Katalog źródeł

Jerzy Dzieduszycki wstawia się u wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego za porucznikiem swojego ojca, prosząc o uwzględnienie go przy podziale zasług i nagród. Zaznacza, że czyni to ze względu na wcześniejszą obietnicę złożoną oficerowi przez adresata.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Kazimierz Dłużewski zwraca się do Jana Jabłonowskiego, wojewody ruskiego, w sprawie planowanego wyboru podkomorzego chełmskiego. Prosi, by nie zwoływać sejmiku, wskazując na nieodpowiednią kandydaturę chorążego chełmskiego oraz wolność szlachty w wyborze. List sporządzono w Lublinie 1 czerwca; rok 1698 podaje opis inwentarzowy.

Król Zygmunt II August ustala porządek sprzedaży przywożonych z Grecji win małmazyjskich i muszkateli we Lwowie, nakazując obcym kupcom ich wystawienie na wozach rynkowych przez cztery tygodnie przed ewentualnym złożeniem do piwnic mieszczan. Regulacja miała ukrócić praktyki spekulacyjne zagranicznych handlarzy i zapobiec sztucznemu zawyżaniu cen trunków.

Podziękowanie za dobrodziejstwa, wzmianka o sumach pieniężnych; obszerne postscriptum o postępowaniu starszego syna, sprowadzonych przez niego ludziach i podróży z Warszawy do Lwowa.

Anna Dolska przesyła Janowi Jabłonowskiemu oraz jego małżonce wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci ich syna Franusia, modląc się o boskie ukojenie w ich żalu. List kończy zapewnieniami o pamięci i pozdrowieniami dla pozostałych bliskich.

Anna Dolska gratuluje bratu, hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu, szczęśliwego rozwiązania żony i narodzin syna, życząc mu doczekania prawnuków. Przekazuje mu również pełnomocnictwo i swobodę decyzji w sprawach majątkowych osieroconego starosty żydaczowskiego, polecając jego dobro opiece brata.

Anna Dolska informuje brata Stanisława Jana Jabłonowskiego o pobycie na weselu we Lwowie i dobrym zdrowiu bratowej. Dopytuje o rychły przyjazd adresata oraz zapowiada przybycie swojego syna Stanisława.

Anna Dolska donosi wojewodzie ruskiemu o szkodach wyrządzonych przez stacjonujące w jej dobrach regimenty wojsk cudzoziemskich oraz prosi o ratunek przed ruiną. Wyraża obawę o brak zgody w kraju wobec wydania uniwersałów wzywających województwa pod broń i zapowiada swój przyjazd do Lwowa po świętach.

Anna Dolska informuje wojewodę ruskiego o ugodzie majątkowej zawartej ze starszym synem, której trudne okoliczności przypłaciła ciężkim podupadkiem na zdrowiu. Pyta również o sprawy starosty żydaczowskiego oraz prosi o roztoczenie opieki nad sierotą po zmarłym panu Szamirowskim.

Anna Dolska martwi się brakiem wiadomości o zdrowiu Jabłonowskich i deklaruje gotowość natychmiastowego przyjazdu, by służyć bratowej pomocą podczas zbliżającego się zimowego połogu. Prosi adresata o przekazanie przewidywanego terminu porodu, aby mogła dostosować plany swojej podróży do Lwowa.

Anna Dolska informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o niechęci swojej siostry do małżeństwa z panem Szamirowskim oraz o kategorycznym odrzuceniu zalotów pana Słomickiego. Zapowiada swój przyjazd do Lwowa na święta, aby osobiście zająć się sprawami matrymonialnymi siostry zgodnie z wolą adresata.

Anna Dolska prosi wojewodę o ratunek i protekcję w obliczu utrapień znoszonych od własnego syna. W dopisku dementuje zarzuty, jakoby wbrew woli adresata zgodziła się na zamążpójście siostry za pana Cetnara.

Anna Dolska skarży się wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu na krzywdy doznawane od własnego, bezbożnego syna, któremu nie chce już dłużej służyć. Zwraca się do adresata z prośbą o protekcję oraz interwencję w sprawie dóbr Komarno.

Kupiec potwierdza nadejście przesyłki z Amsterdamu zawierającej łóżko i materiał oraz przekazanie rzeczy przez pośrednika. Sprawdza kompletność dyspozycji i donosi o stratach statków podczas gwałtownej pogody.

Kupiec zapewnia, że zamówione rzeczy dotarły do Gdańska. Przypisuje opóźnienie ciężkiej pogodzie i stratom na morzu, dziękuje za zaufanie i oczekuje spotkania w Warszawie podczas sejmu.

Kupiec informuje o zamówieniach dokonanych w Holandii, dziękuje za rekomendację, podaje ceny pięciu rodzajów zboża i ostrzega przed dalszą drożyzną zależną od podaży z Polski.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława Jagiełły z 1433 roku, nadający ufundowanym przezeń kanonikom kapituły katedralnej lwowskiej wieś Wierzbiąż w powiecie lwowskim wraz z wszelkimi pożytkami, lasami wzdłuż Dniestru i cłem. Dokument gwarantuje kapitule wieczyste posiadanie tych dóbr oraz prawo sypania grobli i budowy stawów.

Król Zygmunt II August zatwierdza akt komisarski ustalający przebieg granic między wsiami królewskimi a posiadłościami kapituły metropolitalnej lwowskiej. Wystawca nadaje wieczystą moc prawną ustaleniom komisarzy powołanych uprzednio przez Zygmunta I Starego.

Król Zygmunt II August dokonuje transumptu trzech wcześniejszych przywilejów monarszych dla Lwowa: Kazimierza Wielkiego z 1368 r. (potwierdzonego w 1389 r.) na 100 łanów frankońskich, Władysława Jagiełły z 1415 r. na tzw. obszary i Krzywylas oraz Władysława Warneńczyka w sprawie zagospodarowania nadwyżek łanowych nad Brzuchowicką. Dokument nadaje wpisanym aktom pełną i niewątpliwą moc prawną równą oryginałom.

Król Zygmunt II August potwierdza na prośbę kapituły metropolitalnej lwowskiej dokument Jana z Tarnowa z 1396 roku rozstrzygający spór o dobra w Jamnem i nad rzeką Godowicą na korzyść kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu lwowskim oraz wsi Godowica przeciwko Dymitrowi Wieczerzy.

Stanisław Druszkiewicz ubolewa nad brakiem audiencji i informuje hetmana Jabłonowskiego o zamiarze zdyscyplinowania swego niesfornego syna przed sejmem warszawskim. Wstawia się również za sędzią Jaruntowskim w kwestii ulżenia ciężarów podatkowych w zubożałej dzierżawie królewskiej.

Stanisław Druszkiewicz gratuluje wojewodzie ruskiemu objęcia nowego urzędu oraz dopytuje o pomyślne narodziny potomka. Wyraża również ubolewanie, że jego syn odłączył się od magnata w Krakowie, i ponawia prośbę o roztoczenie opieki nad młodzieńcem.

Kasztelan chełmski Stanisław Druszkiewicz prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o nieopuszczanie młodzieńca oraz o zgodę na jego wyjazd zagraniczny w celu nauki języka obcego. Zwraca się także z prośbą o odpowiedź na przedstawione desiderium.

Pogrążona w żałobie Elżbieta Drużkiewiczowa dziękuje Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za okazanie wsparcia i roztoczenie opieki nad jej młodszym synem. Zapewnia, że nakazała potomkowi wierną służbę wojewodzie, i poleca się jego dalszej pamięci.

Arcybiskup lwowski Feliks Ligęza zatwierdza przywilej króla Zygmunta II Augusta z 1550 roku nadający mancjonarzom katedry lwowskiej ogród z domem i łąkę we Lwowie. Mimo sprzeciwu lwowskiego rajcy Macieja Hideka hierarcha włącza te dobra do jurysdykcji i immunitetu kościelnego.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór apelacyjny pomiędzy spadkobiercami Marcina Hanela a władzami miasta Lwowa, opierając się na dawnych przywilejach królewskich i zeznaniach świadków. Dokument ostatecznie potwierdza, że wsie Hołosko Wielkie i Brzuchowice leżą w granicach miejskich i na zawsze podlegają jurysdykcji władz Lwowa.

Król Zygmunt II August potwierdza dawniejsze przywileje królów Aleksandra i Zygmunta I zwalniające mieszczan lwowskich wszystkich obrządków z opłat celnych na terenie całego państwa. Nakazuje urzędnikom i poborcom bezwzględne przestrzeganie tej immunitetu pod groźbą kar statutowych.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy Andrzejem Gembickim a wójtem i ławnikami lwowskimi, zatwierdzając zasadę, że akta spraw apelacyjnych mają być przesyłane do sądu królewskiego lub sądu wyższego prawa magdeburskiego na zamku krakowskim wyłącznie w zapieczętowanych zwojach przez posłańca sądowego. W konsekwencji monarcha uwalnia władze miejskie Lwowa od zarzutów i roszczeń powoda domagającego się wydania mu dokumentacji procesowej do rąk własnych.

Dumont powiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, że królowa przy najbliższej poczcie prześle mu list oraz żądane rzeczy. Przy tej sposobności autor przesyła adresatowi życzenia noworoczne i wyrazy szacunku.

Dupont pisze do Stanisława Jana Jabłonowskiego w sprawie należnych mu rozliczeń finansowych z Paryża i Amsterdamu, godząc się na rezygnację z części sumy oraz odsetek. Prosi również wojewodę o protekcję w odzyskaniu należności od pułkownika Saubroy, powołując się na wcześniejsze zapewnienia Jabłonowskiego.

Dupré dziękuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za listy polecające do pani Zamoyskiej, która jednak wcześniej pozostawiła decyzję o zatrudnieniu sługi swoim synom. Autor listu prosi o dalszy patronat i wyraża nadzieję na przyjęcie do służby w przyszłości.

Pułkownik Ebresel potwierdza odbiór funduszy i wykonanie tajnych poleceń w twierdzy białocerkiewskiej oraz zapowiada uroczyste obchody z okazji koronacji monarchy. Pyta również wojewodę o sposób odesłania akt przeprowadzonego śledztwa.

Król Zygmunt II August zatwierdza transumowany dokument rady miejskiej Lwowa z 1529 roku zawierający statut i artykuły mistrzowskie połączonego cechu kowali, ślusarzy, mieczników, kotlarzy, zbrojarzy i iglarzy. Władca nadaje postanowieniom cechowym moc prawną na prośbę starszych i braci cechowych.

Król Zygmunt II August postanawia, że wszyscy posiadacze nieruchomości we Lwowie oraz osoby prowadzące tam działalność handlową podlegają jurysdykcji magistratu i obowiązkowi uiszczania podatków miejskich bez względu na stan. Dokument znosi wszelkie zwolnienia, immunitety i serwitoriaty, upoważniając władze miasta do egzekwowania powinności miejskich na równi od wszystkich mieszkańców.

Król Zygmunt II August potwierdza i transumuje cztery przywileje królów Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta I dla cechu szewców miasta Lwowa. Dotyczą one ograniczenia liczby szewców na podzamczu do dwóch mistrzów, zakazu uprawiania rzemiosła szewskiego w dworkach szlacheckich poza murami, zasad sprzedaży skór przez garbarzy oraz zakazu wykupywania skór przed bramami miejskimi.

Król Zygmunt II August na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza dokument ławników lwowskich z 1554 roku, poświadczający sprzedaż łanu roli z łąkami i zaroślami we wsi Kleparów na rzecz kmiecia Grzegorza Sołtysa przez Stanisława Kmitowicza oraz Barbarę i Katarzynę Kmitówny. Wystawiony dyplom zapewnia nabywcy i jego spadkobiercom wieczyste i nienaruszalne prawo własności do nabytego gruntu.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Król Zygmunt August przysądza miastu Lwowowi własność dóbr Brzuchowice wraz z młynem oraz potwierdza jurysdykcję miejską nad wsiami Brzuchowice i Hołosko. Sukcesorom Marcina Hanela zapewnia prawo do pobierania dochodów z dóbr Hołosko z zachowaniem tradycyjnych szarwarków na rzecz miasta.

Jardin składa Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu gratulacje z okazji otrzymania nominacji na urząd wojewody ruskiego i posyła mu upominek ze zwierzyny łownej. Zwraca się również z prośbą o protekcję przy staraniach o kanonię we Lwowie w razie jej zawakowania.

Dokument ustala szczegółowy przebieg granic oraz usypanie kopców granicznych między należącą do franciszkanów wsią Kozielniki a miejskimi gruntami Lwowa oraz wsiami Sichów i Zubrza, kładąc kres dotychczasowym sporom i zranieniom. Ponadto potwierdza przyznane konwentowi przez władze miejskie prawo do ograniczonego wyrębu drewna na opał oraz wypasu bydła na gruntach miejskich pod warunkiem zachowania poprawnych stosunków z miastem.

Wojewoda krakowski Wacław Rzewuski rekomenduje władzom Lwowa warszawskich kupców Feliksa Salvatora i Reisnera, starających się o zgodę na organizację redut karnawałowych. Zapewnia, że wszelkie zaopatrzenie nabędą na miejscu, a samo przedsięwzięcie przyciągnie do miasta liczną szlachtę i przyniesie Lwowowi znaczne zyski.

Król Zygmunt August zezwala mieszkańcom wsi Krotoszyn, należącej do konwentu dominikanów we Lwowie, na wieczyste zbieranie suchego i leżącego drewna na opał w królewskim lesie Derewacz. Nakazuje jednocześnie staroście lwowskiemu Piotrowi Barzemu i jego następcom nienaruszanie tego uprawnienia.

M. Jaworski donosi hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu o rabunkach i uciążliwych żądaniach wysuwanych wobec ziemi chełmskiej przez wojska niemieckie oraz artylerię. Zmuszony do zawrócenia z drogi, prosi hetmana o opiekę nad nim samym, jego podwładnymi i chorągwiami.

Hetman Stanisław Jan Jabłonowski informuje kasztelana bełskiego Aleksandra Kuropatnickiego o przygotowaniach do sejmiku, zamiarze przybycia do Lwowa oraz napięciach wokół zawiązanego związku wojskowego. Wspomina również o działaniach biskupa chełmskiego i ruchach lokalnych urzędników.

Król Zygmunt II August nakazuje wszystkim Ormianom zamieszkującym we Lwowie bezwzględne podleganie ormiańskiemu prawu i jurysdykcji oraz równe ponoszenie ciężarów gminnych. Dokument unieważnia wszelkie dotychczasowe i przyszłe listy wyjmujące ich spod tej jurysdykcji.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy rajcą lubelskim Maciejem Kasprowiczem a władzami miejskimi Lwowa, podtrzymując przywileje lwowian do sądzenia ich wyłącznie w granicach Korony. Monarcha orzeka, że w sprawach podlegających prawu magdeburskiemu pozew „jednym edyktem za trzy” nie ma mocy terminu zawitego, lecz stanowi jedynie pierwsze zwykłe wezwanie przed sąd.

Andrzej Żydowski donosi wojewodzie ruskiemu o zerwaniu sejmiku przez stronę niemogącą utrzymać dotychczasowych postanowień sejmowych. Autor przewiduje zwołanie kolejnego zgromadzenia i prosi o dalsze, bardziej szczegółowe instrukcje.

Dokument rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy władzami Lwowa a gminą ormiańską, określając zakres właściwości sądu miejskiego i sądu ormiańskiego w sprawach karnych oraz majątkowych. Król potwierdza prawo Ormian do wyboru dwunastu seniorów do orzekania na zmianę z wójtem oraz normuje kwestie porządku miejskiego i składania przysięgi.