Katalog źródeł

Denhoff przedstawia skargi lwowskiej gminy żydowskiej na krzywdy i ucisk ze strony mieszczan oraz prosi o wsparcie i sprawiedliwe rozpatrzenie sprawy. Wspomina także o ograniczaniu handlu i utrudnieniach w mieście. Datę listu zapisano jako 19 grudnia 1691 r.; miejscowość odczytana jako Janów.

Nadawca pisze o Tomaszu Gordonie, obywatelu lwowskim, jego pochodzeniu i staraniach o urząd ławnika. Wspomina o przywilejach oraz o wyborze i prawach szlachty. List kończy się w Warszawie 6 lutego 1689 roku.

Kanclerz wielki koronny Jerzy Albracht Denhoff napomina władze Lwowa, by zaprzestały ucisku miejscowej gminy żydowskiej, przejawiającego się zakazami handlowymi i dyskryminacyjnymi opłatami. Nakazuje wstrzymanie wszelkich obciążeń i zachowanie spokoju aż do rozstrzygnięcia sporu przez wyznaczoną komisję królewską.

Kanclerz Jerzy Albrecht Denhoff nakazuje władzom Lwowa niezwłoczne wyegzekwowanie prawomocnego wyroku sądu polubownego od mieszczanina Laskowskiego na rzecz wojewody bracławskiego. Wzywa radnych miejskich do zignorowania wszelkich protekcji dłużnika i zadośćuczynienia roszczeniom pełnomocnika wierzyciela.

Biskup przemyski i kanclerz wielki koronny Jerzy Albrecht Denhoff wzywa magistrat lwowski, powołując się na wolę królewską, do zaprzestania pieczętowania sklepów pani Afendykowej i ograniczenia jej swobody handlu. Ostrzega władze miejskie, że brak reakcji na ponowne upomnienie spowoduje skierowanie sprawy na drogę sądową.

Nadawca odwołuje się do życzliwości magistratu wobec Tomasza Gordona, wybranego na ławnika, i prosi o uwzględnienie jego sprawy. Zapowiada, że będzie bronił praw magistratu i miasta. List datowano w Warszawie 10 marca 1689 roku.

Nadawca zwraca się do lwowskich władz miejskich i pisze o łasce króla, wakansie oraz własnym całorocznym staraniu. Dalsze szczegóły są częściowo nieczytelne. Datę 24 stycznia 1689 roku odczytano z karty listu.

Kanclerz wielki koronny Jerzy Albrecht Denhoff nakazuje władzom Lwowa ścisły nadzór nad miejską drukarnią, aby w niespokojnym okresie po zerwanym sejmie nie dopuścić do druku pism szkodzących prawom i majestatowi Rzeczypospolitej. Wszelkie podejrzane manifesty lub ich kopie magistrat ma niezwłocznie odsyłać bezpośrednio do kanclerza.

Dokument oblatuje wyrok królewski wydany na sejmie walnym w Krakowie, który kasuje postępowanie sądu grodzkiego lwowskiego przeciwko władzom miasta Lwowa z pozwu Waśka Łahodowskiego. Potwierdza przywileje zwalniające lwowskich mieszczan od jurysdykcji obcych sądów i nakazuje pozywanie ich wyłącznie przed właściwy sąd miejski.

Biskup przemyski i kanclerz Jerzy Albrecht Denhoff prosi wojewodę ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o wstawiennictwo u kasztelana krakowskiego w sprawie zwolnienia Radymna i dóbr probostwa iłockiego z leż zimowych. Powołując się na koligacje rodzinne i własną przychylność dla wojska, zapewnia o terminowym uregulowaniu należności.

Król Zygmunt II August zatwierdza wyrok sejmu walnego krakowskiego, który skasował pozew szlachcica Waśka Łahodowskiego wytoczony przeciw władzom Lwowa przed sądem grodzkim. Dokument potwierdza przywilej wyłączający mieszczan lwowskich spod obcej jurysdykcji i nakazuje pozywanie ich wyłącznie przed sąd miejski.

Georg Christoph Dietz informuje Thomasa Taylora o porozumieniu z Arthurem Forbesem odnośnie do spłaty zaległych 475 florenów przez pana Ottomüllera. Kupiec deklaruje gotowość przesłania zamówionych towarów na jarmark lipski niezwłocznie po uregulowaniu dawnego długu.

Georg Christoph Dietz dopomina się u Arthura Forbesa o odpowiedź na wcześniejszą korespondencję w związku ze zbliżającym się jarmarkiem św. Michała w Lipsku. Prosi o wydanie panu Altmuellerowi dyspozycji, które pozwolą zadowalająco sfinalizować interesy z udziałem pana Taylora.

Król Zygmunt II August unieważnia darowiznę placu pod Zamkiem Niskim we Lwowie poczynioną na rzecz Mikołaja Leśniowskiego z Zimnej Wody, wskazując na zagrożenie dla obronności miasta i zamku. Nakazuje staroście lwowskiemu rozbiórkę wzniesionych tam budynków oraz zabrania władzom miejskim dopuszczania do dalszej zabudowy tego terenu.

Paweł Drzewiecki dziękuje wojewodzie Janowi Jabłonowskiemu za wyznaczenie komisji i prosi o dalszą protekcję w sporze ze świeckimi mieszczanami. Skarży się na bezprawne pozbawienie go urzędu pisarza miejskiego oraz lekceważenie przez adwersarzy autorytetu starosty i interweniujących urzędników.

Papież Juliusz III zawiadamia kapitułę lwowską o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Piotra stolicy arcybiskupiej we Lwowie przez Feliksa Ligęzę. Nakazuje kapitule przyjęcie elekta jako swego ojca i pasterza oraz posłuszeństwo jego zarządzeniom.

Adam Dzierżek potwierdza syndykowi lwowskiemu odbiór listu od rajców i deklaruje swój przyjazd na sejmik królewski. Mimo zbieżności terminu z własnymi roczkami sądowymi obiecuje stawiennictwo w obronie miejskich przywilejów.

Papież Juliusz III powiadamia sufraganów archidiecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy arcybiskupem lwowskim po śmierci arcybiskupa Piotra Starzechowskiego i nakazuje im okazywanie nowemu metropolicie należytego posłuszeństwa. Dokument zawiera późniejsze wpisy oblaty przed biskupami przemyskim i chełmskim z 1555 roku.

Paweł Brzowski relacjonuje burmistrzowi Lwowa starania na dworze królewskim o sublewację w sprawach trybunalskich i radzi wysłać gotowy projekt pisma do podpisu króla. Przedstawia także kwestię egzekucji banicji na Kiemieńczaninie, sprawę kupców i interesów Manlego, nakazując zachowanie listu w ścisłej tajemnicy.

Paweł Brzowski donosi władzom Lwowa o trudnym przebiegu spraw miejskich w Warszawie, zabiegach u króla oraz sporze ze starostą. Skarży się na wyczerpanie środków i długi zaciągnięte na opłacenie spraw, pilnie prosząc miasto o przysłanie pieniędzy.

Papież Juliusz III powiadamia duchowieństwo miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy nowym arcybiskupem lwowskim po śmierci Piotra Starzechowskiego. Nakazuje klerowi przyjęcie nowego pasterza z szacunkiem i posłuszeństwem pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Kasztelan kijowski Jan Dzieduszycki deklaruje rajcom lwowskim chęć dalszego wynajmowania kamienicy po zmarłym panu Józefowiczu i opłacania dotychczasowego czynszu. Zwraca jednak uwagę na fatalny stan techniczny budynku i postuluje pilne przeprowadzenie niezbędnych napraw, aby nie dopuścić do jego ruiny.

Król Zygmunt II August nadaje szlachcicowi Janowi Dobrzelińskiemu w dożywotnie użytkowanie ogród królewski położony pod zamkiem lwowskim. Po śmierci obdarowanego posiadanie ogrodu ma powrócić pełnym prawem do rąk monarchy i jego następców.

Tadeusz Dzieduszycki apeluje do magistratu lwowskiego o pilną naprawę drogi dojazdowej do klasztoru bazylianów przed nadejściem zimy. Podkreśla, że brak przejazdu uniemożliwi zakonnikom zaopatrzenie w opał i żywność.

Zapis adresu listu skierowanego do magistratu oraz obywateli królewskiego miasta Lwowa.

Cześnik koronny Tadeusz Dzieduszycki zwraca się do władz Lwowa z prośbą o umożliwienie mu zakupu wystawionych na sprzedaż ruin przy ulicy Ormiańskiej, deklarując zapłatę wyznaczonej sumy. Informuje również, że o wyborze konkretnej nieruchomości rozmawiał już z panem Frankiem.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Jerzy Dzieduszycki poleca Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu pana Zwolskiego, dawnego jeńca wykupionego w Konstantynopolu, który zasłużył się przy spisywaniu polskich niewolników. Prosi o wsparcie go u hetmana wielkiego koronnego w celu uzyskania paszportu i listów polecających na drogę powrotną do Turcji.

Jerzy Dzieduszycki wstawia się u wojewody ruskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego za porucznikiem swojego ojca, prosząc o uwzględnienie go przy podziale zasług i nagród. Zaznacza, że czyni to ze względu na wcześniejszą obietnicę złożoną oficerowi przez adresata.

Król Zygmunt II August znosi uciążliwą daninę w naturze z żywych ryb, uiszczaną dotąd przez mieszczan lwowskich na zamek królewski, zastępując ją stałą opłatą pieniężną pobieraną od naczyń z rybami przywożonymi na miejski targ. Nakazuje staroście lwowskiemu oraz jego urzędnikom bezwzględne przestrzeganie nowo ustanowionej taksy targowej.

Koniuszy koronny Jerzy Dzieduszycki wstawia się u władz Lwowa za odbywającymi karę więzienia mistrzem cyrulickim Antonim i jego czeladnikiem, prosząc o darowanie im reszty wyroku ze względu na ich zasługi w leczeniu jego zdrowia. Wyraża przy tym przekonanie, że dotychczasowy areszt był wystarczającą nauczką, która ostudziła ich zuchwałość i przyniosła poprawę na przyszłość.

Król Zygmunt II August potwierdza przywilej króla Władysława III Warneńczyka z 1444 roku, nakazujący szlachcie i duchowieństwu wyprzedaż lwowskich nieruchomości w ciągu roku mieszczanom lwowskim. Dodatkowo monarcha wprowadza obowiązkowe urzędowe taksowanie obciążanych dóbr przez magistrat pod przysięgą oraz zakazuje sztucznego zawyżania długów zastawnych ponad oszacowaną wartość.

Kazimierz Dłużewski zwraca się do Jana Jabłonowskiego, wojewody ruskiego, w sprawie planowanego wyboru podkomorzego chełmskiego. Prosi, by nie zwoływać sejmiku, wskazując na nieodpowiednią kandydaturę chorążego chełmskiego oraz wolność szlachty w wyborze. List sporządzono w Lublinie 1 czerwca; rok 1698 podaje opis inwentarzowy.

Król Zygmunt II August ustala porządek sprzedaży przywożonych z Grecji win małmazyjskich i muszkateli we Lwowie, nakazując obcym kupcom ich wystawienie na wozach rynkowych przez cztery tygodnie przed ewentualnym złożeniem do piwnic mieszczan. Regulacja miała ukrócić praktyki spekulacyjne zagranicznych handlarzy i zapobiec sztucznemu zawyżaniu cen trunków.

M. Dzierżański zwraca się do prezydenta Lwowa w kwestii organizacji podwód, transportu i dyspozycji koni ze stajni oraz dworca ławskiego. Korespondencję kończy tradycyjnymi formułami szacunku i deklaracją oddania.

M. Dzierżański zwraca się do prezydenta Lwowa Franciszka Wernera o pilne nadesłanie rejestru miejskich dworków szlacheckich i duchownych w celu przesłania go do Krasnegostawu. W dopisku Werner apeluje do radnych magistratu o pilną pisemną rezolucję lub osobiste stawiennictwo w ratuszu z uwagi na wagę sprawy.

Król Zygmunt II August zezwala mieszczanom lwowskim na wykupienie z rąk żony Krzysztofa Gnojeńskiego królewskich wsi Kożyce, Jamelna i Jaromierka wraz z karczmą, stawem i młynem. Dokument gwarantuje miastu spokojne posiadanie i użytkowanie tych dóbr przez okres dwudziestu lat od momentu objęcia intromisji, z zastrzeżeniem zwrotu sumy zastawnej przez monarchę po upływie tego czasu.

Gratulacje po szczęśliwym rozwiązaniu synowej; autorka liczy na rychły wyjazd i prosi o zachowanie życzliwości.

Podziękowanie za dobrodziejstwa, wzmianka o sumach pieniężnych; obszerne postscriptum o postępowaniu starszego syna, sprowadzonych przez niego ludziach i podróży z Warszawy do Lwowa.

Anna Dolska dementuje pogłoski, jakoby zezwoliła siostrze na ślub z panem Cetnerem. Nakłania ją, by zgodnie z wolą kasztelana krakowskiego oraz jej własną i jej męża poślubiła starostę żydaczowskiego.

Fragment o propozycji małżeństwa panny, wspomnianym kasztelanie witebskim, jej usposobieniu i wielkim majątku.

Anna Dolska przesyła bratu ukłony przez posłańca, napomykając o trudnej do opisania w liście sytuacji w regionie. Pyta również wojewodę wołyńskiego, czy zamierza wziąć udział w sejmie konwokacyjnym.

Anna Dolska przesyła Janowi Jabłonowskiemu oraz jego małżonce wyrazy głębokiego współczucia z powodu śmierci ich syna Franusia, modląc się o boskie ukojenie w ich żalu. List kończy zapewnieniami o pamięci i pozdrowieniami dla pozostałych bliskich.

Anna Dolska gratuluje bratu, hetmanowi Stanisławowi Janowi Jabłonowskiemu, szczęśliwego rozwiązania żony i narodzin syna, życząc mu doczekania prawnuków. Przekazuje mu również pełnomocnictwo i swobodę decyzji w sprawach majątkowych osieroconego starosty żydaczowskiego, polecając jego dobro opiece brata.

Anna Dolska informuje brata Stanisława Jana Jabłonowskiego o pobycie na weselu we Lwowie i dobrym zdrowiu bratowej. Dopytuje o rychły przyjazd adresata oraz zapowiada przybycie swojego syna Stanisława.

Anna Dolska donosi wojewodzie ruskiemu o szkodach wyrządzonych przez stacjonujące w jej dobrach regimenty wojsk cudzoziemskich oraz prosi o ratunek przed ruiną. Wyraża obawę o brak zgody w kraju wobec wydania uniwersałów wzywających województwa pod broń i zapowiada swój przyjazd do Lwowa po świętach.

Anna Dolska informuje wojewodę wołyńskiego Jana Stanisława Jabłonowskiego o dotrzymaniu słowa danego panu Podleskiemu dzięki wstawiennictwu adresata. W dopisku dziękuje również panu chorążemu za pamięć i przekazane pozdrowienia.

Anna Dolska donosi o odstąpieniu wojska od pana Ogińskiego na Litwie oraz dopytuje o przyczyny odłożenia wesela brata adresata. Tłumacząc się złym stanem zdrowia, kończy list i w postscriptum ponawia ofertę sprzedaży majątku Chodorostaw.

Autorka pyta o zdrowie małżeństwa, prosi o pamięć i wiadomości, przesyła pozdrowienia bratowej.

Anna Dolska prosi brata o wstawiennictwo u protektora panny Leśnikowskiej na rzecz swego sługi, który zabiega o jej rękę. Zapewnia o dobrych przymiotach kandydata i deklaruje gotowość natychmiastowego zorganizowania wesela po uzyskaniu zgody opiekuna.