzenia wykazów szkód otrzymał po terminie. Nadal szuka sposobu przekazania hyberny.

Jan Winiarski donosi wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o wynegocjowaniu u pana Bartoldego pożyczki w wysokości sześciu tysięcy talarów bitych pod warunkiem asygnacji spłaty z hiberny i rat. Prosi również adresata o podjęcie ostatecznej decyzji w sprawie uciążliwego pana Sędzickiego oraz o odbiór należności w kwocie dwóch tysięcy.

Łacińska nowina donosi, że król Francji miał zrezygnować z osadzenia Contiego w Polsce. Autor wiąże z tym nadzieję na uspokojenie Rzeczypospolitej i zgodę możnych.

Winiarski proponuje pożyczkę 20 tysięcy u Bartoldego, wypłatę w Gdańsku i przesłanie wekslem do Warszawy. Prosi o rozstrzygnięcie sprawy Sędzickiego, któremu zarzuca krzywdzenie ludzi i zaległości.

Król Zygmunt I Stary potwierdza list komisarzy królewskich z 1533 roku ustalający szczegółowe rozgraniczenie wsi Wierbiąż, należącej do kapituły lwowskiej, od dóbr królewskich Demnia, Drohowyże i Uście, dzierżawionych przez Pawła Tarłę. Dokument opisuje przebieg granicy wyznaczonej 32 kopcami i znakami na drzewach oraz przysądza kapitule prawa do wód rzek Zubrzy, Szczerzca i Dniestru.

Biskup przemyski Michał Wodzicki dziękuje władzom miasta Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji Zmartwychwstania Pańskiego. W odpowiedzi odwzajemnia życzenia, prosząc o Bożą opiekę, pociechę i obfitość dóbr dla Lwowa oraz jego mieszkańców.

Michał Wodzicki dziękuje burmistrzowi, rajcom i magistratowi Lwowa za nadesłane powinszowania z okazji świąt Zmartwychwstania Pańskiego. W odpowiedzi przesyła wzajemne życzenia opieki Bożej oraz obfitości wszelkich pomyślności dla miasta i jego obywateli.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór kompetencyjny między radą miejską Lwowa a starostą Stanisławem Odrowążem, potwierdzając jurysdykcję prawa magdeburskiego nad wszystkimi przybyszami i kupcami przebywającymi w mieście, na przedmieściach oraz pod Zamkiem Wyższym. Kompetencje sądownicze starosty ograniczono wyłącznie do spraw o zabójstwa i najścia na domostwa popełnione w obrębie jurysdykcji zamkowej.

Król Zygmunt I Stary nakazuje urzędnikom koronnym i miejskim udzielanie pomocy mieszczanom lwowskim w zatrzymywaniu kupców omijających lwowski skład towarów. Zabrania nielegalnego transportu wołów, wosku i innych towarów z Rusi i Podola z pominięciem Lwowa i należnych ceł pod groźbą kar majątkowych.

Król Zygmunt I odracza ostateczne rozstrzygnięcie sporu między miastami Lwowem i Lublinem o przejazd kupców ze Wschodu. Do czasu dokładnego zbadania przywilejów obu stron monarcha nakazuje zachować lwowskie prawo składu i zatrzymywać kupców tureckich, tatarskich oraz wołoskich.

Król Zygmunt I odracza na sześć lat rozstrzygnięcie sporu między Krakowem a Lwowem o prawa składu i zatwierdza tymczasową ugodę regulującą zasady handlu kupców obu miast. Dokument nakazuje lwowianom przejeżdżać przez Kraków i ogranicza wywóz wołów, a krakowianom zabrania omijania Lwowa oraz skupowania bydła dalej niż do Glinian.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spory między starostą lwowskim Mikołajem Odnowskim a radą miasta Lwowa, regulując kwestie opłat targowych, myta i mostowego, wypasu pędzonego bydła, liczby rzemieślników podzamkowych oraz przemiału w młynach i wyrębu lasów. Dekret potwierdza dawne przywileje mieszczan lwowskich i zakazuje nakładania na nich bezprawnych ciężarów przez urząd grodzki.

Wolski sprzeciwia się naruszaniu przywilejów Lwowa podczas nieobecności monarchy. Aprobuje protest miasta i odwołanie do przyszłego sejmu; obiecuje obronę jego praw oraz autorytetu kancelarii.

Król Zygmunt I Stary nadaje na wieczne czasy kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie trzecią miarę z młyna królewskiego przy bramie Halickiej. Dokument określa jednocześnie obowiązki kapituły i starosty w zakresie ponoszenia kosztów naprawy i utrzymania młyna.

Król Zygmunt I potwierdza, że plac za kościołem franciszkanów udostępniony pod ustawienie królewskich dział wojennych stanowi własność miejską, a nie zamkową. Monarcha zobowiązuje się oddać ten teren rajcom lwowskim natychmiast po przygotowaniu innego miejsca na artylerię.

Jan Wojakowski relacjonuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu swoje rozmowy ze szlachtą w Przemyślu dotyczące potrzeby zwołania sejmiku i doradza sprowadzenie uniwersałów. Donosi także o pomyślnym pozyskiwaniu dla swojej frakcji osób skłaniających się dotąd ku obozowi przeciwnemu.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy starostą lwowskim Mikołajem Odnowskim a władzami Lwowa, przysądzając sporny dom na Przedmieściu Krakowskim na własność miasta. Dokument potwierdza posadowienie budynku na gruncie miejskim i poddaje go na zawsze jurysdykcji miejskiej.

Kasper Wojakowski wyraża zgodę na zamianę dóbr Laszki zgodnie z wolą Stanisława Jana Jabłonowskiego. Zwraca się z prośbą o nadesłanie deklaracji w tej sprawie, ufając, że wojewoda weźmie pod uwagę wartość majątku i nie dopuści do jego pokrzywdzenia.

Król Zygmunt I Stary zwalnia mieszczan i kupców lwowskich z obowiązku uiszczania cła w Kołomyi, które było bezprawnie pobierane w okresie dzierżawy tamtejszych dóbr królewskich przez Ottona z Chodcza. Przywilej zwalnia na zawsze wszelkie przewożone towary, w tym ryby i zboża, w drodze tam i z powrotem.

Król Zygmunt I nadaje mieszczanom lwowskim wieczyste prawo szynkowania wina palonego (gorzałki) w obrębie miasta i na przedmieściach oraz pobierania z tego tytułu opłat na potrzeby miejskie. Wszelkim innym stanom i mieszkańcom zakazuje się sprzedaży wódki bez zezwolenia rady miejskiej pod karą konfiskaty trunku.

Król Zygmunt I nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Bernardowi i jego następcom pół grzywny rocznego czynszu, wypłacanego na Boże Narodzenie przez starostę gródeckiego, tytułem odszkodowania za łąki zajęte pod pastwisko zamku w Gródku. Świadczenie to zostaje ustanowione jako wieczyste zobowiązanie starostwa gródeckiego.

Król Zygmunt I Stary nadaje kapitule metropolitalnej we Lwowie wieś Honiatycze prawem dziedzicznym wraz ze szczegółowym wytyczeniem jej granic. Ponadto zwalnia wieś i jej mieszkańców ze wszelkich ciężarów ziemskich oraz wypraw wojennych, poddając ją immunitetowi kościelnemu.

Mikołaj Hadziewicz donosi doktorowi Kupińskiemu o zabiegach w kancelarii królewskiej, u hetmana oraz podkomorzego łuckiego w celu uzyskania libertacji dla Lwowa, wspominając o poniesionych na ten cel wydatkach. Zwraca się również z prośbą o dopilnowanie jego prywatnych spraw majątkowych i kwestii długów w mieście.

Król Zygmunt I Stary rozstrzyga spór pomiędzy starostą lwowskim Mikołajem Odnowskim a radą miejską Lwowa dotyczący procedury powoływania rajców. Dokument ustanawia, że pierwszego rajcę nominuje w imieniu monarchy starosta spośród sześciu rajców urzędujących na dany rok, drugiego wybiera rada, a trzeciego pospólstwo miasta.

Arcybiskup lwowski Bernard Wilczek przenosi z prawa świeckiego pod jurysdykcję i immunitet kościelny wsie Honiatycze i Czerkasy, młyn przed bramą halicką oraz kamienicę przy ulicy Szkolnej we Lwowie, stanowiące uposażenie kapituły metropolitalnej lwowskiej nadane jej przez króla Zygmunta I.