Katalog źródeł

Benedykt Augustynowicz potwierdza odbiór listu od prezydenta Lwowa Iłaszewicza i dziękuje za pamięć. Informuje, że decyzję przekaże ustnie wysłany przez niego posłaniec konny, który powinien przybyć szybciej niż pieszy posłaniec adresata.

Prośba o wniesienie pisemnego podania dotyczącego pogorzeliska Zamarstynowa pod obrady rady miejskiej. Autor nalega na szybkie załatwienie z powodu innych interesów.

Autor odpowiada na żądanie zapłaty, powołuje się na wcześniejszą uchwałę i wysyła Łagockiego. Uzasadnia trudności szkodami w dobrach po obozowaniu Duńców i kolejnych przemarszach; choroba uniemożliwia mu udział w posiedzeniu.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wyszebic poświadczają, że Zofia, córka Jana Zubrskiego i żona Jana Knata, sprzedała swoją dziedziczną część w Zubrzy oraz połowę wsi Sychów Janowi, wójtowi z Sokolnik, za kwotę 250 grzywien. Zbywczyni zrezygnowała z wszelkich praw do tych dóbr, dopuściła nabywcę do wwiązania i zobowiązała się do obrony prawnej transakcji.

Piotr Abramowicz informuje Stanisława Suskiego, że z powodu braku ryb w sadzawkach nie jest w stanie zrealizować jego prośby. Radzi podstarościemu poszukać zaopatrzenia gdzie indziej, gdyż wszelkie dostępne zasoby muszą zaspokoić potrzeby księcia.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wysokiego poświadczają dokonanie wieczystego podziału dóbr m.in. w Sichowie i Żyrawce między rodzonymi siostrami Katarzyną i Zofią, dziedziczkami z Zubrzy. Ugoda reguluje podział łanów, kmieci, młynów, stawów oraz karczem.

Jarosław odpowiada na prośbę Lwowa, wysyłając mistrza katowskiego. Żąda jego szybkiego odesłania po egzekucji, ze świadectwem i na dobrej podwodzie. Lwowski mieszczanin pozostaje w Jarosławiu jako poręczenie powrotu.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zwalnia mieszkańców Lwowa na sześć lat od wszelkich podatków, kontrybucji i opłat w uznaniu trudów i wydatków poniesionych na wznoszenie miejskich murów oraz fos obronnych. Równocześnie nakazuje poborcom podatkowym bezwzględne respektowanie nadanego immunitetu.

Władze Jarosławia odpowiadają na pismo lwowskie dotyczące frekwencji kupców na jarmarku. Informują, że tego dnia poleciły woźnemu ogłosić podczas targu zaproszenie do bezpiecznego przyjazdu, bez obawy o nadzwyczajne wymuszenia. Powołują się na obiecaną ochronę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz składają życzenia noworoczne.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk nakazuje urzędnikom ziem ruskich i podolskich, a zwłaszcza staroście lwowskiemu Stanisławowi z Chodcza, aresztowanie kupców i konfiskatę towarów przewożonych z ominięciem przymusu lwowskiego prawa składu. Dokument przyznaje mieszczanom lwowskim uprawnienia do zatrzymywania winnych celem ochrony przywilejów miejskich i dochodów skarbu królewskiego.

Burmistrz i rajcy Jarosławia proszą radę Lwowa o ogłoszenie kupcom, że nadchodzący jarmark jarosławski odbędzie się w zwykłym czasie. Powołują się na wolę i powagę marszałka i hetmana wielkiego koronnego oraz swojej dobrodziejki i zachęcają do przyjazdu z towarami bez obaw o działania nieprzyjacielskie. Jest to zapewnienie i zaproszenie nadawców, nie potwierdzenie przebiegu jarmarku.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że Grzegorz wraz z rodziną sprzedał Janowi Weyszhannesowi, lwowskiemu mieszczaninowi i ławnikowi, dziedziczne sołectwo w podmiejskiej wsi Goldberg. Sprzedaż nastąpiła za zgodą rady miejskiej z pełnym zrzeczeniem się praw przez zbywców.

W aktach sądu ławniczego Jarosławia zapisano relację woźnego o ogłoszeniu na czterech narożach rynku nakazu przyprowadzania towarów przez zwykłe drogi do Lwowa i respektowania prawa składu. Nakaz ogłoszono w czasie jarmarku na żądanie władz Lwowa, z upoważnienia stanów koronnych i Mikołaja Herburta z Fulsztyna. Przewiduje on zatrzymanie osób obchodzących prawo i zajęcie ich towarów.

Wojewoda sandomierski i starosta lwowski Spytko z Jarosławia, działając z mandatu króla Kazimierza Jagiellończyka, rozpatruje sprawę sądową między Elżbietą a arcybiskupem lwowskim Janem dotyczącą dóbr Wiciń.

Władze Jazłowca poświadczają skargi kupców wschodnich na ciężary narzucane przez lwowskich tłumaczy. Według kupców opłaty wykraczają poza wpisane do rejestru cła, a kontrola jest powtarzana. Magistrat Jazłowca prosi władze Lwowa o powstrzymanie nadużyć, argumentując, że szkodzą również samemu miastu, i potwierdza pismo pieczęcią oraz podpisami.

Wojewoda ruski Jan Odrowąż na zjeździe generalnym we Lwowie, rozpatrując skargę mieszczan i kupców lwowskich, zabrania bezprawnego zatrzymywania i zajmowania na drogach Rusi i Podola bydła zakupionego na dorocznych jarmarkach i opatrzonego ich znakami. Dokument nakazuje urzędnikom i mieszkańcom miast bezwzględne przestrzeganie zakazu aresztowania pędzonych stad pod rygorem surowych kar królewskich.

Burmistrz i rajcy Jaworowa poświadczają otrzymanie od władz Lwowa królewskiego uniwersału z Warszawy, datowanego 20 marca 1629, nakazującego przekazanie miejscowej kwoty odczytanej roboczo jako 500 złotych na donatywę. Suma ogólna uchwalona przez sejm dla miast koronnych wynosi 100 tysięcy złotych. Dokument nie poświadcza dokonania wpłaty.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowski poświadczają, że mieszczanin lwowski Mikołaj, syn niegdyś Karnasza, pokwitował wojskiego trembowelskiego Jana Jurę z Malechowa i Ostrowa z całkowitej spłaty długów. Wszelkie dotychczasowe wpisy i roszczenia ciążące na dobrach Malechów i Ostrów zostały prawomocnie skasowane.

Burmistrz i rajcy Jaworowa zwracają się do rady miasta Lwowa z prośbą o odesłanie przez posłańca rozstrzygnięcia w sprawie apelacyjnej toczącej się między Grzegorzem Bobolewicem a bednarzem Markiem Woskobojnikiem. Przesyłają przy tym tradycyjne sąsiedzkie pozdrowienia i wyrazy życzliwości.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Jakubowi z Buczacza, kasztelanowi halickiemu, na ufundowanie i uposażenie ołtarza w katedrze metropolitalnej we Lwowie czynszem od sumy 800 grzywien. Nadanie obejmuje również wyłączenie dóbr prebendy spod jurysdykcji sądów świeckich.

Rajcy miasta Chełma zawiadamiają władze Lwowa o doręczeniu przez gońca uniwersału skarbowego dotyczącego donatywy oraz o wypłaceniu mu należnego wynagrodzenia. Mimo ubóstwa miejscowej ludności i braku zamożnych kupców deklarują wolę podporządkowania się nakazom królewskim.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk przedłuża mieszkańcom Lwowa wolność od podatków królewskich o dodatkowe dwa lata ponad uprzednio nadane osiem lat. Przywilej ten został przyznany w uznaniu ciężarów i nakładów ponoszonych przez miasto na naprawę i wznoszenie murów, wałów oraz fos obronnych.

Rajcy miasta Stryja poświadczają odebranie uniwersału królewskiego oraz zawiadomienia ze Lwowa dotyczącego donatywy sejmowej, z której na ich miasto przypadło dwieście złotych. Potwierdzają również, że obwieścili mieszkańcom nakaz uiszczenia podatku z terminem odesłania do Lwowa na 15 maja 1629 roku.

Sędzia Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan z Zimnej Wody uznał dług wobec Jerzego, syna zmarłego Fryderyka, i zapisał mu pod zastaw połowę wsi Zimna Woda wraz z młynem i karczmą na okres sześciu lat. Dokument ustala warunki użytkowania posiadłości, termin i zasady zwrotu sumy pieniężnej oraz obowiązek obrony praw wierzyciela do zastawionych dóbr.

Magistrat Starej Soli prosi prezydenta Lwowa o przysłanie kata do wykonania wyroku na niewymienionym z nazwiska skazanym. Jako poręczyciela pozostawia we Lwowie Piotra Staromiejskiego, dawnego burmistrza, do czasu powrotu kata. Zapewnia o zapłacie, bezpieczeństwie i zdrowiu mieszkańców Starej Soli oraz rosyjskich posterunków wojskowych. Planowany przyjazd ma nastąpić w czwartek, wykonanie wyroku w sobotę, a powrót na święta; list nie potwierdza realizacji tych zamiarów.

Papież Sykstus IV zleca archidiakonowi i kanonikowi przemyskiemu Mikołajowi Bylinie zbadanie i ostateczne rozstrzygnięcie sporu majątkowego między kapitułą lwowską a Elżbietą z Gołogór o zajęcie wsi Wicyn. Mimo upływu terminu apelacji nakazuje sędziom wysłuchanie stron i przymuszenie świadków pod cenzurami kościelnymi bez możliwości dalszego odwołania.

Na wniosek Krzysztofa, szklarza i mieszczanina lwowskiego działającego jako pełnomocnik rajców i pospólstwa Lwowa, odnotowano zeznanie woźnego o ogłoszeniu kupcom przyjezdnym rozkazu podstarościego. Ogłoszenie powołuje mandat królewski, konstytucję koronną i uniwersał dotyczące lwowskiego handlu. Zabrania kupowania towarów i wołów z pominięciem przepisów oraz omijania zwykłej drogi lwowskiej, pod groźbą konfiskaty dóbr po połowie na rzecz króla i Lwowa.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan Kocierzyński z żoną Magdaleną zastawili swój dziedziczny dział we wsi Soroki Janowi Łancy za kwotę pięćdziesięciu grzywien. Akt określa warunki posiadania dóbr, zamieszkania we dworze oraz zasady i terminy wykupu zastawionego majątku.

Urząd Śniatyna poświadcza zeznanie woźnego o publicznym ogłoszeniu potwierdzenia przez króla lwowskiego prawa składu na sejmie piotrkowskim. Ostrzega przed omijaniem miasta składowego i szukaniem innej drogi. Przewiduje zatrzymanie kupca wraz z wołami i innymi towarami. Zeznanie wpisano do akt i potwierdzono pieczęcią; nie jest to relacja o dokonanym zajęciu towarów.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zwalnia Lwów oraz jego mieszkańców ze wszelkich podatków i poborów na okres ośmiu lat. Zaoszczędzone środki miasto zobowiązane jest przeznaczyć na naprawę i wzmocnienie murów, wałów oraz fos w obliczu zagrożenia tatarskiego i tureckiego.

Władze Świecia proszą swego starostę o ochronę przed wojskową egzekucją świadczeń, zależną także od decyzji dzierżawcy. Zapewniają, że wcześniej korzystały z jego osłony, przepraszają za bliżej nieokreślone przewinienie i wysyłają przedstawicieli, którzy mają wyjaśnić wydatki, trudności oraz szkody związane z tamami, głowami i brzegami Wisły.

Prokop z Gwoźdźca, podczaszy halicki, funduje i uposaża kościół pod wezwaniem Zwiastowania NMP, św. Jana Chrzciciela i Znalezienia Krzyża Świętego w miasteczku Ostapkowce. Zapisuje świątyni i jej plebanowi ziemię, łąki, lasy, prawo połowu ryb i wyrębu drewna, a także dziesięciny i opłaty od mieszkańców Ostapkowiec i Gwoźdźca.

Świecie ponawia skargę na żołnierzy i podaje straty miasta na pięćset złotych, a prezydenta na 58 złotych 20 groszy w zabranych fantach. Prosi Jana Jabłonowskiego o doprowadzenie do rozpatrzenia i potrącenia strat przy płaceniu wojsku na generalnej komisji lwowskiej. Osobno prosi o kwit pozwalający otrzymać drewno z puszczy starostwa świeckiego na most zagrożony zniszczeniem przez lody po ciężkiej zimie; dzierżawca nie przyjmuje wcześniejszych kwitów.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają zeznanie Elżbiety z Gołogór, która zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka 200 grzywien długu na wsi Wicyń. Zapis ten powiększył wcześniejszą sumę obciążającą tę majętność do łącznej kwoty 800 grzywien.

Burmistrzowie i rada Świecia skarżą się na niemal codzienne przemarsze żołnierzy i zapowiedziane nadejście dragonii liczącej 90 koni, idącej z Węgier na zimowe utrzymanie na rozkaz wojewody inowrocławskiego. Powołują się na wiadomość dzierżawcy oraz wcześniejsze świadczenie, którego czasownik pozostaje nieodczytany. Proszą Jana Jabłonowskiego o pomoc wobec grożącej ruiny miasta i niedostatku mieszkańców.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje szlachcicowi Wojciechowi Borowskiemu sumę 50 grzywien, zabezpieczoną na królewskich dobrach Kozłów i Taurów w ziemi halickiej. Nadanie to ma charakter zastawny za wierną służbę i gwarantuje odbiorcy spokojne posiadanie dóbr oraz pobieranie pożytków aż do całkowitej spłaty długu przez monarchę lub jego następców.

Magistrat potwierdza odbiór wezwania do donatywy uchwalonej w Toruniu i prosi Lwów o interwencję w celu zwolnienia Rohatyna. Argumentuje zanikiem kupiectwa: retorycznie pyta o choćby jednego wołu sprzedanego w Jarosławiu, postaw sukna czy worek pieprzu; pieprzu miał przywieźć drobny kramarz ledwo jeden kamień. Wskazuje też na ciężary spowodowane przez wojsko.

Komisarze królewscy dokonują pomiaru oraz usypania kopców granicznych rozdzielających wieś kapituły lwowskiej Basówkę od dóbr arcybiskupich, królewskich i dziekańskich. Wymierzone grunty i granice zostają przysądzone kapitule metropolitalnej we Lwowie.

Magistrat Rohatyna wysyła przedstawicieli na sejm do Krakowa, prosząc Wojciecha Zimnickiego o wsparcie potwierdzenia dawnych przywilejów oraz zwolnienia z myt w Koronie. Dopuszcza ograniczenie zasięgu ulgi, gdyby zwolnienie ogólne okazało się niemożliwe. Obiecuje wynagrodzenie pracy i zwrot kosztów.

Pisarz Rohatyna popiera prośbę delegatów o potwierdzenie przywilejów. Zapewnia, że miasto pokryje wydatki i wynagrodzi pracę Zimnickiego. Prywatnie prosi o radę w sprawie mieszkania, ponieważ nie ma pieniędzy na roczny czynsz.

Arcybiskup lwowski Grzegorz z Sanoka nadaje kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej arcybiskupie dziesięciny speringowe z łanów prawa miejskiego leżących poza murami Lwowa. Uposażenie to przekazano kapitule na wieczne czasy w zamian za modlitwy o zbawienie hierarchy.

Władze miejskie Rohatyna potwierdzają rajcom lwowskim odbiór uniwersału królewskiego dotyczącego donatywy na rzecz monarchy. W odpowiedzi przesyłają urzędowe poświadczenie opatrzone miejską pieczęcią.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje swojemu wiernemu Wojciechowi z Borowska sumę 200 grzywien polskich na wsi królewskiej Kozłów wraz ze wszelkimi przynależnościami. Nadanie to ma charakter zastawu i obowiązuje do czasu spłacenia rzeczonej sumy przez władcę lub jego prawowitych następców.

Ratno otrzymało od lwowskiego posłańca uniwersał królewski nakazujący przekazanie donatywy do Lwowa na 15 października. Autorzy podają, że uniwersał dotarł właśnie tego dnia, a oni natychmiast, pracując dzień i noc, wysłali świadczenie przez swojego sąsiada. Proszą o przychylne przyjęcie i potwierdzenie odbioru; tłumaczą opóźnienie późnym doręczeniem uniwersału, a nie niedbalstwem.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka oraz miasteczku Dunajów prawo do odbywania dorocznego, ośmiodniowego jarmarku oraz cotygodniowego targu. Dokument gwarantuje przybywającym kupcom swobodne i bezpieczne poruszanie się wraz z towarami.

Poznań wyraża współczucie wobec krzywdy prezydenta i całego magistratu Lwowa, odniesionej według pisma 5 stycznia 1738 roku. Deklaruje wspólną obronę praw miejskich i wysłanie wiadomości do kanclerza oraz na dwór królewski, prosi o dalsze informacje i życzy prezydentowi poprawy zdrowia. Oryginał nie wymienia sprawców ani dokładnego przebiegu wydarzenia.

Przedstawiciele lwowskiego sądu ziemskiego poświadczają dokonanie transakcji dotyczącej części i własności we wsi Wołków na rzecz arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka. Zapis dotyczy zbycia dóbr przez Mikołaja Wołkowskiego.

Poznań odpowiada na otrzymaną pocztą wiadomość Lwowa o Becalu, któremu nadawcy zarzucają ucisk kupców chrześcijańskich pod pretekstem nowej konstytucji. Pismo wyraża obawę, że podobne działania dotkną także Poznania. Zapowiada przedstawienie sprawy osobom skłonnym do interwencji, aby dotarła do króla i podskarbiego koronnego.

Burmistrz i rajcy miasta Lwowa potwierdzają i obwarowują pieczęcią miejską statut cechu kuśnierzy, regulujący obowiązki rzemieślników, kwestie czeladnicze, kary cechowe oraz uprawnienia Rusinów w bractwie.

Magistrat Przemyśla zarzuca władzom Lwowa przyjęcie do służby ich miejskiego mistrza (kata) bez testimonium. Według nadawców odszedł bez zawiadomienia urzędu, pozostawiając żonę i dzieci. Żądają odmowy zatrudnienia i odesłania go tą samą podwodą z tym samym woźnicą, ponieważ mają kilku więźniów. List nie opisuje ich spraw ani wyroków.