Katalog źródeł

Marianna Wielopolska gratuluje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu szczęśliwego porodu żony i bezpiecznej podróży, dzieląc się ulgą po okresie niepokoju. Odnosi się także do nieszczęścia, które spotkało ród Sapiehów, przewidując z troską, że nadchodzące problemy polityczne wkrótce dotkną wszystkich.

Marianna Wielopolska dziękuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za okazaną życzliwość oraz wyraża niepokój o zdrowie siostrzenicy. Przekazuje także pozdrowienia od bliskich i zapewnia o niecierpliwym wyczekiwaniu na rychłe spotkanie.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa przenosi doroczny jarmark ze święta Świętej Trójcy na święto św. Małgorzaty, zwalniając przybywających kupców od opłat celnych. Jednocześnie potwierdza odbywanie jarmarku na święto św. Agnieszki z zachowaniem dotychczasowego obowiązku uiszczania cła.

Wieniawski prosi, by wojewoda dobrze o nim myślał. Donosi o zdrowiu rodziny, nabożeństwach i wspólnych posiłkach. Dopisek dotyczy listu syndyka i rachunków hiberny.

Wieniawski donosi o zdrowiu domowników i przyjazdach gości. Przekazuje opinię lekarza o zdrowieniu kasztelanowej oraz ubolewa nad nieobecnością wojewody. Zapisuje też ceny owsa i grochu.

Gabriel Wyhowski informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o odnalezieniu i naprawieniu jego karetki, której odesłanie zablokował jednak pan de Béthune. Prosi również o wsparcie dla brata prowadzącego pertraktacje z chorążym koronnym.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza na prośbę kapituły katedralnej lwowskiej dokument komisarzy królewskich z 1463 roku rozgraniczający wieś kapitulną Wierzbiąż oraz królewskie wsie Rożana i Rzeczyczów. Potwierdzenie przyznaje kapitule sporne grunty, lasy, zarośla i dochody wedle usypanych kopców granicznych.

Król Zygmunt I potwierdza kapitułom katedry lwowskiej dokument komisarzy króla Kazimierza Jagiellończyka z 1474 roku. Akt ten ustalał szczegółowy przebieg granic i usypanie kopców granicznych między kapitulną wsią Wierbiż a królewskimi wsiami Drohowyże i Uście.

Król Zygmunt I Stary łączy dawniejsze zapisy dłużne na królewskiej wsi Honiatycze w jedną sumę 220 grzywien i oprawia ją kapitule metropolitalnej we Lwowie. Kapituła ma trzymać i użytkować wieś w zastawie aż do momentu całkowitej spłaty długu przez monarchę lub jego następców.

Król Zygmunt I przenosi należącą do kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Żydatycze z prawa ziemskiego na prawo kościelne. Równocześnie uwalnia tę posiadłość od obowiązku wypraw wojennych, poborów podatkowych oraz wszelkich innych ciężarów prawa świeckiego.

Król Zygmunt I zezwala podsędkowi lwowskiemu Janowi Dzieduszyckiemu i jego sukcesorom na pobieranie określonych opłat mostowych na siedemnastu przeprawach w dobrach Dzieduszyce i Młynice. W zamian za przywilej poboru myta właściciele zostają zobowiązani do stałego utrzymywania i naprawy dróg oraz mostów.

Jan Wyszycki donosi wojewodzie ruskiemu o chorobie biskupa, listach królewskich posłanych do senatorów oraz o groźbach rzucanych przez Trzembeckiego pod adresem kasztelana bełskiego. Zapowiada także przekazanie kolejnych wieści z podróży do Zamościa i poleca się dalszej opiece adresata.

Król Zygmunt I Stary kasuje dawny zapis króla Władysława na sto grzywien i nadaje Dobrogostowi Pełce czterdzieści grzywien, które ma mu wypłacić tenutariusz królewskiej wsi Kozłów, Maciej wojski żydaczowski. Wypłacona suma czterdziestu grzywien zostaje równocześnie dopisana do sum zastawnych zabezpieczonych Maciejowi na tejże wsi.

M. Wyżycki gratuluje hetmanowi i wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu pomyślnego zawarcia małżeństwa przez chorążego koronnego, ucinającego tutejsze spekulacje i zakłady co do terminu ślubu. Donosi również o powrocie króla z polowania w Prusach i zapowiada przesłanie obszerniejszych wieści przez pułkownika Glanczofa.

Michał Wyżycki donosi wojewodzie wołyńskiemu o niepewnej sytuacji w Warszawie, obradach Rady Królewskiej oraz sporze wokół zapisu testamentowego wojewody ruskiego na Michowie. Informuje również o wyjeździe wojewody trockiego do Grodna i wyraża niepokój z powodu bezbożnego szaleństwa sprowadzającego nieszczęście na kraj.

Michał Wyżycki przesyła wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu uroczyste powinszowania noworoczne. Donosi również o oczekiwaniu dworu i królowej na przyjazd Jana III Sobieskiego oraz o wyjazdach dygnitarzy na powitanie monarchy.

M. Wyżycki donosi wojewodzie ruskiemu o zabiegach Augusta II o zażegnanie konfliktu na Litwie, planach zwołania sejmu pacyfikacyjnego oraz poddaniu się Sapiehów i Lubomirskich woli monarchy przy trwającym oporze prymasa Radziejowskiego. Informuje także o nastrojach w wojsku, uciążliwościach związanych z pobytem wojsk saskich oraz bieżących wydarzeniach dworskich i dyplomatycznych.

Michał Wyżycki donosi wojewodzie wołyńskiemu o sytuacji w Warszawie, w tym o naciskach na królową wdowę w sprawie ustąpienia oraz zwrotu majątków i klejnotu. Wspomina także o intrygach prymasa, przybyciu podskarbiego litewskiego i stołecznych pogłoskach.

Michał Wyżycki prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o radę w kwestii bezpiecznego wyjazdu do dóbr królewiczów Sobieskich lub na Śląsk z powodu zagrożenia szwedzkiego. Dopytuje również o wieści ze Lwowa oraz ocenę prawdopodobieństwa ewentualnego ataku na to miasto.

Król Zygmunt I Stary nadaje władzom i mieszczanom Lwowa prawo pobierania nowego cła mostowego w wysokości dwóch denarów od każdego wołu pędzonego na sprzedaż, wyłączając z tej opłaty mieszczan lwowskich. Uzyskane dochody mają służyć stałemu utrzymaniu i naprawie mostów wokół miasta w celu zapewnienia bezpiecznego przejazdu kupców i podróżnych.

Winnicki przedstawia spór z metropolitą Załęskim o archimandrie w Walawie, Dermaniu i Dubnie. Prosi wojewodę o wstawiennictwo u nuncjusza po wniesieniu apelacji; praw do beneficjów nie rozstrzyga sam list.

Król Zygmunt I Stary zezwala na wcielenie opuszczonego kościoła parafialnego w Semenówce wraz ze wszystkimi dochodami i przynależnościami do kościoła w Szczerzcu w celu poprawy uposażenia tamtejszego plebana. Monarcha zastrzega jednocześnie zachowanie opieki duszpasterskiej i należnych posług religijnych w Semenówce zgodnie z zarządzeniem miejscowego ordynariusza.

Janusz Antoni Korybut Wiśniowiecki prosi wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o obecność na spotkaniu z księciem w sprawie pacyfikacji sytuacji na Litwie. Zaznacza, że liczy na jego poparcie i ma z nim do omówienia ważne wspólne sprawy.

Janusz Antoni Wiśniowiecki dziękuje wujowi, wojewodzie ruskiemu, za ojcowskie rady oraz wstawiennictwo w obliczu ludzkiej nieżyczliwości. Tłumaczy swoje wcześniejsze motywacje ambicją, lecz ostatecznie godzi się z sytuacją i rezygnuje z dalszej rywalizacji zgodnie z radą adresata i wolą królewską.

Janusz Antoni Wiśniowiecki z radością oznajmia wujowi swój powrót w ojczyste progi i zapewnia go o stałym przywiązaniu oraz gotowości do osobistego oddania przysług. Przesyła także uszanowanie wojewodzinie ruskiej i prosi o zachowanie w życzliwej pamięci.

Król Zygmunt I Stary ustanawia na nowo cech krawców we Lwowie, zakazując uprawiania tego rzemiosła w mieście i na przedmieściach rzemieślnikom spoza bractwa. Spod obowiązku cechowego wyjęto jedynie dwóch krawców zamkowych wyznaczanych przez starostę lwowskiego.

Król Zygmunt I orzeka, że dobrowolne uiszczanie cła kołomyjskiego przez mieszczan lwowskich na rzecz wojewody Ottona z Chodcza ma charakter tymczasowy i nie narusza ich wcześniejszego zwolnienia z tej opłaty. Po śmierci Ottona lub ustąpieniu przez niego z dzierżawy Kołomyi żaden kolejny tenutariusz nie ma prawa domagać się od lwowian wspomnianego cła.

Wojewoda ruski Konstanty Wiśniowiecki powiadamia władze miejskie Lwowa o objęciu Żydów swoim patronatem zgodnie ze zwyczajem poprzedników. Zwraca się do burmistrza i rajców z żądaniem, by nie pociągali ludności żydowskiej przed sądy miejskie w sprawach podlegających wyłącznej jurysdykcji wojewody.

Król Zygmunt I Stary zezwala kapitule metropolitalnej we Lwowie na ustanowienie prawowitego prokuratora do reprezentowania jej oraz jej poddanych przed wszystkimi sądami świeckimi Królestwa Polskiego. Monarcha zapewnia o wieczystej ważności wszelkich czynności prawnych podjętych przez tego pełnomocnika.

Michał Korybut Wiśniowiecki informuje swojego wuja, hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego, o przyjściu na świat syna, który stanowi wsparcie dla gasnącego rodu. Autor poleca siebie oraz nowo narodzonego potomka dalszej łasce i życzliwości adresata.

Michał Korybut Wiśniowiecki informuje swego wuja, wojewodę wołyńskiego Jana Janusza Jabłonowskiego, o pomyślnym powrocie z peregrynacji i zapewnia go o swej pamięci oraz oddaniu. Wyraża również gorące pragnienie jak najszybszego osobistego spotkania zamiast dotychczasowej korespondencji listownej.

Michał Serwacy Wiśniowiecki usprawiedliwia niemożność osobistego powitania wuja, wojewody ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego, złym stanem dróg sannyych. Przesyła listowne wyrazy szacunku, prosząc o niezmienną pamięć i dalszą protekcję.

Autor listu, pewny przychylności adresata, ponawia swoją prośbę i usprawiedliwia swą natarczywość. Zapewnia, że nie kieruje nim chęć osobistych korzyści, lecz jedynie szczere pragnienie służby pod komendą hetmana.

Michał Serwacy Wiśniowiecki przeprasza wojewodę ruskiego za długie milczenie, tłumacząc je okolicznościami oraz nawałem spraw państwowych. Zwraca się do wuja z prośbą o niezmienne poparcie, które przysporzy chwały ich domowi.

Michał Korybut Wiśniowiecki ubolewa w liście do swego wuja, wojewody ruskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego, że padł ofiarą fałszywych doniesień godzących w jego dobre imię i honor. Zapewnia o swym nieustannym oddaniu dla rodu adresata i prosi o zachowanie go w dalszej życzliwej opiece.

Książę Jeremi Wiśniowiecki prosi władze miejskie Lwowa o zwolnienie Gabriela Moratoniusa z terminu przed sądem radzieckim i okazanie mu wyrozumiałości. Wstawia się za nim uprzedzająco, aby ułatwić mu osobiste zjednanie sobie przychylności rajców.

Zofia, wdowa po Stanisławie Hynku podkomorzym łęczyckim, darowuje swojemu bratu wujecznemu Mikołajowi Gołąbkowi, podsędkowi lwowskiemu, cały swój dziedziczny dział we wsi Zimna Woda, z wyłączeniem części należnej jej synom. Dokument poświadcza nadanie intromisji oraz zobowiązanie darczyni do prawnej obrony obdarowanego przed wszelkimi roszczeniami.

De Villar informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o przesłaniu mu przez zaufanego posłańca listu od pana Duponta. Oferuje również pośrednictwo w odesłaniu odpowiedzi i zapewnia o swojej gotowości do dalszych usług.

J. Winiarski informuje wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o przybyciu oddziału wojsk koronnych powracających z Węgier i wyznaczeniu dla nich uciążliwego kwaterunku w starostwie świeckim na mocy asygnaty wojewody inowrocławskiego. Prosi o pilne dyspozycje, jak należy postąpić z żołnierzami, aby uchronić dobra starostwa przed całkowitą ruiną.

Winiarski nie znalazł weksla mimo podróży do Gdańska i Torunia. Pisze o odmowie zaprzysiężenia szkód wojskowych i radzi wysłać zboże Wisłą zaraz po ustąpieniu lodu.

Jan Winiarski donosi o zamieszkach w Toruniu i niemożności zdobycia pieniędzy na potrzeby wojewody, sugerując zrealizowanie weksla na trzy tysiące ze Lwowa do Gdańska. Wyraża także zaniepokojenie brakiem korespondencji z ostatniej poczty.

Winiarski informuje o płatności Szymanowicza i sporze Świecia o hybernę. Prosi o przywilej pozwalający przyjąć zięcia Bartholdyego do mieszczaństwa mimo odmowy miasta.

Skarga na egzekucje wojskowe, koszty i ucieczkę poddanych. Starostwo ma dostarczyć 1000 drewna do Torunia oraz ludzi do palisad. Osobno: pieniądze u Bartoldego, weksel i wiadomość o poczcie gdańskiej.

Autor omawia ceny i spław drewna, proponuje zakupy gdańskie przed konwokacją. Donosi o podpaleniu stodół ze zbożem oraz o biciu mieszkańców Śliwic i wymuszeniu ośmiu podwód.

Autor opisuje ciężary przemarszu rajtarów, zarzuty wobec Sędzickiego i trudności z przekazaniem 6300 zł hyberny do Lwowa. Proponuje weksel za pośrednictwem kupca Szymanowicza.

Jan Winiarski informuje Jana Jabłonowskiego o pomyślnym wycofaniu saskich żołnierzy ze starostwa świeckiego oraz o kwestii przesłania weksla na hibernę. Zapowiada także nadesłanie cen towarów z Gdańska i doradza pilne wysłanie tam statków ze zbożem ze względu na korzystną koniunkturę.

Autor broni się przed zarzutem zaniechania: odmówił kwater saskim żołnierzom, a polecenie sporządzenia wykazów szkód otrzymał po terminie. Nadal szuka sposobu przekazania hyberny.

Jan Winiarski donosi wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o wynegocjowaniu u pana Bartoldego pożyczki w wysokości sześciu tysięcy talarów bitych pod warunkiem asygnacji spłaty z hiberny i rat. Prosi również adresata o podjęcie ostatecznej decyzji w sprawie uciążliwego pana Sędzickiego oraz o odbiór należności w kwocie dwóch tysięcy.

Łacińska nowina donosi, że król Francji miał zrezygnować z osadzenia Contiego w Polsce. Autor wiąże z tym nadzieję na uspokojenie Rzeczypospolitej i zgodę możnych.

Winiarski proponuje pożyczkę 20 tysięcy u Bartoldego, wypłatę w Gdańsku i przesłanie wekslem do Warszawy. Prosi o rozstrzygnięcie sprawy Sędzickiego, któremu zarzuca krzywdzenie ludzi i zaległości.