Katalog źródeł

Król August II apeluje do senatorów, dygnitarzy i szlachty województwa ruskiego o natychmiastowe zniesienie podatku szelężnego we Lwowie. Monarcha motywuje swoją prośbę skrajnym zubożeniem miasta wywołanym najazdem nieprzyjaciela, kontrybucjami oraz epidemią dżumy.

Władze miejskie Leżajska kwitują odbiór królewskiego uniwersału przekazanego przez burmistrza i rajców Lwowa w sprawie donatywy stu tysięcy złotych z województwa ruskiego. Informują o przyjęciu nałożonej na niedawno spalone miasteczko kwoty sześćdziesięciu złotych.

Arnauld zapewnia Jana Stanisława Jabłonowskiego o niezmiennej życzliwości królowej Marii Kazimiery, która obiecała przyznać mu swoją kamienicę we Lwowie. Wspomina również o niepokojach dworu związanych z planowaną podróżą na Ruś z powodu zagrożenia tatarskiego.

Arnaud informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o planowanym zrelacjonowaniu królowej jego listu oraz o starannym ekspediowaniu przesyłek do Paryża i listu do kanclerzyny wielkiej. W dołączonym bilecie potwierdza, że złożył już relację królowej, podczas gdy ta pisała do kasztelana krakowskiego.

Arnaud zapewnia wojewodę wołyńskiego o przekazaniu królowej Marii Kazimierze zapewnień o jego wierności i przywiązaniu. Informuje również o postępach w podróży monarchini na Ruś oraz jej planowanym postoju na modlitwę w Czerwińsku.

Armand donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o stanie zdrowia królowej Marii Kazimiery, księcia Jakuba oraz kardynała. Przekazuje także wiadomości o pobycie królewiczów w Paryżu oraz o ewentualnej podróży królowej na Ruś.

Arnaud informuje wojewodę wołyńskiego o kolejnej rozmowie z królową Marią Kazimierą, która dała mu jedynie wymijającą odpowiedź w rekomendowanej sprawie. Sugeruje Jabłonowskiemu skierowanie bezpośredniego listu do monarchini, co pozwoliłoby na uzyskanie szybszej i bardziej zdecydowanej decyzji.

Armand donosi Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o zachwycie królowej Marii Kazimiery przesłanym przez niego utworem oraz o poleceniu sporządzenia jego kopii. Informuje również o rychłym wyjeździe dworu z Warszawy na Ruś, ciesząc się na możliwość osobistego spotkania z wojewodą.

Arnaud informuje wojewodę wołyńskiego o doręczeniu jego listu królowej Marii Kazimierze oraz wyjaśnia powody opóźnienia w uzyskaniu odpowiedzi z powodu pobytu monarchini u karmelitanek. Donosi również o planowanym wyjeździe królowej do Prus zaraz po Wielkanocy i trwających przygotowaniach do żeglugi.

J. G. de Baluze odnosi się do pretensji wojewody wołyńskiego i hetmana wielkiego wobec francuskiego ambasadora, tłumacząc zarzuty rozsiewanymi intrygami i plotkami. Zapewnia adresata o stałym przywiązaniu dyplomaty do rodu Jabłonowskich oraz o swojej wierności.

Baluze wyraża współczucie z powodu śmierci króla i solidarność z owdowiałą królową, po czym relacjonuje doniesienia o sytuacji w Piemoncie, nastrojach w Wiedniu oraz plotkach o tajnych rokowaniach pokojowych. Wspomina także o ruchach wojsk szwedzkich w Inflantach, zaniepokojeniu w Prusach i przybyciu holenderskiej floty do Gdańska.

J. G. de Baluze donosi wojewodzie wołyńskiemu o przygotowaniach francuskich posłów do wyjazdu na rokowania pokojowe po otrzymaniu paszportów od koalicjantów. Przekazuje również wyrazy troski francuskiego ambasadora z powodu pogłosek o chorobie hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jana Jabłonowskiego.

Franciszek Broniewski prosi sędziego bełskiego o polubowne pośrednictwo w przewlekłej sprawie sądowej prowadzonej przeciwko podkomorzemu. Skarży się na ponoszone straty w dzierżawie oraz ucisk majątkowy, odsyłając adresata do załączonych dokumentów i kontraktu.

Ferdinand Engelhardt informuje Roberta Forbesa o wysyłce sukna przez Wieruszów do Jarosławia oraz o bieżącej korespondencji kupieckiej. Omawia także kwestie odbioru gotówki, terminy płatności długów i trudności z pozyskaniem weksli przed jarmarkiem lipskim.

M. Wyżycki gratuluje hetmanowi i wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu pomyślnego zawarcia małżeństwa przez chorążego koronnego, ucinającego tutejsze spekulacje i zakłady co do terminu ślubu. Donosi również o powrocie króla z polowania w Prusach i zapowiada przesłanie obszerniejszych wieści przez pułkownika Glanczofa.

M. Wyżycki donosi wojewodzie ruskiemu o zabiegach Augusta II o zażegnanie konfliktu na Litwie, planach zwołania sejmu pacyfikacyjnego oraz poddaniu się Sapiehów i Lubomirskich woli monarchy przy trwającym oporze prymasa Radziejowskiego. Informuje także o nastrojach w wojsku, uciążliwościach związanych z pobytem wojsk saskich oraz bieżących wydarzeniach dworskich i dyplomatycznych.

Michał Wyżycki zawiadamia wojewodę wołyńskiego Jana Klemensa Branickiego o nagłym zgonie króla Jana III Sobieskiego i żalu, jaki po sobie zostawił. Informuje także o pierwszych zabiegach stronnictw królowej i królewicza Jakuba oraz o senatorach zjeżdżających do Warszawy przed radą i konwokacją.

Arcybiskup Rimini Jan Davia dziękuje hetmanowi i wojewodzie ruskiemu Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu za pamięć oraz dzieli się pesymistycznymi refleksjami nad sprawami Rzeczypospolitej i skutkami pokoju z Turcją. Zauważa również, że w obecnej sytuacji jedyne obawy mogą płynąć ze strony Prus.

Markiz d'Arquien informuje hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego, że z powodu braku wyznaczonej zapłaty ze skarbu pruskiego oraz od wojewody poznańskiego zawarta wcześniej ugoda stała się nieważna. W związku z niedotrzymaniem warunków porozumienia autor listu zapowiada powrót do swoich pierwotnych roszczeń finansowych i prosi hetmana o dyspozycje.

Stanisław Druszkiewicz ubolewa nad brakiem audiencji i informuje hetmana Jabłonowskiego o zamiarze zdyscyplinowania swego niesfornego syna przed sejmem warszawskim. Wstawia się również za sędzią Jaruntowskim w kwestii ulżenia ciężarów podatkowych w zubożałej dzierżawie królewskiej.

Stanisław Druszkiewicz gratuluje wojewodzie ruskiemu objęcia nowego urzędu oraz dopytuje o pomyślne narodziny potomka. Wyraża również ubolewanie, że jego syn odłączył się od magnata w Krakowie, i ponawia prośbę o roztoczenie opieki nad młodzieńcem.

Kasztelan chełmski Stanisław Druszkiewicz prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o nieopuszczanie młodzieńca oraz o zgodę na jego wyjazd zagraniczny w celu nauki języka obcego. Zwraca się także z prośbą o odpowiedź na przedstawione desiderium.

Walenty Zaleski informuje wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o szczęśliwym przybyciu ze statkami do Świecia oraz o surowych kontrolach i wysokich opłatach celnych w Toruniu. Donosi również o aktualnych cenach zboża i płótna oraz trudnościach z odbiorem drzewek z Wilanowa.

Walenty Zaleski donosi wojewodzie Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o pomyślnym dopłynięciu do Torunia oraz o opóźnieniach w odbiorze zboża z winy warszawskich urzędników. Informuje również o konieczności opłacenia toruńskiego cła oraz o niskich cenach zbóż i braku popytu na płótno.

Biskup warmiński i kanclerz Andrzej Chryzostom Załuski przesyła z Torunia wojewodzie ruskiemu noworoczne powinszowania. Donosi także o przybyciu biskupa i wojewody chełmińskich na audiencję u króla oraz o wspólnym obiedzie na dworze monarszym.

Andrzej Chryzostom Załuski tłumaczy Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu konieczność zachowania powściągliwości w listach z powodu niepewnej sytuacji politycznej oraz braku pewnych wieści. Informuje także o złej pogodzie w Toruniu utrudniającej podróże i w dopisku odpowiada na narzekania wojewody.

Franciszek Jan Załuski informuje Jana Stanisława Jabłonowskiego o śmierci podskarbiego wielkiego koronnego i wynikłym z tego rozdaniu urzędów senatorskich. Donosi także o ruchach dworu królewskiego, pismach prymasa oraz obawach związanych z rozdwojeniem politycznym Rzeczypospolitej.

Wojciech Zimnicki informuje władze Lwowa o przybyciu do Warszawy, stanie miejskich procesów, zwłaszcza sporu ze społecznością ruską, oraz o wstrzymaniu prac sądów z powodu choroby podkanclerzego. Wspomina również o braku perspektyw na zwołanie sejmu i relacjonuje wieści polityczne dotyczące pokoju z Turcją.

Eleonora Kazanowska informuje wojewodę wołyńskiego o przekazaniu pieniędzy przez Żyda Moszkę oraz zapewnia o pełnym zaufaniu i gotowości wsparcia krewnego. Prosi również o wystawienie asygnaty na przejęte długi chłopskie w celu zakupu wina mszalnego oraz posiłku dla chorych zakonnic.

Biskup kujawski Stanisław Karnkowski odpowiada na skargę władz Lwowa dotyczącą ucisku ze strony miejscowej szlachty, ubolewając nad trudnymi czasami wspólnymi dla mieszczan i duchowieństwa. Tłumacząc się chorobą, odsyła adresatów do ustnej relacji posłańca oraz zapewnia o gotowości obrony praw i wolności miasta, gdy nadarzy się sposobność.

Marcin Kątski prosi wojewodę wołyńskiego o roztoczenie opieki nad oficerami i doprowadzenie na komisji do złączenia obu części swojego regimentu. Swą nieobecność na Rusi tłumaczy problemami domowymi oraz chorobą żony.

Jan Krasiński tłumaczy przerwę w korespondencji ciężką chorobą oraz komentuje agresywne działania wojsk szwedzkich i zniszczenia czynione przez wojska saskie. Donosi również o chorobie podskarbiego wielkiego koronnego, ruchach wojsk i prosi Jabłonowskiego o protekcję nad swoimi zrujnowanymi dobrami na komisji tarnopolskiej.

Jan Krasiński donosi Janowi Jabłonowskiemu o dramatycznej sytuacji w Rzeczypospolitej, spustoszeniach na Rusi i Litwie oraz niepokojącej obecności Szwedów i Sapiehów w Warszawie. Mimo nękających go problemów ze zdrowiem zapewnia wojewodę ruskiego o swej pamięci i oddaniu.

Jan Krasiński zawiadamia Jana Jabłonowskiego o swoim czasowym wyjeździe z Warszawy do Prus i ograniczeniu korespondencji, wskazując, że adresat sam zbliża się do stolicy będącej źródłem wszelkich wiadomości. Zapewnia jednocześnie o rychłym powrocie, odnowieniu kontaktu oraz stałej gotowości do posługi.

Hetman Stanisław Lanckoroński zapowiada swój przyjazd do Lwowa w celu narady nad pilną budową miejskich umocnień obronnych. Nakazuje rajcom przygotowanie materiałów, odszukanie zatwierdzonych przez króla planów oraz zatrudnienie inżyniera Delaqua.

Przeor krakowskich karmelitów interweniuje u władz Lwowa z prośbą o zaniechanie wrogich działań i uwięzienia zakonników dążących do osiedlenia się w mieście. Tłumaczy zwłokę prowincjała obowiązkami wizytacyjnymi, powołuje się na dawną przychylność przodków rajców oraz przestrzega przed karami kościelnymi za blokowanie fundacji klasztornych.

Hetman Stanisław Potocki nakazuje deputowanym wojskowym ściągającym hibernę w województwie ruskim zaniechanie poboru z podlwowskich wiosek, które posiadają prawne immunitety i nie podlegają jurysdykcji królewszczyzn. Wszelkie próby obciążenia tych dóbr hetman zapowiada potraktować jako osobistą zniewagę.

L. Strada Pomilly zwraca się do wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego z uniżoną prośbą o wypełnienie obietnicy przekazania szatki. Zapewnia przy tym o swojej wdzięczności i pamięci w modlitwach.

Jan Jerzy Przebendowski zapewnia wojewodę ruskiego o regularnym odpowiadaniu na listy oraz informuje o przekazaniu pieniędzy kasztelanowi krakowskiemu i planowanym zaspokojeniu gdańskich weksli. Porusza również kwestie trudności związanych ze stacjonowaniem wojsk i nadmiernym poborem hiberny w Prusach.

Jan Sapieha zapewnia władze Lwowa o swoim zaangażowaniu w ukończenie miejskich fortyfikacji oraz informuje o liście do króla w sprawie przysłania inżyniera i wypłaty funduszy przez podskarbiego. Zwraca się do rajców z prośbą o jak najszybsze przekazanie monarsze załączonego pisma.

Wojciech Tyrawski zdaje Jánosowi Keményemu szczegółową relację z trzydniowego starcia pod Beresteczkiem, zakończonego rozgromieniem sił kozacko-tatarskich i zdobyciem ich obozu. Informuje również o nastrojach szlachty, dalszym marszu króla ku Kijowowi oraz niepokojących pogłoskach o działaniach elektora brandenburskiego.

Wojciech Tyrawski zdaje Janowi Keményemu szczegółową relację ze zwycięstwa wojsk królewskich nad Kozakami i Tatarami w trzydniowej bitwie pod Beresteczkiem. Informuje również o konieczności dalszego pozostania przy hetmanie Kalinowskim oraz przekazuje obozowe wiadomości o stratach przeciwnika i nastrojach pospolitego ruszenia.

Prymas Jakub Uchański wyraża poparcie dla lwowskich mieszczan protestujących przeciwko narzucanym przez szlachtę sądom kapturowym i zaleca trwanie przy swoim sprzeciwie. Zapewnia również o wysłaniu listu do wojewody ruskiego z prośbą o ochronę praw miejskich do czasu wyboru nowego monarchy.

Mikołaj Czarnosz informuje Wojciecha Zimnickiego o ucieczce i nagannych postępkach jego syna Jana Augustyna w Zamościu, donosząc o ukaraniu chłopca i zamiarze dalszego czuwania nad jego edukacją. Wspomina także o zaległych opłatach za naukę, ćwiczeniach z kaligrafii oraz sprawach majątkowo-gospodarczych.

Szczęsny Czacki przesyła adresatom listy polecające do arcybiskupa i kapituły z prośbą o znaczną ulgę w spłacie wyderkafów. Informuje również, że o podobną interwencję zwrócił się do swojego ojca, kanclerza.

Szczęsny Czacki przesyła magistratowi lwowskiemu listy polecające do arcybiskupa i kapituły z prośbą o ulgi w spłacie wyderkafów. Informuje również, że o podobną interwencję zabiegał u swojego ojca, kanclerza.

Szczęsny Czacki z żalem informuje magistrat Lwowa o zaniechaniu dalszych starań i odmowie przesłania prolongaty z powodu doznanej niewdzięczności oraz niezadowolenia ze strony władz miejskich. Wyraża nadzieję, że miasto znajdzie innego, skuteczniejszego orędownika swoich spraw.

Stanisław Antoni Szczuka donosi wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o ruchach partii wojskowych z Prus i Sambora. Informuje także o kwestiach rozliczeń pieniężnych oraz sporze dotyczącym kursu tynfów.

Joanna Jabłonowska wyznaje mężowi tęsknotę po jego wyjeździe do Prus oraz troszczy się o jego zdrowie, przestrzegając przed jedzeniem surowych ostryg i zalecając picie herbaty. Dzieli się również domowymi nowinami, w tym żartem z zakochanego krewnego, plotkami o znajomych oraz prośbami o sprawunki w Warszawie.

Aleksander Jan Jabłonowski informuje brata o manewrach wojsk Augusta II i posiłków cudzoziemskich przeciwko zwolennikom księcia Contiego oraz o trudnościach finansowych wstrzymujących wymarsz wojsk koronnych. Prosi adresata o zachowanie poufności i spalenie listu po przeczytaniu.