Katalog źródeł

Dumont powiadamia wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego, że królowa przy najbliższej poczcie prześle mu list oraz żądane rzeczy. Przy tej sposobności autor przesyła adresatowi życzenia noworoczne i wyrazy szacunku.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transumptu vidimus dwa wcześniejsze przywileje królów Władysława Jagiełły (1415) i Władysława Warneńczyka (1444), dotyczące nadania oraz użytkowania przez miasto Lwów podmiejskich gruntów i nadwyżek łanowych, tzw. obszarów. Dokument gwarantuje transumowanemu wypisowi taką samą moc prawną i wiarygodność, jaką posiadały dokumenty oryginalne.

Dupont pisze do Stanisława Jana Jabłonowskiego w sprawie należnych mu rozliczeń finansowych z Paryża i Amsterdamu, godząc się na rezygnację z części sumy oraz odsetek. Prosi również wojewodę o protekcję w odzyskaniu należności od pułkownika Saubroy, powołując się na wcześniejsze zapewnienia Jabłonowskiego.

Królowa Węgier Izabela Jagiellonka wraz z synem Janem Zygmuntem nadaje mieszczanom i kupcom lwowskim przywilej bezcłowego wwozu oraz sprzedaży wszelkich towarów na terenie Węgier i Siedmiogrodu. Nadanie to stanowi wyraz wdzięczności za gościnność, życzliwość i pomoc okazaną monarchom przez radę oraz mieszkańców Lwowa podczas ich wielomiesięcznego pobytu w mieście.

Dupré dziękuje wojewodzie ruskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu za listy polecające do pani Zamoyskiej, która jednak wcześniej pozostawiła decyzję o zatrudnieniu sługi swoim synom. Autor listu prosi o dalszy patronat i wyraża nadzieję na przyjęcie do służby w przyszłości.

Pułkownik Ebresel potwierdza odbiór funduszy i wykonanie tajnych poleceń w twierdzy białocerkiewskiej oraz zapowiada uroczyste obchody z okazji koronacji monarchy. Pyta również wojewodę o sposób odesłania akt przeprowadzonego śledztwa.

Król Zygmunt II August zatwierdza transumowany dokument rady miejskiej Lwowa z 1529 roku zawierający statut i artykuły mistrzowskie połączonego cechu kowali, ślusarzy, mieczników, kotlarzy, zbrojarzy i iglarzy. Władca nadaje postanowieniom cechowym moc prawną na prośbę starszych i braci cechowych.

Król Zygmunt II August postanawia, że wszyscy posiadacze nieruchomości we Lwowie oraz osoby prowadzące tam działalność handlową podlegają jurysdykcji magistratu i obowiązkowi uiszczania podatków miejskich bez względu na stan. Dokument znosi wszelkie zwolnienia, immunitety i serwitoriaty, upoważniając władze miasta do egzekwowania powinności miejskich na równi od wszystkich mieszkańców.

Król Zygmunt II August potwierdza i transumuje cztery przywileje królów Kazimierza Jagiellończyka i Zygmunta I dla cechu szewców miasta Lwowa. Dotyczą one ograniczenia liczby szewców na podzamczu do dwóch mistrzów, zakazu uprawiania rzemiosła szewskiego w dworkach szlacheckich poza murami, zasad sprzedaży skór przez garbarzy oraz zakazu wykupywania skór przed bramami miejskimi.

Ferdinand Engelhardt przesyła pismo z prośbą o doręczenie go Andreasowi Boydowi celem odebrania od niego długu w wysokości 216 florenów. Informuje również o nadejściu i dalszej ekspedycji towarów lipskich oraz przekazuje życzenia noworoczne.

Ferdinand Engelhardt informuje Arthura Forbesa o odzyskaniu z Wielichowa zajętej beczki juchtów, ubolewając nad zniszczeniem skór wskutek przemoczenia, co przyniesie znaczną stratę. Donosi również o sytuacji rynkowej, cenach skór moskiewskich oraz oferowanych innych towarach.

Ferdinand Engelhardt powiadamia Arthura Forbesa o wysyłce beli sukna oraz lipskiej skrzyni za pośrednictwem furmanów do Lwowa i Jarosławia. Do listu dołącza specyfikację poniesionych opłat oraz rachunek na kwotę 338 florenów z prośbą o zaksięgowanie.

Ferdinand Engelhardt informuje o wyprawieniu do Jarosławia partii sukna przewożonych przez furmanów Jana Oslika i Tomasza Kiełbikę. Prosi także o wyegzekwowanie od Andreasa Boyda spłaty zaległego długu w wysokości 210 talarów przed wydaniem mu weksla.

Król Zygmunt II August na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza dokument ławników lwowskich z 1554 roku, poświadczający sprzedaż łanu roli z łąkami i zaroślami we wsi Kleparów na rzecz kmiecia Grzegorza Sołtysa przez Stanisława Kmitowicza oraz Barbarę i Katarzynę Kmitówny. Wystawiony dyplom zapewnia nabywcy i jego spadkobiercom wieczyste i nienaruszalne prawo własności do nabytego gruntu.

Król Zygmunt II August zatwierdza Janowi Krowickiemu oraz mieszkańcom jurydyki kościoła św. Jana Chrzciciela na przedmieściu Lwowa dawne przywileje królów i urzędników dotyczące prawa ormiańskiego i zwolnień od ciężarów grodzkich. Ponadto monarcha zezwala tamtejszym ormiańskim rzemieślnikom na swobodne wykonywanie wszelkich rzemiosł wedle dawnego zwyczaju.

Król Zygmunt August przysądza miastu Lwowowi własność dóbr Brzuchowice wraz z młynem oraz potwierdza jurysdykcję miejską nad wsiami Brzuchowice i Hołosko. Sukcesorom Marcina Hanela zapewnia prawo do pobierania dochodów z dóbr Hołosko z zachowaniem tradycyjnych szarwarków na rzecz miasta.

Nikodem Żaboklicki zapewnia Jana Jabłonowskiego o swojej wierności i prosi go o protekcję oraz wsparcie. W dopiskach donosi o obecności cudzoziemców we Lwowie oraz uwięzieniu poddanych przemyskich przez straż miejską w Horodyszczu.

Nikodem Żaboklicki skarży się Janowi Jabłonowskiemu na klucznika i sołtysa, którzy napadli na wiozących sól poddanych z Tarnogóry oraz pobili czeladź. Kasztelan prosi o ukaranie sprawców i nakazanie zwrotu zagrabionego mienia.

Król Zygmunt August rozstrzyga spór pomiędzy władzami miasta Lwowa a cechem rzeźników, zatwierdzając ugodę z 1550 roku regulującą zasady handlu mięsem w dni wolnego targu. Jednocześnie monarcha zastrzega wyłączne prawo lwowskich rzeźników do sprzedaży mięsa poza wyznaczonymi dniami targowymi i znosi wzajemne koszty sądowe stron.

Jardin składa Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu gratulacje z okazji otrzymania nominacji na urząd wojewody ruskiego i posyła mu upominek ze zwierzyny łownej. Zwraca się również z prośbą o protekcję przy staraniach o kanonię we Lwowie w razie jej zawakowania.

Dokument ustala szczegółowy przebieg granic oraz usypanie kopców granicznych między należącą do franciszkanów wsią Kozielniki a miejskimi gruntami Lwowa oraz wsiami Sichów i Zubrza, kładąc kres dotychczasowym sporom i zranieniom. Ponadto potwierdza przyznane konwentowi przez władze miejskie prawo do ograniczonego wyrębu drewna na opał oraz wypasu bydła na gruntach miejskich pod warunkiem zachowania poprawnych stosunków z miastem.

Wacław Rzewuski dziękuje prekonsulowi i rajcom lwowskim za okazaną mu życzliwość, przesyłając wzajemne życzenia wieloletniej pomyślności. Zapewnia przy tym magistrat o swoim stałym przywiązaniu i szacunku.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski prosi prezydenta Lwowa o pomoc w objęciu w dzierżawę podmiejskiej wsi Biłohorszcze na mocy uzyskanego reskryptu królewskiego. W zamian obiecuje ścisłe przestrzeganie warunków kontraktu oraz stałą życzliwość i wdzięczność wobec władz miejskich.

Wojewoda podolski Michał Rzewuski składa prokonsulowi oraz konsulom miasta Lwowa i ich rodzinom życzenia pomyślności i zdrowia z okazji Nowego Roku. Zapewnia ich przy tym o swojej nieustannej przychylności, szacunku oraz gotowości do dalszych usług.

M. Jaworski donosi hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu o rabunkach i uciążliwych żądaniach wysuwanych wobec ziemi chełmskiej przez wojska niemieckie oraz artylerię. Zmuszony do zawrócenia z drogi, prosi hetmana o opiekę nad nim samym, jego podwładnymi i chorągwiami.

Hetman Stanisław Jan Jabłonowski informuje kasztelana bełskiego Aleksandra Kuropatnickiego o przygotowaniach do sejmiku, zamiarze przybycia do Lwowa oraz napięciach wokół zawiązanego związku wojskowego. Wspomina również o działaniach biskupa chełmskiego i ruchach lokalnych urzędników.

Stanisław Mateusz Rzewuski wyjaśnia kasztelanowi bełskiemu Aleksandrowi Kuropatnickiemu, że chorągiew chorążego koronnego otrzymała już rozkaz wymarszu na podjazd i nie powinna stacjonować w jego dobrach. Zaznacza, że koncentracja wojsk wynika z rozkazów oraz konieczności publicznej, a żołnierzom w dobrach szlacheckich przysługuje wyłącznie dach nad głową.

Król Zygmunt II August rozstrzyga spór pomiędzy rajcą lubelskim Maciejem Kasprowiczem a władzami miejskimi Lwowa, podtrzymując przywileje lwowian do sądzenia ich wyłącznie w granicach Korony. Monarcha orzeka, że w sprawach podlegających prawu magdeburskiemu pozew „jednym edyktem za trzy” nie ma mocy terminu zawitego, lecz stanowi jedynie pierwsze zwykłe wezwanie przed sąd.

Arcybiskup lwowski Paweł Tarło, za zgodą kapituły metropolitalnej, znosi uciążliwy obowiązek codziennego głoszenia kazań w Wielkim Poście ciążący na kaznodziei katedralnym na mocy fundacji arcybiskupa Bernardyna Wilczka z 1507 roku. Zamiast tego zobowiązuje go do wygłaszania kazań w katedrze jedynie w dwa wybrane dni powszednie każdego tygodnia Wielkiego Postu, a w niedziele i święta – rano i po południu.

Andrzej Żydowski donosi wojewodzie ruskiemu o zerwaniu sejmiku przez stronę niemogącą utrzymać dotychczasowych postanowień sejmowych. Autor przewiduje zwołanie kolejnego zgromadzenia i prosi o dalsze, bardziej szczegółowe instrukcje.

Król Zygmunt August wyjaśnia i potwierdza przywilej swojego ojca, stanowiąc, że sprawy apelacyjne z sądów miejskich Lwowa nadsyłane w zapieczętowanych zwojach przez wyznaczonego posłańca mają być rozpatrywane przez sąd królewski z pominięciem generalnych odroczeń (limitacji). Zasada ta została rozciągnięta na osoby wszelkich stanów i jurysdykcji procesujące się przed sądami lwowskimi.

Dokument rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy władzami Lwowa a gminą ormiańską, określając zakres właściwości sądu miejskiego i sądu ormiańskiego w sprawach karnych oraz majątkowych. Król potwierdza prawo Ormian do wyboru dwunastu seniorów do orzekania na zmianę z wójtem oraz normuje kwestie porządku miejskiego i składania przysięgi.

Stanisław Żółkiewski interweniuje u władz Lwowa w obronie pokrzywdzonego wierzyciela, pana Jonakiego, domagając się wyegzekwowania spłaty należności od unikającego zobowiązań Andrzeja Torosowicza lub uwięzienia dłużnika. Hetman uzasadnia swoje poparcie zasługami Jonakiego dla Rzeczypospolitej.

Hetman Stanisław Żółkiewski poleca rajcom lwowskim niezwłoczne przekazanie panu Brodeckiemu pieniędzy kwarcianych nadesłanych przez elektora brandenburskiego, które zdeponowano w ratuszu lwowskim. Fundusze te są pilnie potrzebne na potrzeby wojska.

Hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski nakazuje rajcom lwowskim niezwłoczne przekazanie panu Brodeckiemu zdeponowanych w ratuszu pieniędzy z brandenburskiej kwarty ze względu na pilne potrzeby wojska. Z notatki kancelaryjnej wynika, że wysłannik hetmana odebrał wspomniane fundusze 12 sierpnia 1614 roku.

Król Zygmunt II August zatwierdza przedłożone artykuły i porządek prawny cechu mydlarzy lwowskich, zaaprobowane wcześniej przez rajców miasta Lwowa w 1561 roku.

Król Zygmunt II August potwierdza kapitule metropolitalnej lwowskiej prawo do pobierania cła mostowego i grobelnego we wsi Wierzbiż, nadanego pierwotnie przez Władysława Jagiełłę, oraz ustala szczegółowy taryfikator opłat przeznaczonych na konieczne naprawy dróg, grobli i mostów.

Adam Zabierzowski informuje Franciszka Zawadzkiego o trudnościach ze znalezieniem podwód do przewozu miodu białocerkiewskiego do Lwowa z powodu obciążeń miejscowych ludzi furażem na rzecz zimującego wojska. Prosi również o przesłanie pokwitowania za dwadzieścia jeden beczek miodu wyprawionych do Jazłowca.

Król Zygmunt II August zatwierdza wpis z piotrkowskich ksiąg radzieckich z 1538 roku dotyczący sprzedaży domu z placem i ogrodem za Bramą Krakowską w Piotrkowie przez ołtarzystę Jana Kraskę na rzecz rajców i burmistrza miasta Lwowa. Nabywcy zobowiązani zostali do uiszczania dorocznego czynszu w wysokości 15 groszy na rzecz wspomnianego ołtarza na święto św. Mateusza.

Piotr Barzy, kasztelan przemyski i starosta generalny lwowski, wydaje kapitule metropolitalnej we Lwowie uwierzytelniony wypis z akt grodzkich z 1510 roku. Potwierdza on zbycie podmiejskiego młyna Ważny przez Barbarę młynarkę i jej syna Erazma na rzecz kapituły za sumę 300 grzywien.

Rajcy lwowski, działając jako zarządcy szpitala Świętego Ducha, zapisują młynarzowi Maciejowi Malskiemu i jego żonie Katarzynie sumę 30 grzywien na trzeciej części nowo wybudowanego młyna na rzece Pełtwi we wsi Malechów oraz oddają im tę część w posiadanie i użytkowanie. Dokument zastrzega prawa dożywotnie Wawrzyńca Morawińskiego i jego żony Anny do pozostałych dwóch części młyna oraz nakłada na Macieja Malskiego obowiązek późniejszego utrzymania całego obiektu.

Zawadzki donosi wojewodzie o trudnościach prawnych i niepokojach wywołanych przez konfederatów w okresie bezkrólewia oraz o badaniu sprawy spornych opłat w Mościskach. Informuje również o dużej liczbie beczek miodu pobranych ze Starego Dna i pańskiej pasieki, zapowiadając bezwzględne rozliczenie arendarza.

Nuncjusz apostolski Gian Francesco Commendone restytuuje godność dziekana w kapitule metropolitalnej we Lwowie, nakazując wybór dziekana spośród miejscowych kanoników. Ponadto inkorporuje do stołu kapitulnego kościół św. Jana za murami Lwowa wraz ze wszystkimi jego dobrami i dochodami z przeznaczeniem na uposażenie godności.

Filip de Zagly donosi wojewodzie wołyńskiemu o zakończeniu przymusowego pobytu w Erzurum i planowanym wyruszeniu na dwór szacha z poselstwem. Nalega na przysłanie listu królewskiego dla perskiego władcy, ostrzegając zarazem przed powierzaniem misji dyplomatycznych duchownym.

Król Zygmunt II August ponownie inkorporuje wsie Zubrza i Sichów do prawa magdeburskiego miasta Lwowa, potwierdzając ich status po weryfikacji na sejmie egzekucyjnym. Dokument uwalnia te dobra od jurysdykcji i podatków ziemskich oraz powinności wojennych, zobowiązując je jedynie do uiszczania podatku szosu wraz z miastem.

Zahorowska donosi wojewodzie wołyńskiemu Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o śmierci swojego męża. Zaprasza go na uroczystości pogrzebowe zaplanowane na 21 marca 1697 roku u ojców dominikanów w Łucku.

Maciej Załęski donosi ze stolicy o odroczeniu sprawy sądowej Haydera oraz o nieobecności kanclerza i podkanclerzego. Usilnie prosi również przyjaciela o doglądanie chorej żony i czuwanie nad pozostawionym domem.

Walenty Zaleski informuje wojewodę Jana Stanisława Jabłonowskiego o szczęśliwym przybyciu ze statkami do Świecia oraz o surowych kontrolach i wysokich opłatach celnych w Toruniu. Donosi również o aktualnych cenach zboża i płótna oraz trudnościach z odbiorem drzewek z Wilanowa.

Walenty Zaleski donosi wojewodzie Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu o pomyślnym dopłynięciu do Torunia oraz o opóźnieniach w odbiorze zboża z winy warszawskich urzędników. Informuje również o konieczności opłacenia toruńskiego cła oraz o niskich cenach zbóż i braku popytu na płótno.

Felicjan Zaleski zawiadamia pisarza radzieckiego Wojciecha Zimnickiego o odroczeniu przez króla sądzenia jurydyki pruskiej do 1 listopada oraz deklaruje dotrzymanie terminu wrześniowego. Dopytuje również o bieżące wieści ze wschodu dotyczące zagrożenia ze strony Turków i Tatarów.