Katalog źródeł

Król Zygmunt II August nadaje szlachcicowi Janowi Dobrzelińskiemu w dożywotnie użytkowanie ogród królewski położony pod zamkiem lwowskim. Po śmierci obdarowanego posiadanie ogrodu ma powrócić pełnym prawem do rąk monarchy i jego następców.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Jerzy Dzieduszycki poleca Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu pana Zwolskiego, dawnego jeńca wykupionego w Konstantynopolu, który zasłużył się przy spisywaniu polskich niewolników. Prosi o wsparcie go u hetmana wielkiego koronnego w celu uzyskania paszportu i listów polecających na drogę powrotną do Turcji.

Jerzy Dzieduszycki wstawia się u wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego za porucznikiem swojego ojca, prosząc o uwzględnienie go przy podziale zasług i nagród. Zaznacza, że czyni to ze względu na wcześniejszą obietnicę złożoną oficerowi przez adresata.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Kazimierz Dłużewski zwraca się do Jana Jabłonowskiego, wojewody ruskiego, w sprawie planowanego wyboru podkomorzego chełmskiego. Prosi, by nie zwoływać sejmiku, wskazując na nieodpowiednią kandydaturę chorążego chełmskiego oraz wolność szlachty w wyborze. List sporządzono w Lublinie 1 czerwca; rok 1698 podaje opis inwentarzowy.

Król Zygmunt II August ustala porządek sprzedaży przywożonych z Grecji win małmazyjskich i muszkateli we Lwowie, nakazując obcym kupcom ich wystawienie na wozach rynkowych przez cztery tygodnie przed ewentualnym złożeniem do piwnic mieszczan. Regulacja miała ukrócić praktyki spekulacyjne zagranicznych handlarzy i zapobiec sztucznemu zawyżaniu cen trunków.

Król Zygmunt II August zezwala mieszczanom lwowskim na wykupienie z rąk żony Krzysztofa Gnojeńskiego królewskich wsi Kożyce, Jamelna i Jaromierka wraz z karczmą, stawem i młynem. Dokument gwarantuje miastu spokojne posiadanie i użytkowanie tych dóbr przez okres dwudziestu lat od momentu objęcia intromisji, z zastrzeżeniem zwrotu sumy zastawnej przez monarchę po upływie tego czasu.

Anna Dolska dementuje pogłoski, jakoby zezwoliła siostrze na ślub z panem Cetnerem. Nakłania ją, by zgodnie z wolą kasztelana krakowskiego oraz jej własną i jej męża poślubiła starostę żydaczowskiego.

Anna Dolska przesyła bratu ukłony przez posłańca, napomykając o trudnej do opisania w liście sytuacji w regionie. Pyta również wojewodę wołyńskiego, czy zamierza wziąć udział w sejmie konwokacyjnym.

Anna Dolska przesyła Janowi Jabłonowskiemu oraz jego małżonce wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci ich syna Franusia, modląc się o boskie ukojenie w ich żalu. List kończy zapewnieniami o pamięci i pozdrowieniami dla pozostałych bliskich.

Anna Dolska gratuluje bratu, hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu, szczęśliwego rozwiązania żony i narodzin syna, życząc mu doczekania prawnuków. Przekazuje mu również pełnomocnictwo i swobodę decyzji w sprawach majątkowych osieroconego starosty żydaczowskiego, polecając jego dobro opiece brata.

Anna Dolska informuje brata Stanisława Jana Jabłonowskiego o pobycie na weselu we Lwowie i dobrym zdrowiu bratowej. Dopytuje o rychły przyjazd adresata oraz zapowiada przybycie swojego syna Stanisława.

Anna Dolska donosi wojewodzie ruskiemu o szkodach wyrządzonych przez stacjonujące w jej dobrach regimenty wojsk cudzoziemskich oraz prosi o ratunek przed ruiną. Wyraża obawę o brak zgody w kraju wobec wydania uniwersałów wzywających województwa pod broń i zapowiada swój przyjazd do Lwowa po świętach.

Anna Dolska informuje wojewodę wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o dotrzymaniu słowa danego panu Podleskiemu dzięki wstawiennictwu adresata. W dopisku dziękuje również panu chorążemu za pamięć i przekazane pozdrowienia.

Anna Dolska donosi o odstąpieniu wojska od pana Ogińskiego na Litwie oraz dopytuje o przyczyny odłożenia wesela brata adresata. Tłumacząc się złym stanem zdrowia, kończy list i w postscriptum ponawia ofertę sprzedaży majątku Chodorostaw.

Anna Dolska prosi brata o wstawiennictwo u protektora panny Leśnikowskiej na rzecz swego sługi, który zabiega o jej rękę. Zapewnia o dobrych przymiotach kandydata i deklaruje gotowość natychmiastowego zorganizowania wesela po uzyskaniu zgody opiekuna.

Anna Dolska dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za kontakt i zapewnia go o swoim stałym oddaniu. Dopytuje również o bieżące wydarzenia w kraju, możliwość zawarcia traktatu oraz o termin wyjazdu adresata do obozu wojskowego.

Anna Dolska skarży się na wrogie zachowanie panny podkomorzanki, która zarzuca jej kłamstwo i rozgłasza oszczerstwa przeciwko pani marszałkowej. Autorka prosi adresata o interwencję i wykazanie nieprawdy w słowach podkomorzanki.

Anna Dolska informuje wojewodę ruskiego o ugodzie majątkowej zawartej ze starszym synem, której trudne okoliczności przypłaciła ciężkim podupadkiem na zdrowiu. Pyta również o sprawy starosty żydaczowskiego oraz prosi o roztoczenie opieki nad sierotą po zmarłym panu Szamirowskim.

Anna Dolska wyraża zmartwienie z powodu niespełnienia przez jej siostrę woli wojewody krakowskiego i jej nieobecności we Lwowie. Prosi adresata, by nie żywił do niej urazy, zapewniając o swojej wierności i gotowości do wyświadczenia innych przysług.

Anna Dolska informuje Jana Jabłonowskiego o wyrażeniu zgody na małżeństwo swojej siostry z panem Stamirowskim oraz o nakłanianiu panny do zaręczyn. Donosi również o sprzeciwie starosty wiśnickiego wobec tego związku i przesyła prowadzoną z nim korespondencję.

Anna Dolska poleca opiece i życzliwości Jana Jabłonowskiego swoich synów, którzy właśnie powrócili z zagranicy. W dopisku na cedułce prosi adresata o wyjednanie dla niej ubogiego Tatara lub Żydka.

Anna Dolska odpowiada wujowi na list dotyczący zabiegów podstolego halickiego, omawiając kwestie intercyzy, dóbr, klejnotów oraz postulując rychłe wyprawienie wesela siostry z należytą wyprawą. Donosi również o oczekiwanym powrocie synów z Wiednia i przesyła pozdrowienia od rodziny.

Anna Dolska informuje panią Kamieniecką o ponownych zabiegach pana Stamirowskiego o rękę jej siostry, odsyłając konkurenta do woli opiekunów. Ponieważ sama nie może przybyć do Lwowa, prosi adresatkę o naradzenie się z pozostałymi opiekunami i powiadomienie jej o powziętej decyzji.

Anna Dolska martwi się brakiem wiadomości o zdrowiu Jabłonowskich i deklaruje gotowość natychmiastowego przyjazdu, by służyć bratowej pomocą podczas zbliżającego się zimowego połogu. Prosi adresata o przekazanie przewidywanego terminu porodu, aby mogła dostosować plany swojej podróży do Lwowa.

Anna Dolska informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o planach spotkania z królową Marią Kazimierą oraz o powszechnej sympatii litewskiej szlachty wobec starszego królewicza. Prosi o wieści z dworu i zachowanie dyskrecji w przekazywanych sprawach.

Anna Dolska donosi Janowi Jabłonowskiemu o swoim wyjeździe z Warszawy po daremnym oczekiwaniu na jego przybycie oraz o pomyślnym załagodzeniu urazy królowej w kwestii kwater. Radzi bratu dbać o względy monarchini i poleca mu zaufanego pośrednika, pana Dzięciołtowskiego.

Anna Dolska informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o niechęci swojej siostry do małżeństwa z panem Szamirowskim oraz o kategorycznym odrzuceniu zalotów pana Słomickiego. Zapowiada swój przyjazd do Lwowa na święta, aby osobiście zająć się sprawami matrymonialnymi siostry zgodnie z wolą adresata.

Anna Dolska prosi wojewodę o ratunek i protekcję w obliczu utrapień znoszonych od własnego syna. W dopisku dementuje zarzuty, jakoby wbrew woli adresata zgodziła się na zamążpójście siostry za pana Cetnara.

Anna Dolska skarży się wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu na krzywdy doznawane od własnego, bezbożnego syna, któremu nie chce już dłużej służyć. Zwraca się do adresata z prośbą o protekcję oraz interwencję w sprawie dóbr Komarno.

Król Zygmunt August rozstrzyga spór mieszczan lwowskich ze starostą przemyskim Spytkiem Jordanem, nakazując opłatę mostowego na Sanie jedynie w razie korzystania z mostu zbudowanego dla żup solnych, z prawem do bezpłatnej przeprawy brodem. Potwierdza zarazem pełne zwolnienie lwowian z innych ceł i opłat tranzytowych zgodnie z dawnymi przywilejami.

Jan Domagalicz instruuje Macieja Hajdera w sprawie uregulowania rachunków budowy lwowskiej kaplicy oraz przekazania zakonnego posagu panny Cecylii. Prosi go także o interwencję i pomoc w przejęciu opieki nad osieroconymi dziećmi zmarłego szwagra Kaweckiego oraz w spisaniu majątku po zmarłym.

Kapituła metropolitalna lwowska zezwala młynarzowi Walentemu i jego żonie Dorocie na wykupienie trzeciej części oraz trzeciej miarki młyna Stachyrowskiego od Elżbiety, wdowy po rajcy Stanisławie Bergerze. Jednocześnie kapituła wydzierżawia im dożywotnio pozostałe dwie części młyna w zamian za roczny czynsz, dostawy mąki i obowiązek utrzymania oraz naprawy budynków młyńskich.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1433 roku, nadający ufundowanym przezeń kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej wieś Wierzbiąż w powiecie lwowskim wraz z wszelkimi pożytkami, lasami wzdłuż Dniestru i cłem. Dokument gwarantuje kapitule wieczyste posiadanie tych dóbr oraz prawo sypania grobli i budowy stawów.

Król Zygmunt II August zatwierdza akt komisarski ustalający przebieg granic między wsiami królewskimi a posiadłościami kapituły metropolitalnej lwowskiej. Wystawca nadaje wieczystą moc prawną ustaleniom komisarzy powołanych uprzednio przez Zygmunta I Starego.

Jan Drohojowski zwraca się do podstarościego przemyskiego Hieronima Hermanowskiego z zapytaniem o doniesienia z sejmu warszawskiego od referendarza koronnego. Jednocześnie prosi o pomoc prawną dla krakowskiego kupca Piotra Schraibera w jego sporze z przemyskimi Żydami.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Stanisław Druszkiewicz ubolewa nad brakiem audiencji i informuje hetmana Jabłonowskiego o zamiarze zdyscyplinowania swego niesfornego syna przed sejmem warszawskim. Wstawia się również za sędzią Jaruntowskim w kwestii ulżenia ciężarów podatkowych w zubożałej dzierżawie królewskiej.

Stanisław Druszkiewicz gratuluje wojewodzie ruskiemu objęcia nowego urzędu oraz dopytuje o pomyślne narodziny potomka. Wyraża również ubolewanie, że jego syn odłączył się od magnata w Krakowie, i ponawia prośbę o roztoczenie opieki nad młodzieńcem.

Kasztelan chełmski Stanisław Druszkiewicz prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o nieopuszczanie młodzieńca oraz o zgodę na jego wyjazd zagraniczny w celu nauki języka obcego. Zwraca się także z prośbą o odpowiedź na przedstawione desiderium.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza potwierdza stan posiadania dóbr kapituły katedralnej i wikariuszy lwowskich, obejmujących m.in. wsie, młyny, ogrody i place miejskie. Mocą władzy ordynariackiej wciela te majętności do immunitetu kościelnego, gwarantując im pełnię praw i swobód kościelnych.

Pogrążona w żałobie Elżbieta Drużkiewiczowa dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za okazanie wsparcia i roztoczenie opieki nad jej młodszym synem. Zapewnia, że nakazała potomkowi wierną służbę wojewodzie, i poleca się jego dalszej pamięci.

Arcybiskup metropolita lwowski Paweł Tarło potwierdza i ratyfikuje nadanie królewskie oraz inkorporację. Nakłada przy tym mocą swojej władzy wieczyste milczenie na wszelkie roszczenia strony przeciwnej.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór apelacyjny pomiędzy spadkobiercami Marcina Hanela a władzami miasta Lwowa, opierając się na dawnych przywilejach królewskich i zeznaniach świadków. Dokument ostatecznie potwierdza, że wsie Hołosko Wielkie i Brzuchowice leżą w granicach miejskich i na zawsze podlegają jurysdykcji władz Lwowa.

Król Zygmunt II August potwierdza dawniejsze przywileje królów Aleksandra i Zygmunta I zwalniające mieszczan lwowskich wszystkich obrządków z opłat celnych na terenie całego państwa. Nakazuje urzędnikom i poborcom bezwzględne przestrzeganie tej immunitetu pod groźbą kar statutowych.

Kapituła katedralna lwowska zatwierdza wykupienie przez kaznodzieję katedralnego Jana Arundinensisa trzeciej części Młyna Olszowego oraz ogrodu na Przedmieściu Krakowskim, przeznaczając te dobra na uposażenie urzędu kaznodziei. Jednocześnie kapituła wydzierżawia mu dożywotnio pozostałe dwie części tegoż młyna pod określonymi warunkami czynszowymi i gospodarczymi.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy Andrzejem Gembickim a wójtem i ławnikami lwowskimi, zatwierdzając zasadę, że akta spraw apelacyjnych mają być przesyłane do sądu królewskiego lub sądu wyższego prawa magdeburskiego na zamku krakowskim wyłącznie w zapieczętowanych zwojach przez posłańca sądowego. W konsekwencji monarcha uwalnia władze miejskie Lwowa od zarzutów i roszczeń powoda domagającego się wydania mu dokumentacji procesowej do rąk własnych.