Katalog źródeł

Ksiądz Paweł Garbowski odpowiada na skargę burmistrza oraz rady Lwowa dotyczącą nieuprawnionego pobrania sumy przez ks. Gudłowskiego. Zapewnia o nakazaniu pisarzowi bełskiemu wystawienia pozwu i deklaruje sprawiedliwe rozsądzenie sprawy po stawieniu się pełnomocnika miasta.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Krakowie nadaje miastu Lwowowi na wieczność prawo pobierania opłaty targowej od każdego wozu z towarami, przyznanej niegdyś czasowo przez króla Jana Olbrachta. Uzyskane w ten sposób dochody zostają przeznaczone na odnowienie i utrzymanie fortyfikacji miejskich.

J. de Harstall ponawia wyrazy szacunku wobec wojewody wołyńskiego Jana Jabłonowskiego oraz prosi o zachowanie życzliwości jego ojca, hetmana wielkiego koronnego. Wyjaśnia kwestię doręczonego mu pozwu księcia Kurlandii na rozprawę we Lwowie, protestuje przeciwko temu postępowaniu i prosi o ochronę przed niesprawiedliwymi zarzutami.

Podkomorzy lwowski Wojciech Starzechowski poświadcza usypanie kopców granicznych i prawne ustalenie granic między dobrami kapituły lwowskiej (Żydatycze), Michała Chomątowskiego (Dublany) oraz Zofii Hynkowej (Sroki). Za naruszenie nienaruszalności wytyczonych granic strony ustanowiły wadium w wysokości stu grzywien.

Król Zygmunt I Stary, zważywszy na położenie Lwowa na zagrożonym pograniczu oraz zasługi tamtejszych rzemieślników w obronie murów miejskich, wyłącza lwowskie cechy z ogólnego nakazu kasacji bractw w Koronie i uroczyście potwierdza wszystkie ich dotychczasowe prawa, statuty i przywileje.

Ant. Heuglin zwraca się z Gdańska do Arthura Forbesa we Lwowie z uprzejmą prośbą o informację na temat miejsca pobytu pana Nietzscha. Pyta również, czy zakupił on woły i czy transport tych zwierząt wyruszył już w drogę.

Antoni Heuglin poleca opiece Arthura Forbesa sługę swojego syna, który podróżuje w sprawach handlowych do Jass. Zwraca się z prośbą o udzielenie mu wsparcia i rady, zapewniając o swojej wdzięczności oraz gotowości do wzajemnych przysług.

Ant. Heuglin dziękuje Arthurowi Forbesowi za wykupienie weksla przez pana Nitzscha oraz przekazanie pieniędzy panu Knabe w Warszawie. Deklaruje również gotowość do dalszych przysług i potwierdza zastrzeżenie prowizji dla adresata.

Król Zygmunt I rozstrzyga sprawę próby wykupu Młyna Piekarskiego na przedmieściu Lwowa przez chirurga Jana Frię. Monarcha orzeka, że rodzeństwo Michał i Anna, dzieci zmarłego mistrza Michała, zachowują dożywotnie prawo do posiadania i dzierżawy owego młyna.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz i pospólstwa Lwowa potwierdza dawny przywilej Kazimierza Jagiellończyka na doroczny wolny jarmark w dniu św. Agnieszki. Jednocześnie monarcha definitywnie kasuje i znosi ustanowiony wcześniej jarmark na dzień św. Małgorzaty jako niekorzystny i bezużyteczny dla miasta.

Podkanclerzy koronny Piotr Gembicki zwraca się do wójta i starszych gminy ormiańskiej we Lwowie z prośbą o wstrzymanie wykonania wyroku sądu asesorskiego dotyczącego poręczenia długu biskupa ormiańskiego. Wskazuje, że kwestia ta ma zostać ugodowo rozstrzygnięta na najbliższym sejmie.

Król Zygmunt I Stary potwierdza miastu Lwowu dwa dawne przywileje celne, zezwalające na pobór mostowego w wysokości jednego grosza od wozu towarowego oraz opłaty w wysokości dwóch denarów od zakupionego wołu. Władca motywuje swoją decyzję potrzebą wzmocnienia i utrzymania obronności przygranicznego miasta wobec zagrożenia nieprzyjacielskiego.

Biskup chełmiński i podkanclerzy koronny Piotr Gembicki dziękuje władzom Lwowa za przysłany dar w postaci ryb oraz zapowiedź kolejnych podarków z Turcji. Zapewnia jednocześnie magistrat o swojej przychylności i gotowości do obrony przywilejów miasta.

Król Zygmunt I Stary po rozpatrzeniu sporu ze starostą kołomyjskim Mikołajem Sieniawskim potwierdza przysługujące mieszczanom i kupcom lwowskim zwolnienie z opłat celnych w Kołomyi przy przewozie własnych towarów. Zastrzega jednocześnie pod rygorem opłaty zakaz przewożenia pod pretekstem tego przywileju towarów należących do osób obcych.

Jan Gembicki dziękuje rajcom i magistratowi Lwowa za przysłany na czas postu dar w postaci solonych ryb i wyziny. Zapewnia przy tym o swojej wdzięczności oraz gotowości do stałego wspierania interesów i pomyślności miasta.

Król Zygmunt I Stary zezwala władzom Lwowa na wzniesienie bielnika na gruntach miejskich z zastrzeżeniem, że dochody z niego będą przeznaczane wyłącznie na umacnianie i naprawę miejskich fortyfikacji. Monarcha gwarantuje miastu wyłączność na prowadzenie tego zakładu w okolicy, zakazując wznoszenia konkurencyjnych bielników.

Henrykowski zaprasza burmistrza i radę Lwowa na wesele starszej córki z Andrzejem Łysickim [?], administratorem ekonomii brzeskiej litewskiej. Córki nie wymienia z imienia.

Papież Paweł III powiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Piotra Starzechowskiego nowym arcybiskupem po śmierci arcybiskupa Bernardyna. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego naukom i poleceniom.

Starosta lwowski Mikołaj Herburt radzi burmistrzowi i rajcom lwowskim, jak na drodze prawnej dochodzić sprawiedliwości przeciwko panu Czawrowskiemu, który pobił i obrabował mieszczanina Andrzeja Gabrka. Wskazuje właściwy sposób sformułowania pozwu i protestacji, odradzając zarazem wnoszenie skargi przeciwko własnemu urzędowi starościńskiemu.

Papież Paweł III zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Bernardyna stolicy arcybiskupiej i mianowaniu na ten urząd Piotra. Nakazuje kapitule okazanie nowemu ordynariuszowi posłuszeństwa i czci pod rygorem kar kościelnych.

Lwowski sąd ziemski dokonuje transumpcji i potwierdzenia przywilejów królów Kazimierza Jagiellończyka oraz Zygmunta I Starego dla cerkwi św. Mikołaja przed miastem Lwowem. Dokument potwierdza zwolnienie tamtejszego prezbitera, jego następców oraz samego monasteru od wszelkich podatków, danin i ciężarów na rzecz korony.

Wrocławski kupiec Tomasz Giernott informuje Senat Lwowa o wierzytelności na sumę ponad 624 talarów cesarskich, jaką posiada wobec zmarłego lwowianina Jana Liebschwagera. Prosi władze miejskie o zabezpieczenie i zlicytowanie majątku dłużnika, co pozwoli na zaspokojenie pretensji wierzycieli bez potrzeby kosztownego przyjazdu z Wrocławia.

Kwit i rozliczenie finansowe sporządzone przez Thomasa Giernotta, wykazujące wartość towarów pobranych przez Jana Liebschwagera ze Lwowa. Po odliczeniu częściowej wpłaty autor dokumentu wskazuje pozostałą do zapłaty sumę ponad 297 talarów twardych.

Kasztelan przemyski i starosta lwowski Mikołaj Odnowski poświadcza darowiznę podwojewodziego Stanisława, który na wypadek śmierci przekazał bratu stryjecznemu Maciejowi Hydkowi swój dom, folwark z ogrodem oraz prawa do procesu z żydowskim mincerzem Szlomą. Dokument określa zasady wieczystego posiadania majątku oraz ustanawia wadium pod rygorem prawnym.

Król Zygmunt I Stary zakazuje władzom Lwowa otwierania bram miejskich w porze nocnej na prośby szlachty i możnych z powodu zagrożeń wojennych na pograniczu, dopuszczając wyjątek jedynie w przypadkach nagłej i najwyższej potrzeby państwowej. Jednocześnie zabrania komukolwiek wywierania nacisków na rajców pod groźbą surowych kar królewskich.

Archibald Giller przesyła Franciszkowi Głogowskiemu zamówiony atłas oraz adamaszek karmakarowy, przedstawiając łączne rozliczenie wraz z wcześniejszym długiem na sumę 99 złotych. Informuje również o wieści z poczty zapowiadającej przybycie króla do Warszawy za sześć tygodni.

Hilbrant wyjaśnia władzom Lwowa, że z racji obowiązków przy generale Melchiorze von Hatzfeldt nie mógł osobiście zająć się ich sprawami, dlatego powierzył je referendarzowi koronnemu, który pomyślnie załatwił je dzięki poparciu podkanclerzego. Autor prosi burmistrza i rajców o wdzięczne przyjęcie tych zabiegów i poleca się ich dalszej łasce.

Jakub Gładyszewic dziękuje Arturowi Forbesowi za podarunek przekazany za pośrednictwem brata. Wyraża wdzięczność i poleca siebie oraz swoją małżonkę dalszej życzliwości i przyjaźni adresata.

Jakub Gładyszewic wysyła do Lwowa swojego czeladnika w celach załatwienia własnych interesów i poleca go życzliwości oraz pomocy Artura Forbesa. Deklaruje przy tym gotowość do odwdzięczenia się za okazaną mu przysługę.

Jakub Gładyszewic prosi Artura Forbesa o wypłacenie we Lwowie kwoty 2300 florenów kurant panu Bevilagui. Zapewnia adresata, że wyłożone pieniądze zostaną mu niezwłocznie zwrócone osobiście lub za pośrednictwem wysłanego z Rudnika sługi.

Król Zygmunt I Stary potwierdza burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa wyłączne prawo do wybierania i ustanawiania miejskich pośredników i tłumaczy (zwanych mejlerzami i tłumaczami) zgodnie ze starodawnym zwyczajem. Monarcha zakazuje urzędnikom królewskim ingerowania w tę miejską prerogatywę pod jakimkolwiek pozorem.

Kapitan prosi władze Lwowa o zwłokę dla Jaskiewicza, którego sklep zapieczętowano. Powołuje się na jego obietnicę zapłaty w ciągu kilku dni i prosi, by przyjęto takie rozwiązanie.

Król Zygmunt I Stary nakazuje poborcom podatkowym ziem ruskich zachowanie duchownych ormiańskich i ruskich we Lwowie w ich dawnym zwyczaju opłacania podatków publicznych oraz pełnienia ciężarów miejskich wspólnie i na równi z pozostałymi mieszczanami lwowskimi.

Kasper Głowacki informuje adresata o przesłaniu dokumentów prymasowi pocztą oraz dołącza nadesłaną odpowiedź. Donosi również o zgubieniu notatki dotyczącej papierów do metrykanta i prosi o ponowne spisanie ich wykazu.

Król Zygmunt I Stary nadaje władzom Lwowa budynek wagi miejskiej oraz postrzygalnię sukna wraz z wszelkimi dochodami na potrzeby obronności i dobra wspólnego miasta. Przywilej zakazuje tworzenia konkurencyjnych, prywatnych warsztatów tego typu w mieście i na przedmieściach pod rygorem konfiskaty.

Król Zygmunt I nadaje miastu Lwowowi prawo wieczyste i dziedziczne do trzeciej miarki z królewskiego młyna słodowego Zimna Woda za Bramą Krakowską, zachowując dwie miarki dla skarbu królewskiego. Dokument unieważnia wszelkie ewentualne przyszłe próby wykupu młyna przez monarchę lub osoby trzecie oraz zabezpiecza prawa mieszczan.

Arcybiskup lwowski Piotr Starzechowski dokonuje oblaty i transsumpcji dokumentu prymasa Jana Latalskiego z brewe papieża Pawła III z 1538 roku. Akt potwierdza wyjęcie braci zakonów żebraczych w Królestwie Polskim spod jurysdykcji biskupów diecezjalnych i zakazuje naruszania ich przywilejów.

Król Zygmunt I Stary zezwala władzom i mieszczanom Lwowa na wykupienie młyna słodowego zwanego Zimnowodzkim z rąk Zofii, wdowy po podkomorzym lwowskim Stanisławie Hynku, oraz jej synów. Dochody z młyna mają zostać przeznaczone na wspólne potrzeby i pożytki miejskie.

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza i uznaje za nienaruszalny przywilej nadający miastu Lwowu wsie Zubrza i Sichów. Dokument zabezpiecza posiadanie tych dóbr przez władze miejskie w obliczu egzekucji statutu zabraniającego mieszczanom posiadania dóbr ziemskich.

Przed sądem ławniczym Lwowa ławnik Andrzej Jelonek, za zgodą władz miejskich, sprzedał kasztelanowi przemyskiemu Mikołajowi Herburtowi Odnowskiemu plac za jatkami rzeźniczymi pod budowę domu dla mansjonarzy katedry lwowskiej za kwotę 130 florenów. Dokument określa warunki immunitetu miejskiego dla nowo powstałego domu duchownego oraz zasady wzniesienia muru granicznego.

Mikołaj Odnowski Herburt z Fulsztyna, kasztelan przemyski i starosta generalny ruski, funduje i uposaża kolegium pięciu mansjonarzy przy ołtarzu głównym katedry lwowskiej. Zabezpiecza ich utrzymanie na swoich dobrach Grzęda i Grzybowice oraz nakłada na nich obowiązki liturgiczne, w tym odprawianie oficjum i mszy o Najświętszej Maryi Pannie.

Król Zygmunt I Stary zatwierdza rezygnację władz Lublina z procesu przeciwko Lwowowi w sprawie zatrzymywania kupców podążających na jarmarki lubelskie. Monarcha uwalnia mieszczan lwowskich od wszelkich roszczeń oraz potwierdza lwowskie prawo składu i inne przywileje handlowe.

F. S. Godlewski przesyła na ręce prezydenta i władz Lwowa odpowiedź oraz kopię listu do starosty błońskiego w sprawie supliki pokrzywdzonej pani Georgiewiczowej. Prosi o przekazanie tych dokumentów zainteresowanej kobiecie.

Król Zygmunt I Stary nadaje miastu Lwowu Młyn Piekarski wraz z tzw. trzecią miarką i wszelkimi dochodami za Krakowską Bramą, zwalniając go z możliwości wykupu przez monarchę. Dokument wciela młyn pod wyłączną jurysdykcję miejską prawa magdeburskiego we Lwowie.

Stanisław Jodurowski ponawia prośbę do prezydenta Lwowa o wyznaczenie deputatów do oszacowania pustek sąsiadujących z kamienicą Gąsiorowskich. Deklaruje przyjazd i uregulowanie opłaty po powiadomieniu o ich wyborze, ubolewając nad dotychczasowymi bezowocnymi podróżami do miasta.

Król Zygmunt I Stary dokonuje pergaminowego poświadczenia aktu z 1533 roku, odraczającego rozstrzygnięcie sporu między Krakowem a Lwowem o prawo składu i wolność tranzytu do najbliższego sejmu walnego. Do czasu ostatecznego rozsądzenia sprawy monarcha nakazuje zachować dotychczasowy stan posiadania i moc prawną przywilejów obu miast.

Theodor Hodschon informuje Artura Forbesa o śmierci krawca Beckera i próbach przejęcia jego majątku przez wdowę po kasztelanie. Zwraca się z prośbą o zachowanie w tajemnicy zdeponowanych u Forbesa pieniędzy zmarłego oraz pomoc w zaspokojeniu własnych roszczeń.

Król Zygmunt I odracza na dziesięć lat rozstrzygnięcie sporu pomiędzy Krakowem a Lwowem dotyczącego prawa składu towarów z uwagi na konieczność dokładnego zbadania przywilejów i przesłuchania świadków. Do tego czasu nakazuje zachowanie warunków ustalonych w dekretach z 1533 i 1537 roku.

Stanisław Gorzewski donosi Janowi Jabłonowskiemu o przesłaniu weksla oraz odpowiedzi od władz Gdańska, a także o popłochu wśród wojsk saskich gromadzących zapasy w Toruniu. Autor prosi o dalsze dyspozycje, nie widząc potrzeby dłuższego pozostawania w Świeciu.

Stanisław Gorzewski zapewnia wojewodę ruskiego Jana Jabłonowskiego o regularnym wysyłaniu listów z każdą pocztą. Oddaje się pod jego protekcję i prosi o przekazanie dalszych pańskich rozkazów.