Translation / modern text
[Polish; translation pending] Paryż, 7 [?] czerwca 1696 roku.
Król cieszy się doskonałym zdrowiem. Jego Królewska Mość wraca dziś z Marly do Wersalu.
Tutejsi uważają śmierć królowej wdowy hiszpańskiej za pewną i przygotowują się do wielkiej żałoby.
Pan de Villeroy nadal obozuje koło Deinze. Prowadzi wyprawy po paszę aż pod bramy Gandawy i kazał spustoszyć całą okolicę. Rozkazał spalić bardzo duże magazyny położone przy przeciwskarpie Oudenaarde.
Nie mamy jeszcze wiadomości, aby P. D. [skrót nieustalony] przybył do armii.
Pan de Boufflers zwinął obóz pod Fleurus i ruszył do Piéton.
Roton [?], kapitan konnych grenadierów domu królewskiego, pojedynkował się ze swoim porucznikiem Ladornatem [?]. Kapitan zginął.
Pan de Choiseul nadal znajduje się koło Eppingen, w zasięgu wzroku nieprzyjacielskich linii. Sądzi się jednak, że zastał je tak dobrze umocnione, iż trudno będzie je przełamać.
Gubernator Moguncji opuścił twierdzę; natknął się na niego jeden z naszych oddziałów i wziął go do niewoli mimo towarzyszącej mu eskorty.
Wiadomości z Piemontu są zupełnie niejednoznaczne. Jedni zapewniają, że trwają rokowania pokojowe; inni mówią, że ma być bombardowany Turyn; jeszcze inni donoszą o otaczaniu Cuneo. Pewne jest natomiast, że trzydziestego dnia [miesiąc niepodany] pan de Catinat znajdował się jeszcze w okolicy Avigliany. Zamiast pustoszyć równinę, jak wcześniej mówiono, nakazuje żołnierzom przestrzegać najściślejszej dyscypliny. To właśnie skłania do przekonania, że mówi się tam o pokoju.
Nie Fuensalda [?], jak wcześniej donosiłem, obejmuje urząd po Castenadze w Katalonii, lecz Vasconcelles. Nie mamy z tej granicy innych wiadomości niż przekazane poprzednią pocztą.
Flota, którą sprzymierzeni wyprawili w morze przeciw panu de Châteaurenault, po pojawieniu się pod Brestem, Belle-Île i Ouessant w końcu się wycofała — nie wiadomo dokąd. Być może pojawi się jeszcze gdzieś indziej, lecz nie widać, aby mogła wiele zdziałać.
Wciąż mówi się o tajnych rokowaniach Callières’a. Nadal utrzymuje się, że przebywa wśród nieprzyjaciół i prowadzi rozmowy z Holendrami.
Original wording — transcription
De Paris le 7[?] juin 1696.
Le Roy est en parfaite santé. Sa M.té revient aujourd'huy de Marly à Versailles.
On tient icy la Reyne douairière d'Espagne tout à fait morte, et on se prépare à prendre un grand deuil.
M. de Villeroy est toujours campé près de Deinze; il fourrage jusqu'aux portes de Gand, il a fait faire le dégast dans tous les environs. Il a fait brusler de très gros magasins qui estoient sur la contrescarpe d'Oudenarde.
Nous n'avons point encore d'avis que le P. D. soit arrivé à l'armée.
M. de Boufflers est décampé de Fleurus pour aller à Pieton.
Roton [?], le capitaine des grenadiers à cheval de la maison du Roy, s'est battu en duel contre Ladornat [?], son lieutenant; le capitaine a esté tué.
M. de Choiseuil est toujours près d'Epingen, en veue des lignes des ennemis, mais on croit qu'il les a trouvées si bien retrenchées qu'il sera difficile de les forcer.
Le Gouverneur de Mayence estant sorty de sa place, un de nos partis l'a rencontré, et il l'a pris prisonnier malgré l'escorte dont il estoit accompagné.
Les nouvelles de Piemont sont tout à fait équivoques: les uns asseurent qu'on y traite de la paix; les autres disent qu'on va bombarder Turin; les autres mandent qu'on investit Coni, mais ce qu'il y a de certain est que le 30 M. de Catinat estoit encore dans le voisinage d'Avillane, et que bien loin de faire dans la plaine le dégast dont on avoit parlé, il fait observer à ses soldats la plus exacte discipline, et c'est ce qui porte à croire qu'on y parle de paix.
Ce n'est pas Fuensalda [?], comme je l'avois mandé, qui succède à Castenaga en Catalogne, c'est Vasconcelles. Nous n'avons point d'autres nouvelles de cette frontière que celles du dernier ordinaire.
La flotte que les Alliez avoient mise en mer pour aller à la rencontre de M. de Chasteaurenaud, après avoir paru devant Brest, Belle-Isle et Ouessant, s'est enfin retirée; on ne sçait où. Peut estre paroistroit-elle encore en quelque endroit, mais on ne voit pas qu'elle puisse produire grand effect.
On continue toujours de parler des négotiations secrètes de Callières; on veut toujours qu'il soit chez les ennemis, et qu'il ayt des Hollandois en conférence avec luy.
Reading notes
[Polish; translation pending] Obejrzano obie strony. To osobny niepodpisany biuletyn, nie list z podpisem de Baluze’a; autorstwa nie przypisano na podstawie samego sąsiedztwa. Doniesienia o śmierci królowej, rokowaniach i manewrach pozostają wiadomościami źródła, nie faktami zweryfikowanymi w opracowaniach. P.D. pozostawiono nierozwinięte. Pisownię czytelnych miast uwspółcześniono; dwa nazwiska uczestników pojedynku wymagają kontroli. Stanowisko autora jest francuskie, co wyraża zwrot nasi.
Lokalizacja w skanie: 132/1/247, PDF s.12–13.
Przekład oryginału: tak
Lokalizacja w skanie: 132/1/247, PDF s.12–13.
Przekład oryginału: tak
Other letters in this unit
- News about a plot against William of Orange and the King's illness
- Thanks to the Voivodess and news of the Marquise de Béthune's illness
- News from Paris: military operations and rumors about peace negotiations
- War news and impressions of Italian diplomats from Versailles
- Reports on bounties for the heads of Frenchmen and a rumor about the English bank
- Mourning for the king, rumors of peace and anxiety about Swedish troops
- The queen's departure to Żółkiew and unconfirmed rumors of an assassination attempt
- Prisoners and hostages of Jean Bart; conflicting news about his fate and peace
- Alleged peace terms with Savoy and news about war money
- Comforting the queen and the late imperial mission to Turin
- Hope for European peace and a harmonious election in Poland
- Siege of Valenza and pressure on the neutrality of Italy
- Dispute over the regularity of correspondence and news about the end of the siege
- Intercepted letters of the Voivode of Vitebsk and conflicting reports on the confederates' fighting
- Neutrality of Italy, hostages, and Callières's appointment
- Delayed letters and a rumor about a peace congress in Utrecht
- Anxiety in Gdańsk, lost confirmation of shipment, and New Year's wishes
- Sending news from a Hamburg newspaper and New Year's wishes
- Extract from a Hamburg newspaper: arming of de Pointis's squadron and rumors about the expedition's goal
- Peace negotiations, protests at the Imperial Diet, and city guards
- Defense of Jan Jabłonowski against complaints by Mr. de Lamberti
- News about cardinals and the death of the Palatine of Ruthenia
- Parisian news: peace negotiations, de Pointis's journey, and the Spinoza dispute
- Rumors about Spanish galleons and the Elector of Bavaria
- Passports for the peace congress and the illness of the Grand Hetman
- End of the confederation, Spanish treasure, and movement of the Elector of Brandenburg
- Dispute over the credibility of news regarding the election
- Satisfaction with the addressee's letter and anxiety before the election
- First peace negotiations in Delft and the dispute over Strasbourg
- Talks about the confederation and the addressee's upcoming arrival in Warsaw
- Postscript about French prize ships and preparations for the campaign
- Denmark's dispute with Holstein and the consequences of the Imperial election
- De Baluze recommends the bearer to the Ruthenian Voivode
- De Baluze: rumor about Kamieniec, death of the King of Denmark, and news from France
- Affairs of Holstein, the Polish court, and appointments in France
- News from Holstein and about Vaudémont, and wedding preparations
- Confidential advice on travel to France and relations with the court
- Numerical calculation on the back of the address
- Journey to Rome and the Marquise de Béthune's request to accept a young nobleman
- Conditions for securing a transaction with a merchant
- Report on military operations in Italy and Catalonia
- Copy of de Baluze's news on the Spanish succession and European agreements
- Correspondence with the Marquise de Béthune, mirrors, and negotiations with Sweden
- Request for clarification of rumors after the addressee's stay in France
- Explanations after a trip to France and settlement of Parisian debts
- Hamburg news about armaments, the Spanish Netherlands and the Mexican fleet
- Family situation of the Béthunes, the marquise's debts and political reports
- Wishes for the Voivodess's health and news about her brother
- Exchange rates, the King's return, and recognition of the ruler of Spain
- Northern negotiations and relations between France, the Netherlands and England
- Sending correspondence and high postal costs
- Preparations for war and rights to Spanish possessions in Italy
- Departure of ambassadors from Vienna and reports on the Portuguese alliance
- European news and a bill of exchange for one thousand rixdollars
- Extract of a letter from Mantua about the attack at Chiari
- Shipment of paintings, clothing, and a bed, and war news
- Settlement of the transfer of one thousand rixdollars and fifty francs
- Battle of Chiari and recognition of the Prince of Wales as King of England
- Report from the camp near Urago on fortifications and troop movements
- Jubilee in Łowicz, diplomatic disputes and winter quarters in Italy
- Uncertain news about the withdrawal of the French camp in Italy
- Return from Łowicz and a question about arrival at the Sejm
- Wishes for 1702 and waiting for the Voivodess's arrival
- Duport on the arrival of the galliot and difficulties in transporting horses
- New Year's wishes, Duport, and an unconfirmed French success