Katalog źródeł

Anna Dolska informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o planach spotkania z królową Marią Kazimierą oraz o powszechnej sympatii litewskiej szlachty wobec starszego królewicza. Prosi o wieści z dworu i zachowanie dyskrecji w przekazywanych sprawach.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Stanisław Druszkiewicz ubolewa nad brakiem audiencji i informuje hetmana Jabłonowskiego o zamiarze zdyscyplinowania swego niesfornego syna przed sejmem warszawskim. Wstawia się również za sędzią Jaruntowskim w kwestii ulżenia ciężarów podatkowych w zubożałej dzierżawie królewskiej.

Dumont powiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, że królowa przy najbliższej poczcie prześle mu list oraz żądane rzeczy. Przy tej sposobności autor przesyła adresatowi życzenia noworoczne i wyrazy szacunku.

Król Zygmunt II August zatwierdza transumowany dokument rady miejskiej Lwowa z 1529 roku zawierający statut i artykuły mistrzowskie połączonego cechu kowali, ślusarzy, mieczników, kotlarzy, zbrojarzy i iglarzy. Władca nadaje postanowieniom cechowym moc prawną na prośbę starszych i braci cechowych.

Ferdinand Engelhardt informuje o wyprawieniu do Jarosławia partii sukna przewożonych przez furmanów Jana Oslika i Tomasza Kiełbikę. Prosi także o wyegzekwowanie od Andreasa Boyda spłaty zaległego długu w wysokości 210 talarów przed wydaniem mu weksla.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Król Zygmunt II August zatwierdza przedłożone artykuły i porządek prawny cechu mydlarzy lwowskich, zaaprobowane wcześniej przez rajców miasta Lwowa w 1561 roku.

Kajetan Zabielski przedstawia wyliczenie podziału czynszu z sum ulokowanych u przemyskich Żydów i prosi o przesłanie należności potrzebnych na prowadzone prace budowlane. Ze względu na obowiązki przy fabryce rezygnuje z wyjazdu do Przemyśla, zalecając podjęcie kroków prawnych przeciwko Żydom w konsystorzu.

Adam Siemuszowski, surrogat starosty lwowskiego, wydaje kanonikom lwowskim wypis z akt z 1510 roku potwierdzający wykupienie młyna przed bramą Halicką od Małgorzaty Tłustej Marciszowej i jej syna Erazma. W dokumencie Małgorzata z synem kwitują odbiór zapłaty i zobowiązują się do zachowania wiecznego milczenia w sprawie owego młyna.

Sufragan Marcin Załuski informuje wojewodę wołyńskiego o natychmiastowym wydaniu polecenia zarządcy lwowskiemu w sprawie udostępnienia kamienicy na komisję. Zastrzega jednak, że budynek musi być wolny, ponieważ królowa wcześniej zezwoliła na korzystanie z niego biskupowi płockiemu.

Sufragan płocki Marcin Załuski zapewnia wojewodę wołyńskiego o swojej nieustannej wierności i zabieganiu o jego łaskę. Tłumaczy się z trudności związanych z przemieszczeniem stad koni na Żółkiewszczyznę oraz wyjaśnia starania o kontrakt od królowej.

Sufragan płocki Marcin Załuski deklaruje wojewodzie wołyńskiemu gotowość wyświadczenia przysługi w sprawie omówionej przez pana Halickiego. Zastrzega przy tym, że warunkiem koniecznym jest wcześniejsze podpisanie kontraktu przez królową.

Jan Janusz Jabłonowski wyrzuca Marcinowi Załuskiemu przewlekanie sprawy dzierżawy i niestosowne spory o warunki umowy wbrew woli królowej. Domaga się niezwłocznego spisania oraz odesłania kontraktu według inwentarza, aby mógł przekazać go monarchini do podpisu.

Sufragan przemyski nakazuje zarządcy kamienicy królowej we Lwowie wydzielenie odpowiedniej liczby pokojów dla wojewody wołyńskiego na czas trwających niepokojów. U dołu pisma znajduje się późniejsza uwaga z pytaniem o znaczenie użytego w poleceniu sformułowania.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy miastem Lwowem a spadkobiercami Kazimierza Hynka, nakazując im zwrot dokumentów i ustąpienie z posiadania trzeciej miarki młyna Zimnowodzkiego przed Bramą Krakowską po wypłaceniu należnej sumy. Władca wyznacza woźnego ziemskiego do dokonania intromisji na rzecz miasta pod zakładem 1000 grzywien i z pomocą starosty lwowskiego.

Król Zygmunt II August zatwierdza dwa wcześniejsze dokumenty z 1417 i 1499 roku dotyczące rozgraniczenia Lwowa z posiadłościami Zubrza i Sychów oraz zasad korzystania z tamtejszych lasów. Akt nadaje wieczystą moc prawną dawniejszym ugodom i wytyczonym kopcom granicznym.

Król Zygmunt II August potwierdza trzy dawne dokumenty komisarskie z lat 1440, 1442 i 1464 dotyczące rozgraniczenia dóbr kapituły metropolitalnej lwowskiej (Wierzbiąż i Kahujów) z królewskimi wsiami Honiatycze i Czerkasy. Wprowadzone akty przysądzają sporne grunty kapitule i nakazują wieczyste milczenie ich dzierżawcom.

Król Zygmunt August przywraca ośmioletnie zwolnienie z podatków publicznych dla mieszczan lwowskich dotkniętych pożarem i zarazą, uchylając wobec nich skutki unieważnienia immunitetów z sejmu lubelskiego. Ponadto deklaruje, że miasto Lwów obowiązane jest płacić poborcom podatkowym wyłącznie szos oraz czopowe według dawnego zwyczaju.

Król Zygmunt August potwierdza dokument arcybiskupa lwowskiego Stanisława Słomowskiego i kapituły metropolitalnej, nadający szlachcicowi Janowi Sadłowskiemu wójtostwo w opustoszałej wsi Taurów w powiecie trembowelskim na prawie osadzenia kmieci i zagrodników z dwunastoletnią wolnizną oraz uposażeniem w cztery łany, młyn i karczmę.

Korespondent zdaje sprawę z pozycji wojsk koronnych pod Kamieńcem Podolskim, braku aktywności nieprzyjaciela oraz doniesień o sukcesach wojsk moskiewskich w walkach z Tatarami. Informuje także o przemieszczeniu się pary królewskiej w kierunku Buczacza na planowaną naradę wojenną z hetmanami.

Arcybiskup lwowski Stanisław Słomowski nadaje kapitule katedralnej we Lwowie wieczystą dziesięcinę pieniężną, zwaną biskupizną, pobieraną ze Lwowa oraz okolicznych wsi. W zamian za przekazane dochody kapituła zostaje zobowiązana do odprawiania nabożeństw i modlitw w intencji arcybiskupa za jego życia oraz po śmierci.

Młynarz Mateusz i jego syn Hieronim przekazują Janowi Chrzcicielowi i Piotrowi braciom de Buffis młyn, folusz i dobra w Telve Inferiore tytułem zaspokojenia roszczeń dłużnych (datio in solutum). Jednocześnie wierzyciele oddają im te dobra w dziewięcioletnią dzierżawę z prawem wykupu po spłacie długu i zaległych czynszów.

Arcybiskup lwowski Jan Sienieński zatwierdza transumowane przywileje biskupa chełmskiego Wojciecha Sobiejowskiego oraz króla Stefana Batorego dotyczące przyłączenia kościoła parafialnego w Łopatynie do parafii w Busku. Akt sankcjonuje nową fundację kolegium pięciu mansjonarzy wraz z prepozytem przy kościele buskim oraz określa ich obowiązki duszpasterskie i uposażenie.

Eleonora Kazanowska przesyła wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu przywileje z prośbą o przedstawienie ich do podpisu królowi. Nalega na pośpiech, tłumacząc go trudnościami czynionymi klasztorowi przez ludzi przekonanych o rzekomym bogactwie lwowskich benedyktynek.

Król Stefan Batory rozstrzyga spór pomiędzy gminą ormiańską a magistratem miasta Lwowa, przyznając Ormianom równe z pozostałymi mieszczanami prawa w zakresie handlu, rzemiosła i korzystania z wolności miejskich. Dokument gwarantuje jednocześnie zachowanie odrębnych praw zwyczajowych oraz własnego sądownictwa społeczności ormiańskiej.

Jan Kamocki relacjonuje Janowi Jabłonowskiemu nastroje polityczne w Paryżu oraz potwierdza zawarcie pokoju z Sabaudią i przygotowania do przyjazdu sabaudzkiej księżniczki. Donosi także o ruchach wojsk w Katalonii i Flandrii oraz zapowiada przesłanie traktatu medycznego dla hetmana Jabłonowskiego.

Jan Kamocki relacjonuje wojewodzie wołyńskiemu Janowi Jabłonowskiemu uroczystości w Paryżu z okazji zawarcia pokoju z Sabaudią oraz pogłoski o hiszpańskim dworze i poparciu Francji dla kandydatury Jakuba II na tron Polski. Informuje również o stanie zdrowia Ludwika XIV, który mimo bolesnego zabiegu nacięcia ropnia nieprzerwanie kieruje sprawami państwa.

Papież Grzegorz XIII nadaje ołtarzowi św. Anny w kościele św. Andrzeja bernardynów we Lwowie przywilej ołtarza uprzywilejowanego. Na jego mocy każda msza za zmarłych odprawiona przy nim przez zakonnika tego konwentu przynosi odpust uwalniający duszę z czyśćca.

Król Stefan Batory zatwierdza statut cechu stolarzy we Lwowie, nadany w 1562 roku przez radę miejską i obejmujący dwadzieścia trzy artykuły regulujące organizację rzemiosła, naukę zawodu oraz prawa mistrzów i czeladników. Jednocześnie monarcha zrównuje lwowski cech stolarzy w prawach z cechem krakowskim oraz zakazuje partaczom i rzemieślnikom niezrzeszonym uprawiania rzemiosła i sprzedaży wyrobów w mieście i jego obrębie.

Kardynał Aleksander Farnese wraz z władzami rzymskiego Arcybractwa Najświętszego Ciała Chrystusa przy kościele Santa Maria sopra Minerva wystawia transumpt dokumentów papieża Pawła III z nadaniami odpustowymi. Akt sporządzono na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego dla Bractwa Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie w celu rozszerzenia na nie rzymskich przywilejów duchowych.

Władze rzymskiego arcybractwa przy kościele Santa Maria sopra Minerva dokonują transumptu bulli papieża Grzegorza XIII z 1573 roku i na prośbę arcybiskupa lwowskiego udzielają zawartych w niej odpustów Bractwu Najświętszego Sakramentu przy katedrze we Lwowie. Dokument potwierdza prawo członków lwowskiego bractwa do korzystania z przywilejów duchowych przysługujących bractwu rzymskiemu.

Papież Sykstus V na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz społeczności Lwowa wzbogaca herb miejski, dodając do sylwetki lwa trzy wzgórza i gwiazdę z własnego herbu rodowego. Dokument upoważnia władze miejskie do swobodnego umieszczania i komponowania nowego godła wedle potrzeb i okoliczności.

Papież Klemens XIII w emocjonalnym liście apeluje do króla Hiszpanii Karola III o cofnięcie lub zawieszenie dekretu skazującego zakon jezuitów na całkowite wygnanie z hiszpańskich terytoriów. Podkreśla niewinność i zasługi całego zgromadzenia oraz przestrzega przed duchowymi i moralnymi konsekwencjami odpowiedzialności zbiorowej.

Jan Kliszowski, sekretarz królewski, powiadamia władze Lwowa o swoim planowanym ślubie z Marianną Kossakowską, córką komornika ziemi bielskiej. Zwraca się do rajców z prośbą o błogosławieństwo i zaprasza ich na uroczystość wyznaczoną w Warszawie na 22 listopada 1699 roku.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza darowiznę 400 złotych polskich uczynioną przez Gabriela Rozena z Rożnowa na rzecz prepozyta i mansjonarzy katedry lwowskiej. Fundacja została zabezpieczona w formie rocznego czynszu wyderkafowego w kwocie 24 złotych na kamienicy lwowskiego aptekarza Hieronima Wedelskiego w zamian za odprawianie nabożeństw i mszy za duszę ofiarodawcy.

Dokument króla Zygmunta III Wazy ustala i zatwierdza jednolite stawki opłat pobieranych przez magistrat lwowski od przywożonych win greckich, małmazyjskich, węgierskich, morawskich i dalmatyńskich. Wzorując się na przywilejach krakowskich, monarcha przeznacza te dochody na utrzymanie urzędu miejskiego oraz określa kary za nieprzestrzeganie przepisów.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza statuty i porządek nabożeństw kolegium mansjonarzy lwowskiego kościoła metropolitalnego, określające ich obowiązki liturgiczne, reguły życia wspólnego oraz kary za przewinienia. Nadaje im również prawo do uchwalania kolejnych przepisów w porozumieniu z ordynariuszem.

Arcybiskup lwowski Jan Dymitr Solikowski zatwierdza statut i porządek chrześcijańskich pogrzebów oraz nabożeństw za ubogich zmarłych w szpitalu św. Ducha we Lwowie. Dokument reguluje kwestie modlitw, składek na jałmużnę, przechowywania sprzętów liturgicznych, wynagrodzenia kapłana oraz nadaje członkom bractwa czterdzieści dni odpustu rocznie.

Arcybiskup lwowski Jan Zamoyski zatwierdza nową fundację prebendy szóstego mansjonarza przy katedrze lwowskiej, ustanowioną przez aptekarza Macieja Jaslikowskiego i jego żonę Martę z Pajączków. Uposażenie mansjonarza zabezpieczono na połowie kamienicy Pajączkowskiej we Lwowie kwotą 400 złotych polskich z rocznym czynszem wyderkafowym w wysokości 24 złotych.

Stanisław Krasiński dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za serdeczny list i okazaną mu niezmienną życzliwość. Zapewnia wuja o swoim dozgonnym oddaniu oraz przekazuje najniższe ukłony dla jego małżonki.

Rada miasta Lwowa zatwierdza statut cechu kotlarzy, ustalający obowiązki religijne i organizacyjne braci cechowych, zasady nauki uczniów i przyjmowania czeladników na mistrzów oraz reguły handlu i obróbki miedzi.

Rajca lwowski Jerzy Boim wraz z żoną Jadwigą i rodziną przeznacza sumę 2100 florenów ulokowaną na kamienicach lwowskich na uposażenie ufundowanej przez siebie kaplicy Trójcy Świętej i Męki Pańskiej przy cmentarzu katedralnym we Lwowie. Dokument określa prawo patronatu, zasady zarządzania funduszem, obowiązki czterech kapłanów z seniorem na czele, porządek nabożeństw oraz prawo pochówku.

Kajetan Cristallini proponuje władzom Lwowa przesłanie do Rzymu 100 dukatów w celu wypłacenia ich wdowie po zmarłym Franciszku Stefanonim w zamian za zwrot miejskich dokumentów. Oferuje również swoje usługi prawne przed Kurią Rzymską.

Król Zygmunt III Waza zatwierdza ugodę zawartą przed komisarzami królewskimi między magistratem a pospólstwem trzech nacji miasta Lwowa w sprawie spłaty miejskich długów. Dokument ustala podział obciążeń finansowych na kwotę ponad 35 tysięcy florenów oraz terminy płatności poszczególnych rat z dochodów i majątku miasta.

Dokument zatwierdza fundację nowego kapłana-mansjonarza oraz legaty czynszów wyderkafowych na kamienicach lwowskich ufundowane przez ks. Krzysztofa Sikorskiego na rzecz kolegium mansjonarzy katedry lwowskiej. Precyzuje zarazem obowiązki liturgiczne beneficjentów, a prawo patronatu nad ufundowaną prebendą powierza magistratowi lwowskiemu.

Papież Urban VIII zleca oficjałom krakowskiemu, kamienieckiemu i laodycejskiemu rozpatrzenie apelacji promotora fiskalnego kurii lwowskiej od wyroku nuncjusza apostolskiego w sporze z rajcami i pospólstwem Lwowa. Sędziowie delegowani otrzymują pełnomocnictwo do zbadania sprawy, wydania ostatecznego wyroku i stosowania sankcji kanonicznych.

Papież Urban VIII nakazuje arcybiskupowi lwowskiemu odebranie uroczystego wyznania wiary katolickiej od biskupa elekta nikopolskiego Łukasza przed przyjęciem przez niego sakry konsekracji. Złożona rota wyznania wiary ma zostać w ciągu sześciu miesięcy przesłana do Stolicy Apostolskiej.